Parę słów o dychotomii
Czasem życie wydaje się prostsze, gdy myślimy w skrajnościach. Mówimy sobie: „albo zrobię to perfekcyjnie, albo w ogóle się nie zabieram”, lub: „jeśli ktoś mnie zawiódł raz, to znaczy, że wcale nie można mu ufać”. Wydaje się, że takie myślenie daje nam kontrolę, a tak naprawdę odbiera spokój.
Dychotomia, czyli myślenie skrajne, wciąga nas w pułapkę. Wszystko staje się czarne albo białe, dobre albo złe. To bardzo męczące — dla nas samych i dla naszych relacji.
Kiedy wpadamy w ten schemat:
— w pracy drobna uwaga od szefa brzmi jak katastrofa i początek końca kariery,
— w związku kłótnia urasta do znaku, że „to nie ma sensu”,
— na studiach ocena niższa od oczekiwanej staje się dowodem, że „nic nie potrafię”.
Skrajne emocje, które temu towarzyszą, potrafią odbierać siły. Łatwo wtedy o bezsenność, ciągłe napięcie, zmęczenie i poczucie wyczerpania. W relacjach z ludźmi może pojawić się dystans i poczucie samotności, bo inni nie rozumieją, dlaczego reagujemy aż tak mocno.
Jest też dobra wiadomość: z dychotomią można pracować. Po co zmniejszać skrajność myślenia?
— Wyobraź sobie, że zamiast widzieć świat tylko w kategoriach albo–albo, potrafisz zauważyć całą gamę odcieni pomiędzy.
— W pracy możesz przyjąć uwagę jako sygnał do poprawy, a nie wyrok.
— Wobec siebie samego możesz myśleć: „to nie wyszło idealnie, ale zrobiłem/am krok do przodu”.
Taka zmiana daje ogromne korzyści:
— więcej spokoju — emocje nie skaczą już tak gwałtownie,
— lepszy sen — bo w głowie jest mniej czarnych scenariuszy,
— więcej energii — mniej zużywamy na zamartwianie się,
— zdrowsze relacje — łatwiej nam wybaczać i ufać,
— więcej wytrwałości — porażka nie zatrzymuje, tylko staje się lekcją.
Jak korzystać z tej książki?
Ćwiczenia w tej książce są proste, krótkie i przygotowane tak, byś mógł/mogła je wykonywać samodzielnie każdego dnia. Pamiętaj o czymś ważnym:
— Ćwicz codziennie, jeśli możesz, bo regularność wzmacnia efekt.
— Jeśli jednak jednego dnia Ci się nie uda — nie biczuj się. To normalne. Po prostu wróć do ćwiczeń kolejnego dnia.
— Jeśli któreś ćwiczenie okaże się dla Ciebie za trudne — nie rezygnuj z całego programu. Przejdź do następnego, a do tego wróć za jakiś czas, kiedy poczujesz się gotowy/a.
To nie wyścig i nie test na perfekcję. To proces uczenia się łagodniejszego spojrzenia na siebie i świat.
Nie musisz być idealny/a ani zawsze na 100%. Wystarczy, że będziesz wracać i próbować.
Ćwiczenia
Ćwiczenie „Piękno krajobrazów”
Dzień 1
Twoim zadaniem jest ocenić przedstawione obrazy w skali od 1 do 5 punktów, gdzie: 5 punktów — to obraz, który uważasz za najładniejszy; 1 punkt — to obraz, który uważasz za najmniej ładny. Każdej liczby możesz użyć tylko raz. Oznacza to, że: tylko jeden obraz może dostać 5 punktów; tylko jeden obraz może dostać 4 punkty itd.
Wpisz przyznane punkty do odpowiednich pól pod obrazami.