Bezpłatny fragment - Apokalipsa Barucha druga

Wprowadzenie

Robert Henry Charles, zwykle cytowany jako R. H. Charles, był irlandzkim biblistą, teologiem i specjalistą od literatury żydowskiej okresu Drugiej Świątyni. Urodził się w 1855 r. w Irlandii, zmarł w 1931 r. Opracował i przetłumaczył wiele ważnych tekstów starożytnych, m.in.: The Book of Enoch, The Apocalypse of Baruch, The Testaments of the Twelve Patriarchs, The Apocrypha and Pseudepigrapha of the Old Testament.

Książka ta nie jest przedrukiem tłumaczenia R.H.Charles’a, pomijam jego komentarze, wprowadzam własne uwagi do tekstu.Tłumaczenie na jężyk polski Czesław Czyż.

Tło historyczne

— Pojawiły się komentarze wielu badaczy tekstu, w których jest więcej domysłów niż faktów, nie raz, są one sprzeczne ze sobą. Autor tekstu Apokalipsy jest nieznany. Nieznany jest czas powstania księgi Apokalipsy Barucha. Korzystamy z dzieła syryjskiego z VI wieku i z dzieła greckiego z IV wieku. Można zauważyć niewielkie różnice, w tłumaczeniu między 4 a 6 wiekiem. Charles uważa, że dzieło powstało w I wieku i było pisane po hebrajsku. Teksty odnalezione są dalszym tłumaczeniem, po setkach lat nie zachował się oryginał, a nawet gdyby się zachował, to w 4 wieku hebrajski nie był już używany, i zanany poza synagogą. Język grecki był międzynarodowym językiem, aramejskim posługiwano się na terenie Persji i Syrii.

Kim był autor Apokalipsy Barucha?

Nie ulega wątpliwości, że był Żydem, który ubolewa nad zniszczeniem świątyni i Jerozolimy. Przedstawia się jako Baruch pisarz proroka Jeremiasza z okresu niewoli Babilońskiej. To przynosi podejrzenie o oszustwo, ale też, nie koniecznie, zwyczajem tamtych czasów było przedstawianie bohatera księgi a nie piszącego. I tak w Starym Testamencie, Księgę Powtórzonego Prawa nie pisał Mojżesz chociaż przedstawia się jako autor, bo ostatnie rozdziały opisują jego śmierć. Księgę Jozuego nie pisał Jozue, bo ostatni rozdział jest o śmierci Jozuego, po śmieci nie pisał księgi. Księgi Samuelowej nie pisał Sameul, bo jest opis jak po śmierci, wróżka z Endor wywołała ducha Samuela. Nie znamy autorów tych ksiąg. W czasach Jezusa, poza znanymi nam dzisiaj księgami kanonicznymi Starego Przymierza, krążyły księgi powstałe też i w I wieku, których autorów nie znamy. Życie Adama i Ewy, Wniebowzięcie Mojżesza, Księga Henocha, czego ślady znajdujemy w listach apostołów. W Liście Judy, w którym wspomina się Księgę Henocha, czy opis Wniebowzięcia Mojżesza. Nie było oficjalnego kanonu, ale rabini w Izraelu, czuli wstręt do greki, od czasu zbezczeszczenia świątyni w czasach Epifanesa, 171—165 rok p.n.e. w czasie którym zakazywano obchodzenia świąt żydowskich, obrzezania i postawiono w świątyni greckiego Zeusa. Rabini odrzucili Septuagintę, przekład grecki, który powstał za czasów Ptolemeusza w Egipcie, bo pisany był po grecku, a nie z powodu błędów w tekście, odrzucono wszystkie pisma greckie, z późniejszego okresu. Kanon zwany Palestyńskim, ograniczył się do 24 ksiąg hebrajskich, i taki kanon przyjęli protestanci, podzielono księgi na dwie Samuelowe, dwie Królewskie itd. razem obecnie jest 39 ksiąg.

Apokalipsa Barucha ubolewa nad zniszczeniem Jerozolimy i Świątyni, dlatego wysunięto sugestie, że autor żył w czasach zniszczenia miasta i świątyni w roku 70 n.e. i nawiązuje do tego okresu, tworząc porównanie z okresem Babilońskim. Taką teorię wysunęli badacze, od siebie dodam, że ma to sens, na podstawie wypowiedzi Barucha, który pyta Boga — dlaczego? — A znając ST, doskonale zna przyczynę czasów Babilońskich, bo już napisano dlaczego!, za odstępstwo, bałwochwalstwo. Bóg wyjaśnia przyczynę niewoli, a Baruch jako pisarz Jeremiasza znał pisma proroka.

.

Świadectwo proroka Jeremiasza

Księga Jeremiasza 25,4–11

„Posyłał do was Pan wszystkich swoich sług, proroków (…), lecz nie słuchaliście (…). Dlatego sprowadzę wszystkie ludy północy (…) i Nabuchodonozora, króla Babilonu (…). Kraj ten stanie się pustkowiem (…), a narody te będą służyć królowi Babilonu przez siedemdziesiąt lat.”

Księga Jeremiasza 7,23–28

„Słuchajcie mego głosu (…), lecz nie słuchali i nie nakłonili swego ucha.”

Księga Jeremiasza 44,22–23

„Pan nie mógł już dłużej znosić waszych złych czynów (…). Dlatego wasz kraj stał się pustkowiem (…), ponieważ zgrzeszyliście przeciw Panu.”

Pytanie dlaczego? Bóg nie ochronił świątyni i Izraela. Bez zgody Boga świątynia nie zostałaby zniszczona, Zwrot zniszczenie i zbeszczeszczenie świątyni moze występować pod tym samym określeniem i taki jest sposób myślenia Żydów w I wieku. Dlatego prorocy często mówią o zbezczeszczeniu tak, jakby oznaczało już koniec świątyni. Sugestia badaczy tekstów, dla których autor pisał po roku 70 n.e, jest oparte na domysłach, skoro pisze o zniszczeniu świątyni za Jeremiasza to musi oznaczać zniszczenie świątyni w roku 70, taki wniosek jest absurdalny, ale jest przyjęty przez wszystkich, jeden po drugim powtarza to samo.

Autor nie jest chrześcijaninem, pisze o uczynkach które trzeba zgromadzić dla Boga, chrzescijaństwo oparło się na zasługach Jezusa. Chrześcijanie znając przepowiednie Jezusa, o zniszczeniu miasta z Mat.24, wiedzieli, że przyczyną jest odrzucenie Mesjasza. Nie zadawali pytań dlaczego? było dla nich jasne, że Jezus przepowiedział zniszczenie świątyni i miasta. Żydzi odrzucając Mesjasza, znaleźli się poza ochroną Boga dla miasta i świątyni. Jeden z Żydów oburzył się, gdy mu napisałem, że jakby Izrael przyjął Jezusa, nie byłoby zniszczenia Świątyni i holokaustu. Bo dla tego, co odrzuca Mesjasza Jeszuę, wciąż nasuwa się pytanie dlaczego, tak się zostało? Jak to powiedział Justyn Męczennik do Rabina Tryfona „Dary Ducha zostały wam odebranie, i przekazane chrześcijanom” Od tamtej pory, aż do dzisiaj w Judaizmie nie pojawił się ani jeden prorok, a wśród chrześcijan prorocy są do dzisiaj. Przyczyną w czasach Babilonu było bałwochwalstwo, czczenie innych bogów, tego nie było w 70 roku, Odstępstwo od przykazań, tego też nie było, bo faryzeusze poszli w drugą stronę, nadgorliwości. Więc dla judaisty nasuwa się pytanie — dlaczego Panie? —

Charles obalił teorię innych badaczy, bo nie zgadzało mu się z tekstem, o tym czytamy w jego komentarzach.

Dlaczego oryginał Apokalipsy Barucha był pisany po hebrajsku?, wyjaśnia to Charles. Wszyscy naukowcy jak twierdzi, nie zastanawiali się nad tym, znaleziono tekst grecki, więc oryginał był grecki. Takie podejście jest ignorancją. Charles przebadał tekst i doszedł do następujących wniosków:

„W rzeczywistości, przekonanie, że jedynie hebrajski oryginał może wyjaśnić wiele zjawisk opisanych w tekście, stale rosło. A jednak moja narastająca pewność w tej kwestii nie doprowadziła do działania, dopóki rękopisy Tłumaczenia i przypisów nie były częściowo gotowe. Poczułem wtedy, że nie mogę dłużej powstrzymywać się od działania i za uprzejmą zgodą moich wydawców mogłem wprowadzić niezbędne zmiany do Tłumaczenia i przypisów. Fakty, które zmusiły mnie do utrzymania hebrajskiego oryginału, można podsumować następująco: 1. Cytaty ze Starego Testamentu zgadzają się we wszystkich przypadkach, z wyjątkiem jednego, z tekstem masoreckim, a nie z LXX. 2. Hebrajskie idiomy przetrwały w tekście syryjskim. 3. Niezrozumiałe wyrażenia w języku syryjskim można wyjaśnić, a tekst odtworzyć poprzez ponowne tłumaczenie na hebrajski. 4. Istnieje wiele paronomazji, które odnajdują się po ponownym tłumaczeniu na hebrajski. 5. Jeden lub dwa fragmenty księgi zachowały się w pismach eabbinicznych. 1. Cytaty ze Starego Testamentu zgadzają się we wszystkich przypadkach, z wyjątkiem jednego z tekstem mszalnym przeciwko LXX”.

I dalej wymienia 28 idiomów hebrajskich, które znalazły się w syryjskim tłumaczeniu Apokalipsy. Jakie zatem ma to znaczenie? Takie, że autor był Żydem, a nie grekiem. Nawet pisząc ją w Egipcie, jego myślenie jest Żydowski i celem był Izrael. Największymi patriotami, są nie ci co mieszkają w kraju, ale ci poza krajem. Przykładem jest Apostoł Paweł, wychował się poza Izraelem, pochodził z Tarsu, a jego gorliwość do narodu, i religii przerastała wszystkich.

Porównanie tekstów

Charles jako badacz i naukowiec widzi podobieństwa pomiedzy tekstem 2AB (druga Apokalipsa Barucha) a innymi pismami pochodzącymi z tego okresu. Oczywiście sam tez zauważył ito kilka razy, że teksty barucha nie mogły byc pisane po roku 70, a że poszedł za sugestią innych, więc wytłumaczył sobie to późniejszymi wstawkami, ma z tym problem, którego nie umię wyjasnić.

W poprzednich opracowaniach wysunąłem twierdzenie, że autor Drugiej Apokalipsy Barucha, jest autorem zarówno 4 Ezdrasza, Księgi Jubileuszów i innych, a żył ok. 150 roku p.n.e. Skłania mnie do tego podobieństwo tekstu.

Zarówno w Barucha jak i 4 Ezdrasza występuje Behemot w 4 Ezdrasza 6,49—52: „I zachowałeś dwa zwierzęta, imię jednego nazwałeś Behemot, a imię drugiego nazwałeś Lewiatan. I oddzieliłeś je od siebie, ponieważ siódma część, gdzie zebrała się woda, nie mogła ich pomieścić. I dałeś Behemotowi jedną część, która wyschła trzeciego dnia, aby mógł w niej zamieszkać, gdzie było tysiąc gór; a dałeś Lewiatanowi siódmą część, która była mokra, i zachowałeś je, aby były pożerane, gdziekolwiek i kiedy zechcesz”

Wynika z tego „miejsce” i „z morza” sugerują relację zawartą w tych wersetach Ezdrasza. Potwierdza to fakt, że nie tylko myśl jest ta sama, ale także niemal słowo w słowo brzmi tak samo w syryjskich wersjach tych dwóch zdań: „Servasti ea ut fiant in devorationem” (4 Ezd 6, 52) oraz „zachowaj je do tego czasu, a potem będą na pożywienie”. Zatem do tej pory 4 Księga Ezdrasza wydaje się być źródłem naszego tekstu. Ale jeśli w tych kwestiach Baruch cytuje 4 Księgę Ezdrasza, to 4 Księga Ezdrasza z kolei cytuje Barucha w zdaniach: „Quibus vis et quando vis” (4 Ezd 6, 52).

Zarówno 2 Barucha (rozdział 29,), jak i 4 Ezdrasza (rozdział 6) rozwijają tę samą unikalną, żydowską myśl eschatologiczną o Behemocie i Lewiatanie. Według obu tych ksiąg, te dwa potężne stworzenia zostały zachowane przez Boga od dnia stworzenia świata tylko po to, by w czasach mesjańskich stać się pokarmem i ucztą dla wszystkich, którzy przeżyją:

„Wtedy zachowałeś dwa stworzenia: jedno nazwałeś Behemot, a drugie Lewiatan. (…) I zachowałeś je, aby były na pokarm dla tych, dla których chcesz i kiedy chcesz” (4 Ezd 6, 49.52).

To nie wyjaśnia nam autorstwa Apokalipsy Barucha, bo na liście zredagowanych ksiąg nie ma 2AB. Ubolewanie nad świątynią i Jerozolimą jest aktualne dla czasów Jeremiasza, Machabeuszy i Rzymian.

Autor 4Ezdrasza i 2 Barucha może być ten sam, lub pisarz Apokalipsy Barucha znał 4 Ezdrasza.

Jaki mamy dowód historyczny, że 2AB była pisana po roku 70 n.e. — żaden — To jedynie sugestia, za która poszli niemal wszyscy. Nie zależy mi na tym by na siłę udowadniać swoją rację, ale podchodzę do tekstu z ostrożnością. Charles obalił teorię innych badaczy, bo nie zgadzało mu się z tekstem, o tym czytamy w jego komentarzach. Jeden tekst który mógłby to sugerować, gdy Baruch przepowiada ponowną odbudowę i zniszczenie świątyni, jest w rozdziale 32, ale to zniszczenie świątyni może odnosić się zarówno do czasów Rzymu, jak i czasów Antiocha, Jak zapowiedziałem słowo zniszczenie i zbeszczeszczenie było używane zamiennie, chociaż miały dwa różne znaczenia.

Roz. 32

Po krótkim czasie budowla Syjonu zostanie wstrząśnięta, aby mogła zostać odbudowana. Jednak nie przetrwa; po następnym okresie zostanie ponownie zniszczona i pozostanie spustoszona aż do końca wyznaczonego czasu.” 4. A potem musi zostać odnowiona w chwale i będzie udoskonalona na wieki.

Ten tekst nie jest 100% dowodem na rok 70 ponieważ autor cytuje z księgio Daniela „do końca wyznaczonego czasu” a Daniel mowi o czasach Antiocha. Nawet współcześni teolodzy przepowiednie Daniela utożsamiają albo z Antiochem albo z antychrystem w czasach końca. Współczesne kościoły nie utozsamiają dan.7 i 8 z rokiem 70 n.e.

Tu mamy dowód, który przeczy powstaniu księgi po roku 70. Jezus ok. roku 30 cytuje z Apokalipsy Barucha.

„w rozdziale 29, wersetach 5–6:

„(5) Ziemia także da swój owoc dziesięciotysięczny, a na jednej winorośli będzie dziesięć tysięcy latorośli, a jedna latorośl mieć będzie dziesięć tysięcy gałązek, a jedna gałązka mieć będzie dziesięć tysięcy kiści, a jedna kiść mieć będzie dziesięć tysięcy jagód, a jedna jagoda da około Korca wina. Ktoś zapyta, czy to autor 2AB zacytował Jezusa? Nie! Poglądy Barucha, są żydowskie, i nie ma żadnego odwołania, ani podobieństw do Jezusa. Z tekstu wynika, że autor nie zna Jezusa. To nam sugeruje, że 2AB istniała przed rokiem 70, czyli napisana po czasach Antiocha IV Epifanesa

Św. Ireneusz z Lyonu napisał: żył ok. 50 lat po śmierci apostoła Jana.

„W ten sposób wspominają prezbiterzy, którzy jeszcze widzieli Jana, ucznia Pańskiego, że słyszeli od niego, co w owych dniach pouczał Pan mówiąc:

I teraz cytuje słowa Jezusa, które przekazał apostoł Jan. Jezus mówił o Nowej Ziemi, o przyszłym życiu w raju, Jezus tu używa słowa dziesięć tysięcy, co w tamtych czasach oznaczało pełnie, największą liczbę. Nie koniecznie musi to być dosłowne. Posłuchajmy słów Jezusa:

„Nadejdą dni, w których zrodzą się winne latorośle, z których każda będzie miała dziesięć tysięcy gałęzi, a na każdej gałęzi, po dziesięć tysięcy gałązek a na każdej gałązce po dziesięć tysięcy odrośli a na każdej odrośli po dziesięć tysięcy gron, a na każdym gronie po dziesięć tysięcy owoców, a każdy owoc przyniesie, — gdy się go wytnie — 25 miar wina. I gdy ktoś ze świętych będzie chciał zerwać, jedno z tych gron, drugie będzie wołało „jestem lepszym gronem zerwij mnie i przeze mnie chwal Pana. Podobnie i ziarno pszenicy zrodzi dziesięć tysięcy kłosów, a każdy kłos zawierać będzie dziesięć tysięcy ziaren, a każde ziarno da dziesięć tysięcy funtów pszennej mąki jasnej i czystej. Inne natomiast rośliny rodzić będą owoce ziarna i zioła wedle miary, jaka im odpowiada. Wszystkie zwierzęta będą przyjmowały pokarmy, które rodzi ziemia i będą żyły w zgodzie i w pokoju, a ludziom będą posłuszne z cały poddaniem”.

Teraz Ireneusz powołuje się na ucznia apostoła Jana Papiasza, który mówi ciąg dalszy tej historii

„O tym świadczą na piśmie Papiasz w starości — był on słuchaczem Jana, a domownikiem Polikarpa w czwartej księdze swego dzieła dorzucił te słowa /Jezusa/

„W to mogą wierzyć wierzący” a gdy tak mówił — Judasz zdrajca nie uwierzył i zapytał: „Jak Pan sprawi, że to wszystko się zrobi? Odpowiedział Pan, ujrzą to ci, którzy się tam znajdą”

Ciąg dalszy mamy u Hipolita (zm.235r.)

„Judasz rzekł, a któż to będzie mógł zobaczyć”? Rzekł Pan: To ujrzą ci, którzy będą godni”.

To przekonanie badaczy, że to na pewno było napisane po roku 70, doprowadziło, że uznali oni iż to Papiasz musiał się pomylić przypisując te słowa Jezusowi, zamiast Baruchowi.

Inne dowody

Charles widzi te same cytaty w księdze Henocha, w 4 Ezdrasza i w Apokalipsie Barucha. Cytat z komentarza Charlsa:

„Z XVIII.5 jasno wynika, że Jit jest wcześniejsze niż w 70 r. n.e. Zatem granice jego kompozycji to lata 50—70 n.e. 5. Głębiny otchłani. Częsty temat w obu księgach Henocha: Eth. En. xviii. 11; xxi. 7—10, itd.; Sł. En. xxviii. 3. Ciężar wiatrów. Ważenie wiatrów opisane jest w Sł. En. xl. 11; por. także Eth. xli. 4. Liczba kropli deszczu. Sł. En. xlvii. 5; Ecclus. i. 2. 7. Korzeń mądrości. Zobacz li. 3, przypis. Bogactwo zrozumienia. Ixi. 4. Źródło wiedzy. Bar. iii. 12; 4 Ezd. xiv. 47. 8. Wysokość powietrza. Sł. En. xl. 12: „Zapisałem wysokość od ziemi do siódmego nieba”. Wielkość Raju. Miary Raju są brane przez aniołów dla Henocha”.

Jeżeli autor jest ten sam, to Księga Henocha jest dziełem, które powstało w 1 wieku przed naszą erą. Odnaleziono fragmenty większości głównych części: W jaskiniach w Qumran odkryto co najmniej 11 aramejskich rękopisów lub fragmentów Księgi Henocha, ich wiek ocenia się na III–I wieku p.n.e.

Czy Baruch mógł korzystać z dzieł Henocha czy 4 Ezdrasza, czy Jubileuszy, mógł, tylko trzeba przyjąc że 4 Ezdrasza pisał ten sam człowiek, albo wyeliminować oficjalne stanowisko że 4 Ezdrasza była pisana ok. 90 roku n.e. Bo skoro jak napisał Chzrles baruch był pisany przed rokiem 70 to nie mógł znać dzieła 4 Ezdrasza. Otóz rozwiązanie jest takie, że autor tego samego dzieła zawsze powtarza swoja utarta ideologię, i tak autor zarówno Henocha, Barucha i 4 Ezdrasza na obsesje na punkcie potopu, i aniołów co żenili sie z córkami ludzkimi, i we wszystkich dziełach to powtarza, dlatego te same zdania, te same mysli pojawiają się we wszystkich tych księgach. Baruch zostaje zabrany i Ezdrasz zostaje zabrany przez Boga.

Strona krytyczna

dzieło 2AB nie jest natchnione, posiada błędy historyczne, o tym że Jeremiasz udał sie do Babilonu by pocieszać braci w czasie zniszczenia Świątyni. Jeremiasz do końca był w Jerozolimie. Największym prorokiem jest tu Baruch zwołuje starszych Izraela wtaz z jeremiaszem aby go słuchali. Autor porównuje się do największego z proroków.

Cytat

„Bo z pewnością odejdziesz z tej ziemi, wszakże nie na śmierć, lecz będziesz zachowany do końca czasów”. 3. Wejdź więc na szczyt tej góry, a zobaczysz przed sobą wszystkie regiony tej ziemi, zarys zamieszkanego świata, szczyty gór, głębiny dolin, głębiny mórz i liczbę rzek, abyś mógł zobaczyć, co opuszczasz i dokąd idziesz. 4. A to stanie się po czterdziestu dniach”.

Stawia się na równi z Mojżeszem i jak Henoch ma być zabrany, i nie zaznać śmierci. Tym samym autor Barucha stawia siebie i swoje proroctwa na równi z najwiekszymi prorokami. Nie jest to literatura natchniona, ale ukazuje nam sposób myslenia Żydów w tamtych czasach. Dla historyków, i tych co chcą wzbogacić swoją wiedzę. Powiem w skrócie te proroctwa należy traktować z wyrozumiałością. Jest to fantazja religijna. Jeżeli szukasz prawdy, to tu jej nie znajdziesz. 2, 3 i 4 Apokalipsa Barucha, zawiera błedy historyczne, teologiczne i logiczne. w 4 Apokalipsie Abimelech zasnął na 66 lat, i po tym okresie poszedł do grobu Barucha i z nim rozmawia, a następnie wysyła list do Jeremiasza w Babilonie. Jeremiasz nigdy w Babilonie nie był, umarł w Egipcie. Po 66 latach nikt już z tego pokolenia nie żył. Autor jest nielogiczny w swoich opowiadaniach. Abimelech po 66 latach snu wchodzi do Jerozolimy i nie znalazł już swojej rodziny, ani nie rozpoznaje miasta, więc pyta przechodnai co to za miasto.Autorzy czterech Apokalips są różni, ale prześcigają się w fantazji.  Najwięcej prawdy jest w komentarzach historycznych dla tego opracowania. I na tym powienien skoncentrować się czytelnik.

Księga Apokalipsy Barucha

1 I. I stało się w roku dwudziestym piątym króla Judzkiego Jechoniasza że słowo Pańskie doszło do Barucha, syna Neriasza, i rzekło do niego: 2. „Czy widziałeś wszystko, co ten lud mi wyrządza? Że zło, które wyrządziły te dwa pozostałe plemiona, jest większe, niż zło dziesięciu plemion uprowadzonych do niewoli? 3. Gdyż poprzednie plemiona były zmuszane przez swoich królów do grzechu, a te dwa same zmuszały swoich królów do grzechu. 4. Dlatego oto sprowadzam nieszczęście na to miasto i na jego mieszkańców, i zostanie ono usunięte sprzed mojego oblicza na pewien czas. Rozproszę ten lud między poganami, aby dobrze czynili poganom. 5. A mój lud zostanie ukarany i nadejdzie czas, gdy będzie szukał pomyślności swoich czasów.

Komentarze 1—4

Jehoniasz panował w latach 598—599 p.n.e. i tylko 3 miesiące. Charles dopatruje się tu błędu tłumacza syryjskiego. Tłumaczenie liczb z hebrajskiego sprawiało wielu trudność, i popełniano pomyłki. Możliwe, że w 2 i 5 miesiącu w roku panowania. Dwa plemiona, to Juda i Beniamin, oba doszły do takiego poziomu bałwochwalstwa, że domagały się uznania ich bóstw.

II. 1 „Powiedziałem ci te słowa, abyś je przekazał Jeremiaszowi i wszystkim podobnym do ciebie, abyście mogli odejść z tego miasta. 2. Gdyż twoje dzieła są dla tego miasta jak mocny filar, a twoje modlitwy jak potężny mur”. III. I rzekłem: „Panie, mój Panie, czyż przyszedłem na świat po to, abym mógł zobaczyć zło mojej matki? Nie, mój Panie. 2. Jeśli znalazłem łaskę w Twoich oczach, najpierw zabierz mojego ducha, abym mógł pójść do moich ojców i nie patrzeć na zagładę mojej matki. 3. Dwie rzeczy mnie bowiem gwałtownie zmuszają: nie mogę się oprzeć Tobie i mojej duszy, nadto nie mogę patrzeć na zło mojej matki.

Komentarz

Powód tego nakazu pojawia się w Talmudzie. Tak więc, jak w Taanit 19, powiedziano nam, że dom nie może się zawalić, dopóki jest w nim dobry człowiek; tak w Pesikta 11, (wydanie Bubera, 1868) powiedziano: „Dopóki Jeremiasz był w Jerozolimie, nie została zniszczona, ale gdy z niej wyszedł, została zniszczona”. Matką nazywano Jerozolimę, tego terminu używa ap. Paweł w Liście do Galacjan 4,25—26 „odpowiada ona teraźniejszemu Jeruzalem, gdyż jest w niewoli razem z dziećmi swymi. Jeruzalem zaś, które jest w górze, jest wolne i ono jest matką naszą”.

Ale jedno powiem w Twojej obecności, Panie. 5. Cóż zatem nastąpi potem? bo jeśli zniszczysz swoje miasto i wydasz swój kraj tym, którzy nas nienawidzą, jakżeż imię Izraela zostanie jeszcze wspomniane? 6. Albo jak będzie się mówić o Twojej chwale? Albo komu będzie objaśniane to, co jest w Twoim prawie? 7. Czy świat powróci do swojej (dawnej) natury, a epoka powróci do pierwotnej ciszy? 8. Czyż mnogość dusz zostanie zabrana, a natura człowieka nie będzie już wspominana? 9. I gdzie jest wszystko, co powiedziałeś Mojżeszowi o nas? I rzekł do mnie Pan: „To miasto zostanie wydane na jakiś czas, a lud będzie karcony w czasie, a świat nie będzie wydany w zapomnienie. 2. Czy myślisz, że to jest to miasto, o którym powiedziałem: „Na dłoniach moich wyryłem cię”? 3. To nie jest ta budowla, która jest teraz budowana pośród was; (to) to, co zostanie objawione ze Mną, to, co było przytoczone wcześniej od czasu, gdy podjąłem decyzję o stworzeniu Raju i pokazałem go Adamowi zanim zgrzeszył, ale gdy przekroczył przykazanie, zostało mu ono odebrane, tak samo jak i Raj. 4. A potem pokazałem to Mojemu słudze Abrahamowi nocą wśród części ofiar. 5. I znowu pokazałem to Mojżeszowi na górze Synaj, kiedy pokazałem mu podobiznę przybytku i wszystkich jego naczyń. 6. A teraz, oto, jest to zachowane u Mnie, jak również Raj. 7. Idź więc i czyń, co ci nakazuję.] V. I odpowiedziałem i rzekłem: „Będę więc w wielkim ucisku na Syjonie, ponieważ Twoi wrogowie przyjdą na to miejsce i zbezczeszczą Twoją świątynię, i poprowadzą Twoje dziedzictwo w niewolę, i będą panować nad tymi, których umiłowałeś, a oni wrócą do miejsca swoich bożków i będą się przed nimi chełpić. A co uczynisz dla swego wielkiego imienia? 2. I rzekł mi Pan: „Moje imię i Moja chwała trwają wiecznie; mój sąd zaś zachowa swoje prawa w swoim czasie. 3. I zobaczysz na własne oczy, że wróg nie obali Syjonu ani nie spali Jerozolimy, lecz będzie przez jakiś czas posłuszny sędziemu. 4. Ty zaś idź i czyń wszystko, co ci powiedziałem”. 5. Poszedłem więc i wziąłem Jeremiasza, Adu, Serię i Jabisza, i Gedaliasza, i wszystkich dostojników ludu, i zaprowadziłem ich do doliny Cedronu i opowiedziałem im wszystko, co mi powiedziano. 6. I podnieśli głos, i wszyscy płakali. 7. I siedzieliśmy tam i pościliśmy aż do wieczora. I stało się nazajutrz, że oto Wojsko Chaldejczyków otoczyło miasto, a wieczorem ja, Baruch, opuściłem lud i wyszedłem, stając przy dębie. 2. I smuciłem się nad Syjonem i lamentowałem nad niewolą, która spadła na lud. 3. I oto nagle uniósł mnie silny duch i uniósł mnie w górę, ponad mury Jerozolimy. 4. I ujrzałem, a oto czterech aniołów stojących na czterech narożnikach miasta, każdy z nich trzymający w rękach lampę ognistą. 6. I inny anioł zaczął zstępować z nieba i rzekł do nich: „Trzymajcie swoje lampy i nie zapalajcie ich, dopóki wam nie powiem. 6. Bo najpierw zostałem posłany, aby głosić słowo ziemi i umieścić na niej to, co Pan Najwyższy mi nakazał”. 7. I widziałem, jak zstępuje do Miejsca Najświętszego i zdejmuje stamtąd zasłonę.

Komentarz

Bóg postanowił i nie cofnie swej decyzji, zapowiada czasową niewolę. Czemu zatem wizji tej nie dostał Jeremiasz tylko Baruch? Następnie, otrzymuje objawienie. Czterech aniołów, na czterech narożnikach, dotyczy więc całego miasta, mają zapalić ogień prawdy. Zdjęta zasłona w Miejscu Najświętszym jest symbolem końca obecności Bożej. Tu Ziemia pochłonęła sprzęty, ukrywa je do czasu wyznaczonego.

Święty efod, i tron łaski, i dwa stoły, i święte szaty kapłanów, i ołtarz kadzenia, i czterdzieści osiem drogocennych kamieni, którymi kapłan był odziany, i wszystkie święte naczynia przybytku. 8. I przemówił do ziemi donośnym głosem: „Ziemio, ziemio, ziemio, słuchaj słowa Boga Mocnego i przyjmij to, co ci powierzam, i strzeż tego aż do czasów ostatecznych, abyś, gdy zostanie ci nakazane, mogła to zwrócić, aby obcy nie mogli ich posiąść. 9. Nadchodzi bowiem czas, gdy i Jerozolima zostanie wydana na jakiś czas, aż się powie, że została ponownie odzyskana na wieki. 10. I otworzyła ziemia swoją paszczę i pochłonęła ich”. VI1. A potem usłyszałem, jak anioł powiedział: powiadając aniołom, którzy trzymali lampy: „Zburzcie więc i zburzcie jego mury aż do fundamentów, aby wróg nie chełpił się i nie mówił: «Zburzyliśmy mur Syjonu i spaliliśmy miejsce Mocnego Boga»”. 2. I Duch przywrócił mnie na miejsce, na którym stałem przedtem. VIII. Aniołowie uczynili, jak im nakazał, a gdy rozbili narożniki murów, z wnętrza świątyni, po zawaleniu się muru, rozległ się głos: 2. „Wejdźcie, wrogowie, i przyjdźcie, przeciwnicy, bo Ten, który strzegł domu, opuścił go”. 3. I ja, Baruch, odszedłem. 4. I stało się po tych wydarzeniach, że wojsko Chaldejczyków weszło i zdobyło dom i wszystko, co było wokół niego. 5. I uprowadzili lud w niewolę, a niektórych z nich zabili, a króla Sedekiasza związali i wysłali do króla babilońskiego.

Komentarz

Tu w wizji Baruch widzi, że zburzenie Świątyni jest dziełem samego Boga, który nakazuje aniołom zburzyć Świątynię. Po dokonaniu spustoszenia, zezwala wojskom Chaldejskim wkroczyć do miasta. To jest przesłanie dla czytelnika: Bez woli Bożej nic się nie dzieje. Bóg staje się pierwszym co niszczy świątynię, za nim zrobią to obce wojska. Prorok Jeremiasz ma zatwierdzić wolę Boga, czyli niewolę Babilońską. Zatwierdzenie było powiązane jest liczeniem czasu wyznaczonego Jeremiaszowi, czyli 70 lat niewoli, lecz w tym przypadku, nie dla ludu, ale dla miasta i Świątyni. Tj. 49 lat 586 r. p.n.e do 537 roku p.n.e. Lata liczymy nie matematycznie, ale według tamtejszego zwyczaju, jeżeli wyjście było w kwietniu to liczono cały rok, dokładnie 70 lat od 605 do 537 jest dwa lata mniej, do matematycznego wyliczenia.

I ja, Baruch, przyszedłem, i Jeremiasz, którego serce okazało się czyste od grzechów i który nie został pojmany podczas zdobycia miasta. 2. I rozdarliśmy szaty nasze, i płakaliśmy, i smuciliśmy się, i pościliśmy siedem dni. X. A po siedmiu dniach przyszło do mnie słowo Pana i rzekło do mnie: „Powiedz Jeremiaszowi, aby poszedł i zatwierdził niewolę lud do Babilonu. 3. Ty zaś pozostań tutaj pośród spustoszenia Syjonu, a ja pokażę ci po tych dniach, co spotka go u kresu dni. 4. I powiedziałem Jeremiaszowi, jak mi Pan nakazał. 5. I on rzeczywiście odszedł z ludem, ale ja, Baruch, wróciłem i usiadłem przed bramami świątyni, i lamentowałem nad Syjonem tą lamentacją i powiedziałem: 6. „Błogosławiony, który się nie narodził się martwy 7. A nam, którzy żyjemy, biada, bo widzimy udręki Syjonu i to, co spotkało Jerozolimę. Wezwę Syreny z morza, a wy, Lilin, przybywacie z pustyni, a wy, Szedim i smoki z lasów: obudźcie się i zwiążcie swe biodra w żałobie, podnieście ze mną lament i opłakujcie ze mną. 9. Rolnicy, nie siejcie ponownie; a ty, ziemio, dlaczego dajesz owoce swoich plonów? Zachowaj w sobie słodycze swego pożywienia. 10. A ty, winoroślo, dlaczego jeszcze dajesz swoje wino? Bo ofiary nie będą ponownie składane na Syjonie, ani pierwociny nie będą ponownie ofiarowane. 11. A wy, niebiosa, wstrzymajcie waszą rosę i nie otwierajcie skarbców deszczu. 12. A ty, słońce, wstrzymaj światło swoich promieni; a ty, księżycu, zgaś mnóstwo swojego światła; bo dlaczego światło miałoby ponownie wzejść tam, gdzie światło Syjonu jest przyćmione? 13. A wy, oblubieńcy, nie wchodźcie i niech oblubienice nie ozdabiają się wieńcami; a wy, kobiety, nie módlcie się, abyście mogły rodzić. 14. Bo niepłodne będą się bardziej radować, a te, które nie mają synów, będą się weselić, a te, które mają synów, będą miały udrękę. 15. Bo dlaczego mieliby rodzić w bólu i grzebać w smutku? 16. Albo dlaczego znowu ludzkość miałaby mieć synów; albo po co ponownie miałoby być wymieniane nasienie ich natury, skoro matka jest opuszczona, a jej synowie są uprowadzeni w niewolę? 17. Odtąd nie mówcie o pięknie i nie mówcie o wdzięku. 18. A wy, kapłani, weźcie klucze świątyni i wrzućcie je na wysokość nieba i oddajcie je. Panie, „Strzeż domu swego, bo oto znaleźliśmy fałszywych szafarzy”. 19. A wy, dziewice, które tkacie delikatny len i jedwab ze złotem z Ofiru, spieszcie się i weźcie wszystko i wrzućcie to w ogień, aby zaniósł to Temu, który je stworzył, a płomień odesłał je Temu, który je stworzył, aby wróg nie wszedł w ich posiadanie”. 11. Co więcej, ja, Baruch, mówię to przeciwko tobie, Babilonie: „Gdybyś był w pomyślności i Syjon zamieszkał w swojej chwale, byłoby dla nas wielkim smutkiem, że jesteś równy Syjonowi. 2. Lecz teraz, oto smutek jest nieskończony, a lament bez miary, bo oto ty jesteś w pomyślności, a Syjon spustoszony. 3. Kto będzie sądził w tych sprawach? Albo do kogo będziemy się skarżyć z powodu tego, co nas spotkało? Panie, jakżeś to zniósł?” 4. Nasi ojcowie poszli na spoczynek bez smutku, i oto sprawiedliwi spali na ziemi w spokoju.

Komentarz

Syreny to greckie znaczenie tłumaczenie Lilin czy nijn = strusie lub pjn = szakale. Podobnie używają go Symmakliusz, Teodocjon i Akwila w tłumaczeniu powyższych słów. Lilin, może mieć znaczenie pustynnych duchów. Smoki pojawiają się w literaturze hebrajskiej w sensie przenośnym. W Peszicie w Izaj.13,22 Straszne bestie wysp będą wyć w ich opuszczonych domach, a smoki w ich wspaniałych pałacach. Jego czas jest bliski, jego dni nie będą przedłużone. ( Przekład UBG) Baruch nawiązuje do tekstu Izajasza. Być może Syreny, kojarzone były z bestiami wysp, a tłumacz grecki, wprowadził własne pojęcie, nazywając ich Syrenami. Homer w swoim eposie w ogóle nie opisał wyglądu syren — skupił się wyłącznie na ich głosie. Jednak z ówczesnej sztuki (wazony, rzeźby) oraz późniejszych tekstów (m.in. Argonautyki Apoloniusza z Rodos z III w. p.n.e. czy Przemian Owidiusza) jasno wynika, że dla starożytnych Greków i Rzymian syreny były hybrydami kobiet i ptaków (miały skrzydła, pióra i szponiaste łapy), a nie rybami. Dlatego tutaj Baruch przywołuje ptaki, a nie ryby, te nie miały możliwości przybycia. W literaturze antycznej syrena to drapieżny, skrzydlaty demon o pięknym głosie, polujący na ludzką dumę i ciekawość. Syreny z ogonem ryby pojawiają się dopiero w średniowieczu. „Szedim” to złe duchy. Księga Powtórzonego Prawa 32,17: „Składali ofiary szedim, a nie Bogu”. Księga Psalmów 106,37: „Ofiarowali swoich synów i córki szedim”.