Spis treści - Arcybractwo Męki Pańskiej
- Wstęp
- Rozdział 1
- Miasto wciąż królewskie
- Codzienność za fasadami kamienic
- Religia widoczna w całym mieście
- Życie bliżej śmierci
- Śmierć w domu, kościele i na ulicy
- Bractwo — wspólnota, która miała znaczenie
- Dlaczego właśnie Męka Pańska?
- Kraków na progu zmiany
- Człowiek, od którego wszystko się zaczęło
- Rozdział 2
- Marcin Szyszkowski — od szlacheckiego domu do Rzymu
- Pomysł, który narodził się w Krakowie
- 9 czerwca 1595 roku — początek wspólnoty
- Pierwszy członek — kardynał Jerzy Radziwiłł
- 6 marca 1597 roku — zatwierdzenie przez Klemensa VIII
- 21 lipca 1605 roku — narodziny Arcybractwa
- Rok 1607 — zasady zapisane na papierze
- Pietà — pierwsze godło wspólnoty
- Kaplica, która miała stać się domem Arcybractwa
- Założyciel zostaje biskupem krakowskim
- Dziedzictwo Marcina Szyszkowskiego
- Rozdział 3
- Kapy — nie zakonny habit, lecz strój bracki
- Dlaczego wybrano czerń?
- Sto trzydzieści jeden kap
- Zanim brat założył kaptur
- Kaptur, który odbierał twarz
- Anonimowość, która służyła również miłosierdziu
- Czy bracia naprawdę pozostawali anonimowi?
- Strój i społeczna pozycja
- Znaki namalowane na czerni
- Czy mieszkańcy Krakowa bali się zakapturzonych postaci?
- Strój, który przetrwał stulecia
- Kiedy kaptur znikał
- Rozdział 4
- Memento homo mori — pamiętaj, człowiecze, o śmierci
- Dwie czaszki na drewnianych kosturach
- Śmierć nie rozpoznaje herbów
- Krakowski Taniec śmierci
- Ars moriendi — sztuka dobrego umierania
- Dlaczego obawiano się nagłej śmierci?
- Krzyż — najważniejszy znak
- Arma Christi — narzędzia Męki Pańskiej
- Latarnia, która opowiadała Mękę Chrystusa
- Czaszka pod krzyżem — legenda o Adamie
- Pietà — cierpienie Matki
- Strach, pokuta i nadzieja
- Nie każdy szczegół był tajemniczym znakiem
- Co czaszka może mówić współczesnemu człowiekowi?
- Od symbolu do czynu
- Rozdział 5
- Pokuta — więcej niż kara
- Skąd wzięło się biczowanie?
- Dlaczego człowiek dobrowolnie zadawał sobie ból?
- Biczowanie w kaplicy Męki Pańskiej
- Nie wszyscy bracia się biczowali
- Kobiety i granice uczestnictwa
- Za zasłoną
- Wielki Post — czas szczególnej pokuty
- Pokuta na ulicach Krakowa
- Pokuta za siebie i za Rzeczpospolitą
- Czy cierpienie czyniło człowieka lepszym?
- Pierwsze przerwy i zmiany
- Rok 1758 — koniec biczowania podczas obchodów Grobów Pańskich
- Pokuta nie ograniczała się do bólu
- Co pozostało po dawnej pokucie?
- Od umartwienia do nabożeństwa
- Rozdział 6
- Nabożeństwo starsze od Arcybractwa
- Filippo Gesualdi — zapomniany współtwórca?
- Dlaczego piętnaście stopni?
- Piętnaście wydarzeń Męki Chrystusa
- Od wydarzenia do rachunku sumienia
- Kaplica Męki Pańskiej — centrum nabożeństw
- Latarnia — obrazy, które się obracały
- Modlitwy, psalmy i śpiew
- Pokuta wpisana w nabożeństwo
- Wielki Piątek — procesja przez siedem kościołów
- Jerozolima przeniesiona do Krakowa
- Cyrenejczyk, Judasz i wielki krzyż
- Czy była to tylko religijna inscenizacja?
- Nie tylko Wielki Piątek
- Dlaczego zaprzestano wielkich procesji?
- Rok 1896 — nabożeństwo otrzymuje nowy porządek
- Rok 1975 — kolejne dostosowanie
- Jak wygląda nabożeństwo dzisiaj?
- Dlaczego ta tradycja przetrwała?
- Ludzie, którzy podtrzymywali obrzędy
- Rozdział 7
- Kto mógł zostać członkiem?
- Nie królowie, lecz mieszczanie
- Kardynałowie, senatorowie i wielkie nazwiska
- Królowa Anna i królewicz Władysław
- Jan III Sobieski — królewski protektor
- Jak przyjmowano nowych członków?
- Kobiety — obecne, choć nie na równych zasadach
- Kto kierował wspólnotą?
- Skrzynka, której nie można było otworzyć samemu
- Jan Sowiński — trzydzieści lat przy brackich rachunkach
- Wspólnota nie zawsze była zgodna
- Kiedy umierał członek bractwa
- Sto mszy za zakrystiana
- Imiona odczytywane po śmierci
- Księga, której już nie ma
- Ludzie, nie legenda
- Rozdział 8
- W państwie, gdzie modlono się również za króla
- Nie tylko królewski patronat
- Rok 1655 — wojna dociera do Krakowa
- Kraków pod szwedzkim panowaniem
- Andrzej Cieniowicz — człowiek, który rozmawiał z okupantem
- Pomoc mimo zakazów
- Wielki Czwartek w okupowanym mieście
- Rok 1657 — stu osiemdziesięciu więźniów
- Koniec okupacji i powrót nabożeństw
- Odbudowa z ofiar mieszkańców
- Rok 1673 — modlitwa za zagrożone państwo
- Rok 1683 — modlitwa przed wielkim sejmem
- Zwycięstwo pod Wiedniem
- Po zwycięstwie nie nastał trwały pokój
- Rok 1702 — nowa wojna, stare zagrożenia
- Rok 1705 — kiedy nie udało się ocalić skazanych
- Wojna i zaraza
- XVIII wiek — coraz trudniejsze warunki
- Rok 1795 — kres Rzeczypospolitej
- Wspólnota, która nie mogła pozostać poza historią
- Rozdział 9
- Miłosierdzie zapisane w statutach
- Pomoc nie zawsze miała wielką skalę
- Pożyczka bez odsetek
- Kiedy choroba odbierała możliwość pracy
- Infirmarze — ludzie od trudnych spraw
- Janes Lewicius — kiedy potrzebny był szpital
- Pomoc finansowa dla chorych
- Skąd bractwo brało pieniądze?
- Miłosierdzie potrzebowało rachunków
- Miłosierdzie wobec człowieka umierającego
- Pojednać się przed śmiercią
- Rok 1622 — godny pogrzeb także dla najuboższych
- Jakub Pachowicz — opieka do ostatnich dni
- Godzenie zwaśnionych — miłosierdzie bez pieniędzy
- Rok 1760 — pomoc nowo ochrzczonym
- Pomagać swoim czy wszystkim?
- Nie każde miłosierdzie trafia do kroniki
- Miłosierdzie miało również swoje granice
- Od modlitwy do odpowiedzialności
- Najbardziej dramatyczny obowiązek
- Rozdział 10
- Krakowskie więzienia — miejsca, do których rzadko zaglądano dobrowolnie
- Chrześcijański obowiązek wobec uwięzionych
- Od pierwszego uwięzionego do stałej tradycji
- Jak przygotowywano akcję uwalniania więźniów?
- Uwolnienie dłużnika — czasem wystarczyło porozumienie
- Kiedy za więźniem zamykały się drzwi ratusza
- Uczta dla ludzi pozbawionych wolności
- Uwolnieni wychodzą z ratusza
- Ulica Bracka — prawdziwa historia i popularna legenda
- Od dłużnika do człowieka skazanego na śmierć
- Czy Władysław IV naprawdę nadał przywilej uwalniania skazańca?
- Jezierski — trzy razy prowadzony na egzekucję
- Dziewięciu górników z Wieliczki
- Zuzanna Mydlarka — kiedy zaraza prowadziła na szafot
- Czy ocalano również sprawców poważnych przestępstw?
- Uratować człowieka — a potem co?
- Miłosierdzie również bywało wykorzystywane
- Pomoc ponad granicami własnej wspólnoty
- Ilu więźniów naprawdę uwolniono?
- Rok 1796 — koniec niezwykłego przywileju
- Sprawiedliwość i miłosierdzie
- Czarne kaptury, które przynosiły nadzieję
- Rozdział 11
- Zanim zniknęło państwo, zaczęły znikać pieniądze
- Ośmiu ludzi na zebraniu
- Rok 1794 — srebro na potrzeby powstania
- Rok 1795 — Rzeczpospolita znika z mapy
- Kaplica, którą zamierzano odebrać
- Mikołaj Janowski — franciszkanin, który ocalił wspólnotę
- Kiedy nie było już starszych
- Dach, który groził zawaleniem
- Rok 1807 — kolejne srebra zabrane
- Księstwo Warszawskie — zmiana, która przyniosła nadzieję
- Wolne Miasto Kraków — trzydzieści jeden lat innego świata
- Co stało się z innymi bractwami?
- Rok 1846 — koniec Wolnego Miasta
- Rok 1850 — ogień pochłania kaplicę
- Odbudowa, która nie rozwiązała wszystkich problemów
- Interdykt — kiedy zamknięto kaplicę
- Samuel Rajss i droga do reorganizacji
- Tradycja pod nowym nadzorem
- Pod koniec wieku — wspólnota w zupełnie innym świecie
- Cena przetrwania
- U progu XX wieku
- Rozdział 12
- Rok 1905 — kaplica przestaje być własnością Arcybractwa
- Rok 1914 — wojna zabiera miedziany dach
- Rok 1918 — Polska wraca na mapę
- Alojzy Karwacki i marzenie o nowej Golgocie
- Józef Mehoffer — czternaście obrazów cierpienia
- Kaplica coraz mniej zamknięta
- Wrzesień 1939 roku — okupacja Krakowa
- Z łaciny na polski śpiew
- Styczeń 1945 roku — wojna uderza w kaplicę
- Maj 1945 roku — radość z nowych ławek
- Ostatni protokół — 26 maja 1946 roku
- Rok 1949 — koniec formalnej działalności
- Kaplica żyje dalej
- Adam Bujak — świadek powojennej ciągłości
- Nowe witraże i spór o wygląd kaplicy
- Rok 1975 — nabożeństwo otrzymuje odnowioną formę
- Karol Wojtyła i franciszkańska kaplica
- Rok 1989 — zmienia się Polska
- Rok 1991 — papież wraca do kaplicy
- Rok 1994 — świadectwo żywej wspólnoty
- Rok 1995 — czterysta lat historii
- Czego XX wiek naprawdę nauczył Arcybractwo?
- Oni nadal istnieją
- Rozdział 13
- Kraków, który nie przypomina już miasta Szyszkowskiego
- Kiedy rozpoczyna się Wielki Post
- Nabożeństwo nie jest przedstawieniem
- Piętnaście osób i cztery stulecia historii
- Dwudziestotrzylatek pod czarnym kapturem
- Adam Bujak — człowiek, który został na sześćdziesiąt lat
- Kobiety również należały do wspólnoty
- Nowy strój z dawnego obrazu
- Życie wspólnoty nie kończy się na Wielkim Poście
- Miłosierdzie w nowych warunkach
- Tajemnicze, ale nie tajne
- Kiedy obraz trafia do internetu
- Zamość, rok 2021 — nieoczekiwane odkrycie
- Rok 2024 — nowa filia Arcybractwa
- Lublin, rok 2026 — jedenastu braci
- Jak właściwie przetrwać cztery stulecia?
- Żaden dokument nie założy kaptura
- Tradycja nie oznacza niezmienności
- Największym zagrożeniem może być brak następców
- Czy młody człowiek potrzebuje czterystuletniej tradycji?
- Wspólnota żyjąca w dwóch czasach
- Co pozostaje po czterystu trzydziestu jeden latach?
- Człowiek pod kapturem
- Zakończenie
- Za czarnym kapturem
- Kiedy miłosierdzie stawało się czynem
- Nie wszystko udało się zachować
- Ci, którzy przekazywali dalej
- Rok 2026 — historia wciąż się pisze
- Czaszka nie jest końcem opowieści
- Ostatnia scena
- Bibliografia
- I. Źródła historyczne i starodruki
- II. Źródła archiwalne przywoływane w opracowaniach historycznych
- III. Podstawowe opracowania dotyczące Arcybractwa Męki Pańskiej
- IV. Literatura dotycząca bractw religijnych, pobożności i życia społecznego
- V. Historia Krakowa i ziem polskich
- VI. Publikacje dotyczące współczesnego Arcybractwa
- VII. Zasoby cyfrowe i instytucjonalne
- Nota bibliograficzna
- O autorach
- Nota od autorów