Bezpłatny fragment - Pasterz Hermasa

Pasterz Hermasa

Tłumaczenie pochodzi od: Alexandera Robertsa, Jamesa Donaldsona i A. Clevelanda Coxe.

( Buffalo, NY: Christian Literature Publishing Co., 1885 ).

Dzieło jest w domenie publicznej.

Tłumaczenie na język Polski dokonał Czesław Czyż

Tczew — Lipiec 2026

Tło historyczne

Fragment Muratoriego (ok. 170–200 r.) podaje, że Hermas spisał utwór w Rzymie za czasów swojego brata, Piusa I (ok. 140–155 r.).

Badacze zwracają uwagę na autentyczność tła społecznego rzymskiej gminy chrześcijańskiej — Jego pismo odzwierciedla napięcia majątkowe i moralne wśród rzymskich chrześcijan z przełomu I i II wieku. Brak żargonu filozoficznego: Nie interesuje go dyskusja teologiczna, abstrakcyjna spekulacja, lecz to, jak żyć czysto w pogańskim Rzymie. Hermas krytykuje bogatych chrześcijan za zaniedbywanie ubogich i wchodzenie w kompromisy z pogańskim biznesem.

Metafora wieży: Kościół jako budowana wieża pokazywał odbiorcom, że bogaci i ubodzy potrzebują siebie nawzajem tak jak kamienie i zaprawa. Ratunek dla „upadłych” po chrzcie: Wczesny Kościół podchodził rygorystycznie do grzechów ciężkich po chrzcie. Współcześni historycy traktują Hermasa jako innowatora, który wprowadził koncepcję jednorazowej drugiej szansy (drugiej pokuty). Uratowało to rzymską gminę przed falami apostazji i wykluczenia..

Dla kogo jest to przesłanie?

Przesłaniem będą rozczarowani protestanci, dla których uczynki nie mają znaczenia, a liczy się sama wiara. Całe przesłanie jest zbudowane na sprawiedliwości. To uczynki sprawiedliwości odgrywają tu najważniejsza rolę. Przesłanie Pasterza nie jest skierowane do świata, ale do kościoła w Rzymie. Pamiętać należy w jakim środowisku mieszkali, świat grecki i rzymski był zdemoralizowany, jak pisze rzymski kronikarz, zboczenia były na porządku dziennym, nie karano za demoralizację, a bóstwa nie wymagały nie interesowały się świętością życia, więcej o tym przeczytasz w książce którą wydałem „Klemens Aleksandryjski — Wychowawca — Napomnienie dla pogan”. W samym chrześcijaństwie powstawały grupy, które organizowały orgie w kościołach. Odbiło to się echem w listach apostolskich Juda 1,4 „Wkradli się bowiem pewni ludzie, od dawna przeznaczeni na to potępienie, bezbożni, którzy łaskę naszego Boga zamieniają na rozpustę i wypierają się jedynego Pana Boga i naszego Pana Jezusa Chrystusa”. Na ten czas potrzebne było przesłanie nie o życiu z samej wiary, ale o pilnowaniu czystości. Pasterz ukształtował chrześcijaństwo 2 i 3 stulecia. Wzorowano się na tym przesłaniu, a pojęcie samej wiary bez uczynków nie istniało. To asceza wybiła się na pierwsze miejsce. Dla ludzi tamtej epoki wiara zawsze była powiązana z czynami. Nie istniało pojęcie wiary bez uczynków, zgodnie z listem Jakuba „wiara bez uczynków jest martwa”. Kto wyznaje samą wiarę bez uczynków głosi martwą wiarę. Możesz mieć silną wiarę a i tak musisz wybrać między dobrem i złem. Nie istnieje tak silna wiara, że nie musisz wybierać, sam Jezus musiał wybierać między dobrem z złem podczas kuszenia na pustyni, chociaż miał silna wiarę. O czynach my decydujemy, i czynami zapieramy się naszego Pana, jak podaje Hebr.10,26 „Jeśli bowiem dobrowolnie grzeszymy po otrzymaniu pełnego poznania prawdy, to już nie ma dla nas ofiary przebłagalnej za grzechy”. Nie pomoże ci wiara, jeżeli żyjesz w grzechu, i chcesz w nim żyć, tym odrzucasz łaskę, zbawienie. Bóg nie wymaga od ciebie mądrości, nie wymaga znajomości Biblii i zasad wiary, wymaga czystości. Głupim jest kto postawił na piedestale teorie kościelne w miejsce czystości moralnej, pomylił czystość z teoriami, czyli, że ta nauka jest prawdziwa a tamta nie. Słowo „wiara” w Biblii to zaufanie Bogu, w Jego prowadzenie, trzymanie się tego, co wymaga. W Kościołach słowo „wiara” oznacza teorie, że ten pogląd biblijny jest prawdziwy a tamten nie prawdziwy. Pierwsza zasadą wiary (credo) jest najczęściej, że Bóg jest Trójcą, albo nie jest. Bóg jest nieskończony w swej istocie, i określenie Go czy jest w jedne osobie, w dwóch, podwójny, potrójny sprowadza Go do ludzkiej wyobraźni. Czyli ludzka filozofia została nazwana wiarą. „zasady wiary”. Czytajcie Biblie od początku do końca, Bóg wymaga, posłuszeństwa, zaufania i miłości. Wiedza Biblijna ma służyć wierności. Czy wiecie że zarówno hebrajskie słowo wiara „emuna”. Jak i greckie „pistes” tłumaczone jako „wiara” ma dwa znaczenia, wiara i wierność, wierność wymaga czynu, poświęcenia, oddania. Biblijna wiara nie oznaczało, tylko wiary umysłowej, tylko przekonania się do czegoś. Połączona z czynami tworzy dopiero całość. Czy Księga mówi o zbawieniu w Chrystusie? Tak! Cytat z Księgi III Podobieństwo 9 roz. 12

„A bramą jest Syn Boży. To jest jedyne wejście do Pana. W żaden inny sposób zatem nikt nie wejdzie do Niego, jak tylko przez Jego Syna”.

Zbawienie nie jest z uczynków, bo takie wrażenie mamy czytając tę księgę, ale potępienie tak, odłączenie się od Boga, tak!. Wyjaśnia to następny rozdział 13

„A te dziewice, kim one są? Są to duchy święte, a ludzie nie mogą inaczej znaleźć się w Królestwie Bożym, jeśli oni nie włożą na siebie szat: bo jeśli przyjmiecie tylko imię, a nie przyjmiecie od nich szat, nie będą wam one na nic przydatne. Albowiem te dziewice są mocami Syna Bożego. Jeśli nosicie Jego imię, ale nie posiadacie Jego mocy, na próżno będziecie nosić Jego imię. Te kamienie, kontynuował, które widziałeś odrzucone, nosiły Jego imię, ale nie włożyły szat dziewic”

Jak mówi Księga Apokalipsy 19,8 szata oznacza uczynki „i dano jej oblec bisior lśniący i czysty — bisior bowiem oznacza czyny sprawiedliwe świętych.”

Kim są odrzuceni? W tym samym rozdziale 13 czytamy „Po pewnym jednak czasie dali się namówić kobietom, które widziałeś ubrane na czarno, z odsłoniętymi ramionami, z rozczochranymi włosami i o pięknym wyglądzie. Widząc te kobiety, zapragnęli je mieć i przyodziali się w ich siłę, a zrzucili z siebie siłę dziewic. W rezultacie zostali oni odrzuceni z domu Bożego i oddani tym kobietom. Lecz te, których nie zwiodła uroda tych kobiet, pozostały w domu Bożym. Masz — powiedział — wyjaśnienie tych, którzy zostali odrzuceni”.

W Podobieństwo 9.roz.19 Hermas zadaje mądre pytanie Pasterzowi. Jedni i drudzy wierni i niewierni popełniają te same złe czyny, czemu jedni są potępieni a drudzy nie? Odpowiedź jest prosta, bo niepotępieni nawrócili się. Pozostali nie! Ale jeżeli nawróceni będą trwali w grzechu zginą na wieki. Cała księga jest pisana językiem symboli, które w trakcie są wyjaśniane.

Kim jest bohater?

Hermas przedstawia się jako były niewolnik (wyzwoleniec), rolnik i drobny kupiec. Hermas jest człowiekiem prostym, bez wykształcenia, zatem jego wizje dotyczą praktycznej strony życia, co jest w świecie dobrem, a co złem. Nie wprowadza nowych nauk, pojęć. To szczególne, bo w świecie greckim, mądrość była najważniejsza. Tu najważniejszą jest praktyka życia. Chociaż jest rzymianinem, ale jego podejście do życia jest typowe dla dawnego Izraela. Liczyło się prawo, wierność i miłość a nie teoria. W II i III wieku dzieło było traktowane przez wielu pisarzy (Ireneusz z Lyonu, Klemens Aleksandryjski, Orygenes) niemal równo z Pismem Świętym. Znajduje się m.in. na końcu Kodeksu Synajskiego (IV w.). Pasterz nie wszedł do kanonu Pism Świętych, z tego powodu, że kanon zamknięto na czasach apostolskich, wszystkie pisma poza czasami apostolskimi zostały odrzucone.

Celem przesłania jest wzmocnić kościół w Rzymie, który w tym właśnie czasie doznał rozbicia. Marcjon, w 140—144 roku, który był wpływowym człowiekiem, oferował dużą sumę kościołowi, po czym popadł w odstępstwo gnostyckie, w Rzymie uległ wpływom syryjskiego gnostyka Cerdona uznając Boga Starego Testamentu jako Boga Mściwego, odmiennego od Jezusa. Marcjon został usunięty z Kościoła w lipcu 144 roku. Zwołał rzymskich prezbiterów, przedstawiając im swoje pismo Antytezy. Rzymscy prezbiterzy odrzucili jego nauki jako heretyckie. Marcjon został oficjalnie wykluczony ze wspólnoty, a gmina rzymska zwróciła mu w całości wpłacone wcześniej 200 000 sesterców. Po rozłamie Marcjon nie wycofał się z działalności. Korzystając ze swoich funduszy i zdolności organizacyjnych, założył równoległy Kościół z własną hierarchią, i strukturą, który w II i III wieku zdobył ogromną popularność w całym Imperium. Kościół w tym czasie potrzebował świeżego objawienia od Boga. Wzmocnienia wiary i potwierdzenia, że jest prawdziwym kościołem Boga. Właśnie Pasterz Hermasa jest tym objawieniem. Hermas nie błyszczy inteligencją, co w pewnych momentach nawet denerwuje anioła przekazującego. Pyta za każdym razem co to znaczy, nawet w wizjach, które wydają się być jasne.

Księga 1 — Wizja 1

Rozdział 1

Ten, który mnie wychował, sprzedał mnie pewnej Rode w Rzymie. Wiele lat później ją rozpoznałem i zacząłem kochać ją jak siostrę. Jakiś czas później zobaczyłem ją kąpiącą się w Tybrze; podałem jej rękę i wyciągnąłem ją z rzeki. Widok jej piękna sprawił, że pomyślałem sobie: byłbym szczęśliwym człowiekiem, gdybym tylko mógł zdobyć żonę tak piękną i dobrą jak ona. To była jedyna myśl, jaka mi przeszła przez myśl: to i nic więcej. Niedługo potem, gdy szedłem drogą do wiosek i wysławiałem stworzenia Boże, i myślałem, jakie są wspaniałe, piękne i potężne, zasnąłem. A Duch uniósł mnie i poprowadził przez bezdrożne miejsce, przez które człowiek nie mógłby przejść, bo położone było pośród skał; było wyboiste i nie do przejścia z powodu wody. Przekroczywszy tę rzekę, dotarłem do równiny. Uklęknąłem więc i zacząłem modlić się do Pana i wyznawać moje grzechy. A gdy się modliłem, niebiosa się otworzyły i widzę kobietę, której pragnąłem, pozdrawiającą mnie z nieba i mówiącą: Witaj, Hermas! I patrząc na nią, powiedziałem: Pani, co ty tu robisz? A ona mi odpowiedziała: Zostałam tu przyprowadzona, aby oskarżyć cię o twoje grzechy przed Panem. Pani, powiedziałem, czy masz być przedmiotem mojego oskarżenia? Nie, powiedziała; ale posłuchaj słów, które zamierzam do ciebie powiedzieć. Bóg, który mieszka w niebiosach i stworzył z niczego rzeczy, które istnieją, i pomnożył je i powiększył ze względu na swój święty Kościół, jest na ciebie zły, że zgrzeszyłeś przeciwko mnie. Odpowiedziałem jej: Pani, czy zgrzeszyłem przeciwko tobie? Jak? lub kiedy powiedziałem do ciebie niestosowne słowo? Czy nie zawsze myślałem o tobie jako o damie? Czy nie zawsze szanowałem cię jako siostrę? Dlaczego fałszywie oskarżasz mnie o tę niegodziwość i nieczystość? Z uśmiechem odpowiedziała mi: „W twoim sercu zrodziło się pragnienie zła. Czyż nie uważasz, że sprawiedliwy człowiek grzeszy, gdy w jego sercu rodzi się złe pragnienie? W takim przypadku jest grzech, i to wielki” — powiedziała. Bo myśli sprawiedliwego człowieka powinny być sprawiedliwe. Bo przez sprawiedliwe myślenie jego charakter jest utwierdzony w niebiosach, a Pan jest dla niego miłosierny w każdym jego poczynaniu. Ale ci, którzy pielęgnują złe myśli w swoich umysłach, sprowadzają na siebie śmierć i niewolę; a szczególnie dotyczy to tych, którzy skupiają swoje uczucia na tym świecie i chlubią się swoimi bogactwami, a nie oczekują błogosławieństw życia przyszłego. Wielu bowiem będzie żałować; bo nie mają nadziei, ale zwątpili w siebie i swoje życie. Ale módl się do Boga, a On uzdrowi twoje grzechy i grzechy całego twojego domu i wszystkich świętych. (1)

Przypisy

(1) Pamiętajmy, że Hermas ma wizję, a wizje charakteryzują się symbolami, które trzeba odczytać, odszyfrować. Wizja jest niezrozumiała, bez wyjaśnienia, i po wizjach otrzymuje wyjaśnienia. Hermas został wykorzystany do przedstawienia Bożej woli — Pomagając swojej pani wyjść z wody, budzi się w nim chęć posiadania jej. W wizji widzi swoją panią, ale ta jest symbolem, a nie prawdziwą jego panią. Czego zatem jest ona symbolem? Czystego sumienia — On Hermas reprezentuje ludzkość, to nie jest tylko jego problem.

Rozdział 2

Po tym, jak wypowiedziała te słowa, niebiosa się zamknęły. Ogarnął mnie smutek i strach i powiedziałem sobie: Jeśli ten grzech został mi przypisany, jak mogę być zbawiony lub jak mam przebłagać Boga za moje grzechy, które są najcięższego charakteru? Jakimi słowami mam prosić Pana, aby był dla mnie miłosierny? Podczas gdy rozmyślałem nad tymi rzeczami i rozważałem je w myślach, zobaczyłem naprzeciw siebie krzesło, białe, z białej wełny, ogromne. I podeszła staruszka, ubrana w wspaniałą szatę i z księgą w ręku; i usiadła sama, i pozdrowiła mnie: Witaj, Hermasie! A ja ze smutkiem i łzami powiedziałem do niej: Pani, witaj! A ona rzekła do mnie: Dlaczego jesteś przygnębiony, Hermasie? Bo byłeś cierpliwy, powściągliwy i zawsze uśmiechnięty. Dlaczego jesteś taki ponury i niewesoły? Odpowiedziałem jej i rzekłem: O Pani, zostałam zganiony przez bardzo dobrą kobietę, która twierdzi, że zgrzeszyłam przeciwko niej. A ona rzekła: Daleki od takiego czynu sługa Boży. Ale być może w twoim sercu zrodziło się pragnienie jej posiadania. Takie pragnienie, w przypadku sług Bożych, rodzi grzech. Jest to bowiem niegodziwe i okropne pragnienie w duchu całkowicie czystym i już wypróbowanym, pragnąć złego uczynku; a szczególnie dla Hermasa, który powstrzymuje się od wszelkich niegodziwych pragnień, jest pełen wszelkiej prostoty.(2)

Przypisy

(2) Kolejne symbole, Poprzednio rozmawiało z nim sumienie piękne i czyste, i ukazało mu brud jego myśli. Sumienie go oskarżyło, a świetle doskonałej czystości najmniejsze przewinienie jest przestępstwem. Tym razem ukazuje się staruszka, czyli kościół. Te potrafi oskarżać, jak i bierze w obronę uciśnionego. Białe krzesło, to oparcie się na niewinności. Kim jest staruszka mamy wyjaśnienie w wizji 2 roz.4 „Kim myślisz, że jest ta staruszka, od której otrzymałeś księgę? A ja powiedziałem: Sybilla. Jesteś w błędzie, powiada on; to nie jest Sybilla. Kim więc jest ona? mówię. A on rzekł: To jest Kościół. A ja powiedziałem do niego: Dlaczego więc jest starą kobietą? Ponieważ, rzekł on, została stworzona pierwsza. Z tego powodu jest stara. I dla niej został stworzony świat”. I dalsze wyjaśnienie jest w Podobieństwach nr. 9 „Po tym, jak spisałem przykazania i podobieństwa Pasterza, anioła pokuty, przyszedł do mnie i powiedział: Chcę ci wyjaśnić, co pokazał ci Duch Święty, który mówił do ciebie w postaci Kościoła, ponieważ ten Duch jest Synem Bożym”.

Rozdział 3

Ale Bóg nie gniewa się na was z tego powodu, ale po to, abyście nawrócili wasz dom, który dopuścił się nieprawości wobec Pana i wobec was, swoich rodziców. I chociaż miłujecie swoich synów, to jednak nie ostrzegaliście swojego domu, lecz pozwoliliście, by zostali strasznie zepsuci. Z tego powodu Pan gniewa się na was, ale On uleczy wszelkie zło, które zostało popełnione w waszym domu. Albowiem z powodu ich grzechów i nieprawości zostaliście zniszczeni przez sprawy tego świata. Ale teraz miłosierdzie Pana zmiłowało się nad wami i nad waszym domem, i wzmocni was, i utwierdzi was w swojej chwale. Tylko nie bądźcie tchórzliwi, ale bądźcie mężni i pocieszajcie swój dom. Bo jak kowal kuje swoje dzieło i wykonuje wszystko, co chce, tak sprawiedliwa mowa codzienna przezwycięży wszelką nieprawość. Nie przestawaj więc napominać swoich synów; bo wiem, że jeśli pokutują całym sercem, zostaną zapisani w Księgach Życia ze świętymi. Zakończywszy te słowa, rzekła do mnie: Czy chcesz usłyszeć, jak czytam? Mówię jej: Pani, chcę. Posłuchaj więc i nakłoń ucha do chwały Boga. I wtedy usłyszałem od niej wspaniałe i godne podziwu rzeczy, których moja pamięć nie mogła zachować. Wszystkie bowiem słowa były straszne, takie, których człowiek nie mógłby znieść. Ostatnie słowa jednak zapamiętałem; były bowiem dla nas pożyteczne i łagodne. Oto Bóg mocy, który przez swoją niewidzialną, silną moc i wielką mądrość stworzył świat, a przez swoją chwalebną radę otoczył swoje stworzenie pięknem, a przez swoje mocne słowo utwierdził niebiosa i położył fundamenty ziemi na wodach, a przez swoją własną mądrość i opatrzność stworzył swój święty Kościół, który pobłogosławił, oto! On przenosi niebiosa i góry, pagórki i morza, i wszystko staje się jasne dla Jego wybranych, aby mógł obdarzyć ich błogosławieństwem, które im obiecał, z wielką chwałą i radością, jeśli tylko będą przestrzegać przykazań Boga, które przyjęli z wielką wiarą. (3)

Przypisy

(3) Najpierw sprawiedliwość wyjaśnia przyczyny zła pokoleniowe, nie winę Hernasa ale jego potomstwa, którego nie uczył sprawiedliwości. Staruszka zaczyna czytać, według postanowienia sprawiedliwości co czeka bezbożnych,, tego nie zapamiętał bo nie dotyczyło to jego, sąd i kara, ale zapamiętał, czyli przyjął końcowe czytanie o świętości i chwale Bożej, o mocy danej kościołowi.

Rozdział 4

Kiedy skończyła czytać, wstała z krzesła, a czterech młodzieńców przyszło, zabrało krzesło i odeszło na wschód. I zawołała mnie do siebie, dotknęła mojej piersi i rzekła do mnie: Czy jesteś zadowolony z mojego czytania? I mówię do niej: Pani, ostatnie słowa podobają mi się, ale pierwsze są okrutne i surowe. Wtedy powiedziała do mnie: Ostatnie są dla sprawiedliwych; pierwsze są dla pogan i odstępców. A gdy do mnie mówiła, zjawiło się dwóch mężczyzn i podnieśli ją na ramionach, i poszli tam, gdzie stało krzesło na wschodzie. Z radosnym obliczem odeszła; a gdy odchodziła, rzekła do mnie: Zachowuj się jak mężczyzna, Hermasie. (4)

Przypisy

(4) Krzesło to oparcie i coś na czym można spocząć. Czterech młodzieńców reprezentuje Królestwo Boże, zabierają krzesło na wschód, ten oznacza Bożą siedzibę. Księga Daniela mówi o powrocie Pana ze wschodu, świątynia była ustawiona wejściem w kierunku wschodnim, znaczy że nasze oparcie i spoczynek jest w Bogu. Czytanie to proroctwo o przyszłym sądzie, sprawiedliwość czyta przeznaczenie. Sprawiedliwość oparła się na dwóch filarach i odeszła na wschód do Królestwa Bożego. Ostatnie wezwanie „zachowuj się jak mężczyzna” czyli bądź dzielny, kieruj, wykaż się mądrością.

Wizja 2

Ponownie o jego zaniedbaniu w karaniu gadatliwej żony i lubieżnych synów oraz o jego charakterze.

Rozdział 1

Gdy mniej więcej o tej samej porze, co w poprzednim roku szedłem na wieś, podczas spaceru przypomniałem sobie wizję z tamtego roku. I znowu Duch porwał mnie i zaprowadził do tego samego miejsca, w którym byłem rok wcześniej. Przybywszy tam, uklęknąłem i zacząłem modlić się do Pana, wychwalając Jego imię, ponieważ uznał mnie za godnego i objawił mi moje dawne grzechy. Wstając z modlitwy, zobaczyłem naprzeciwko siebie staruszkę, którą widziałem rok wcześniej, idącą i czytającą jakąś książkę. I rzekła do mnie: Czy możesz zanieść tę wiadomość wybranym Bożym? Powiedziałem jej: Pani, tyle nie mogę zapamiętać, ale daj mi książkę, a ją przepiszę. Weź ją, powiedziała, a oddasz mi ją. Wziąłem ją więc i udając się w pewną część kraju, przepisałem ją całą litera po literze; ale sylab nie dosłyszałem. Jednakże zaledwie skończyłem pisać książkę, gdy nagle wyrwano mi ją z rąk; ale kim była osoba, która mi ją wyrwała, nie wiedziałem.(5)

Przypisy

(5) Minął rok, i wizja się powtarza, ale z innym scenariuszem. Pojawia się sprawiedliwość z książką, czyli zaleceniami dla ludzi i przepowiedniami przeznaczenia, tak jak poprzednio. Duch Święty (Staruszka) każe zanieść przesłanie dla ludzi, ale Hermas nie jest w stanie, przyjąć tego zadania na siebie, ono go przerasta. Prosi o możliwość, powolnego utrwalania przepowiedni przeznaczenia. Stosuje się do każdej litery, ale są rzeczy które nie słyszy. Ktoś nieznany, jakaś okoliczność, wydarzenie przerywa mu otrzymany przekaz.

Rozdział 2

Piętnaście dni później, gdy pościłem i wiele modliłem się do Pana, objawiono mi wiedzę o piśmie. Pismo brzmiało następująco: (6) Twoje potomstwo, o Hermasie, zgrzeszyło przeciwko Bogu i bluźniło przeciwko Panu, a w swej wielkiej niegodziwości zdradziło swoich rodziców. I przeszli jako zdrajcy swoich rodziców, a przez swą zdradę nie odnieśli korzyści. A nawet teraz do swoich grzechów dodali pożądania i nieprawe nieczystości, i tak ich nieprawości zostały wypełnione. (7) Lecz oznajmij te słowa wszystkim swoim dzieciom i swojej żonie, która ma być twoją siostrą. Ona bowiem nie powstrzymuje swego języka, którym popełnia nieprawość; ale usłyszawszy te słowa, opanuje się i dostąpi miłosierdzia. Gdy bowiem objawisz im te słowa, które mój Pan nakazał mi ci objawić, wtedy zostaną im odpuszczone wszystkie grzechy, które popełnili w dawnych czasach, a odpuszczenie będzie udzielone wszystkim świętym, którzy zgrzeszyli aż do dnia dzisiejszego, jeśli pokutują z całego serca i wypędzą wszelkie wątpliwości ze swoich umysłów. (8) Albowiem Pan przysiągł na swoją chwałę, odnośnie do swoich wybranych, że jeśli ktokolwiek z nich zgrzeszy po pewnym wyznaczonym dniu, nie będzie zbawiony. Pokuta bowiem sprawiedliwych ma granice. Wypełnione są dni pokuty dla wszystkich świętych; lecz dla pogan pokuta będzie możliwa aż do dnia ostatecznego. (9) Powiesz zatem tym, którzy przewodzą Kościołowi, aby kierowali swoimi drogami w sprawiedliwości, aby mogli w pełni otrzymać obietnice z wielką chwałą. Stójcie zatem wytrwale, wy, którzy czynicie sprawiedliwość, i nie wątpcie, aby wasze przejście było ze świętymi aniołami. Błogosławieni wy, którzy znosicie nadchodzący wielki ucisk, i szczęśliwi ci, którzy nie zapierają się własnego życia. Pan bowiem przysiągł na swego Syna, że ci, którzy zaparli się swego Pana, porzucili swoje życie w rozpaczy, bo i teraz oni zaprą się Go w nadchodzących dniach. Dla tych, którzy zaparli się w dawnych czasach, Bóg okazał łaskę z powodu swego niezmiernego miłosierdzia.(10)

Przypisy

(6) Wizja jest kontynuacją poprzedniej w której otrzymał książkę, i miał ją przepisać, przesłanie dotyczyło jego, jako ludzkości. Przesłanie miał przekazać. I teraz zostaje mu ujawniona treść.

(7) Dotyczy przeszłych pokoleń. Hermas nie jest Żydem, a jego poprzednie pokolenia nie znały Boga, żyły w rozpuście, bałwochwalstwie, a następne pokolenia dokładały do tego więcej zła.

(8) Oznajmij pokutę swojej żonie, tym co są teraz z tobą, że ich grzech zostanie usunięty, jeżeli pójdą drogą Pana, przyjmą Jego przebaczenie.

— Zapewnienie odpuszczenia z którego mogą skorzystać, aż do czasu dnia ostatecznego. Mowa o wybranych, to ci co przyjęli Jezusa jako Zbawiciela. Dla tych co nie przyjęli zbawienia jest możliwe ich zbawienie o ile je przyjmą.

— (10) Zapierać się swego życia, oznacza nie przyjmować życia wiecznego.

Rozdział 3

Ale co do ciebie, Hermasie, nie pamiętaj krzywd wyrządzonych ci przez twoje dzieci, ani nie zaniedbuj swojej siostry, aby mogły zostać oczyszczone ze swoich dawnych grzechów. Będą one bowiem pouczone sprawiedliwym pouczeniem, jeśli nie będziesz pamiętał krzywd, które ci wyrządziły. Pamięć krzywd prowadzi do śmierci. (11) A ty, Hermasie, znosiłeś wielkie osobiste udręki z powodu występków twojego domu, ponieważ nie zwracałeś na nie uwagi, ale byłeś niedbały i zaangażowany w swoje niegodziwe transakcje. Ale jesteś zbawiony, ponieważ nie odszedłeś od żywego Boga, a także z powodu twojej prostoty i wielkiej samokontroli. One cię uratowały, jeśli pozostaniesz wytrwały. I one uratują wszystkich, którzy działają w ten sam sposób i chodzą w prostocie i niewinności. Ci, którzy posiadają takie cnoty, wzmocnią się przeciwko każdej formie niegodziwości i będą trwać ku życiu wiecznemu. Błogosławieni wszyscy, którzy praktykują sprawiedliwość, ponieważ nigdy nie zostaną zniszczeni. (12) Teraz powiesz Maksymowi: Oto! Nadchodzi ucisk. Jeśli ci się to podoba, zaprzecz. Pan jest blisko tych, którzy do Niego powracają, jak napisano o Eldadzie i Medadzie, którzy prorokowali ludowi na pustyni. (13)

Przypisy

(11) Dzieci i siostry oznaczają członków kościoła. Brak przebaczenia zamyka nam drogę do otrzymania przebaczenia u Boga o tym mówił Jezus Mat.6.15 „A jeśli nie odpuścicie ludziom, i Ojciec wasz nie odpuści wam przewinień waszych”.

(12) Język symboliczny, nie chodzi o samozbawienie z uczynków, żyjemy sprawiedliwością Chrystusa, który uzdalnia nas do życia w świętości. Chodzenie w Bożej sprawiedliwości, w prowadzeniu Jego Ducha, daje życie wieczne.

(13) Eldad i Medad byli prorokami w czasach Mojżesza 4Moj.11,26. Maksym to imię symboliczne, miejscowa społeczność, która będzie naciskana przez świat do czynienia zła, z zapewnienie proroczego przesłania „Będę przy was blisko”. Imię Maksym pochodzi z języka łacińskiego od słowa Maximus, co oznacza „największy”, „najwspanialszy” lub „najznamienitszy”. Oznacza osobę o wielkim duchu, kogoś, kto ma predyspozycje do osiągania wielkich rzeczy lub cieszy się szczególnym uznaniem. Tu dotyczy lokalnego kościoła.

Rozdział 4

Teraz objawienie zostało mi dane, moi bracia, podczas gdy spałem, przez młodzieńca o urodziwym wyglądzie, który rzekł do mnie: Kim myślisz, że jest ta staruszka, od której otrzymałeś księgę? A ja powiedziałem: Sybilla. Jesteś w błędzie, powiada on; to nie jest Sybilla. Kim więc jest ona? mówię. A on rzekł: To jest Kościół. A ja powiedziałem do niego: Dlaczego więc jest starą kobietą? Ponieważ, rzekł on, została stworzona pierwsza. Z tego powodu jest stara. I dla niej został stworzony świat. (14) Potem miałem widzenie w moim domu, a owa staruszka przyszła i zapytała mnie, czy już dałem księgę prezbiterom. A ja powiedziałem, że nie. A wtedy ona powiedziała: Dobrze zrobiłeś, bo mam kilka słów do dodania. Ale kiedy skończę wszystkie słowa, wszyscy wybrani zapoznają się z nimi przez ciebie. Napiszesz więc dwie księgi, jedną wyślesz Klemensowi, a drugą Grapte. Klemens wyśle swoją do obcych krajów, bo otrzymał na to pozwolenie. Grapte zaś będzie napominał wdowy i sieroty. Ty zaś przeczytasz te słowa w tym mieście, wraz z prezbiterami, którzy przewodzą Kościołowi.(15)

Przypisy

(14) Staruszka oznacza kościół, Ducha Świętego zgodnie z Biblią kościół jest ciałem Jezusa, odbija zatem charakter Boga. Ten charakter jest przesłaniem dla ludu Bożego. Księga niesie z sobą treść, jest nią sprawiedliwość. Lud Boga był od samego początku, chociaż nosił różne nazwy. Po stworzeniu ludzi, pierwszymi, którzy należeli do Boga byli Adam i Ewa, tu kościół nie jest w znaczeniu parafii, od czasu Jezusa, ale jak mówi tekst stworzony jako pierwszy, i dla niego świat został stworzony. To Duch Święty tworzy kościół, prowadzi ludzi. Dotyczy to wszystkich wiernych Bogu od stworzenia świata.

(15) Przesłanie kierowane jest do tych co mają wpływ na innych, ten zmienia postępowanie kościoła. Zawszy lud kierował się do postanowień przywódców. Przywódcy wymienieni są nadrzędnym prawem. Postacie takie jak Klemens i Grapte są symboliczne. Klemens Rzymski był biskupem, który napisał list do Koryntian, list pełen miłości, aby koryntianie powrócili do porządku jaki ustanowili apostołowie. Grapte jest nieznaną nam postacią, ale była znana Hermasowi, przypuszcza się, że pełniła rolę diakonisy, pomocy biednym. Słowa muszę dopisać do księgi, jest powiązanie z postaciami, które wymienia, czyli nauczaniem i duszpasterstwem.

Wizja 3

Rozdział 1

Wizja, którą ujrzałem, bracia moi, miała następującą naturę. Często pościłem i modliłem się do Pana, aby pokazał mi objawienie, które obiecał mi dać przez tę staruszkę. Tej samej nocy owa staruszka ukazała mi się i rzekła: „ Skoro tak bardzo pragniesz wiedzieć wszystko, idź do tej części kraju, w której się zatrzymujesz; a około piątej godziny ukażę ci się i pokażę ci wszystko, co powinieneś zobaczyć”. Zapytałem ją, mówiąc: „Pani, do której części kraju mam się udać?”. A ona odpowiedziała: „ Do którejkolwiek chcesz”. Wybrałem więc odpowiednie miejsce i odszedłem. Zanim jednak zacząłem mówić i wspominać o miejscu, rzekła: „ Przyjdę, gdzie chcesz”. Udałem się więc na wieś, odliczyłem godziny i dotarłem do miejsca, w którym obiecałem się z nią spotkać.(16). I zobaczyłem przygotowane krzesło z kości słoniowej, a na nim lnianą poduszkę, a nad lnianą poduszką rozpostarte było nakrycie z delikatnego lnu. Widząc te rozłożone, a jednak nikogo w tym miejscu, poczułem grozę i jakby dreszcz mnie ogarnął, włosy stanęły mi dęba, a gdy zobaczyłem, że jestem sam, ogarnęło mnie przerażenie. (17) Lecz gdy otrząsnąłem się i przypomniałem sobie chwałę Bożą, nabrałem odwagi, ugiąłem kolana i ponownie wyznałem moje grzechy Bogu, tak jak to uczyniłem wcześniej. Wtedy podeszła staruszka w towarzystwie sześciu młodych mężczyzn, których również widziałem wcześniej; stanęła za mną i słuchała, gdy modliłem się i wyznawałem moje grzechy Panu. Dotknąwszy mnie, rzekła: Hermasie, przestań modlić się nieustannie za swoje grzechy; módl się o sprawiedliwość, abyś mógł natychmiast otrzymać jej część w swoim domu. Wtedy wzięła mnie za rękę, zaprowadziła na miejsce i powiedziała młodzieńcom: Idźcie i budujcie. Kiedy młodzieńcy odeszli i zostaliśmy sami, rzekła do mnie: Usiądź tutaj. Mówię jej: Pani, pozwól moim starszym usiąść jako pierwszym. Zrób, co ci każę, powiedziała: usiądź. Kiedy chciałem usiąść po jej prawej stronie, nie pozwoliła mi, lecz skinęła na mnie, abym usiadł po lewej. Gdy rozmyślałem o tym i czułem się zaniepokojony, że nie pozwoliła mi usiąść po prawej, rzekła: Czy jesteś zaniepokojony, Hermasie? Miejsce po prawej jest dla innych, którzy już zadowolili Boga. i cierpieliście dla Jego imienia; i jeszcze wiele musicie dokonać, zanim będziecie mogli zasiąść z nimi. Lecz trwajcie w swojej prostocie, tak jak teraz, a zasiądziecie z nimi i ze wszystkimi, którzy czynią ich uczynki i znoszą to, co oni znieśli. (18)

Przypisy

(16) Odpowiedź na modlitwę. Hermas prosi o wyjaśnienia, nie rozumie znaczenia wizji, którą wcześniej otrzymał, w odpowiedzi ma udać się na jakiekolwiek miejsce, czyli ma się przygotować na wizję. Bóg nie raz stosował taka metodę. Księga Ezechiela 3, 22—23: „Spoczęła tam na mnie ręka Pana. Powiedział do mnie: «Wstań, wyjdź na dolinę, tam będę z tobą rozmawiał». Wstałem i wyszedłem na dolinę, a oto stała tam chwała Pana…” Dlaczego Hermas nie otrzymał od razu wizji? Bywa, że na spotkanie z Bogiem trzeba się przygotować duchowo.

— (17) W starożytności krzesło, a zwłaszcza wykonane z tak cennego materiału jak kość słoniowa, nie było zwykłym meblem. Znaczy — jakby urząd (krzesło jest symbolem władzy, tronu) nauczyciela, biskupa lub sędziego. Kość słoniowa symbolizuje tu trwałość, szlachetność i drogocenność nauki, która zaraz zostanie Hermasowi pokazana. Krzesło zostaje mu pokazane a nie jako jego własność. W Apokalipsie św. Jana czysty, lśniący len oznacza „sprawiedliwe czyny świętych” Lęk w wizji tez ma znaczenie, jest znakiem odpowiedzialności i autorytetu który odczuwa w tym miejscu.

— (18) Modlitwa Hermasa to symbol oddania się Bogu, ale Staruszka zmienia cel modlitwy, nie spoglądanie na grzeszność, ale na sprawiedliwość. Patrzmy na Chrystusa a nie na swoją grzeszność, walka ze słabościami skończy się upadkiem, w Chrystusie mamy zwycięstwo. Staruszka symbolizuje kościół — Ciało Chrystusa, nie da się oderwać kościoła od Chrystusa, jej głos jest głosem Ducha Świętego, tworzą oni jedno, Staruszka (kościół) nie pozwala Hermasowi zasiąść po prawicy. Prawica to przywództwo, szczególne obdarowanie, przeznaczeni w tym przypadku męczennicy, nie koniecznie tylko w sensie fizycznym. Lewa strona to wsparcie kościoła. To nie uznanie mniejszej wartości Hermasa, ale inny rodzaj obdarowania, inne zadania.

Rozdział 2

Co oni znieśli? powiedziałem. Słuchaj, powiedziała ona: bicze, więzienia, wielkie udręki, krzyże, dzikie zwierzęta, dla imienia Boga. Z tego powodu jest im przydzielony podział uświęcenia po prawej stronie i każdemu, kto będzie cierpiał dla imienia Boga: pozostałym jest przydzielony podział po lewej stronie. Ale zarówno dla tych, którzy siedzą po prawej, jak i dla tych, którzy siedzą po lewej stronie, są te same dary i obietnice; tylko ci siedzą po prawej i mają jakąś chwałę. Ty więc pragniesz siedzieć po prawej stronie z nimi, ale twoje braki są liczne. Ale zostaniesz oczyszczony ze swoich braków; i wszyscy, którzy nie są skłonni do wątpliwości, zostaną oczyszczeni ze wszystkich swoich nieprawości aż do dnia dzisiejszego. (19) Mówiąc to, chciała odejść. Ale upadając do jej stóp, błagałem ją przez Pana, aby pokazała mi wizję, którą obiecała mi pokazać. A potem znowu chwyciła mnie za rękę, podniosła i posadziła na krześle po lewej stronie; i podnosząc wspaniałą laskę, rzekła do mnie: Czy widzisz coś wielkiego? A ja mówię: Pani, nic nie widzę. Rzekła do mnie: Spójrz! Czy nie widzisz naprzeciwko siebie wielkiej wieży, zbudowanej na wodzie, ze wspaniałych kwadratowych kamieni? Wieża bowiem została zbudowana na planie kwadratu przez tych sześciu młodych mężczyzn, którzy z nią przyszli. Ale niezliczone rzesze mężczyzn nosiły do niej kamienie, niektórzy wyciągali je z głębin, inni wynosili z lądu i wręczali je tym sześciu młodym mężczyznom. Zabierali je i budowali; a te z kamieni, które zostały wyciągnięte z głębin, umieścili w budynku tak, jak były: były bowiem wypolerowane i dokładnie dopasowane do innych kamieni, i tak się ze sobą złączyły, że linie połączeń nie były dostrzegalne. I w ten sposób budynek wieży wyglądał, jakby był z jednego kamienia. Te kamienie, jednak, które zostały wydobyte z ziemi, spotkał inny los; młodzi mężczyźni odrzucili niektóre z nich, niektóre dopasowali do budowy, a niektóre ścięli i rzucili daleko od wieży. Wiele innych kamieni jednak leżało wokół wieży, a młodzi mężczyźni nie użyli ich do budowy; ponieważ niektóre z nich były szorstkie, inne miały pęknięcia, inne były zbyt krótkie, a inne były białe i okrągłe, ale nie pasowały do budowy wieży. Co więcej, widziałem inne kamienie wyrzucone daleko od wieży i spadające na publiczną drogę; jednak nie pozostały na drodze, ale zostały stoczone w bezdrożne miejsce. I widziałem inne spadające w ogień i płonące, inne spadające blisko wody, a jednak nie dające się stoczyć do wody, chociaż chciały być stoczone i wejść do wody. (20)

Przypisy

(19) Staruszka wykazuje Hermasowi braki w byciu po stronie prawej, nie spełniał on wymogów całkowitego oddania się Bogu, po tych opiniach Staruszka chce odejść, to znak że mu brak przywiązania do kościoła, jego braki oddzielają go, pamiętajmy że Hermas symbolizuje społeczność chrześcijańską w Rzymie, a nie samego siebie, to kościół lokalny w Rzymie nie zasiada po prawicy, w tym czasie w Rzymie nastąpiło rozbicie kościoła, niektórzy poszli za naukami Marcjona, to doprowadziło, że Kościół w Rzymie stracił gorliwość, wierność.

(20) Wizja wieży — Budowanie wieży, to budowanie Królestwa Bożego. Kamienie oznaczają członków kościoła, jak widzimy niektóre kamienie są gładkie inne szorstkie i takie które nie nadają się do budowy, są takie które muszą poczekać, aż zostaną dopasowane w odpowiedni miejsce. Ta przypowieść mówi o ludzkich charakterach, i o ewangelizacji, zdobywaniu ludzi, z których buduje się Królestwo Boże. Wieża odgrywa szczególną rolę w symbolice, przypomina o budowaniu wieży Babel, która była odwrotnością w służbie dla Boga, była znakiem pychy, władzy bez Boga, znakiem niewierności. Ta wieża w wizji Hermasa była budowana na wodzie, czyli na Słowie Bożym.

Rozdział 3

Pokazując mi te wizje, chciała się wycofać. Powiedziałem jej: „ Jakiż pożytek z tego, że to wszystko widziałem, skoro nie wiem, co to znaczy?”. Odpowiedziała mi: „ Jesteś przebiegły, pragniesz wiedzieć wszystko, co dotyczy wieży”. „Tak, o Pani”, powiedziałem, „aby opowiedzieć to moim braciom, aby słysząc to, poznali Pana w wielkiej chwale ”. A ona rzekła: „ Wielu rzeczywiście usłyszy, a słysząc, niektórzy będą się radować, a inni będą płakać. Ale nawet ci, jeśli usłyszą i pokutują, również się uradują ”. Posłuchaj więc przypowieści o wieży; bo objawię ci wszystko i nie będę już więcej kłopotać się objawieniem: te objawienia mają koniec, bo zostały dokonane. Ale ty nie przestaniesz modlić się o objawienia, bo jesteś bezwstydny. Wieża, którą widzisz, jak buduję, to ja, Kościół, który ukazałam ci się teraz i przy poprzedniej okazji. Zapytaj więc, o cokolwiek chcesz w odniesieniu do wieży, a ja ci to objawię, abyś mógł radować się ze świętymi. Powiedziałem jej: Pani, skoro raczyłaś objawić mi wszystko tym razem, objaw to. Powiedziała mi: Cokolwiek powinno być objawione, zostanie objawione; tylko niech twoje serce będzie z Bogiem i nie wątp w nic, co zobaczysz. Zapytałem ją: Dlaczego wieża została zbudowana na wodach, o Pani? Odpowiedziała: Powiedziałem ci wcześniej, a ty nadal pytasz uważnie: dlatego pytając znajdziesz prawdę. Posłuchaj więc, dlaczego wieża została zbudowana na wodach. Ponieważ twoje życie zostało i będzie zbawione przez wodę. Ponieważ wieża została zbudowana na słowie wszechmogącego i chwalebnego Imienia i jest utrzymywana razem przez niewidzialną moc Pana.

Rozdział 4

W odpowiedzi rzekłem do niej: To wspaniałe i cudowne. Lecz kim są ci szóstki młodzieńców, którzy zajmują się budową? A ona rzekła: To są święci aniołowie Boży, którzy zostali stworzeni pierwsi i którym Pan przekazał całe swoje stworzenie, aby mogli się rozmnażać, budować i rządzić całym stworzeniem. Przez nich budowa wieży zostanie ukończona. Lecz kim są inni ludzie, którzy zajmują się noszeniem kamieni? Oni również są świętymi aniołami Pańskimi, lecz tych pierwszych sześciu jest od nich doskonalszych. Budowa wieży zostanie ukończona, a wszyscy będą się radować wokół wieży i będą chwalić Boga, ponieważ wieża jest ukończona. Zapytałem ją, mówiąc: Pani, chciałbym wiedzieć, co stało się z kamieniami i co oznaczają różne rodzaje kamieni? W odpowiedzi rzekła do mnie: Nie dlatego, że jesteś bardziej godny niż wszyscy inni, aby to objawienie zostało ci dane — bo są inni przed tobą i lepsi od ciebie, którym te wizje powinny zostać objawione — ale aby imię Boga zostało uwielbione, objawienie zostało ci dane i zostanie dane z powodu wątpiących, którzy rozważają w swoich sercach, czy te rzeczy się spełnią, czy nie. Powiedz im, że wszystkie te rzeczy są prawdą i że żadna z nich nie jest poza prawdą. Wszystkie są mocne i pewne, i ugruntowane na mocnym fundamencie.

Rozdział 5

Posłuchajcie teraz o kamieniach, które są w tej budowli. Te kwadratowe białe kamienie, które idealnie do siebie pasowały, to apostołowie, biskupi, nauczyciele i diakoni, którzy żyli w pobożnej czystości i pełnili posługę biskupów, nauczycieli i diakonów w czystości i czci dla wybranych Bożych. Niektórzy z nich zasnęli, a niektórzy wciąż żyją. Zawsze zgadzali się ze sobą, żyli w pokoju i słuchali się nawzajem. Z tego powodu ściśle wpasowują się w budowę wieży. Lecz kim są te kamienie, które zostały wyciągnięte z głębin i które zostały włożone do budowli i dopasowane do reszty kamieni wcześniej umieszczonych w wieży? To ci, którzy cierpieli dla Pana. Lecz chcę wiedzieć, o Pani, kim są inne kamienie, które zostały wyniesione z ziemi. Te, powiedziała, które wchodzą do budowli bez polerowania, to ci, których Bóg zatwierdził, ponieważ postępowali prostymi drogami Pana i przestrzegali Jego przykazań. Lecz kim są ci, którzy są w trakcie wprowadzania i umieszczania w budynku? Są to ci, którzy są młodzi w wierze i są wierni. Lecz aniołowie napominają ich, aby czynili dobro, bo nie znaleziono w nich żadnej nieprawości. Kim więc są ci, których odrzucono? Są to ci, którzy zgrzeszyli i pragną pokutować. Z tego powodu nie zostali odrzuceni daleko od wieży, ponieważ będą jeszcze użyteczni w budowie, jeśli pokutują. Ci zatem, którzy mają pokutować, jeśli pokutują, będą silni w wierze, jeśli pokutują teraz, gdy wieża jest budowana. Bo jeśli budowa zostanie ukończona, nie będzie już miejsca dla nikogo, ale zostanie odrzucony. Ten przywilej jednak będzie należał tylko do tego, który został teraz umieszczony w pobliżu wieży.

Rozdział 6

A co do tych, którzy zostali ścięci i odrzuceni daleko od wieży, czy chcesz wiedzieć, kim oni są? Są oni synami nieprawości i uwierzyli w obłudę, a niegodziwość ich nie opuściła. Z tego powodu nie są zbawieni, ponieważ nie mogą być wykorzystani w budowie z powodu swoich nieprawości. Dlatego zostali ścięci i odrzuceni daleko z powodu gniewu Pana, bo Go do gniewu pobudzili. Lecz wyjaśnię ci inne kamienie, które widziałeś leżące w wielkiej liczbie i nie wchodzące do budowy. Ci, którzy są szorstcy, to ci, którzy poznali prawdę, a nie wytrwali w niej, ani nie zostali przyłączeni do świętych. Z tego powodu nie nadają się do użytku. Kim są ci, którzy mają rozdarcia? To ci, którzy są niezgodni w sercach między sobą i nie mają pokoju między sobą: rzeczywiście zachowują pokój między sobą, ale gdy się rozdzielą, ich złe myśli pozostają w ich sercach. To są zatem pęknięcia w kamieniach. Lecz ci, którzy są skróceni, to ci, którzy prawdziwie uwierzyli i mają większy udział w sprawiedliwości; jednak mają również znaczny udział w nieprawości, a zatem są skróceni i niekompletni. Lecz kim są ci, Pani, którzy są biali i okrągli, a jednak nie pasują do budowy wieży? Odpowiedziała i rzekła: Jak długo będziecie głupi i nierozsądni, zadając wszelkiego rodzaju pytania i nic nie rozumiejąc? To są ci, którzy mają prawdziwą wiarę, ale mają również bogactwa tego świata. Kiedy zatem nadejdzie ucisk, z powodu swoich bogactw i interesów zaprzeczą Panu. Odpowiedziałem jej i rzekłem: Kiedy więc będą użyteczni do budowy, Pani? Kiedy bogactwa, które teraz ich kuszą, zostaną ograniczone, wtedy będą użyteczni dla Boga. Bo jak okrągły kamień nie może stać się kwadratowy, dopóki części nie zostaną odcięte i odrzucone, tak i ci, którzy są bogaci na tym świecie, nie mogą być użyteczni dla Pana, dopóki ich bogactwa nie zostaną ścięte. Naucz się tego najpierw na własnym przykładzie. Kiedy byłeś bogaty, byłeś bezużyteczny; ale teraz jesteś pożyteczny i gotowy do życia. Bądź pożyteczny Bogu, bo i ty będziesz użyty jak jeden z tych kamieni.

Rozdział 7

A inne kamienie, które widziałeś rzucone daleko od wieży, spadające na drogę publiczną i staczające się z niej na bezdroża, to ci, którzy prawdziwie uwierzyli, lecz przez zwątpienie porzucili prawdziwą drogę. Myśląc więc, że mogliby znaleźć lepszą, błąkają się i stają się nieszczęśliwi, i wkraczają na bezdroża. Ci zaś, którzy wpadli w ogień i zostali spaleni, to ci, którzy na zawsze odstąpili od Boga żywego; myśl o pokucie nigdy nie zagości w ich sercach z powodu oddania się pożądliwościom i zbrodniom, które popełnili. Czy chcesz wiedzieć, kim są inni, którzy wpadli w pobliże wód, ale nie mogli być w nie wrzuceni? To ci, którzy usłyszeli słowo i pragną być ochrzczeni w imię Pana; ale gdy czystość wymagana przez prawdę powraca do ich pamięci, wycofują się i ponownie podążają za własnymi niegodziwymi pragnieniami.

Zakończyła swój wykład o wieży. Lecz ja, bezwstydny jak dotąd, zapytałem ją: Czy możliwa jest pokuta za wszystkie te kamienie, które zostały odrzucone i nie pasowały do budowy wieży, i czy znajdą jeszcze miejsce w tej wieży? Pokuta, rzekła, jest jeszcze możliwa, ale w tej wieży nie mogą znaleźć odpowiedniego miejsca. Lecz w innym, o wiele gorszym miejscu zostaną złożone, i to tylko wtedy, gdy zostaną umęczone i dopełnią dni swoich grzechów. I z tego powodu zostaną przeniesione, ponieważ miały udział w sprawiedliwym Słowie. I dopiero wtedy zostaną uwolnione od swoich kar, gdy myśl o pokucie za złe uczynki, które popełniły, zagości w ich sercach. Lecz jeśli nie zagości w ich sercach, nie zostaną zbawieni z powodu zatwardziałości ich serca.

Rozdział 8

Gdy więc przestałem pytać o wszystkie te sprawy, rzekła do mnie: Czy chcesz zobaczyć coś jeszcze? A ponieważ byłem niezmiernie chętny, by zobaczyć coś więcej, moje oblicze promieniało radością. Spojrzała na mnie z uśmiechem i rzekła: Czy widzisz siedem kobiet wokół wieży? Tak, Pani, powiedziałem. Ta wieża, powiedziała, jest przez nie podtrzymywana zgodnie z nakazem Pana. Posłuchaj teraz ich funkcji. Pierwsza z nich, która składa ręce, nazywa się Wiara. Przez nią wybrani Boży są zbawieni. Druga, która ma podciągnięte szaty i działa z zapałem, nazywa się Wstrzemięźliwość. Jest córką Wiary. Kto więc za nią podąża, będzie szczęśliwy w swoim życiu, ponieważ powstrzyma się od wszelkich złych uczynków, wierząc, że jeśli powstrzyma się od wszelkich złych pragnień, odziedziczy życie wieczne. Ale inne, powiedziałem, o Pani, kim one są? A ona powiedziała do mnie: Są córkami siebie nawzajem. Jedna z nich nazywa się Prostotą, inna Niewinnością, inna Czystością, inna Inteligencją, inna Miłością. Kiedy wtedy będziecie wykonywać wszystkie dzieła ich matki, będziecie mogli żyć. Chciałbym wiedzieć, powiedziałem, o Pani, jaką moc posiada każda z nich. Posłuchaj, powiedziała, jaką moc mają. Ich moce są regulowane przez siebie i następują po sobie w kolejności ich narodzin. Bo z Wiary powstaje Wstrzemięźliwość; z Wstrzemięźliwości Prostota; z Prostoty Niewinność; z Niewinności Czystość; z Czystości Inteligencja; a z Inteligencji Miłość. Czyny te są zatem czyste, niewinne i boskie. Ktokolwiek poświęci się tym i jest w stanie trzymać się ich uczynków, będzie miał swoje mieszkanie w wieży ze świętymi Boga. Wtedy zapytałem ją w odniesieniu do wieków, czy teraz jest koniec. (21). Zawołała donośnym głosem: Głupi człowieku! Czy nie widzisz, że wieża jeszcze się buduje? Gdy wieża zostanie ukończona i zbudowana, nadejdzie koniec; i zapewniam cię, że wkrótce zostanie ukończona. Nie zadawaj mi więcej pytań. Niech ty i wszyscy święci będziecie zadowoleni z tego, co przywołałem ku twojej pamięci, i z mojego odnowienia twojego ducha. Lecz zauważ, że nie tylko dla ciebie zostały ci dane te objawienia, ale zostały ci dane, abyś mógł je pokazać wszystkim. Bo po trzech dniach — to zapamiętaj — rozkazuję ci wypowiedzieć wszystkie słowa, które mam ci powiedzieć, do uszu… świętych, aby słuchając ich i czyniąc, zostali oczyszczeni ze swoich nieprawości, a wy razem z nimi.

Przypisy

(21) Pytanie o koniec świata, nie było mądre, bo czas końca zna Bóg, a oburzenie było wielkie i zwróciła uwagę na to że wieża wciąż jest w budowie, nie w ukończeniu.

Rozdział 9

Słuchajcie mnie, synowie: Wychowałem was w wielkiej prostocie, szczerości i czystości, z powodu miłosierdzia Pana, który zlał na was swoją sprawiedliwość, abyście zostali usprawiedliwieni i uświęceni od wszelkiej waszej nieprawości i zepsucia; ale nie chcecie odpocząć od swojej nieprawości. Teraz więc posłuchajcie mnie i bądźcie w pokoju ze sobą nawzajem, i odwiedzajcie się wzajemnie, i noście brzemiona jeden drugiego, i nie bierzcie udziału tylko w stworzeniach Bożych, ale dawajcie z nich obficie potrzebującym. Bo niektórzy przez obfitość swojego jedzenia powodują słabość w swoim ciele i w ten sposób psują swoje ciało; podczas gdy ciało innych, którzy nie mają jedzenia, jest zepsute, ponieważ nie mają wystarczającego pożywienia. I z tego powodu ich ciała marnieją. Ta nieumiarkowanie w jedzeniu jest zatem szkodliwe dla was, którzy macie obfitość i nie rozdajecie tym, którzy są potrzebujący. Zwróćcie uwagę na sąd, który ma nadejść. Wy zatem, którzy jesteście wysoko postawieni, szukajcie głodnych, dopóki wieża nie zostanie ukończona; bo gdy wieża zostanie ukończona, będziecie chcieli czynić dobro, lecz nie znajdziecie ku temu okazji. Uważajcie więc, wy, którzy chlubicie się swoim bogactwem, aby potrzebujący nie jęczeli, a ich jęki nie wznosiły się do Pana, a wy nie zostaliście wyrzuceni z całym swoim dobytkiem za bramę wieży. Dlatego teraz mówię wam, którzy przewodzicie Kościołowi i miłujecie pierwsze miejsca: „Baczcie więc wy, co się chlubicie swym bogactwem, by ci, co są w potrzebie, nie wzdychali, a ich wzdychanie nie doszło do Pana […]. Uważajcie więc wy, którzy zajmujecie pierwsze miejsca: nie bądźcie jak tacy, co przygotowują trujące leki. Truciciele bowiem noszą swoje trucizny w flaszkach, wy zaś nosicie waszą truciznę i jad w waszym sercu. Jesteście zacięci i nie chcecie oczyścić waszych serc…” Uważajcie więc, dzieci, aby te wasze niezgody nie pozbawiły was życia. Jak będziecie nauczać wybranych Pańskich, jeśli sami nie macie nauki? Napominajcie się więc wzajemnie i zachowujcie pokój między sobą, abym i ja, stojąc z radością przed Ojcem waszym, mógła zdać sprawę o was wszystkich waszemu Panu.

Rozdział 10

Gdy przestała do mnie mówić, sześciu młodych mężczyzn, którzy zajmowali się budową, podeszło i zaprowadziło ją do wieży, a czterech pozostałych podniosło siedzisko i również je zaniosło do wieży. Twarzy tych ostatnich nie widziałem, gdyż byli odwróceni ode mnie. A gdy odchodziła, poprosiłem ją, aby wyjawiła mi znaczenie trzech postaci, w których mi się ukazała. W odpowiedzi rzekła do mnie: „ Jeśli chodzi o nie, musisz poprosić kogoś innego, aby ci je wyjawił”. Ukazały mi się bowiem, bracia, w pierwszej wizji rok wcześniej pod postacią bardzo starej kobiety siedzącej na krześle. W drugiej wizji jej twarz była młodzieńcza, lecz jej skóra i włosy zdradzały wiek, a ona stała, gdy do mnie mówiła. Była też bardziej radosna niż za pierwszym razem. Natomiast w trzeciej wizji była całkowicie młodzieńcza i niezwykle piękna, z wyjątkiem włosów staruszki; lecz jej twarz promieniała radością i siedziała na krześle. Byłem niezmiernie zasmucony tymi objawieniami, gdyż bardzo pragnąłem dowiedzieć się, co oznaczają te wizje. Wtedy zobaczyłem staruszkę w nocnym widzeniu, która powiedziała do mnie: „ Każda modlitwa powinna być pokorna. Pość więc, a otrzymasz od Pana to, o co prosisz”. Pościłem więc przez jeden dzień.

Tej samej nocy ukazał mi się młody człowiek, który powiedział: Dlaczego tak często prosisz o objawienia w modlitwie? Uważaj, abyś prosząc o wiele rzeczy, nie zaszkodził swojemu ciału: zadowalaj się tymi objawieniami. Czy będziesz mógł zobaczyć większe objawienia niż te, które widziałeś? Odpowiedziałem mu i rzekłem: Panie, proszę tylko o jedno, aby w odniesieniu do tych trzech form objawienie mogło się dopełnić. Odpowiedział mi: Jak długo jesteś nieczuły? Ale twoje wątpliwości czynią cię nieczułym, ponieważ twoje serca nie zwróciły się ku Panu. Lecz odpowiedziałem mu i rzekłem: Od ciebie, Panie, dowiemy się tych rzeczy dokładniej.

Rozdział 11

Posłuchaj więc — rzekł — odnośnie trzech postaci, o które pytasz. Dlaczego w pierwszej wizji ukazała ci się jako staruszka siedząca na krześle? Ponieważ twój duch jest teraz stary i zwiędły, i utracił swą moc w wyniku twoich słabości i wątpliwości. Bo jak starzy ludzie, którzy nie mają nadziei na odzyskanie sił i oczekują jedynie ostatniego snu, tak i wy, osłabieni ziemskimi zajęciami, oddaliście się lenistwu i nie złożyliście swoich trosk na Pana. Dlatego twój duch jest złamany i zestarzeliście się w swoich smutkach. Chciałbym więc wiedzieć, Panie, dlaczego usiadła na krześle? Odpowiedział: Ponieważ każdy słaby człowiek siada na krześle z powodu swojej słabości, aby jego słabość mogła być podtrzymana. Oto masz postać z pierwszej wizji.

Rozdział 12

Teraz w drugiej wizji widziałeś ją stojącą z młodzieńczą twarzą i radośniejszą niż przedtem; wciąż miała skórę i włosy staruszki. Posłuchaj — rzekł — i tej przypowieści. Kiedy ktoś się starzeje, traci nad sobą nadzieję z powodu swojej słabości i ubóstwa i nie oczekuje niczego poza ostatnim dniem swego życia. Nagle odziedzicza on dziedzictwo; i słysząc to, wstaje, i stając się niezmiernie radosnym, przybiera na sile. A teraz już nie leży, ale wstaje; a jego duch, już zniszczony przez poprzednie czyny, odnawia się i już nie siedzi, ale działa z werwą. Tak stało się z tobą, gdy usłyszałeś objawienie, które dał ci Bóg. Bo Pan zmiłował się nad tobą i odnowił twojego ducha, a ty odłożyłeś swoje słabości. Siła wstąpiła w ciebie i umocniłeś się w wierze; a Pan, widząc twoją siłę, rozradował się. Z tego powodu pokazał ci budowę wieży; A On wam pokaże inne rzeczy, jeśli będziecie trwać w pokoju między sobą, całym sercem.

Rozdział 13