Każda książka to krok w stronę zmiany i inspiracji. Jeśli chcesz iść dalej razem ze mną, zapraszam Cię na: samuelkaine.wixsite.com/samuel-kaine
Wstęp
NLP bez lania wody
Nie musisz być psychologiem, coachem ani czarodziejem, żeby korzystać z NLP.
Nie potrzebujesz też żadnych tajemnych mocy, dyplomów ani buddyjskich szat (chociaż… jeśli dobrze się w nich czujesz, to kto Ci zabroni?).
Wystarczy, że masz mózg, który myśli, język, który mówi, i ciało, które czuje — czyli to wszystko, czym codziennie tworzysz swoje życie. A skoro już z tego korzystasz, to NLP pokaże Ci jak robić to świadomie, skutecznie i z lepszym efektem.
Ale co to właściwie jest to całe NLP?
NLP, czyli Neuro-Lingwistyczne Programowanie, to zestaw technik, obserwacji i praktyk, które pomagają zrozumieć, jak działa Twój umysł — i jak możesz go „przeprogramować”, żeby służył Ci lepiej.
Nie chodzi o to, żebyś nagle został robotem ani o żadną manipulację.
Chodzi o to, żebyś złapał stery i kierował własnym życiem, zamiast lecieć na autopilocie, zaprogramowany przez przypadek, dzieciństwo, szkołę albo stresującą szefową.
NLP nie zmienia świata
Ale zmienia Ciebie — a Ty zmieniasz świat.
W tej książce nie znajdziesz naukowych wykresów ani psychologicznego żargonu, który tylko mądrzy, ale nic nie tłumaczy.
Znajdziesz za to:
✔ proste wyjaśnienia,
✔ konkretne przykłady,
✔ zabawne (czasem) metafory,
✔ i narzędzia, które możesz wdrożyć od razu — w relacjach, w pracy, w codziennych rozmowach, a nawet… w sklepie przy kasie.
Dla kogo ta książka?
Dla Ciebie, jeśli chcesz:
— zmienić nawyki, które Cię męczą
— przestać się sabotować
— mówić lepiej do siebie i do innych
— mieć więcej spokoju, pewności i energii
— zrozumieć, dlaczego robisz pewne rzeczy… i jak to zmienić
Nie musisz „wierzyć” w NLP, żeby zadziałało.
Wystarczy, że spróbujesz.
A jeśli coś Ci nie zadziała — odłóż. Znajdziesz tu więcej technik niż potrzeba na start.
No to co… gotowy?
Nie będę Cię namawiać do rewolucji. Ale jeśli choć jedna rzecz z tej książki zmieni Twój dzień — to już będzie warto.
Zaczynamy? 😊
Rozdział 1 czeka.
CZĘŚĆ I — PODSTAWY, KTÓRE ZMIENIAJĄ WSZYSTKO
Rozdział 1
Twój mózg to nie komputer. Jest lepszy!
Wielu ludzi myśli o swoim mózgu jak o komputerze. Że działa logicznie. Że wystarczy kliknąć odpowiedni „plik” i odpalić „program pewności siebie”.
Ale Twój mózg to nie komputer. Jest znacznie bardziej złożony, twórczy i… dziwny 😅
I to dobra wiadomość.
Bo jeśli rozumiesz, jak działa Twój system operacyjny, możesz go świadomie modyfikować. Nie przez format dysku, tylko przez zmianę sposobu myślenia, czucia i reagowania.
Myślisz, że jesteś racjonalny?
Sorry, ale nie jesteś.
Ani ja. Ani nikt.
Człowiek to emocjonalna istota, która dopiero po czasie racjonalizuje to, co czuje.
I często robi to tak dobrze, że sam zaczyna w to wierzyć.
Dlatego NLP nie opiera się na „logice komputera”, tylko na tym, co naprawdę się dzieje:
— Czujesz → Myślisz → Reagujesz
— Albo: Myślisz → Czujesz → Reagujesz
Zależnie od sytuacji — ale zawsze to wszystko się ze sobą przeplata.
Filtry percepcji — czyli jak widzisz świat przez własne okulary
NLP zakłada, że nie widzisz świata „takim, jaki jest”.
Widzisz go przez swoje filtry:
— przekonań,
— doświadczeń,
— emocji,
— wartości,
— języka, którego używasz.
To jak noszenie okularów z kolorowymi szkłami. Czasem różowymi, czasem czarnymi, czasem z odcieniem „wszyscy mnie wkurzają”.
I nawet jeśli wydarzenia są te same — Twój sposób ich postrzegania może być zupełnie inny niż u kogoś obok. To dlatego NLP mówi:
Mapa to nie terytorium.
Ale o tym więcej w kolejnym rozdziale.
Twój mózg lubi skróty i automaty
Codziennie podejmujesz tysiące mikrodecyzji. Twój mózg nie ma czasu rozkminiać każdej z nich — więc tworzy nawyki, skojarzenia, schematy reakcji.
To trochę jak automatyczny pilot — bardzo przydatny, dopóki…
…nie zacznie Cię prowadzić nie tam, gdzie chcesz.
Dobra wiadomość?
Dzięki NLP możesz ten autopilot przeprogramować.
Albo przynajmniej nauczyć się, kiedy przejąć stery.
Ćwiczenie na początek (serio, zrób je — to działa!)
Weź kartkę albo notatnik i zapisz:
— Trzy przekonania, które masz na swój temat (np. „Jestem kiepski w relacjach”, „Zawsze zaczynam, ale nie kończę”, „Potrzebuję ciszy, by się skupić”).
— Zastanów się: skąd się wzięły? Kto Ci to powiedział? Kiedy to usłyszałeś?
— A teraz: które z nich chciałbyś zamienić na coś innego? (Np. „Uczę się kończyć to, co zaczynam”. )
Nie musisz w nie od razu wierzyć. Ale możesz je… przetestować.
Jak nowy nawyk. Jak nowy program w głowie.
Rozdział 2
Mapa to nie terytorium
(I dlatego kłócisz się z ludźmi, chociaż oboje mówicie prawdę)
Wyobraź sobie, że bierzesz do ręki mapę Polski…
Ale zamiast nowoczesnej wersji z Google Maps, masz starą, spraną, z lat 80., gdzie Sandomierz wygląda jak metropolia, a autostrady jeszcze nie istnieją.
To wciąż mapa.
Ale czy to rzeczywistość?
No właśnie.
Czym jest mapa, a czym terytorium?
W NLP mówi się tak:
Mapa to Twoja wewnętrzna interpretacja świata.
Terytorium to świat taki, jaki jest.
Każdy z nas ma w głowie inną mapę:
— z innymi drogami, skrzyżowaniami, czerwonymi znakami „Uwaga! Tu boli!”
— z innymi zakazami wjazdu („Nie nadaję się do związku”, „Nie umiem być pewny siebie”)
— i z innymi skrótami, które działają… dopóki się nie zgubisz.
Jak powstaje Twoja mapa?
Przez całe życie zapisujesz w sobie:
— doświadczenia,
— emocje,
— przekonania,
— słowa innych ludzi,
— traumy, sukcesy i porażki,
— a także język, jakim mówisz sam do siebie.
Twój mózg nie jest kamerą, która rejestruje rzeczywistość 1:1.
On tworzy historię — z emocjami, narracją i interpretacją. I często nie sprawdza, czy to prawda.
Przykład z życia:
— On mówi: „Ty nigdy mnie nie słuchasz!”
— Ona: „Bo cały czas mnie atakujesz!”
I już mamy konflikt.
Ale każdy z nich widzi świat przez swoją mapę.
A gdyby zamienili się mapami?
Mogliby nagle zobaczyć zupełnie inny krajobraz: z krzywymi znakami, zakurzonymi wspomnieniami, starymi szlakami, którymi ktoś kiedyś kazał iść…
Co z tego wynika?
✔ Ludzie nie są głupi, złośliwi ani „inni” — po prostu mają inną mapę.
✔ Twoje myśli to nie fakty — tylko Twoja interpretacja faktów.
✔ Nie ma jednej, obiektywnej prawdy — są różne perspektywy.
I teraz najważniejsze:
Jeśli coś w Twojej mapie Ci nie pasuje — możesz to zmienić.
Właśnie po to jest NLP.
Ćwiczenie — Zmień swój punkt widzenia
Pomyśl o sytuacji, która ostatnio Cię zirytowała.
Na przykład: ktoś Cię skrytykował, nie odezwał się, był niemiły.
Teraz zadaj sobie 3 pytania:
— Co ja widzę (moja mapa)?
— — Co poczułem, co pomyślałem, jakie wnioski wyciągnąłem?
— Jaką mapę może mieć ta druga osoba?
— — Może miała zły dzień? Może nie wie, jak ze mną rozmawiać? Może też się czegoś bała?
— Czy to, co uznałem za prawdę, na pewno nią jest?
— — A może to tylko interpretacja, którą mogę zmienić?
Zapisz to sobie. Serio. Taki wgląd w różnice map może Cię uwolnić od niejednej frustracji.
Rozdział 3
Kotwice emocjonalne
(czyli jak w 5 sekund przywołać emocję, której właśnie potrzebujesz)
Znasz to uczucie, gdy słyszysz jakąś starą piosenkę i nagle… wracasz myślami do wakacji sprzed dziesięciu lat?
Albo gdy zapach ciasta przenosi Cię do kuchni babci, choć minęło już pół życia?
To właśnie kotwica emocjonalna — czyli automatyczne połączenie między bodźcem (dźwiękiem, zapachem, miejscem, ruchem) a emocją, którą kiedyś przy nim czułeś.
I teraz najlepsze:
👉 Takie kotwice można tworzyć świadomie.
Co to właściwie jest kotwica?
W NLP kotwica to bodziec (np. dotyk, dźwięk, słowo), który wywołuje konkretny stan emocjonalny.
To jak przycisk w mózgu, który możesz nacisnąć, by uruchomić energię, spokój, koncentrację albo… luz i uśmiech.
Brzmi zbyt pięknie?
Zaraz pokażę Ci, jak to działa.
Po co to komu?
— Masz stresującą prezentację? Ustaw kotwicę na pewność siebie.
— Chcesz rano szybko wejść w stan motywacji? Ustaw kotwicę na działanie.
— Jesteś spięty i nie możesz zasnąć? Kotwica na relaks wjeżdża jak złoto.
NLP nie jest tu poezją — to praktyczne narzędzie, które możesz stosować codziennie.
Jak stworzyć własną kotwicę — krok po kroku
Będziemy ustawiać kotwicę dotykową — czyli taką, którą aktywujesz np. przez ściśnięcie palców albo dotknięcie dłoni w określony sposób.
🔹 Krok 1: Wybierz emocję, którą chcesz przywoływać
Np. spokój, energia, odwaga, pewność siebie, radość.
🔹 Krok 2: Przypomnij sobie sytuację, gdy naprawdę czułeś tę emocję
Zamknij oczy. Wróć do tej chwili. Zobacz ją oczami wyobraźni. Usłysz dźwięki. Poczuj, co czułeś wtedy w ciele.
Im intensywniejsze wspomnienie, tym lepsza kotwica.
🔹 Krok 3: Gdy emocja osiąga szczyt — naciśnij kotwicę
Np. ściśnij kciuk i palec serdeczny. Albo dotknij nadgarstka. Ważne, żeby to był ruch, którego zwykle nie robisz automatycznie.
🔹 Krok 4: Puść kotwicę, zanim emocja opadnie
To ważne! Zapisujemy tylko moment szczytowy.
🔹 Krok 5: Powtórz ćwiczenie 3–5 razy
Możesz wywołać inne wspomnienia z tą samą emocją. Zawsze zapisuj w tej samej kotwicy (czyli tym samym dotyku).
Jak używać kotwicy?
Kiedy potrzebujesz danej emocji — np. przed rozmową, wystąpieniem, randką czy trudną decyzją —
👉 aktywujesz kotwicę (czyli naciskasz palce lub dotykasz ustalonego miejsca),
👉 przywołujesz wspomnienie,
👉 a mózg robi resztę. Emocja wraca.
To nie hipnoza. To po prostu wytrenowany skrót neurologiczny.
Uwaga na negatywne kotwice
W NLP uczymy się nie tylko tworzyć pozytywne kotwice, ale też rozpoznawać te negatywne, które już mamy:
— Słyszysz „musimy porozmawiać” → automatycznie spięcie?
— Dźwięk dzwonka z pracy = irytacja?
— Miejsce z przeszłości wywołuje lęk?
To też kotwice. Ale możesz je rozbroić — zmieniając reakcję lub… tworząc nową.
Ćwiczenie — stwórz swoją kotwicę mocy
1. Wybierz emocję, której potrzebujesz najczęściej (np. spokój, odwaga, energia).
2. Przypomnij sobie konkretną sytuację, kiedy ją czułeś.
3. Zamknij oczy. Poczuj ją w całym ciele.
4. W momencie szczytu — ustaw kotwicę (np. ściśnij dwa palce).
5. Powtórz 3 razy, z różnymi wspomnieniami.
6. Przetestuj ją.
Rozdział 4
Przekonania, które Cię trzymają (albo niosą)
(czyli jak przestać robić sobie pod górkę — i zacząć działać z wiatrem)
— „Nie nadaję się do tego.”
— „Ja tak mam — zawsze coś zepsuję.”
— „Pewność siebie? To nie dla mnie.”
— „Jak coś jest łatwe, to pewnie się nie uda.”
— „Nie zasługuję na sukces.”
Brzmi znajomo?
Witaj w świecie przekonań — czyli myśli, które powtarzane wystarczająco często, zaczynają być traktowane jak prawda.
Tylko że… często nią nie są.
Czym są przekonania?
Przekonania to osobiste zasady i założenia, które tworzą Twój wewnętrzny świat.
Niektóre są wspierające:
✅ „Zawsze sobie poradzę.”
✅ „Uczę się szybko.”
✅ „Ludzie są z natury dobrzy.”
Inne są ograniczające:
⛔ „Zawsze jestem ostatni.”
⛔ „Nie mam szczęścia w miłości.”
⛔ „Na sukces trzeba zapracować cierpieniem.”
I najgorsze jest to, że Twój mózg będzie robił wszystko, by udowodnić Ci, że masz rację.
Jak powstają przekonania?
— Słowa rodziców („Nie garb się, bo nikt cię nie zechce!”)
— Szkoła („Ty się do matmy nie nadajesz, siadaj!”)
— Religia, społeczeństwo, kultura
— Własne doświadczenia, często wyrwane z kontekstu
Jedno zdanie powiedziane w złym momencie może zostać w głowie na całe życie.
Ale dobra wiadomość jest taka, że:
👉 przekonania można zmienić.
NLP a przekonania — zmieniamy kod źródłowy
W NLP traktujemy przekonania jak programy, które można przeedytować.
To nie są fakty wyryte w kamieniu — to nawyki myślenia.
I jak każdy nawyk — można je przełamać i zastąpić nowymi.
Jak zmienić ograniczające przekonanie?
🔹 Krok 1: Zidentyfikuj przekonanie
Zapisz sobie jedno zdanie, które najczęściej słyszysz w głowie, gdy coś Ci nie wychodzi.
Np. „Zawsze odkładam wszystko na później.”
🔹 Krok 2: Zastanów się:
— Skąd ono się wzięło?
— Kto Ci to powiedział?
— Kiedy zacząłeś w to wierzyć?
🔹 Krok 3: Rozbij je pytaniami:
— Czy to zawsze prawda?
— Znasz kogoś, komu się udało mimo tego?
— A czy Ty sam zrobiłeś kiedyś coś inaczej?
🔹 Krok 4: Zamień na nowe przekonanie
Nie „magiczne” ani cukierkowe. Realne i wspierające.
Np.
— ❌ „Nie jestem dobry w tym” → ✅ „Uczę się i robię postępy.”
— ❌ „Zawsze zawalam” → ✅ „Czasem mi się nie udaje, ale działam dalej.”
— ❌ „Nie potrafię się zmotywować” → ✅ „Szukam swojego sposobu na motywację.”
🔹 Krok 5: Utrwal je — powtarzaj, pisz, kotwicz
Codziennie. Małymi krokami. Mózg potrzebuje praktyki.
Ćwiczenie — mapa przekonań
Zrób listę 5 przekonań, które często pojawiają się w Twojej głowie w trudnych sytuacjach.
Obok każdego z nich napisz:
— Skąd je masz?
— Czy są prawdziwe?
— Jak możesz je przeformułować na wspierające?
Zrób z tego własną listę przekonań na nowo — i trzymaj ją blisko, np. jako tapetę w telefonie.
BONUS — najpopularniejsze blokujące przekonania
— „Nie jestem wystarczająco dobry.”
— „Inni są lepsi ode mnie.”
— „Nie zasługuję na sukces.”
— „Muszę zadowolić wszystkich.”
— „Życie jest walką.”
I teraz prawda:
👉 Jeśli w coś wierzysz — znajdziesz na to dowody.
👉 Ale to działa w obie strony.
Rozdział 5
Modelowanie — kopiuj i wklej sukces
(czyli jak uczyć się od najlepszych… nie pytając ich nawet o zdanie)
Wyobraź sobie, że możesz zajrzeć komuś do głowy.
Zobaczyć, jak myśli, jak podejmuje decyzje, jak się zachowuje w trudnych sytuacjach.
I potem… zastosować to u siebie.
Na tym właśnie polega modelowanie w NLP.
To nie kopiowanie wyglądu czy stylu bycia.
To kopiowanie strategii wewnętrznej, która prowadzi do efektów.
Co to znaczy „modelować kogoś”?
Modelowanie to obserwacja i odwzorowanie zachowań, postaw, przekonań i sposobu działania osoby, która osiąga to, czego Ty też chcesz.
To jak gra w RPG, w której możesz wybrać „postać wzorcową”, ale nie tylko dla wyglądu — dla umiejętności.
Nie chodzi o to, żeby być czyjąś kopią.
Chodzi o to, żeby zrozumieć, co ta osoba robi inaczej niż Ty — i wziąć to, co działa.
Kogo można modelować?
Każdego, kto:
— odnosi sukcesy w tym, co Ciebie interesuje,
— działa skutecznie i spójnie,
— inspiruje Cię — nawet jeśli go nie znasz osobiście!
👉 Może to być sportowiec, mówca, artysta, szef, przedsiębiorca…
👉 A może nawet… Ty sam z przeszłości — kiedy byłeś w formie!
3 elementy modelowania NLP
1. Strategia myślenia
— Co ta osoba myśli, zanim coś zrobi?
— Jakie pytania zadaje sobie w głowie?
— Jak podejmuje decyzje?
2. Emocje i nastawienie
— Jaki ma stan emocjonalny, gdy działa?
— Jak się „nakręca”? Co go motywuje?
3. Zachowanie fizyczne
— Jak się porusza?
— Jak mówi?
— Jakie ma rytuały, nawyki?
Przykład — Modelowanie pewności siebie
Załóżmy, że chcesz być pewniejszy siebie.
Znasz kogoś, kto wchodzi do pokoju i od razu ma energię lidera.
Co możesz zrobić?
— Obserwuj postawę ciała — wyprostowany, spokojny krok, lekki uśmiech.
— Zwróć uwagę na język — mówi jasno, nie przeprasza, nie usprawiedliwia się.
— Wsłuchaj się w sposób myślenia — czy mówi sobie w głowie „dam radę”?
— Zapytaj go (jeśli możesz) lub po prostu odtwórz ten stan w sobie.
— Zrób to samo — ale po swojemu.
Ćwiczenie: Wybierz swojego „mentora”
— Pomyśl o osobie, którą podziwiasz — realnej lub fikcyjnej (np. Tony Robbins, Elon Musk, albo… twój wujek Staszek, który zawsze daje radę).
— Wypisz, co robi inaczej niż Ty:
— — Jak reaguje na trudne sytuacje?
— — Co robi rano?
— — Jak rozmawia z innymi?
— Wybierz 1–2 zachowania lub nawyki, które możesz wdrożyć u siebie od jutra.
— Stwórz swoją wewnętrzną „postać modelującą” — i od czasu do czasu pytaj siebie:
— → „Co zrobiłby X w tej sytuacji?”
Pro tip: Modeluj… samego siebie z przyszłości
Tak, to działa.
Wyobraź sobie siebie za rok — z sukcesem, pewnością, spokojem.
Zadaj sobie pytanie:
„Jak ten przyszły ja myśli? Jak działa? Jak się rusza? Co mówi?”
I… zacznij to robić dziś.
Nie jutro.
Nie po przeczytaniu wszystkich książek.
Dziś.
Rozdział 6
Magia języka
(czyli jak słowa wpływają na Twój mózg — i Twoje życie)
Mózg to bardzo uprzejmy lokator.
Wierzy w to, co do niego mówisz.
Nawet jeśli… to bzdury.
— „Ale ja jestem beznadziejny…”
— „Nie ogarniam tego życia.”
— „Mam pecha do ludzi.”
Powtarzaj to wystarczająco często, a Twój mózg przytaknie:
— „OK, szefie, skoro tak mówisz…”
Dlatego język to nie tylko narzędzie do komunikacji.
To kod, który programuje Twoje postrzeganie świata — i siebie samego.
Jak działa język w NLP?
W NLP mówi się, że:
„Słowa to ramy, które tworzą Twoją rzeczywistość.”
Inaczej mówiąc:
To, jak mówisz, wpływa na to, jak się czujesz, jak reagujesz, jak działasz.
Przykład 1: Zmieniasz słowo — zmieniasz emocję
— „Muszę wstać i iść do pracy.”
vs
— „Wybieram się do pracy, bo chcę zarobić na swoje życie.”
To samo wydarzenie.
Inna energia.
Jedno Cię męczy, drugie daje moc.
Przykład 2: Słowa — cichy sabotażysta
— „Nie mogę przestać się bać.”
vs
— „Uczę się być spokojniejszy.”
— „Nie jestem w tym dobry.”
vs
— „Jeszcze tego nie opanowałem.”
Twój mózg słyszy każde słowo.
Zrób z tego sojusznika, nie wroga.
Szybkie NLP-triki językowe
🔹 1. Zamień „muszę” na „wybieram”
— „Muszę się uczyć” → „Wybieram naukę, bo chcę się rozwijać.”
🔹 2. Dodaj „jeszcze”
— „Nie umiem” → „Nie umiem jeszcze.”
To słowo zmienia zamknięcie na możliwość.
🔹 3. Zastąp „problem” słowem „wyzwanie”
— „Mam problem” → „Mam wyzwanie, z którym mogę sobie poradzić.”
🔹 4. Przestań mówić „zawsze” i „nigdy”
— „Zawsze zawalam” → „Czasem mi się nie udaje, ale uczę się być lepszym.”
Ekstremalne słowa = ekstremalne emocje.
Ćwiczenie: Językowy detoks
Przez jeden dzień:
— Obserwuj, jak mówisz do siebie.
— Zapisz 3 zdania, które często się powtarzają.
— Przetłumacz je na język wspierający.
— — „Jestem do niczego” → „Jestem człowiekiem w procesie. Działam, próbuję, uczę się.”
Możesz się zdziwić, jak często sabotujesz się słowami. Ale spokojnie — to da się zmienić.
NLP a język innych ludzi
To działa też na zewnątrz:
— Słyszysz, że ktoś mówi „zawsze”, „nigdy”, „muszę”?
→ To sygnał, że jego mapa świata ma twarde granice.
→ Możesz pomóc mu je rozmiękczyć, zadając pytania:
— „Zawsze? A czy był choć jeden wyjątek?”
— „Co by się stało, gdybyś nie musiał, tylko wybrał?”
Tylko ostrożnie — nie pouczaj, tylko zadawaj pytania z ciekawością.
Rozdział 7
Twój głos wewnętrzny — zmień ton, zmień życie
(czyli jak przestać być swoim największym krytykiem — i zacząć być swoim najlepszym trenerem)
— „Serio? Znowu to zepsułeś?”
— „I po co w ogóle się za to zabierałeś?”
— „Lepiej nic nie rób, bo się skompromitujesz.”
Ten głos zna każdy z nas.
Kup książkę, aby przeczytać do końca.