Bezpłatny fragment - Zakon

Rozdział 1. Przeczucie i oaza umarłych

Jego koń zwolnił. Jechał na przedzie, gdyż jako jedyny znał drogę. Kolumna kilkunastu jeźdźców posuwała się teraz za nim wręcz w ślamazarnym tempie.

Prowadzący mruczał coś pod nosem, niczym mantrę powtarzając nieznane nikomu słowa i zdania. Pomiędzy palcami skórzanej rękawicy przewijał węzełki sznureczka. Przeskakiwał nimi do tyłu, do wcześniejszej pętelki, następnie wracał i wreszcie zgrabnie wiązał kolejną, którą przez chwilę gładził z niemal nabożną czcią.

Pomimo gorąca jego głowę skrywał ciemny, głęboki kaptur płaszcza. Sam płaszcz nie miał żadnych ozdób. Był prosty, zwyczajny, a jego czerń zdążyła już wypłowieć od słońca i pustynnego pyłu. Jedyną rzeczą, która mogłaby zwrócić uwagę postronnego człowieka, był odręcznie namalowany czymś białym znak po lewej stronie.

Okrąg przecięty pionową linią. Wreszcie zza wydmy wyłoniła się oaza, a pośród zieleni można było dostrzec kilka domów niewielkiej osady.

Jeździec w czerni nie skierował się jednak ku niej. Skręcił w prawo i poprowadził konia w dół, pod kątem wzdłuż wydmy, jakby zamierzał ominąć oazę i jechać dalej. Nawet nie podniósł głowy.

Jeden z jadących za nim wojowników, spragniony już wody i odpoczynku, przyspieszył. Chciał ominąć prowadzącego z lewej strony i zjechać prosto do osady. Człowiek w czerni momentalnie wyciągnął ramię na całą długość.

— Tam jest woda! Dlaczego chcesz ominąć oazę?! Ja jadę. Daj mi wolną drogę.

Ręka nie cofnęła się. Cała kolumna stanęła. Jeździec, który chciał ruszyć do osady, był barczystym wojownikiem w kolczudze i napierśniku. Hełm, wraz z łukiem bojowym i kołczanem, miał przytroczony do końskiego siodła. Przy boku zamiast miecza nosił, na wschodnią modłę, szablę.

Nie poruszył się. Pierś jego napierśnika dotykała już dłoni przewodnika. Odrzucił kaptur własnego płaszcza. Na nim również widniał dziwny biały znak.

Najpierw spojrzał na wyciągnięte ramię. Później jego wzrok przesunął się na dłoń i sznureczek nadal przesuwający się pomiędzy palcami. Dopiero wtedy podniósł oczy na przewodnika. Ich spojrzenia spotkały się.

Wojownik skinął głową. Jeden ruch, ledwo zauważalny. Cofnął konia, obrócił go, sięgnął po hełm i założył go na głowę. Zdjął łuk z siodła i nałożył strzałę na cięciwę.

Już wiedział, co będzie. Wyczytał to z oczu skrytego pod kapturem właściciela sznureczków. Po chwili z prawej strony podjechał drugi jeździec. Konie były niemal identyczne: kare, niezbyt duże, jakby równie mało wrażliwe na temperaturę i wciskający się wszędzie piasek jak siedzący na nich ludzie. Obaj przez chwilę milczeli.

— Co widzisz? — zapytał wreszcie drugi.

— Śmierć — odpowiedział przewodnik.

— Hm. Pojedziemy dalej i cofniemy się. Jedni wejdą od zachodu. Druga grupa przejdzie za wydmą i wejdzie od północy.

Pierwszy tylko skinął głową. Sznureczek z węzłami opadł mu na nadgarstek. Wyciągnął miecz i położył płazem na zgięciu ramienia.

— Ruszajmy.

Grupa ruszyła niemal natychmiast, jakby ludzie czekali jedynie na ten jeden rozkaz. Za następną wydmą podzielili się na dwie drużyny po dziewięciu.

Skryty pod płaszczem wjechał do osady pierwszy. Siedział niżej niż wcześniej, jakby skulił się w sobie, z mieczem nadal opartym na przedramieniu. Oczy przesuwały się z domu na dom, z pni palm na krzewy, po dachach i ciemnych otworach drzwi. Koń zwiesił głowę. Wodze wisiały luźno. Samael prowadził go bardziej ciężarem ciała niż dłonią, bo druga znowu zajęta była sznureczkiem.

Węzeł. Następny. Powrót o dwa. Palec zatrzymał się na jednym z nich. Za plecami, pomiędzy drzewami i zabudowaniami, przesuwali się jego ludzie. Dostrzegał ich tylko kątem oka: fragment czarnego płaszcza, napięty łuk, grot strzały znikający za glinianą ścianą.

Osada wyglądała zwyczajnie. Kilka domów, palmy daktylowe, płaski kamień przy źródle, sznury rozwieszonego płótna. Woda połyskiwała w cieniu drzew.

Brakowało głosów. Nie szczekał pies. Nie płakało dziecko. Nie słychać było uderzeń kamienia o kamień ani nawoływania ludzi przy pracy. Przed jednym z domów stała kobieta z drewnianą misą pełną mokrego prania. Była obnażona do pasa. Słońce padało na jej nagie piersi, a ona nawet nie próbowała się zasłonić, kiedy zobaczyła uzbrojonego jeźdźca. Ładna, młoda, spokojna. Zbyt spokojna. Widok miał w sobie coś niedorzecznego: pranie, naga kobieta, uzbrojeni ludzie wjeżdżający do osady i ani odrobiny lęku na jej twarzy.

Koń stanął. Poruszył uszami, parsknął i zaczął nerwowo przebierać przednimi nogami. Samael nie ściągnął wodzy. Zwierzę potrząsnęło grzywą, zeszło kilka kroków w bok i zatrzymało się pod palmami. Powąchało piasek. Grzebnęło kopytem raz. Potem drugi. Z sąsiedniego domu wyszły dwie kobiety.

Wyglądały jak siostry, może bliźniaczki, które dopiero weszły w dorosłość. Na głowach miały wianki splecione z trzciny, liści i wyschniętych traw. Mogłyby wyglądać jak dwie panny młode, gdyby w pobliżu znajdowali się panowie młodzi, rodziny, muzyka, ktokolwiek.

Uśmiechały się. Obie były nagie poza wąskimi przepaskami na biodrach. Ich strój nie przypominał ubioru żadnego z ludów, które Samael widział w ostatnich tygodniach. Smukłe talie, gładkie brzuchy, młode piersi i długie nogi zatrzymałyby spojrzenie niejednego człowieka.

Samael patrzył na ich dłonie. Paznokcie były długie, równe i czyste. Kobiety mieszkające w tej osadzie nosiłyby wodę, prały, przygotowywały jedzenie, pracowały przy zwierzętach. Ich dłonie nie mogły wyglądać w ten sposób. Koń nagle uderzył kopytem.

Raz. Drugi.

Potem zaczął tańczyć w miejscu, gwałtownie, jakby pod piaskiem znalazł węża albo skorpiona. Samael pozwolił mu działać. Piasek eksplodował spod przednich nóg zwierzęcia. Ukryty pod nim człowiek poderwał się z zakrzywioną szablą. Całe ciało miał owinięte brudnym płótnem, tylko oczy pozostawały odsłonięte. Nie zdążył wyprostować ręki.

Kopyto uderzyło w przedramię. Kość pękła i ręka z szablą wygięła się pod kątem, pod jakim żadna ręka nie powinna się zginać. Drugie uderzenie trafiło w nogę. Piszczel trzasnęła, stopa obróciła się bokiem.

Człowiek nie krzyknął. Próbował wstać. Koń uderzył ponownie. Tym razem w kark. Trzask był krótki i suchy. Głowa opadła na pierś. Postać nadal poruszała zdrową ręką, wbijała palce w piasek i próbowała podciągnąć ciało. Samael spojrzał na dwie kobiety w wiankach.

Uśmiechy zniknęły. Osada eksplodowała ruchem. Piasek rozstąpił się w kilku miejscach jednocześnie. Owinięte w całuny postacie wyskakiwały spod ziemi, zza murków, spod mat i stosów wysuszonych liści. Zakrzywione ostrza błysnęły w słońcu.

Pierwsza strzała przeleciała obok ramienia Samaela i weszła napastnikowi pod oko. Potem druga. Trzecia. Kurz poderwany końskimi kopytami przesłonił część osady. Zza domów wyszli wojownicy zakonu. Dwie kobiety rzuciły się na Samaela. Wyły.

Ich palce rozwarły się, a paznokcie wydłużyły, ciemniejąc na końcach. Koń cofnął się gwałtownie. Sznureczek opadł Samaelowi na nadgarstek. Miecz zsunął się z przedramienia prosto do dłoni. Pierwsze cięcie przecięło szyję jednej kobiety. Drugie przyszło natychmiast z przeciwnej strony. Dwie głowy w wiankach spadły w piasek. Jedna potoczyła się pod ścianę domu. Ciała zrobiły jeszcze kilka kroków.

Pierwsze runęło na kolana. Drugie szło dalej z wyciągniętymi rękami, paznokcie przeorały bok końskiego siodła, zanim ciało przewróciło się pod nogi zwierzęcia.

Samael przerzucił nogę nad szyją konia i zeskoczył. Kobieta z praniem rzuciła misę. Mokre płótno rozsypało się po ziemi. Spod niego wyciągnęła długi, zakrzywiony nóż.

Skoczyła. Szybkość zdradziła ją bardziej niż paznokcie tamtych dwóch. Odbiła się od framugi, dotknęła stopą ściany i znalazła się za plecami Samaela. Ostrze przebiło płaszcz. Metal zazgrzytał o metal.

Samael obrócił się, lecz kobieta już była poza zasięgiem miecza. Cięła ponownie. Nóż ześlizgnął się po kolczudze na jego boku. W następnej chwili siedziała na pniu palmy kilka łokci nad ziemią. Patrzyła na niego z góry.

Jej usta rozciągnęły się w uśmiechu. Wokół trwała walka. Druga grupa wpadła do osady galopem od północy. Jeden z jeźdźców ciął z siodła postać podnoszącą się z piasku, drugi stratował następną. Strzały przechodziły pomiędzy końmi. Czarny płaszcz jednego z wojowników rozdarł się od ramienia aż po pas.

Samael nie odwrócił głowy. Kobieta skoczyła z palmy. Tym razem czekał. Złapał ją za gardło jeszcze w powietrzu. Uderzenie przesunęło go o krok w tył. Wypuścił miecz i drugą dłonią chwycił jej nadgarstek z nożem.

Zachichotała. Dźwięk nie pasował do kobiecego gardła. Kopała, skręcała ciało, próbowała dosięgnąć go zębami. Samael ścisnął mocniej. Czarna krew pojawiła się pomiędzy jego palcami. Spłynęła po rękawicy na nadgarstek i dotknęła sznureczka. Krople zaczęły przechodzić po kolejnych węzłach. Kobieta znieruchomiała.

— Jesteś… — zacharczała.

— Jestem.

Uśmiechnęła się szerzej.

— Demonem.

Z miejsc, w których trzymał ją za szyję i nadgarstek, zaczął unosić się ciemny dym. Skóra pod rękawicą Samaela syczała, jak mokre drewno wrzucone w ogień. Kobieta wiła się jeszcze chwilę. Potem spojrzała mu prosto w oczy.

— Ta twoja kobieta smakowała tak słodko. I tak pięknie prosiła o litość.

Palce Samaela zatrzymały się. Tylko na moment.

— Hm.

Demon uśmiechnął się.

— Odejdź.

Ciało zwiotczało. Kości jakby zniknęły spod skóry. Kobieta zaczęła przelewać się pomiędzy jego dłońmi, coraz cięższa i coraz mniej podobna do człowieka. Czarna masa opadła na piasek, rozlała się wokół jego butów i przestała się poruszać.

Jeszcze przez kilka chwil słychać było uderzenia stali, rżenie koni i pojedyncze trzaski łamanych kości. Potem osada ucichła. Kropla czarnej krwi zawisła na ostatnim węźle.

— Samaelu.

Głos dobiegł zza jego pleców.

— Wszystko w porządku?

Odwrócił głowę. Kilku jego ludzi patrzyło na niego. Jeden trzymał złamane ramię przyciśnięte do piersi. Inny wycierał miecz o płaszcz zabitego napastnika. Barczysty wojownik ze wschodnią szablą stał kilka kroków dalej i patrzył na czarną kałużę pod stopami Samaela.

— Tak.

Samael podniósł miecz.

— Czekali na nas. Bardzo się postarali.

Rozejrzał się po osadzie.

— Na nic im się to zdało.

Odrzucił kaptur. Pod nim miał czarny hełm o konstrukcji, której miejscowy płatnerz nie potrafiłby łatwo nazwać. Kształtem przypominał bardzo stare hełmy znad Morza Śródziemnego, lecz osłaniał głowę lepiej, niż pozwalały zwyczaje tej epoki. W metalu wyryto drobne znaki. Część z nich jeszcze przez chwilę jarzyła się bladym światłem, po czym zgasła.

Samael przeszedł przez czarną krew i podszedł do konia. Zwierzę było spokojne. Poklepał je po szyi, przesunął dłonią po grzywie i poprowadził do źródła. Koń zanurzył pysk w wodzie.

— Samaelu.

Tym razem głos był inny. Jeden z wojowników stał w drzwiach domu. Nie wszedł do środka. Patrzył w ciemność za progiem. Samael zostawił konia przy wodzie i podszedł. W chłodniejszym wnętrzu śmierdziało gnijącym płótnem. Na podłodze leżała przewrócona ława. Za nią znajdowała się kobieta.

Prawdziwa. Miała na sobie tę samą spódnicę, którą przed chwilą nosiła istota stojąca z praniem przed domem. Jej ciało wyschło od gorąca. Przy ścianie leżał mężczyzna, a obok niego mały chłopiec. Wojownik spojrzał na Samaela.

— Od dawna?

Samael przykucnął. Dotknął palcami ziemi przy ciele, potem spojrzał na dzban stojący w kącie.

— Wystarczająco długo, żeby wiedzieć, że przyjedziemy.

Na zewnątrz koń pił wodę. Samael wstał i wyszedł z domu. Tym razem jego dłoń nie wróciła od razu do sznureczka. Opuścili osadę dopiero wtedy, gdy konie napiły się do syta, a rannym opatrzono rany. Ciał istot, które jeszcze przed chwilą miały ludzkie twarze, nie grzebali. Zostawili je słońcu i piaskowi.

Przez następne dni droga prowadziła ich ku zachodowi. Im bliżej byli ziem otaczających Jerozolimę, tym częściej spotykali ludzi: pasterzy, drobnych kupców, pielgrzymów, całe rodziny przenoszące dobytek na osłach. Samael rozmawiał niewiele. Czasem zatrzymywał się przy rozwidleniu, dotykał węzłów ukrytych pod płaszczem i wybierał drogę, której nikt z pozostałych nie uznałby za najkrótszą.

Jedna z takich dróg doprowadziła ich do niemal opuszczonej osady. Kilka dachów zapadło się pod ciężarem piasku. W zagrodach nie było zwierząt, a pola za ostatnimi domami miały kolor wypalonej gliny. Przy studni stała jednak rodzina, która jeszcze nie zdecydowała się odejść.

Rozdział 2. Studnia

Podjechał do studni i zsiadł z konia. Obok stał chłop. Chudy, spalony słońcem, z dłońmi popękanymi od pracy. Patrzył na przybysza ze strachem, którego nawet nie próbował ukryć. Samael puścił wodze. Kary koń opuścił łeb i obwąchał kamienną cembrowinę.

— Nie bój się mnie — powiedział Samael. — Nie zrobię ci krzywdy.

Z domu wyszły dwie dziewczynki. Starsza mogła mieć dziesięć lat, młodsza siedem. Zatrzymały się przy ścianie i patrzyły na obcego, a jeszcze bardziej na jego konia.

— Mój koń chce się napić — powiedział Samael.

Chłop przełknął ślinę.

— Nie mamy wody, panie.

Samael spojrzał na studnię.

— Dlatego wyjeżdżamy — ciągnął mężczyzna. — Wszyscy wyjeżdżają. Zostało tylko kilka rodzin. Kiedyś była tu duża osada. Bogata. Mieliśmy pola, zwierzęta, drzewa. Wiatr i pustynia zabrały ziemię. Potem wodę. Studnie wysychają jedna po drugiej.

Samael położył dłoń na kamiennym brzegu studni.

— Mój koń chce się napić.

Chłop spojrzał na niego, jakby nie był pewien, czy przybysz żartuje.

— Wybacz nam, panie. Nie mamy wody.

Z domu wyszła kobieta. Była niewysoka, szczupła, z twarzą starszą od wieku. Podeszła ostrożnie do karego konia i wyciągnęła dłoń.

Zwierzę obwąchało jej palce. Kobieta pogładziła je po pysku. Koń prychnął zadowolony i trącił ją łbem. Samael patrzył na nią przez chwilę.

— Kiedyś ktoś ważny dla mnie był związany z tym miejscem.

Chłop spojrzał na niego uważniej.

— To musiało być dawno temu, panie. Może odszedł z innymi.

— Dawno — odpowiedział Samael. — Bardzo dawno.

Spojrzał na konia.

— Mój koń chce się napić.

Kobieta zawahała się, potem zdjęła bukłak wiszący przy drzwiach i nalała trochę własnej wody do małego korytka.

— Nie mamy dużo — powiedziała do męża.

Kary koń natychmiast zanurzył pysk w wodzie. Kobieta pogładziła go po grzbiecie. Zwierzę przesunęło się bliżej i oparło łeb o jej ramię.

— Koń cię lubi — powiedział Samael.

Kobieta zaśmiała się cicho.

— Wszystkie zwierzęta mnie lubią. Dzieci również.

Młodsza dziewczynka podeszła bliżej i dotknęła końskiej grzywy. Koń nawet nie drgnął. Samael sięgnął po wiadro leżące przy studni. Sprawdził sznur i wrzucił je do środka. Przez kilka chwil słychać było tylko szuranie liny po kamieniu. Wyciągnął wiadro. Na dnie leżał piasek. Wysypał go obok studni.

— Mówiłeś, że ktoś ważny był związany z tym miejscem — odezwała się kobieta. — Jak dawno?

— Przed twoim urodzeniem. Przed urodzeniem twojej matki. I jej matki.

Chłop spojrzał na żonę. Przybysz był dziwny. Nie zachowywał się groźnie, lecz im dłużej przy nim stali, tym mniej potrafili powiedzieć, kim właściwie jest.

Samael odsunął płaszcz. Pod czarną tkaniną zobaczyli zbroję. Metalowe części układały się w zachodzące na siebie segmenty, przypominające łuski wielkiego zwierzęcia. Na piersi znajdował się sfatygowany napierśnik, powgniatany i przecięty starymi rysami. Pod nim widoczna była kolczuga.

Zdjął hełm i położył go na brzegu studni. Czarna stal miała dziwny, bardzo stary kształt. Na powierzchni biegły płytkie znaki. Teraz nie świeciły.

Miał krótko przycięte włosy. Mimo ciężkiego płaszcza, zbroi i upału jego twarz pozostawała sucha. Na napierśniku również widniały znaki. Chłop nie umiał czytać, ale nawet gdyby umiał, nie znalazłby tam liter żadnego języka, który znał.

— Jak miała na imię? — zapytała kobieta.

Samael odpowiedział. Chłop usłyszał imię. Był tego pewien. Sekundę później nie potrafił go powtórzyć. Zmarszczył czoło. Kobieta znieruchomiała.

— Poczekaj.

Patrzyła na Samaela, jakby próbowała odnaleźć w pamięci coś, co znała od dzieciństwa.

— Jest u nas stara opowieść. Moja matka znała ją od swojej matki, a ta podobno od swojej. Nikt już nie wie, od ilu pokoleń ją powtarzamy.

Samael ponownie wrzucił wiadro do studni.

— O kobiecie? — zapytał.

— Tak. O kobiecie, która miała dobre serce. Pomagała innym. Podobno kochała dzieci i zwierzęta bardziej, niż było to rozsądne. Ludzie mówili o niej różne rzeczy. Jedni ją kochali, inni nienawidzili.

Samael zaczął podciągać wiadro. Znowu piasek. Wysypał go.

— Potem ją zabili — powiedziała kobieta. — Tego już nikt nie opowiada tak samo. W jednej wersji winni byli kapłani, w innej możni, jeszcze w innej ludzie, którzy bali się jej bardziej, niż powinni. Moja matka mówiła tylko, że po jej śmierci przyszedł Anioł Śmierci.

Chłop odsunął się od studni. Kobieta mówiła dalej, ciszej.

— Miał zostać przy jej ciele. Ponoć płakał krwią. Potem zabrał ją stamtąd i przyszedł po tych, którzy doprowadzili do jej śmierci. Z czasem ludzie zaczęli mówić, że był demonem. Inni, że aniołem. Jeszcze inni, że nigdy nie istniał.

Spojrzała na Samaela.

— Tyle zostało. Reszta to legenda.

Samael nie odpowiedział. Wrzucił wiadro po raz trzeci. Kiedy lina przesuwała się między palcami jednej dłoni, druga znalazła się pod płaszczem. Kobieta nie widziała cienkiego sznureczka ani węzłów. Słyszała tylko ciche słowa wypowiadane pod nosem. Palec przesunął jeden węzeł. Z głębi studni dobiegł krótki trzask. Chłop podszedł do cembrowiny.

— Co to było?

Samael czekał. Po chwili z dołu dobiegł plusk. Zaczął wyciągać wiadro. Lina była cięższa. Kiedy wiadro pojawiło się ponad krawędzią studni, z jego boków kapała woda. Chłop otworzył usta. Samael nalał pół wiadra do koryta. Koń podszedł natychmiast i zaczął pić.

— Panie…

— Mówiłem. Mój koń chciał się napić.

Ponownie opuścił wiadro. Tym razem nie musiał czekać długo. Wyciągnął je pełniejsze. Chłop wychylił się nad studnią. Z głębi dochodził cichy szmer. Woda znajdowała drogę przez warstwę, która przez lata pozostawała zatkana piaskiem i osadem.

— Słyszysz? — zapytał żonę.

Słyszała. Dziewczynki również podbiegły do studni. Samael schował sznureczek. Podszedł do dzieci i przykucnął. Wyjął z sakiewki dwie złote monety.

Po jednej dla każdej. Starsza natychmiast zaczęła oglądać swoją pod słońce. Młodsza zacisnęła monetę w dłoni, jakby bała się, że ktoś jej ją zabierze. Samael wstał i podał kobiecie sakiewkę.

— Panie, nie mogę…

Włożył ją w jej spracowaną dłoń i zamknął palce.

— Możesz.

Spojrzała na niego.

— Nie wszystko jest legendą.

Wziął hełm z brzegu studni, założył go i ponownie nasunął kaptur. Potem dosiadł karego konia. Zwierzę ruszyło powoli pomiędzy pustymi domami.

— Tato?

Starsza dziewczynka stała ze złotym krążkiem na otwartej dłoni.

— Co to za moneta?

Chłop wziął ją od córki i podniósł pod słońce. Złoto rozbłysło. Moneta była wybita z precyzją, jakiej nigdy wcześniej nie widział. Na jednej stronie znajdowała się twarz kobiety. Nie króla, nie władcy, nie świętego. Kobiety. Żona chłopa pobladła.

— Poczekajcie.

Wbiegła do domu. Wróciła po chwili z małym zawiniątkiem. Materiał był stary, wielokrotnie cerowany; rozwinęła go ostrożnie. Na jej dłoni leżała druga złota moneta. Była ciemniejsza, wytarta i porysowana przez lata. Przyłożyła ją do monety córki.

Ten sam profil kobiety. Ten sam znak na odwrocie. Ta sama precyzja wybicia. Chłop patrzył raz na monety, raz na oddalającego się jeźdźca.

— Skąd ją masz?

— Po matce — odpowiedziała kobieta. — A ona po swojej matce. W naszej rodzinie była od tak dawna, że nikt już nie pamiętał, skąd naprawdę się wzięła. Mówiono tylko, że pochodzi od kobiety z tej opowieści.

Starsza dziewczynka spojrzała na złoty krążek w dłoni.

— A on?

Kobieta nie odpowiedziała. Patrzyła na drogę. Czarny jeździec był już daleko.

Rozdział 3. Pod bramą

Jerozolima pojawiła się dopiero kilka dni później. Najpierw zobaczyli drogi. Coraz szersze, rozjeżdżone kołami wozów i kopytami zwierząt. Potem gaje, pola i osady, których mieszkańcy żyli z ludzi zmierzających ku miastu albo z niego wracających. Na postojach mieszały się języki. Kupcy targowali się z pielgrzymami, żołnierze sprawdzali ładunki, duchowni różnych religii omijali się na wąskich ulicach z chłodną uprzejmością albo otwartą niechęcią. Samael patrzył na to bez większego zainteresowania. Jeden z młodszych ludzi Zakonu zrównał z nim konia.

— Byłeś tutaj wcześniej?

— Tak.

— Dawno?

Samael przesunął palcem po jednym z węzłów.

— Miasto miało wtedy innych panów.

Młody wojownik czekał chwilę na dalszy ciąg. Nie doczekał się. Nie zamierzali zdobywać Jerozolimy ani jej bronić. Potrzebowali odpoczynku, zapasów, nowych koni dla dwóch ludzi i wiadomości o drogach prowadzących dalej. Mieli też człowieka, który zgodził się ich przyjąć: miejscowego namiestnika posiadającego ziemie i niewielkie umocnione miasto na jednym ze szlaków prowadzących ku Jerozolimie.

Do jego siedziby nie dotarli jednak spokojnie. Jeszcze przed południem zobaczyli ludzi uciekających z pól. Za nimi, w tumanie kurzu, szła konnica. Jeźdźców było stanowczo zbyt wielu.

Nadciągali cwałem i już z tej odległości było widać wyciągniętą broń. Słońce stało wysoko. Błyszczało na hełmach, kolczugach i ostrzach, pojawiało się i znikało wraz z ruchem koni. Nad szarżą wisiał kurz, coraz gęstszy, rozrywany sylwetkami ludzi i końskich łbów.

Samael ocenił odległość. Za mała. Gorzej wyglądało to, co działo się przy bramie. Wciąż pozostawała otwarta. Wbiegali przez nią ludzie z okolicznych pól i osad: chłopi, kobiety niosące dzieci, mężczyźni ciągnący za uzdy osły i kozy. Niektórzy mieli na plecach worki, inni nieśli zawiniątka albo ciągnęli za sobą cały dobytek, jaki zdołali zabrać. Jedna z kobiet zgubiła sandał i biegła dalej boso, przyciskając niemowlę do piersi. Stary mężczyzna ciągnął za sznur opierającego się osła, dopóki ktoś nie chwycił zwierzęcia za uzdę i nie wciągnął obu za bramę.

Miasteczko otaczał mur i wyschnięta fosa. Mur był niski, miejscami połatany kamieniem gorszej jakości, a na jego koronie brakowało ludzi, którzy wiedzieliby, jak go bronić. Brama miała ciężkie skrzydła, lecz zanim można było je zamknąć, ostatni uciekinierzy musieli znaleźć się po właściwej stronie. Bez wyszkolonej załogi miasteczko długo nie powstrzymałoby napastników.

Ludzie Samaela zrozumieli to w tej samej chwili. Mogli wjechać za bramę. Mogli pozwolić miejscowym zamknąć ją za sobą. Nikt nie ruszył w jej stronę.

Konie zostały w osadzie pod opieką pachołka. Wojownicy zeszli przed most. Pierwszy szereg ustawił się tarcza przy tarczy. Spomiędzy nich wysunęły się długie włócznie. Drugi rząd stanął krok z tyłu z kolejnymi drzewcami. Trzeci przygotował łuki.

Tarcze wyglądały dziwnie. Stal wzmacniała je inaczej niż w tarczach miejscowych wojowników, a ich kształt zdawał się pochodzić z tradycji, której nikt w tej części świata już nie pamiętał. Nie były jednak ozdobne. Krawędzie nosiły ślady uderzeń, powierzchnie miały rysy po ostrzach i ciemne miejsca po starej krwi.

Jeszcze dziwniejsze było ustawienie ludzi. Nie krzyczeli do siebie. Nie przepychali się. Każdy znał swoje miejsce, odległość od sąsiada i przestrzeń potrzebną do pracy włócznią. Kilku przesunęło stopy w piachu, sprawdzając oparcie. Jeden przyklęknął, poprawił rzemień tarczy i natychmiast wrócił do szeregu.

Za ich plecami przez most nadal biegli cywile. Nadciągający jeźdźcy byli już blisko. Samael stał przy prawym końcu pierwszego szeregu. Czarny płaszcz opadał na zbroję, kaptur zasłaniał twarz. Miecz pozostawał w pochwie.

— Łuki.

Strzelcy wychylili się pomiędzy tarczami. Cięciwy trzasnęły niemal jednocześnie. Pierwsza salwa spadła na szarżę. Jeden koń runął na pierś i wyrzucił jeźdźca przed siebie. Dwóch ludzi osunęło się z siodeł ze strzałami wbitymi w szyje i twarze. Inny puścił broń i złapał obiema rękami drzewce sterczące z ramienia. Reszta jechała dalej.

— Jeszcze.

Druga salwa. Potem trzecia. Łucznicy strzelali teraz niemal płasko. Nie potrzebowali wielkiej siły łuku. Mieli rozbić pierwszą linię, zmusić konie do uskakiwania i odebrać szarży jednolity impet. Nie zatrzymali jej.

Ziemia drżała pod kopytami. Wojownicy pierwszego rzędu pochyli tarcze.

— Hu!

Jeden krok.

— Hu!

Drugi.

— Hu!

Trzeci.

Głos kilkunastu gardeł uderzył w nadciągających niemal razem z włóczniami. Zamiast czekać na ciężar koni, szereg ruszył naprzeciw nich. Trzy krótkie kroki skróciły dystans w chwili, w której jeźdźcy spodziewali się nieruchomej ściany.

Groty weszły w pierwszą linię. Koń nadział się piersią na drzewce, zarżał i runął bokiem. Jeździec przeleciał ponad jego szyją prosto na tarcze. Obok druga włócznia weszła pod pachę człowieka próbującego ciąć z siodła. Drzewce wygięło się. Wojownik trzymający je obrócił biodra, przyjął ciężar na nogi i nie puścił. Jeździec został wyrwany z siodła.

Kilka włóczni pękło. Pierwszy rząd cofnął ręce od złamanych drzewców. Drugi wysunął swoje. Kolejna fala koni trafiła na świeże groty. Jeden z obrońców zniknął pod zwierzęciem. Tarcza uderzyła o ziemię, koń przewrócił się na bok, a jego jeździec wpadł pomiędzy dwa szeregi. Człowiek obok zrobił pół kroku, zamknął wyrwę i wbił włócznię w następnego konia. Formacja wytrzymała.

— W tył!

Trzy kroki. Równo.

Strzelcy nadal pracowali za ich plecami. Strzały przelatywały ponad pierwszymi szeregami i wpadały w ludzi próbujących ominąć powalone konie. Jeden z napastników zdołał przejechać wzdłuż linii i zamachnął się mieczem. Ostrze odbiło się od metalowej krawędzi tarczy. Zanim zdążył uderzyć ponownie, grot włóczni wszedł mu pod żebra.

Trwało to krótko. Wystarczyło. Szarża straciła impet. Konie bez jeźdźców uciekały na boki. Inne próbowały przeskakiwać przez leżących ludzi i zwierzęta, wpadały na siebie, stawały dęba. Kolejni napastnicy, widząc przed sobą splątane ciała i las grotów, zaczęli ściągać wodze.

Potem ruszyli w tył. Obrońcy ich nie ścigali. Przed mostem zostały połamane drzewce. Niektóre sterczały z ciał ludzi i koni. Jeden z napastników wisiał na włóczni razem z człowiekiem, który jechał tuż za nim; grot przeszedł przez pierwszego i utkwił w drugim. Obaj jeszcze żyli. Pierwszy próbował chwycić drzewce. Drugi wył tak głośno, że słychać go było ponad rżeniem rannych koni.

Szereg tarcz stał dalej. Większość długich włóczni była złamana albo została w ciałach. Miecze wyszły z pochew. Kilku wojowników przesunęło się, zamykając miejsca po rannych. Czekali na zwarcie. Nie nastąpiło.

Przetrzebieni napastnicy odchodzili, oglądając się na niewielką grupę, która powinna była ustąpić im z drogi. Dopiero kiedy odległość stała się bezpieczna, Samael opuścił rękę.

— Dość.

Napięcie formacji puściło, ale szereg nie rozsypał się. Ludzie cofnęli się powoli ku mostowi. Jeden podniósł ranną rękę i sprawdził palce. Drugi wyciągnął strzałę tkwiącą płytko w naramienniku. Ktoś odrzucił na bok złamane drzewce.

Kilku wojowników zsunęło kaptury. Pod nimi pojawiły się hełmy typowe dla tej części świata i dla ludzi, którzy przez lata walczyli na różnych ziemiach. Proste, praktyczne, porysowane.

Trzech wyglądało inaczej. Stali w różnych miejscach szeregu, a jednak wzrok sam ich odnajdywał. Mieli na głowach czarne stalowe hełmy o bardzo starym kształcie. Wąskie otwory odsłaniały oczy, policzki osłaniały długie boczne części metalu. Przypominały hełmy wojowników, których wizerunki można było znaleźć na kamieniach i starych monetach znad Morza Śródziemnego. Kształt przetrwał jednak w zmienionej postaci, cięższej i bardziej zamkniętej. Na czarnej powierzchni ciągnęły się cienkie nacięcia. Znaki.

W pełnym słońcu prawie ich nie było widać. Teraz żarzyły się nikłym pomarańczowym światłem, jak żar ukryty głęboko pod popiołem. Blask nie oświetlał twarzy ani metalu. Przesuwał się jedynie wewnątrz wyrytych linii i powoli gasł.

Jeden z chłopów stojących już za bramą patrzył na nie zbyt długo. Wojownik w czarnym hełmie odwrócił ku niemu głowę. Chłop cofnął się o krok. Zrobił znak swojej wiary i spuścił wzrok. Wojownik nie powiedział nic.

Obok niego drugi zdjął rękawicę. Na dłoni miał stare blizny, kilka tak głębokich, że palce powinny poruszać się z trudem. Poruszały się normalnie. Podniósł manierkę i podał ją człowiekowi stojącemu obok.

Samael odrzucił kaptur jako ostatni. Jego hełm należał do tej samej starej rodziny kształtów co tamte trzy, lecz nie był identyczny. Czarna stal była matowa, niemal pozbawiona odbicia. Wzdłuż skroni i nad czołem biegły płytkie znaki. W kilku z nich tliło się jeszcze słabe pomarańczowe światło. Spojrzał na uciekających jeźdźców. Nie sięgnął po sznurek. Nie było potrzeby.

Za jego plecami zamykano wreszcie bramę. Ciężkie skrzydła przesuwały się powoli, podczas gdy ostatni chłopi wciągali do środka kozy i osły. Dziecko zaczęło płakać. Ktoś wołał o wodę. Na przedpolu ranni napastnicy nadal jęczeli pomiędzy martwymi końmi. Jeden z wojowników podszedł do Samaela.

— Wrócą?

Samael patrzył na kurz pozostawiony przez wycofujących się jeźdźców.

— Tak.

Samael odwrócił się ku bramie.

— Więcej.

Wojownik skinął głową, jakby usłyszał informację o pogodzie. Potem obaj ruszyli do środka.

Wieczorem brama była już zamknięta, a rannych przenoszono z dziedzińca do chłodniejszych pomieszczeń. Miejscowy namiestnik przyjął Samaela dopiero po zachodzie słońca.

Był mężczyzną po pięćdziesiątce, ciężkim, lecz nadal sprawnym. Nie nosił zbroi podczas rozmowy. Siedział na niskim siedzisku przy otwartym oknie. Dwóch strażników pozostało przy drzwiach.

— Moi ludzie mówią, że uratowałeś mi bramę.

— Moi ludzie ją utrzymali.

Namiestnik uśmiechnął się krótko.

— To bardzo drogie rozróżnienie. Ile?

— Nic.

Uśmiech zniknął.

— Każdy czegoś chce.

— My chcemy wody, paszy i kilku dni bez walki. Przejedziemy przez ziemie wokół Jerozolimy, potem ruszymy dalej.

— Dokąd dalej?

Samael spojrzał na drogę. — Tego jeszcze nie będę mówił ludziom, którzy dopiero otworzyli nam bramę. Samael spojrzał na stojącą na stole lampę.

— Dalej.

Namiestnik przyjrzał mu się uważniej. Jego wzrok zatrzymał się na białym znaku namalowanym na czarnym płaszczu.

— Nie znam tego zakonu. Kim jesteście? Chrześcijanami?

— Są wśród nas chrześcijanie, byli też muzułmanie i ludzie, których żadna z tych nazw nie opisuje.

— To co was łączy?

— Powód, dla którego stajemy obok siebie, kiedy inni uciekają.

Namiestnik oparł się wygodniej.

— Żydzi?

Samael wzruszył ramieniem.

— Jeśli pytasz, komu służymy, pytasz źle.

— Więc komu?

Przez chwilę słychać było tylko ludzi na dziedzińcu i metal odkładanej broni.

— Temu, co powinno przeżyć.

Namiestnik patrzył na niego dłużej, jakby próbował zdecydować, czy usłyszał odpowiedź człowieka rozsądnego, czy szaleńca.

— Moi duchowni nie polubiliby takiej odpowiedzi.

— Duchowni rzadko lubią odpowiedzi, których sami nie napisali.

Tym razem namiestnik roześmiał się głośniej.

— Zostańcie. Konie dostaną paszę, wy wodę i miejsce do spania. Jutro porozmawiamy o drogach.

Samael wstał.

— Jutro wystarczy.

Dopiero przy drzwiach zauważył kobietę stojącą w bocznym przejściu. Młoda, ciemnowłosa, ubrana zbyt dobrze, by należeć do służby. Nie spuściła wzroku, kiedy ją zobaczył. Namiestnik westchnął.

— Moja córka. Aisha.

— Wiem — odpowiedziała, zanim ojciec zdążył powiedzieć coś więcej. — Widziałam go pod bramą.

Samael skinął jej głową i wyszedł. Aisha patrzyła za nim jeszcze chwilę. Na dziedzińcu poniżej ktoś jęknął. Dwóch ludzi niosło rannego pod ramiona, a sługa polewał kamienie wodą, próbując zmyć krew przed nocą. Aisha znała większość twarzy. Jeszcze rano byli strażnikami ojca, ludźmi od bramy, stajni i magazynów. Teraz jeden siedział pod murem z ręką owiniętą w zakrwawione płótno, drugi szukał brata wśród rannych. Ojciec stanął obok niej. Przez moment oboje patrzyli w dół.

— Uratowali miasto — powiedziała.

— Pomogli je utrzymać.

— To prawie to samo.

— W polityce „prawie” kosztuje ziemię, ludzi albo głowę.

Aisha znała ten ton. Tak mówił, kiedy przestawał być ojcem, a stawał się człowiekiem odpowiedzialnym za mury, podatki, studnie, rodziny i ludzi, którzy oczekiwali, że będzie wiedział, co robić.

— Boisz się Samaela?

Ojciec potarł brodę.

— Boję się ludzi, których nie potrafię kupić, zastraszyć ani zrozumieć. On wygląda, jakby wszystkie trzy rzeczy dawno przestały go bawić.

— A jednak pozwoliłeś im zostać.

— Dopóki człowiek stoi po twojej stronie muru, nie wypytujesz go zbyt dokładnie o przodków.

Aisha zerknęła ku wejściu, za którym zniknął Samael.

— Ja zamierzam.

Ojciec westchnął.

— Tego się właśnie obawiałem.

— Nie patrz za nim w ten sposób — odezwał się ojciec.

Aisha odwróciła głowę.

— W jaki?

— Jak człowiek, który już coś postanowił i dopiero później zamierza wymyślić rozsądne uzasadnienie.

— Od ciebie się nauczyłam.

Namiestnik prychnął. Podszedł do stołu i nalał sobie wina.

— Uratował bramę. To nie znaczy, że mu ufam.

— Ty nie ufasz nikomu, kto nie chce od ciebie ziemi, pieniędzy albo stanowiska.

— Dlatego jeszcze żyję.

Aisha spojrzała w stronę drzwi, przez które wyszedł Samael.

— On niczego od ciebie nie chce.

Ojciec podniósł kielich do ust.

— To martwi mnie najbardziej.

Rozdział 4. Córka namiestnika

Samael fascynował Aishę. Próbowała znaleźć dla tego zainteresowania rozsądne wytłumaczenie, lecz każde wydawało się zbyt proste. Był rycerzem, a nie nosił się z pychą. Wojownikiem, który nie potrzebował pieśni o własnych zwycięstwach. Nie szastał pieniędzmi, choć widziała sakiewki, którymi płacił, i wiedziała, że gdyby zechciał, mógłby kupić całą niewielką osadę razem z ziemią, zwierzętami i studniami.

Najbardziej niepokoiło ją coś innego. Kiedy wchodził do sali narad, rozmowy cichły. Nie żądał tego. Nie podnosił głosu. Nie potrzebował miejsca przy stole, a mimo to zawsze je dla niego znajdowano. Ludzie jej ojca, dowódcy, posłańcy i ci wszyscy mężczyźni, którzy od miesięcy usiłowali przekonać namiestnika o własnej wartości, obserwowali go inaczej niż siebie nawzajem.

On prawie nie uczestniczył w ich sporach. Nie interesowało go, kto obraził czyjego kuzyna, komu obiecano ziemię, kto zamierzał zdradzić przysięgę i który z możnych wysłał już człowieka do przeciwnika, choć jeszcze poprzedniego dnia nazywał go wrogiem. Kiedy zaczynali mówić o Bogu, również milczał. Nie wdawał się w spory duchownych, nie poprawiał kaznodziejów, nie próbował nikogo nawracać. Słuchał.

Czasami zadawał jedno pytanie. Wtedy sala znowu milkła. Widziała w nim siłę, której nie potrafiła nazwać. Widziała również ból. Nie świeżą ranę i nie żałobę, którą człowiek obnosi przez kilka miesięcy. Coś znacznie starszego. Za kimś albo za czymś, czego już nie było.

Przez niego nie spała. Była córką namiestnika tych ziem. Od dzieciństwa uczono ją, z kim wolno jej rozmawiać, przy kim może usiąść, komu podać rękę i jak długo patrzeć mężczyźnie w oczy. Jej cnota należała bardziej do polityki ojca niż do niej samej. Każdy kandydat do jej ręki liczył wraz z nią ziemię, wpływy i ludzi.

Tej nocy przestało ją to obchodzić. Zapukała dwa razy. Drzwi komnaty otworzyły się. Samael spojrzał na nią tylko przez moment, jakby jej obecność o tej porze wcale go nie zaskoczyła. Odsunął się, pozwalając jej wejść, a sam wyszedł na taras.

Poszła za nim. Noc była ciepła. Cykady grały tak głośno, że chwilami zagłuszały odległe głosy straży. Z dziedzińca dochodził smród końskiego nawozu. Dalej było już tylko ciemne wzgórze i kilka świateł. Stanęła obok niego.

— Panie, przyjmiesz mnie dzisiaj przy swoim boku?

Samael oparł dłonie o kamienną balustradę.

— A co na to twój ojciec?

Spojrzała na niego z ukosa.

— Nie zamierzam go pytać.

— A cała drużyna adoratorów do twojej ręki i tych ziem?

Parsknęła cicho.

— Mówisz o tych spiskowcach, którzy chcą jeden drugiego zabić, ale żaden nie ma odwagi zrobić tego sam, więc wszyscy czekają, aż ktoś wykona pracę za nich?

Kącik jego ust poruszył się ledwie zauważalnie.

— O tych.

Oparła przedramiona o balustradę.

— Wolałabym wrócić do posiadłości w starym kraju. Do domu mojej matki.

— Możesz?

— Nie.

Odpowiedziała bez zastanowienia.

— Ojciec wymieni mnie za najlepszą korzyść, jaką będzie mógł osiągnąć. Jeśli będzie potrzebował wojska, dostanę męża z wojskiem. Jeśli ziemi, dostanę męża z ziemią. Jeśli pokoju, poślubię człowieka, którego jeszcze tydzień wcześniej nazywał wrogiem.

Samael patrzył w ciemność.

— I dlatego przyszłaś tutaj?

— Nie.

Odwrócił głowę. Tym razem patrzyła mu prosto w oczy.

— Przyszłam, bo chciałam.

Samael przyglądał jej się chwilę.

— To kiepski powód.

— Jest mój.

— To już lepszy.

Aisha odwróciła się ku niemu całym ciałem.

— Wiesz, co jest najgorsze w tych wszystkich mężczyznach, których ojciec sadza przy naszym stole?

— Jedzenie?

— Każdy z nich patrzy na mnie i jednocześnie liczy. Ilu ludzi dostanie, ile ziemi, ile koni, komu zamknie drogę do mojego ojca. Ty pierwszy patrzysz i niczego nie liczysz.

— Liczę.

Zmarszczyła brwi.

— Co?

— Ile kłopotów przyniesie mi ta rozmowa.

Roześmiała się, choć próbowała zachować powagę.

— I?

— Coraz więcej.

Aisha poprawiła materiał sukni na kolanie. Jej pewność na moment osłabła, lecz nie odwróciła wzroku.

— Ojciec uważa, że jeszcze tej zimy powinien zdecydować, komu mnie oddać.

— „Oddać” to jego słowo czy twoje?

— Moje. On mówi „połączyć domy”. Brzmi łagodniej, kiedy człowiek nie jest tym domem, który ma zostać przeniesiony.

Samael oparł przedramiona na kolanach.

— Możesz odmówić.

Aisha zaśmiała się bez wesołości.

— Ty naprawdę żyjesz długo, skoro czasem zapominasz, jak działa świat zwykłych ludzi.

— Nie zapominam. Sprawdzam, czy ty pamiętasz, że zawsze istnieje cena również za posłuszeństwo.

— Łatwo mówić człowiekowi, który może rozwinąć skrzydła i odlecieć.

Nie wiedziała jeszcze, jak blisko podeszła do prawdy. Samael tylko przesunął kciukiem po sznurku przy nadgarstku.

— Skrzydła nie rozwiązują tylu problemów, jak ludzie sobie wyobrażają.

— To zabrzmiało podejrzanie konkretnie.

— Zdarza mi się.

Nie odpowiedział. Nie próbowała już niczego tłumaczyć.

Później, dużo później, świece w komnacie zgasły. Leżała przy nim naga, wtulona w jego bok, przykryta do połowy cienkim płótnem. Jedną nogę miała wysuniętą spod materiału. Jej skóra wciąż była ciepła. Samael nie spał i powoli przesuwał dłonią po jej włosach. Ona również przez jakiś czas nie zasypiała.

— Żałujesz? — zapytała cicho.

— Nie.

— Dobrze.

Przysunęła się bliżej i położyła głowę na jego piersi. Po chwili jej oddech stał się spokojniejszy. Samael patrzył w ciemność. Jej włosy przywołały wspomnienia zbyt odległe, by mieściły się w jednym ludzkim życiu: kobiety, które kochał, żony, które przeżył, domy, do których kiedyś wracał, a których od dawna nie było. Każda z tych osób miała własne miejsce w jego pamięci. Głębiej pozostawała Lilith, związana z początkiem jego historii i światem tak starym, że ludzie dawno przestali pamiętać jego prawdziwe imiona.

Dłoń Samaela zatrzymała się na moment we włosach śpiącej kobiety, po czym znowu zaczęła przesuwać się po nich spokojnym ruchem.

Nie spał.

Kobieta leżała przy nim, zwrócona plecami, z jedną dłonią wsuniętą pod policzek. Cienkie płótno zsunęło się z jej ramienia. Samael poprawił je odruchowo, żeby jej nie obudzić.

Była wysoko urodzona. Córka człowieka, który nie zaakceptowałby jej obecności tutaj, gdyby wiedział, gdzie spędza noc. Ona sama najwyraźniej uznała, że tym razem nie zamierza pytać ojca o zgodę.

Samael patrzył na jej włosy rozsypane na posłaniu. Podobieństwo było niewielkie. Kolor. Może sposób, w jaki pojedyncze pasma skręcały się przy karku. Za dnia właściwie go nie zauważał.

Teraz wystarczyło. Przesunął palcami po jednym kosmyku i przypomniał sobie włosy zaplatane przez kobiety pod tamaryszkiem. Minęło tyle czasu, że całe państwa zdążyły powstać, nazwać swoje granice wiecznymi, a później zniknąć. Imiona królów, którzy kazali wykuwać własne twarze w kamieniu, przestały cokolwiek znaczyć. Językami, które słyszał wtedy na targach i ulicach, nikt już nie mówił.

A tamten poranek pamiętał. Lilith leżała w domu od dwóch dni. Przez dwa dni Samael nie potrafił uznać tego, co dla innych było oczywiste. Siedział przy jej ciele i splatał sznurki. Jeden po drugim. Len przesuwał się przez palce, węzły zaciskały się, a krew z poranionych dłoni wsiąkała w plecionkę. Ludzie przychodzili później. Nie kapłani.

Kobiety przyniosły wodę, oliwę i płótno. Mężczyźni zabrali łopaty i zaczęli kopać pod tamaryszkiem, gdzie rano padał cień. Samael chciał ich odprawić. Nie zrobił tego.

Kobiety umyły Lilith. Zaplotły jej włosy. Jedna z nich chciała zasłonić tatuaże na jej policzku.

— Zostaw — powiedział wtedy.

— W grobie?

— Były jej.

Pamiętał nawet tę krótką rozmowę. Pamiętał również, jak ją podniósł. Była lekka. Właśnie to wracało najczęściej, choć przez tysiące lat próbował pamiętać inne rzeczy: jej śmiech, złość, sposób, w jaki potrafiła spojrzeć na człowieka i zmusić go do odpowiedzi bez zadawania pytania.

Ale pamięć przechowywała również ciężar jej ciała. A właściwie jego brak. Człowiek, który zajmował w jego życiu tyle miejsca, nagle ważył mniej niż worek ziarna. Przy grobie nikt nie wypowiedział modlitwy świątyni. Ludzie mówili o niej własnymi słowami. Że była przy nich, kiedy się bali.

Że uczyła ich pytać. Ktoś powiedział, że była nieznośna. Kilka osób zaśmiało się przez łzy. Samael opuścił ją do grobu. To był ostatni raz, kiedy jej dotknął. Potem położył na kamieniach sznurek z jej nadgarstka. Pozostałe zabrał ze sobą. Wtedy jeszcze nie wiedział, jak długo będzie pamiętał ten poranek. Nie wiedział również, jak szybko ludzie zaczną zmieniać historię kobiety, którą właśnie pochował.

Kiedy odchodził od grobu, w mieście już mówiono, że Lilith zasłużyła na śmierć. Świątynia miała swoją wersję. Dwór swoją. Ludzie, którzy wydali rozkaz, mieli pieczęcie, urzędy, strażników i skrybów. Samael miał sznurki.

Później kronikarze nazwali go Aniołem Śmierci. Nie pamiętali dwóch dni spędzonych przy ciele kobiety. Pamiętali to, co nastąpiło później.

Kobieta śpiąca obok niego poruszyła się. Samael wrócił do ciemnej komnaty. Przez moment nie wiedział, ile czasu minęło. Kilka oddechów czy kilka tysięcy lat. Spojrzał na jej twarz. Nie była Lilith.

Nigdy jej z Lilith nie pomylił. Pochylił się i odsunął włosy z jej policzka. Spała dalej. Samael położył się obok, ale już wiedział, że tej nocy nie zaśnie.

Rozdział 5. Nocni goście

Obudziły ją przytłumione głosy. Przez chwilę leżała nieruchomo, próbując zrozumieć, skąd dochodzą. Ktoś powiedział coś półgłosem, odpowiedział mu krótki śmiech, potem znowu rozległy się szepty. W domu, o tej porze, nie powinno być nikogo poza nimi.

Usiadła na posłaniu. Spała nago. Sięgnęła po cienką koszulę i narzuciła ją na siebie, po czym wyszła z sypialni. Bardziej z ciekawości niż z pragnienia skierowała się ku kuchni, gotowa udać, że obudziła ją potrzeba napicia się wody.

Było ich trzech. Razem z Samaelem — czterech. Przez moment stała w przejściu i przyglądała im się bez słowa. Twarze mieli różne, lecz łączył ich sposób siedzenia, oszczędność ruchów i ta sama spokojna czujność nawet podczas cichej rozmowy.

Wszyscy mieli na sobie podobne zbroje: segmentowe, zachodzące na siebie płytki metalu, napierśniki noszące ślady wielu uderzeń, pod nimi kolczugi. Przy każdym leżał albo stał hełm. Dziwny, czarny, o archaicznym kształcie, niepodobny do hełmów ludzi jej ojca. Samael również był już ubrany. Spojrzała na niego.

— Wyjeżdżasz?

Dopiero kiedy trzej pozostali mężczyźni zwrócili ku niej głowy, przypomniała sobie, co ma na sobie. Cienka koszula w świetle lampy pozostawiała niewiele wyobraźni.

Podeszła więc do cembrzyka z wodą z przesadną powagą człowieka, który właśnie po to wstał w środku nocy. Nalała sobie, napiła się kilka razy, nie patrząc już na żadnego z nich, odstawiła naczynie i niemal na palcach wyszła z kuchni. Przez chwilę panowała cisza. Jeden z mężczyzn, najbardziej szpakowaty z całej trójki, spojrzał na Samaela.

— Widzę, że nadal masz gust do kobiet. Dalej wybierasz te z najwyższej półki.

Drugi przyjrzał się drzwiom, za którymi zniknęła.

— Ta nie jest podobna do Lilith.

Samael oparł przedramiona o kolana.

— Nie każda musi być podobna do Lilith. Lilith była wyjątkowa.

Szpakowaty skinął głową.

— No tak. Takiej kobiety drugi raz już się nie spotka.

Trzeci z mężczyzn, który dotąd poprawiał sprzączkę przy rękawicy, podniósł wzrok.

— I całe szczęście.

Szpakowaty spojrzał na niego z oburzeniem.

— Odważne słowa jak na człowieka, któremu kiedyś rozbiła dzban o głowę.

— Dzban był pusty.

— Głowa też — powiedział Samael.

Przez moment wszyscy trzej patrzyli na niego, po czym szpakowaty parsknął śmiechem.

— Widzicie? Minęły tysiące lat, a on dalej jej broni.

— Nie bronię. Prostuję fakty.

— Dokładnie tak samo mówiłeś wtedy.

Nikt się nie roześmiał. Na krótką chwilę wszyscy czterej zamilkli. Wspomnienie było najwyraźniej wspólne i znacznie starsze niż dom, w którym teraz siedzieli. Samael pierwszy przerwał ciszę.

— Muszę jej powiedzieć, że wyjeżdżam.

Podniósł się, wziął hełm i ruszył w stronę sypialni. Czekała na niego. Tym razem koszula była już szczelniej zaciągnięta wokół ciała.

— Wyjeżdżasz? — zapytała ponownie.

— Tak.

— Teraz?

— Musimy jechać.

Czekała na dalsze wyjaśnienie. Nie przyszło.

Nie powiedział dokąd jadą. Nie powiedział, czego szukają ani jak długo go nie będzie. Stał przed nią już całkowicie ubrany, gotowy do drogi, z hełmem trzymanym przy boku.

Podeszła bliżej. Zatrzymała się o krok od niego, jakby sama nie wiedziała, czy wolno jej jeszcze się przytulić, czy chwila, którą dzielili, właśnie się skończyła. Samael pochylił się i pocałował ją w czoło. Nic więcej nie powiedział.

Kiedy siodłali konie, na dziedziniec wpadł spieniony koń bez jeźdźca. Cała grupa zareagowała natychmiast. Błysnęła broń. Kilku ludzi bez jednego słowa zajęło osłonięte miejsca, już ze strzałami na cięciwach. W oddali pojawił się kolejny jeździec.

Dwaj towarzysze Samaela, podobnie jak on noszący ciemne płaszcze i dziwne, archaiczne hełmy, wsunęli miecze do pochew i zdjęli z troków łuki. Były inne niż zwykła broń używana z konia: mocno wygięte, dłuższe, wykonane z ciemnego materiału, który przy napinaniu wydawał cichy, śpiewny skrzyp.

Dwie cięciwy napięły się niemal równocześnie. Strzelcy czekali. Tutaj różnica między nimi a zwykłymi ludźmi stawała się oczywista. Samo napięcie tych łuków wymagało ogromnej siły. Utrzymanie ich w pełnym naciągu, bez drżenia ramion, bez zmiany pozycji, przez kolejne sekundy, wydawało się niemożliwe. Drewno pracowało pod skrajnym naprężeniem. Po chwili w rozgrzanym powietrzu pojawił się dziwny, korzenny zapach.

Samael uniósł dłoń. Czekali. Jeździec pędził na złamanie karku. Po barwach można było poznać, że przybywał z posiadłości ojca Aishy. Szata trzepotała za nim. W siodle tkwiła strzała, która minęła jego ciało o szerokość dłoni. Pochwa po szabli była pusta. Broni nie miał. Widocznie walczył po drodze i ją stracił.

Wpadł na dziedziniec w ślad za pierwszym koniem. Spojrzał na zwierzę bez jeźdźca i od razu zrozumiał, że jego poprzednik nie dotarł żywy.

— Panie… Wiadomość dla córki mojego pana. Dla wielmożnej Aishy. Jej matka mnie wysłała. Zamach. Asasyni. Jej ojciec nie żyje. W pałacu chaos. Komnata panienki została przeszukana. W jej łożu wbito sztylety. Matka uważa, że szukają jej jako dziedziczki.

Samael patrzył na niego przez chwilę.

— Jej matka wie, że Aisha jest tutaj?

Posłaniec nie odpowiedział. Samael spojrzał na swoich towarzyszy. Mimo że posłaniec był już na dziedzińcu, obaj nadal mierzyli gdzieś ponad drogą, którą przyjechał. Patrzyli w miejsce, w którym pozostali nie widzieli niczego.

Nagle wypuścili strzały. Powietrze zafalowało. Światło załamało się jak na rozciętej tafli wody i z pustki wyłoniły się dwie postacie odziane w szaty koloru piasku. Obie osunęły się na ziemię. Strzały tkwiły głęboko w ich szyjach i dymiły ciemnym, gęstym dymem. Nie byli ludźmi.

Obaj napastnicy bez jednego krzyku próbowali wyrwać pociski. Ich palce zaciskały się na drzewcach, ciała szarpały się jeszcze przez kilka chwil, aż wreszcie znieruchomiały. Skóra zaczęła ciemnieć.

— Asasyni, którzy nie są ludźmi… — powiedział ktoś cicho.

Samael odwrócił się gwałtownie.

— Do środka! Chronić dziewczynę!

Wpadli do budynku kilkoma wejściami: głównym, kuchennym, przeznaczonym dla służby i od strony tylnego podwórza. Zdążyli. Jedna z postaci wyłoniła się z zasłony, jakby stała tam od zawsze. Aisha krzyknęła i odruchowo zasłoniła piersi. W tej jednej absurdalnej chwili prześwitujący materiał nocnej koszuli wydał jej się największą rzeczą wymagającą ochrony.

Błysnął zakrzywiony nóż. Między nią a asasynem z niewyobrażalną szybkością pojawił się Samael. Napastnik zatrzymał się. Jego ciało zmieniło się niemal w jednej chwili. Palce wydłużyły się w szpony, szczęka poszerzyła, spomiędzy warg wysunęły się ostre kły. Wycie uderzyło w ściany tak mocno, że jedno z ceramicznych naczyń pękło i rozsypało się na posadzce.

Demon ruszył. Płaszcz Samaela opadł. Z jego pleców rozwinęły się skrzydła. Rozpostarły się na całą szerokość pomieszczenia, od ściany do ściany, całkowicie odcinając napastnikowi drogę do Aishy.

Demon zawahał się. Po raz pierwszy wyglądał, jakby to on zobaczył coś, czego się nie spodziewał. Powietrze przeciął świst. Miecz Samaela odciął mu głowę. Czarna posoka uderzyła w białą ścianę. Przez kilka chwil Aisha nie potrafiła oderwać wzroku od czarnej krwi na ścianie.

Skrzydła zniknęły równie szybko, jak się pojawiły. Samael znowu wyglądał jak człowiek. Stał pomiędzy nią a ciałem napastnika, z mieczem opuszczonym wzdłuż nogi.

— Ubierz się.

— Mój ojciec…

Nie odpowiedział od razu.

— Nie żyje.

Słowa posłańca znała już wcześniej, lecz dopiero wypowiedziane przez Samaela stały się czymś rzeczywistym.

— Muszę wrócić do matki.

— Nie możesz.

Spojrzała na niego gwałtownie.

— To mój dom.

— Właśnie tam będą cię szukać najpierw. Twoja matka wysłała człowieka, żeby cię ostrzegł. Gdyby chciała twojego powrotu, przekazałby co innego.

Aisha otworzyła usta, lecz nie znalazła odpowiedzi. Samael podniósł płaszcz z posadzki.

— Jedziesz z nami do Konstantynopola.

Aisha spojrzała na krew na podłodze. — Po tym wszystkim mam po prostu wsiąść na konia?

— Masz przeżyć dzisiejszy dzień. Resztę wyjaśnię w drodze, kiedy będziemy dalej od ludzi, którzy właśnie próbowali cię zabić.

Nie brzmiało to jak propozycja. Aisha przez moment miała ochotę zaprotestować tylko po to, żeby pokazać mu, że nadal sama decyduje o sobie. Potem spojrzała na pozbawione głowy ciało leżące kilka kroków dalej.

— Daj mi chwilę.

— Masz tyle, ile potrzeba, żeby osiodłać konia.

— To nie jest chwila.

— Dzisiaj musi wystarczyć.

Rozdział 6. Skrzydła

Aisha nie wiedziała, jak ma się zachować. Przedwczoraj była córką możnowładcy. Wczoraj spała z mężczyzną, którego sama wybrała. Dzisiaj jej ojciec nie żył, jej dotychczasowe życie przestało istnieć, a mężczyzna, z którym dzieliła posłanie, okazał się kimś zupełnie innym, niż sądziła.

Od osady odjechali już dawno. Zatrzymali się na noc w niewielkiej oazie, gdzie mogli napoić konie i pozwolić im odpocząć. Samael rozłożył się pod drzewem. Leżał z rękami pod głową i gryzł źdźbło trawy, patrząc gdzieś ponad gałęziami. Zbroja leżała obok siodła. Aisha zerknęła na nią po raz kolejny. Skoro ją zdjął, uznała, musieli być tutaj naprawdę bezpieczni.

— Będziesz tak stała całą noc? — odezwał się bez podnoszenia głowy. — Dobrze się wyśpij. Nie zawsze będziemy mogli się zatrzymać.

— Szkoda, że nie można się wykąpać.

— Nie marnujemy wody, którą musimy wypić.

Milczała. Samael przesunął źdźbło trawy w kącik ust.

— Powtórzę pytanie. Będziesz tak stała czy chcesz iść spać z końmi?

Nie odpowiedziała.

Położyła się obok niego. Ostrożnie, jakby wciąż nie była pewna, czy powinna. Po chwili położyła dłoń na jego piersi. Słuchała. Serce biło normalnie. Pod cienką koszulą nie wyczuwała niczego, czego nie miałby zwyczajny mężczyzna. Ciepła skóra, żebra, mięśnie. Żadnego śladu tego, co widziała wcześniej. Samael nagle zmienił pozycję.

— Och…

Zanim zdążyła zareagować, znalazła się pod nim.

— Spokojnie — powiedział. — Wiem, co robisz.

Patrzyła na niego bez słowa.

— Chcesz sprawdzić moje plecy.

Nie zaprzeczyła.

Samael przesunął się i pozwolił jej sięgnąć dłonią za swoje ramię. Aisha ostrożnie przesunęła palcami po jego plecach. Wyczuwalne były zgrubienia, stare blizny, napięte mięśnie. Przesunęła dłonie wyżej, potem niżej, szukając miejsca, z którego wcześniej rozwinęły się skrzydła. Nic.

Poza bliznami jego plecy były plecami mężczyzny. Aisha przesunęła dłonią jeszcze raz, wolniej.

— Nie ma ich — powiedział Samael.

Aisha obeszła go pół kroku. — Widziałam skrzydła większe od tej izby. Gdybyś chował je pod skórą, wyglądałbyś jak wielbłąd z garbem, więc nie próbuj mnie zbyć jednym zdaniem.

— Nie są schowane pod skórą. Pojawiają się, kiedy ich potrzebuję. Więcej nie umiem ci wyjaśnić tak, żeby nie skłamać.

Samael spoważniał.

— Nie umiem ci tego wyjaśnić tak, żeby brzmiało rozsądnie.

— Spróbuj nierozsądnie.

— Są częścią mnie. Kiedy ich potrzebuję, są tutaj. Kiedy nie, nie przeszkadzają mi spać.

Aisha cofnęła dłoń.

— Jesteś aniołem?

Samael popatrzył na nią spod przymkniętych powiek.

— „Anioł” to słowo ludzi. Moje imię brzmi Samael.

— I nosisz je mimo wszystkich historii, które do niego przyczepiono?

— Noszę je dłużej niż większość tych historii. Nie będę zmieniał imienia za każdym razem, kiedy ktoś napisze nową.

Przez chwilę milczała.

— Nie wiem, czy moja matka żyje.

Żart zniknął z jego twarzy.

— Ja też nie wiem.

— Mógłbyś chociaż powiedzieć, że na pewno uciekła.

— Mógłbym. Tylko wtedy bym skłamał.

Aisha odwróciła wzrok.

— Czasami jesteś okrutny.

— Czasami prawda jest. Ja tylko jej nie poprawiam.

Przez dłuższą chwilę słuchali wody i owadów nad oazą. Aisha objęła ramionami kolana. Dopiero teraz, kiedy nikt jej nie poganiał, wracały drobiazgi z domu: skrzypienie drzwi w komnacie matki, zapach olejku, którym służąca nacierała jej włosy, ojciec narzekający przy śniadaniu na rachunki stajennego. Śmierć nie zabierała człowieka jednym uderzeniem. Zabierała go po kawałku, ilekroć pamięć podsuwała coś, czego już nie można było odzyskać.

— Powinnam była być przy nim — powiedziała.

Samael nie zapytał, o kogo chodzi.

— Gdybym wtedy podjął inną decyzję, mogłabyś leżeć obok niego — powiedział Samael.

Aisha zacisnęła szczękę. — Znowu dajesz mi prawdę w najgorszej możliwej formie.

— Lepszej nie mam. Z czasem człowiek uczy się ją znosić, choć rzadko zaczyna ją lubić.

Aisha obróciła ku niemu twarz.

— Naprawdę?

Samael pomyślał o grobie pod tamaryszkiem, o włosach Lilith splecionych przez obce kobiety, o tysiącach lat, które niczego nie zamknęły.

— Nie — odpowiedział. — Człowiek tylko uczy się z nią chodzić.

Tym razem Aisha nie zarzuciła mu okrucieństwa. Położyła głowę na jego ramieniu i została tak, dopóki nie zrobiło się chłodno.

Noc była cicha. Większość ludzi Zakonu spała w pewnym oddaleniu, tam gdzie grunt był twardszy. Przy koniach czuwało dwóch wartowników. Aisha nadal przesuwała dłonią po plecach Samaela, jakby za którymś razem miała znaleźć odpowiedź.

— Gdzie są skrzydła teraz?

— Tam, gdzie były wcześniej, zanim je zobaczyłaś.

Aisha zacisnęła szczękę. — To brzmi jak odpowiedź człowieka, który chce, żebym przestała pytać.

— Trafnie.

Westchnęła i położyła się obok niego. Przez chwilę patrzyli w niebo.

— Naprawdę jedziemy do Konstantynopola?

— Tak.

— I tam zostaniemy?

— Nie.

Odwróciła głowę.

— Myślałam, że Konstantynopol jest celem.

— Powiedziałem, że tam jedziemy. Nie powiedziałem, że tam kończymy. Prawdziwy cel leży dalej na Zachodzie.

— Jak daleko?

— Wystarczająco, żebyś miała czas zdecydować, czy nadal chcesz znać wszystkie odpowiedzi.

Samael zastanawiał się przez moment.

— Do kraju Franków.

Aisha uniosła się na łokciu.

— Po co?

— Chronić kobietę.

Patrzyła na niego, czekając na dalsze wyjaśnienie.

— Kim jest kobieta, której szukasz?

— Jeszcze jej nie znam. Ona mnie też nie zna. Wiem tylko, że kiedy ją znajdziemy, będzie potrzebowała ochrony, zanim sama zrozumie przed czym.

— Czyli prowadzisz ludzi przez pół świata do osoby, której nigdy nie widziałeś.

— Tak.

Aisha zmarszczyła brwi.

— Więc skąd wiesz, że mamy jechać przez pół świata do kobiety, której nie znasz?

Samael wskazał palcem na skroń.

— Sen.

Czekała. Nic więcej nie powiedział.

— I na podstawie tego snu ruszyła za tobą cała drużyna?

— Nie na podstawie snu. Na podstawie lat, podczas których nauczyli się, kiedy mówię, że coś trzeba zrobić.

Aisha pokręciła głową. — To wcale nie brzmi mniej szalenie.

— Nie miało.

Położyła się z powrotem.

— A co mamy chronić?

Samael wyjął źdźbło trawy z ust i przez chwilę obracał je w palcach.

— Chodzi o jej dziecko.

Aisha zmarszczyła brwi. — Gdzie jest teraz?

— Nigdzie. Jeszcze nie zostało poczęte.

Przez chwilę tylko patrzyła na niego. — Teraz rozumiem, dlaczego odkładałeś tę część rozmowy. Aisha ponownie spojrzała na niego.

— Co?

— Jeszcze się nie urodziło.

— Więc kobieta jest w ciąży?

— Jeszcze nie.

Przez kilka oddechów milczała.

— Teraz jestem pewna, że jesteście szaleni.

Samael uśmiechnął się pod nosem.

— Śpij. Rano ruszamy.

Wyruszyli przed świtem. Jerozolima i ziemie, na których Aisha spędziła całe dotychczasowe życie, zostawały za nimi. Przed nimi ciągnęła się droga ku wybrzeżu i dalej, ku ziemiom cesarstwa. Konstantynopol był pierwszym wielkim punktem tej podróży, miejscem, gdzie mieli uzupełnić zapasy, zdobyć wiadomości i zdecydować o dalszej trasie.

Aisha jechała pomiędzy Samaelem a szpakowatym wojownikiem, który poprzedniej nocy żartował z jego gustu do kobiet. Miała przy sobie tyle rzeczy, ile zmieściło się w dwóch sakwach. Kilka razy obejrzała się za siebie. Za ostatnim razem nie zobaczyła już niczego poza pyłem drogi.

Rozdział 7. Droga

Pierwsze dni po opuszczeniu ziem Aishy były najgorsze przez ciszę. Po tym, co stało się wcześniej, brak zagrożenia sam zaczynał wyglądać podejrzanie.

Droga biegła na północ, miejscami szeroka i twarda, miejscami rozpadająca się na kilka ścieżek wydeptanych przez karawany. Mijali kupców prowadzących wielbłądy, ludzi z workami zboża przewieszonymi przez grzbiety osłów, pielgrzymów, żołnierzy i rodziny, które podróżowały tak wolno, jakby przenosiły ze sobą całe życie. W osadach słyszeli różne języki. Aisha rozpoznawała część słów, inne brzmiały obco. Zakon poruszał się inaczej niż wszyscy.

Nie ciągnęli wozów. Każdy miał konia, broń, niewielki zapas żywności i dokładnie tyle rzeczy, ile mógł zabrać bez spowalniania grupy. Nawet podczas spokojnej jazdy dwóch ludzi trzymało się z tyłu, jeden wysuwał się daleko przed kolumnę, a Samael co jakiś czas zmieniał ich miejsca krótkim gestem. Aisha zauważyła to dopiero trzeciego dnia.

— Cały czas spodziewacie się ataku?

Jechał obok niej. Czarny kaptur miał zsunięty na plecy, a hełm przytroczony do siodła.

— Cały czas zakładamy, że atak może nastąpić — powiedział Erem.

— To musi być męczące.

— Na początku. Potem człowiek przestaje nazywać to czujnością. Po prostu siada tak, żeby widzieć drzwi i nie odwraca pleców do okna.

Spojrzała na niego.

— Człowiek?

Kącik jego ust drgnął.

— Zaczynasz być męcząca.

— Na początku?

Roześmiał się cicho. Był to pierwszy raz od śmierci ojca, kiedy odpowiedziała mu uśmiechem.

Wieczorem zatrzymali się przy niewielkiej osadzie. Nie weszli między domy. Rozbili obóz obok starego sadu, niedaleko kanału, którym płynęła mętna woda. Ludzie Samaela zajęli się końmi. Dwóch poszło kupić chleb, ser i suszone owoce. Szpakowaty wojownik, którego Aisha znała już z nocnej rozmowy, usiadł na kamieniu i zaczął naprawiać skórzany pas. Aisha podeszła do niego.

— Jak masz na imię?

Uniósł głowę.

— Dopiero teraz pytasz, jak mam na imię?

— Wcześniej próbowałam nie umrzeć.

Erem przyjął to skinieniem. — Uczciwy powód. Jestem Erem. Bez tytułu, świętego imienia i tajemnego przydomka.

— Samael ma ich za to kilka.

— Samael ma tyle imion, ile ludzie potrzebowali, żeby wyjaśnić sobie jego obecność.

Z drugiego końca obozu dobiegł głos Samaela:

— Pamiętam.

Erem nawet się nie obejrzał.

— Widzisz? Najgorsze jest to, że słyszy.

Aisha uśmiechnęła się.

— A ty zawsze żartujesz?

— Tylko kiedy jest bezpiecznie albo bardzo źle.

— A teraz?

Erem obejrzał spokojny obóz.

— Jeszcze się zastanawiam.

— Jesteś taki jak on?

Erem nawet nie zapytał, kogo miała na myśli.

— Nie.

— Człowiekiem?

— W większości.

Usiadła obok.

— Co to znaczy „w większości”?

— Dokładnie tyle, ile powiedziałem.

— Wy wszyscy tak odpowiadacie?

— Tego uczymy się pierwszego dnia.

Przeciągnął rzemień przez sprzączkę, sprawdził szew i dopiero wtedy spojrzał na nią ponownie.

— Nie próbuj zrozumieć nas wszystkich naraz. Będziesz miała od tego ból głowy.

— A Samael?

— Od niego szczególnie.

— Ile ma lat?

Erem prychnął.

— Zapytaj go.

— Pytałam. Popatrzył na mnie i nic nie powiedział.

Erem wzruszył ramionami. — W jego języku to pełna odpowiedź. Czasem nawet długa. Aisha szturchnęła go łokciem. Erem roześmiał się i wrócił do pasa.

Po drugiej stronie obozu Samael klęczał przy przedniej nodze jednego z koni. Oglądał kopyto, czyścił je krótkim nożem i mówił coś cicho do zwierzęcia.

Nie wyglądał jak istota, która kilka dni wcześniej rozpostarła skrzydła na całą szerokość komnaty. Tego wieczoru przyszła do nich kobieta z osady. Prowadziła za rękę chłopca, może sześcioletniego. Dziecko miało rozciętą stopę. Rana była brudna, spuchnięta i gorąca.

— Nie jesteśmy uzdrowicielami — powiedział jeden z ludzi.

Samael podniósł wzrok znad końskiego kopyta.

— Pokaż.

Kobieta uklękła. Chłopiec zacisnął zęby, kiedy Samael przemywał ranę przegotowaną wodą.

— Będzie bolało.

— Już boli — odpowiedział chłopiec.

— To dobrze. Znaczy, że noga jeszcze z tobą rozmawia.

Chłopiec spojrzał na niego podejrzliwie.

— Nogi nie mówią.

— Ta mówi bardzo głośno.

Aisha obserwowała, jak Samael usuwa z rany drobiny ziemi, a potem każe przynieść czyste płótno. Robił to spokojnie, bez modlitw, znaków i zaklęć. Kiedy matka chłopca zaczęła mu dziękować, przerwał jej ruchem dłoni.

— Jutro zmień opatrunek. Jeśli zaczerwienienie pójdzie wyżej, znajdź kogoś, kto umie ciąć i ma czyste narzędzia.

— Kapłan mówił, żeby posmarować popiołem z paleniska świątynnego.

Samael odłożył narzędzie i spojrzał na kobietę.

— Nie rób tego.

— Ale powiedział…

— W takim razie niech kapłan posmaruje popiołem własną nogę.

Erem odwrócił głowę, żeby ukryć uśmiech. Aisha patrzyła na Samaela trochę dłużej, niż zamierzała.

Później, kiedy osada ucichła, zobaczyła go siedzącego samotnie przy kanale. W dłoni przesuwał węzełki. Nie mruczał tym razem żadnych słów.

— O czym myślisz?

— O wodzie.

— To wyjątkowo głęboka myśl.

— Bywa.

Usiadła obok. Kanał był wąski. Część wody znikała w błocie, zanim docierała do ostatnich pól. Samael wziął patyk i narysował na ziemi kilka linii.

— Gdyby przesunęli rozdział tutaj i podnieśli brzeg, straciliby mniej wody — powiedział Samael.

— Powiedz im.

— Powiedziałem. Starszy wioski odpowiedział, że kanał wykopał jego dziadek, więc zmiana byłaby obrazą dla zmarłego.

Aisha spojrzała na pęknięty brzeg. — Czyli wolą tracić wodę niż przyznać, że dziadek mógł się pomylić.

— To jedna z bardziej trwałych ludzkich tradycji.

Aisha zaśmiała się. Samael patrzył jeszcze przez chwilę na wodę. I wtedy przypomniał sobie inny kanał.

Było chłodniej. Ziemia miała ciemniejszy kolor, a pola ciągnęły się aż do niskich wzgórz. Lilith stała po kostki w wodzie.

— Wyjdź stamtąd.

— Nie.

— Zmokniesz.

Spojrzała na niego z niedowierzaniem.

— Stoję w wodzie, Samaelu. Taki był plan.

Miała podwiniętą suknię i błoto na łydkach. Dwóch miejscowych chłopów obserwowało ją z brzegu. Trzeci trzymał drewnianą łopatę i wyglądał tak, jakby bardzo chciał znaleźć się gdziekolwiek indziej. Samael zeskoczył do kanału.

— Przesuniesz kamienie za daleko i nurt podmyje brzeg — powiedział Samael.

Lilith nawet nie podniosła głowy. — Jeśli podmyje, przez tydzień gotuję. Jeśli nie, gotujesz ty. Samael spojrzał na wodę, potem na nią. — To jest szantaż, nie zakład. Lilith zastanowiła się.

— Jeśli mam rację, przez tydzień gotujesz.

— A jeśli ja?

— Przez tydzień pozwolę ci wierzyć, że miałeś rację.

Jeden z chłopów parsknął śmiechem i natychmiast spoważniał. Samael popatrzył na niego.

— Śmiej się. I tak będziesz to później naprawiał.

Lilith przesunęła ostatni kamień. Woda zmieniła kierunek, weszła w boczny rów i popłynęła ku wysuszonej części pola.

— Widzisz?

— Poczekaj.

— Na co?

— Aż podmyje brzeg.

Czekali. Brzeg wytrzymał. Lilith uśmiechnęła się szeroko.

— Co dzisiaj gotujesz? — zapytała Lilith.

— Jeszcze niczego nie wygrałaś. Minęła chwila.

— Wystarczająco długa, żeby brzeg nadal stał. Zacznij myśleć o kolacji.

Podeszła do niego, mokra i ubrudzona błotem, objęła go za szyję i pocałowała. Chłopi nagle znaleźli bardzo interesujące rzeczy do oglądania po drugiej stronie pola.

— Ugotuję soczewicę — powiedział Samael.

Lilith spojrzała na niego z prawdziwym niepokojem. — Nie umiesz.

— Nauczę się.

— Walczyłeś z rzeczami, których ludzie do dziś nie potrafią nazwać, a jednak to brzmi jak najbardziej niebezpieczny plan, jaki od ciebie usłyszałam.

Tamtego wieczoru zjedli przypaloną soczewicę. Lilith twierdziła, że jest dobra. Powiedziała to tylko raz, po czym przez resztę kolacji popijała ją wodą.

Samael pamiętał jej dłonie pachnące cebulą, mokre włosy i to, że później zasnęła z głową na jego ramieniu, choć wcześniej przez pół wieczoru wyśmiewała jego gotowanie.

Pamiętał takie rzeczy dokładniej niż bitwy. Nahar wracało inaczej: małą dłonią wystającą spod przewróconego kosza i głosem Lilith, która kazała mu przestać patrzeć na martwych i zacząć nosić rannych. Tego obrazu nie pozwolił sobie rozwijać.

— Samael?

Głos Aishy wyrwał go z pamięci. Odwrócił się od kanału, sprawdził drogę i dał ludziom znak do dalszego marszu.

— Nic. Jedźmy.

Rozdział 8. Fałszywy most

Po dwóch tygodniach krajobraz zaczął się zmieniać. Zieleń pojawiała się częściej, noce stawały się chłodniejsze, a pustynny pył przestał wchodzić w każdą szczelinę ubrania. Jechali szlakami używanymi przez kupców, omijając większe garnizony i miejsca, w których Samael nie chciał odpowiadać na pytania.

Aisha nauczyła się spać wszędzie. Na początku szukała miękkiego miejsca, narzekała na kamienie i budziła się przy każdym dźwięku. Teraz rozkładała koc, pod siodło wkładała zwinięty płaszcz i zasypiała szybciej od części wojowników. Nauczyła się też rozpoznawać moment, kiedy Zakon przestawał być grupą podróżnych. Nie padał żaden rozkaz.

Rozmowy cichły. Ludzie prostowali się w siodłach. Ktoś zdejmował łuk z troków, ktoś inny przesuwał tarczę. Erem przestawał żartować.

Stało się tak przed starym zajazdem stojącym samotnie przy drodze. Budynek wyglądał zwyczajnie. Niski mur, brama, studnia na dziedzińcu, kilka koni przy żłobie. Z komina unosił się dym. Samael zatrzymał kolumnę.

— Co jest? — zapytała Aisha.

— Za cicho.

— Słyszę ludzi.

— Ja też.

Erem podjechał z lewej.

— Trzy konie przy żłobie. Ślady co najmniej dziesięciu.

Samael skinął głową.

— Jedziemy dalej.

Z wnętrza zajazdu wybiegł mężczyzna.

— Panowie! Droga na północ jest zamknięta! Most runął. Musicie objechać doliną.

Samael nawet nie zwolnił.

— Dziękujemy.

— Dolina jest tam! — człowiek wskazał na wschód.

— Tędy nie przejedziecie!

Erem spojrzał na Samaela.

— Sprawdzę most.

— Nie.

— Dlaczego?

— Bo chce, żebyśmy go sprawdzili.

Kiedy minęli zajazd, Aisha obejrzała się. Mężczyzna nadal stał przy drodze i patrzył za nimi, choć przestał już machać. Po godzinie dotarli do mostu. Stał.

Był stary, kamienny i wąski, lecz cały.

— Może naprawili — powiedziała Aisha.

Erem spojrzał na nią z politowaniem.

— Oczywiście. W godzinę. Bez ludzi i bez kamienia.

Samael zsiadł z konia. Nie wszedł na most. Zszedł po zboczu i przykucnął pod pierwszym łukiem. Po chwili zawołał dwóch ludzi. Aisha zeszła za nimi. Między kamieniami znajdowały się świeże drewniane kliny. Kilka większych bloków zostało podważonych. Konstrukcja trzymała się jeszcze pod własnym ciężarem, ale ciężka grupa koni mogła wystarczyć.

— Chcieli, żebyśmy wrócili? — zapytała.

— Albo weszli wszyscy naraz — odpowiedział Erem.

Samael dotknął jednego z klinów.

— Robione dzisiaj.

— Tamci z zajazdu?

— Być może.

— Wracamy?

Samael podniósł głowę.

— Nie.

Erem uśmiechnął się.

— Podejrzewałem. Chciałem, żeby prowadziła do niego, i to wystarczyło, żebym źle wybrał.

Przeprawili konie pojedynczo. Ludzie przeszli pieszo, zachowując odstępy. Most skrzypiał pod kopytami, ale wytrzymał. Dopiero ostatni wojownik był po drugiej stronie, kiedy z zarośli na zboczu poleciała pierwsza strzała. Uderzyła w tarczę. Zakon rozproszył się natychmiast.

Aisha zobaczyła może kilkunastu ludzi. Wyskoczyli z obu stron drogi. Zwyczajni. Żadnych szponów, czarnej krwi ani twarzy zmieniających kształt. Mieli łuki, włócznie i krótkie miecze.

— Za konie! — krzyknął Erem.

Aisha schowała się za kamiennym murkiem. Obok niej przyklęknął młody wojownik, którego imienia jeszcze nie znała. Strzała przeleciała nad jego głową.

Ludzie Samaela odpowiedzieli. Ich łuki odezwały się tym samym przeciągłym skrzypieniem, które Aisha pamiętała z dziedzińca. Pierwsza salwa była krótka. Trzech napastników spadło ze zbocza.

Reszta ruszyła. Samael nie dobył miecza. Stał przy drodze z łukiem. Strzelił. Aisha nie zdążyła zobaczyć, gdzie poleciała strzała. Człowiek biegnący wysoko na zboczu obrócił się i zniknął w trawie. Druga.

Trzecia. Erem był obok niego. Strzelali bez pośpiechu, jakby ćwiczyli na pustym placu. Napastnicy wytrzymali kilkanaście oddechów. Potem uciekli. Dwóch ludzi Zakonu ruszyło za nimi.

— Zostawić! — krzyknął Samael.

Po walce znaleźli sześć ciał. Wszystkie ludzkie. Jeden z napastników jeszcze żył. Miał strzałę w udzie i próbował odczołgać się w stronę krzaków. Samael uklęknął przy rannym. Strzała tkwiła wysoko w udzie. Mężczyzna patrzył na jego rękę, jakby bał się, że Samael chwyci za drzewce.

— Kto was wysłał?

— Człowiek z południa. Dał srebro. Mieliśmy zepchnąć was do doliny.

— Co tam czeka?

Ranny odwrócił głowę. — Nie wiem. Powiedział tylko, żebyśmy nie próbowali was zatrzymać na miejscu. Samael wstał. — Opatrzcie go. Zabieramy go do najbliższej straży. Aisha spojrzała ku drodze prowadzącej między wzgórza. — Czyli dolina jest pułapką.

— Jest też jedyną drogą, którą konie przejdą przed nocą. Teraz przynajmniej nie wejdziemy tam ślepi.

Erem wsunął strzałę do kołczanu. — Wolałem, kiedy bandyci byli zwyczajnie chciwi. Do doliny dotarli przed zmrokiem. Nie znaleźli armii ani kolejnej zasadzki. Znaleźli trzy martwe konie, resztki ogniska i człowieka wiszącego głową w dół z gałęzi starego drzewa. Był martwy od kilku godzin.

Na ziemi pod nim ktoś narysował w pyle okrąg przecięty pionową linią. Ich znak. Aisha poczuła chłód mimo ciepłego powietrza. — Ktoś użył waszego znaku. Samael zsiadł z konia i przez kilka oddechów patrzył na okrąg przecięty linią. Potem przeciął sznur i opuścił ciało na ziemię.

— Chcieli, żebyśmy to zobaczyli. Wiedzą, kim jesteśmy.

Erem nie odpowiedział. W jego twarzy zniknął nawet ślad zwykłego rozbawienia. Rannego bandytę zabrali ze sobą. W pierwszej osadzie przy trakcie Samael przekazał go miejscowej straży wraz z jego własną bronią. Nie wrócili do niego i nie czekali na dalsze odpowiedzi. Droga była ważniejsza.

Nie nocowali w dolinie.

Jechali po zmroku, dopóki nie znaleźli dużego zajazdu otoczonego murem. Samael wolał tłum od kolejnej samotnej polany. Kupcy, wozy i zwierzęta dawały hałas, za którym można było ukryć ruch Zakonu. Aisha zasnęła szybko. Obudził ją trzask. Nie drzwi.

Drewno na dziedzińcu. Potem krzyk konia. Samael był już na korytarzu.

— Ubieraj się. Bez bagażu.

— Co się dzieje?

— Stajnia.

Wypadli na dziedziniec. Jedna z zagród płonęła. Konie szarpały uwięzi. Ludzie biegali z wiadrami, ale dwóch mężczyzn przy bramie nie patrzyło na ogień. Patrzyli na czarne płaszcze. Erem zobaczył ich w tej samej chwili.

— Ci dwaj przyszli po nas.

Pierwszy wyciągnął kuszę spod płaszcza. Samael przewrócił Aishę za studnię. Bełt uderzył w kamień. Drugi mężczyzna otworzył bramę. Na zewnątrz czekało sześciu jeźdźców.

— Konie wypuszczają, żebyśmy nie ruszyli dalej — powiedział Korian.

— To niech żałują, że zostali.

Zakon ruszył.

Walka przy bramie trwała krótko. Erem zbił kusznika tarczą. Korian zranił konia pierwszego jeźdźca. Samael wciągnął drugiego między wozy, gdzie nie mógł użyć długiej włóczni.

Aisha została przy studni tylko kilka uderzeń serca. Zobaczyła człowieka skradającego się do siodeł. Miał nóż i mały skórzany worek.

— Hej!

Odwrócił się. Rzucił nożem. Aisha odchyliła się. Ostrze minęło policzek. Podniosła kamień i cisnęła. Trafiła go w skroń. Mężczyzna zachwiał się. Erem dopadł z boku i powalił go rękojeścią. Worek pękł. Na ziemię wysypał się drobny proszek. Samael podszedł. Powąchał z odległości.

— Dla koni.

— Trucizna? — zapytała Aisha.

— Albo środek, po którym nie przejdą mili.

Erem spojrzał na płonącą stajnię.

— Ogień, konie i zamknięta brama. Chcieli zatrzymać nas tutaj.

Jeden z napastników jeszcze żył. Leżał przy wozie z rozciętym udem. Samael uklęknął obok. Mężczyzna splunął krwią.

— Konstantynopol was nie ochroni.

Samael nie pytał o nic więcej. Napastnik wyciągnął ukryty nóż. Erem zabił go, zanim ostrze dosięgło Samaela.

— To była odpowiedź na pytanie, którego nie zadałeś.

— Wystarczyła.

Ogień ugaszono przed świtem. Dwa konie Zakonu były martwe, jeden poparzony. Kupiec stracił połowę stajni i bardzo głośno domagał się zapłaty.

Samael zapłacił. Ruszyli, zanim słońce wyszło nad wzgórza. Przez kolejne dni droga stawała się szersza. Pojawiało się więcej patroli, wozów i ludzi. Deszcz zamienił trakt w błoto. Aisha przestała zachwycać się zielenią po trzeciej dobie.

— Ani słowa — powiedziała, kiedy Samael spojrzał na jej przemoczony płaszcz.

— Nic nie powiedziałem.

— Twarz powiedziała.

Erem roześmiał się za nimi.

— Uczy się.

Po nocnym ataku Erem przestał traktować Aishę jak pasażera. Przy pierwszym postoju podał jej krótki nóż i lekki łuk, słabszy od broni Zakonu, ale wystarczający dla człowieka.

— Nie uczysz się pojedynków — powiedział. — Uczysz się przeżyć pierwsze trzy oddechy. Osłona, wyjście, najbliższy cel. W tej kolejności.

Ćwiczyła podczas siodłania koni i krótkich postojów. Korian poprawiał jej stopy, kiedy ustawiała się zbyt szeroko, a Erem kazał jej strzelać po wysiłku, gdy ręce drżały. Samael przerwał raz pokazowy obrót nożem. — Jeśli ruch wygląda pięknie, a odsłania brzuch, jest głupi. Aisha już go nie powtórzyła.

Pierwszy widok morza pojawił się między wzgórzami niespodziewanie. Aisha zatrzymała konia. Szara woda ciągnęła się po horyzont.

Dwa dni później zobaczyli mury. Wieże, dachy, kopuły i tłum większy niż wszystko, co Aisha widziała wcześniej.

— Konstantynopol? — zapytała.

— Tak.

— Czyli odpoczniemy.

Samael popatrzył na miasto.

— Najpierw wejdziemy.

Aisha znała już ten ton.

— To nie zabrzmiało uspokajająco.

— Nie miało.

Kolumna ruszyła ku bramom.

Rozdział 9. Miasto nad wodą

Przy bramie czekali prawie do południa. Konstantynopol pochłaniał ludzi powoli. Wozy przesuwały się po kilka łokci, zatrzymywały, znowu ruszały. Strażnicy zaglądali pod płótna, liczyli zwierzęta, sprawdzali dokumenty i pobierali opłaty od kupców, którzy po każdej rozmowie z urzędnikiem wyglądali, jakby właśnie zostali obrabowani zgodnie z prawem. Aisha siedziała na koniu i patrzyła na mury. Z bliska były jeszcze większe.

— Kto to zbudował?

— Ludzie — odpowiedział Samael.

— Tyle widzę.

— Więc po co pytasz?

Odwróciła się do niego.

— Czasami naprawdę trudno cię lubić.

— A jednak próbujesz.

Erem jadący za nimi parsknął śmiechem. Strażnik przy bramie długo oglądał dokumenty Samaela. Najpierw czytał, potem zawołał drugiego człowieka, później trzeciego. Ten ostatni miał na sobie lepszy kaftan, miecz z ozdobną głowicą i minę urzędnika, któremu ktoś zepsuł spokojny dzień.

— Skąd przybywacie?

Samael wskazał ręką za siebie.

— Stamtąd.

Urzędnik zmrużył oczy. Strażnik spojrzał na dokument, potem na czarne płaszcze. — Pytam o kraj pochodzenia i cel pobytu.

— Przejechaliśmy przez kilka krajów. Potrzebujemy odpoczynku, zapasów i informacji o drodze na zachód.

— Ilu was jest?

Samael wskazał kolumnę za sobą. — Tylu, ilu widzisz. Jeśli potrzebujesz imion do rejestru, dostaniesz je, ale nie będę recytował ich na środku bramy. Samael spojrzał na niego.

— Wszystkich?

Urzędnik odsunął dokument od twarzy.

— Nie podoba mi się twój sposób odpowiadania.

— Mnie nie podoba się kolejka. Obydwaj musimy z tym żyć.

Erem zakaszlał. Aisha odwróciła głowę, żeby urzędnik nie zobaczył jej uśmiechu. Mężczyzna jeszcze raz przeczytał dokument. Zatrzymał wzrok na jednym z podpisów i nagle przestał być tak pewny siebie.

— Poczekajcie.

Zniknął w pomieszczeniu przy bramie.

— Co tam jest napisane? — zapytała Aisha.

— Że mamy prawo przejazdu i że strażnik będzie miał więcej kłopotu, zatrzymując nas, niż puszczając.

— Kto to podpisał?

Samael schował dokument. — Człowiek, który nie żyje wystarczająco długo, żeby nikt nie chciał go pytać o szczegóły. Po kilku minutach urzędnik wrócił z wysokim, szczupłym mężczyzną w ciemnej szacie. Nie był żołnierzem. Miał przystrzyżoną brodę i mały krzyż zawieszony na piersi. Jego wzrok przeszedł po czarnych płaszczach. Zatrzymał się na białym znaku. Okrąg przecięty pionową linią.

— Nie znam tego godła.

— Nie musi go znać — powiedział urzędnik.

Duchowny zignorował go.

— Do jakiego zakonu należycie?

— Do własnego.

— Każdy zakon komuś podlega.

Samael patrzył na niego spokojnie.

— Nasz ma z tym kłopot od początku.

Duchowny zrobił krok bliżej.

— Jesteś chrześcijaninem?

— Byłem przy narodzinach ludzi, którzy później nazwali siebie chrześcijanami.

Zapadła cisza. Aisha poczuła, jak Erem za jej plecami poruszył się w siodle. Duchowny przez moment wyglądał, jakby nie był pewien, czy usłyszał żart, bluźnierstwo, czy odpowiedź szaleńca. Samael pochylił się lekko.

— Możemy wjechać?

Urzędnik oddał mu dokument.

— Możecie.

Duchowny nic już nie powiedział. Przejechali przez bramę. Aisha obejrzała się dopiero po kilkudziesięciu krokach. Mężczyzna z krzyżem nadal tam stał i patrzył za nimi.

— Zrobiłeś to specjalnie. Powiedziałeś strażnikowi coś, czego nie zrozumiał, żeby bał się dopytać.

— Zrozumiał najważniejsze: że jeśli nas zatrzyma, może wziąć odpowiedzialność za sprawę większą od niego.

— Czyli nie drażnisz ludzi dla przyjemności. Tylko wtedy, kiedy jest to użyteczne.

Samael spojrzał na zatłoczoną ulicę.

— Chciałem zobaczyć, czy się przestraszy.

— I?

— Jeszcze nie wiem.

Miasto uderzyło w Aishę hałasem. Hałas miał warstwy. Najbliżej były koła wozów tłukące o kamień i głosy ludzi przepychających się przez ulicę. Nad nimi płynęły nawoływania handlarzy, dzwony i śpiew dochodzący z kościoła. Jeszcze wyżej, jakby miasto miało własny oddech, wisiał szum tysięcy rozmów, których nie dało się rozdzielić.

Aisha znała miasta. Dorastała w miejscu, gdzie targ potrafił zapełnić całą dzielnicę, a karawany przywoziły towary z odległych ziem. Konstantynopol odbierał jej jednak poczucie skali. Tutaj jej rodzinne ulice zmieściłyby się pomiędzy jednym placem a następnym.

Minęli piekarnię, z której wynoszono płaskie bochny, warsztat pachnący gorącym metalem, sprzedawcę ryb krzyczącego na chłopca próbującego ukraść makrelę i kobietę w drogim płaszczu niesioną ponad błotem przez dwóch służących. Kilkanaście kroków dalej żebrak bez nogi wyciągał rękę do tych samych ludzi.

— Nadal ci się podoba? — zapytał Erem.

— Tak.

— Poczekaj, aż wiatr odwróci zapach portu. Wtedy zobaczymy, czy zachwyt przeżyje.

Aisha zerknęła na niego. — Ty potrafisz zepsuć wszystko.

— Nie wszystko. Samael ma większe doświadczenie.

Wozy, nawoływania handlarzy, szczekanie psów i dzwony wypełniały ulice. Ze ścieków ciągnął odór. Ulice były pełne ludzi ubranych inaczej niż ci, których znała. Mijali żołnierzy, mnichów, bogatych kupców, niewolników, marynarzy i kobiety niosące kosze z owocami. Aisha rozglądała się tak intensywnie, że omal nie wjechała koniem w wóz. Samael złapał jej wodze.

— Patrz również przed siebie — powiedział Samael, zanim Aisha zdążyła wskazać kolejny budynek.

Zawęziła oczy. — Rozpoznajesz miasto bez pytania o drogę, wiedziałeś, gdzie będzie port i który most omijać. Byłeś tu wcześniej.

— Kilka razy.

— I za każdym razem udajesz, że to drobiazg.

Aisha zauważyła, że tym razem odpowiedź przyszła zbyt szybko.

— Co tu było, kiedy przyjechałeś pierwszy raz?

Samael zwolnił konia. Przez moment patrzył na wysokie ściany budynków, ale jego wzrok nie zatrzymywał się na nich. Jakby nakładał na miasto inny obraz.

— Inna nazwa, inne mury, inni bogowie — powiedział Samael.

Aisha spojrzała na tłum. — A ludzie?

— Chcieli pieniędzy, bezpieczeństwa, dobrego jedzenia, bliskości, lepszej przyszłości dla dzieci i żeby sąsiad miał odrobinę gorzej. To akurat zmienia się bardzo wolno.

Erem roześmiał się z tyłu.

— Czyli według ciebie cała historia ludzkości sprowadza się do jedzenia, bezpieczeństwa, seksu, dzieci i zazdrości — podsumowała Aisha.

— Zapomniałem o wojnie.

— Teraz brzmi pełniej. — Spojrzała na niego z ukosa.

— Ile takich miast pamiętasz?

Samael westchnął. — Aisha.

— Dobrze. Na razie odpuszczam.

Nie przestała.

Do zajazdu dotarli późnym popołudniem. Był duży, murowany, z wewnętrznym dziedzińcem i stajnią zdolną pomieścić kilkadziesiąt koni. Samael zapłacił z góry za trzy dni.

— Tylko trzy dni? Po tygodniach drogi?

— Trzy dni wystarczą na konie, zapasy i informacje. Każdy kolejny daje komuś więcej czasu, żeby nas znaleźć.

Aisha westchnęła. — Zaczynam tęsknić za życiem córki możnowładcy.

— Możesz zostać.

— Nie powiedziałam, że aż tak tęsknię.

Spojrzała na niego. Samael już szedł do stajni.

— To miało być zabawne? — zawołała.

— Trochę.

Aisha została na dziedzińcu. Dopiero wtedy dotarło do niej, że wcale nie chciała zostać.

Wieczorem wyszła jeszcze raz na galerię zajazdu. Z góry widziała dziedziniec, stajnie i fragment ulicy za bramą. Miasto nie cichło. Zmieniało jedynie rodzaj hałasu. Kupcy zamykali kramy, pojawiali się pijani marynarze, służący biegli z lampami, gdzieś dalej ktoś śpiewał. Erem przysiadł na drewnianej balustradzie.

— Tęsknisz?

— Za czym?

— Za domem.

Aisha chciała odpowiedzieć natychmiast, ale słowo ugrzęzło jej w gardle.

— Za niektórymi rzeczami.

— To uczciwsze niż „tak”.

— Ty nie tęsknisz?

Erem podrapał bliznę przy szczęce.

— Mój pierwszy dom spłonął. Drugi rozebrano, bo komuś przeszkadzał mur. Trzeci stoi, ale mieszkają w nim ludzie, których nie znam. Po pewnym czasie człowiek zaczyna tęsknić bardziej za osobami niż za kamieniem.

— Samael też?

— Samael tęskni za całymi światami. Tylko nie mów mu, że ci powiedziałem.

Aisha spojrzała w stronę stajni.

— Powie, że słyszał.

— I będzie miał rację.

Rozdział 10. Obrazy i popiół

Drugiego dnia przed świtem do zajazdu przyszedł kupiec ze Wschodu. Nie chciał pieniędzy. Poprosił tylko o córkę namiestnika. Położył przed Aishą niewielką srebrną spinkę. Rozpoznała ją natychmiast. Matka nosiła ją przy płaszczu w chłodniejsze wieczory.

— Żyje — powiedział kupiec. — Wyszła z pałacu z ludźmi, którym ufał twój ojciec. Jest pod ochroną krewnych. Kazała ci przekazać, żebyś nie wracała, dopóki ludzie szukający dziedziczki wiedzą, gdzie jej szukać.

Aisha zacisnęła spinkę w dłoni. Wiadomość nie oddawała jej domu ani ojca, ale odbierała jednemu lękowi prawo do siedzenia obok niej przez całą drogę. Kiedy uniosła głowę, kupiec już wychodził.

Drugiego dnia Samael zniknął rano. Aisha dowiedziała się o tym od Erema, który jadł chleb maczany w oliwie i wyglądał na człowieka całkowicie pogodzonego z faktem, że jego dowódca nikomu nie mówi, dokąd idzie.

— Poszedł sam i nie powiedział dokąd?

— Gdybym znał miejsce, poszedłbym z nim — odpowiedział Erem. — Martwi mnie bardziej to, że uznał samotną rozmowę za bezpieczniejszą od zabrania nas ze sobą.

Aisha zerknęła ku ulicy. — Czyli spodziewał się kogoś, kto uciekłby na widok Zakonu. Erem przeżuł kawałek chleba.

— O miasto?

— O niego.

— Trochę. Miasto ma mniejsze szanse.

Aisha usiadła naprzeciwko.

— Wy wszyscy jesteście tacy?

— Jacy?

— Jakby nic nie mogło was zaskoczyć.

Erem spojrzał na nią.

— Widziałem wczoraj, jak jeden z naszych ludzi przez pół godziny szukał noża, który miał za pasem. Jesteśmy mniej niezwykli, niż myślisz.

Po śniadaniu wyszła z zajazdu z dwoma wojownikami. Miasto żyło sporem, którego początkowo nie rozumiała. Na jednej ulicy zobaczyła człowieka wynoszącego z domu deskę z namalowaną twarzą świętego. Kilkadziesiąt kroków dalej dwóch innych mężczyzn kłóciło się z mnichem. Padały słowa o obrazach, bałwochwalstwie, cesarskich nakazach i wierze.

— O co im chodzi? — zapytała.

Starszy z towarzyszących jej ludzi wzruszył ramionami.

— O Boga.

— Wygląda, jakby chodziło o deskę.

— Najczęściej zaczyna się od Boga, a kończy na desce, ziemi albo pieniądzach.

Aisha przyjrzała mu się uważniej.

— Samael też tak mówi?

— Nie. On mówi gorzej.

Na placu przed kościołem zebrał się tłum. Żołnierze trzymali ludzi z dala od wejścia. Ktoś krzyczał, kobieta płakała, a młody mnich próbował przedrzeć się pomiędzy strażnikami.

Aisha zatrzymała się. Jeden z wojowników dotknął jej ramienia. Aisha zatrzymała się. — Biją człowieka na środku ulicy, a wszyscy udają, że nic nie widzą.

— To nie jest nasza sprawa — powiedział Idris, ale już patrzył na ustawienie strażników i najbliższe wyjście.

— Ludzi biją codziennie. Jeśli to wystarcza, żeby odwracać wzrok, po co w ogóle jedziemy ratować jednego człowieka, który jeszcze się nie urodził?

Idris ruszył. — Coraz trudniej zostawić cię samą z własnymi wnioskami. Towarzyszący jej wojownik, Idris, obejrzał tłum. Był jednym z tych ludzi Zakonu, którzy mówili niewiele i nigdy bez potrzeby.

— Kiedy interweniujesz w każdą cudzą krzywdę, szybko przestajesz mieć siłę na własne zadanie.

— To wygodne.

— Nie. Wygodne byłoby nie zauważać.

Aisha zacisnęła usta. Znała podobne zdania z domu. Ojciec mówił, że władca nie może naprawić każdej niesprawiedliwości. Różnica polegała na tym, że Idris wypowiadał te słowa bez dumy. Brzmiał jak człowiek, który już kiedyś wybrał źle i pamiętał cenę.

— A skąd mam wiedzieć, która krzywda jest „nasza”?

— Nie wiesz. Dlatego decyzja później boli.

Mężczyzna westchnął.

— Coraz bardziej rozumiem, dlaczego Samael cię zabrał.

Zanim zdążyła odpowiedzieć, tłum poruszył się gwałtownie. Mnich wyrwał się strażnikowi. Drugi uderzył go drzewcem włóczni. Aisha zobaczyła krew. Jej towarzysz zaklął.

— Zostań tutaj.

Nie została.

Kiedy dotarli do mnicha, bójka już się rozpadała. Ludzie cofali się przed żołnierzami. Młody człowiek leżał na ziemi z rozciętym łukiem brwiowym. Aisha uklękła.

— Możesz wstać?

Mnich spojrzał na nią oszołomiony.

— Kim jesteś?

— Teraz kimś, kto chce cię podnieść.

Pomogła mu usiąść. Jeden ze strażników ruszył w ich stronę. Wojownik Zakonu stanął pomiędzy nimi. Nie wyciągnął miecza.

Wystarczyło, że odsunął płaszcz. Strażnik zobaczył zbroję i czarny hełm przytroczony do pasa. Zatrzymał się.

— Zabierzcie go — powiedział.

— Taki był plan.

Wrócili do zajazdu z rannym mnichem. Samael czekał na dziedzińcu. Przyjrzał się Aishy, rannemu mnichowi i dwóm swoim ludziom.

— Miałem jej pilnować — powiedział strażnik.

Samael spojrzał na mnicha stojącego przy Aishy. — Pilnowałeś jej cały czas, a mimo to wróciła z człowiekiem, którego nie było w planie.

Strażnik rozłożył ręce. — Rozkaz mówił, żeby nie zgubić Aishy. Nie mówił, że mam decydować, kogo podniesie z ulicy. Samael przetarł twarz dłonią.

— Dobrze. Połóżcie go w środku.

Aisha podeszła bliżej.

— Gdzie byłeś?

— Przy zachodniej bramie. Sprawdzałem wyjazd, konie i trakt.

Aisha zobaczyła po jego twarzy, że to nie wszystko. — Ktoś za tobą szedł.

— Dwóch ludzi zmieniało się po drodze. Jeden miał strój duchownego, ale poruszał się jak żołnierz. Nie podeszli bliżej.

— Czyli wiedzą, że ruszymy na Zachód.

— Wiedzą tylko, że sprawdzałem zachodnią bramę. Resztę zobaczą, kiedy wyjedziemy.

Samael zerknął na rannego mnicha prowadzonego przez dziedziniec. — A widzę, że ty też nie zmarnowałaś poranka.

Wieczorem młody mnich odzyskał siły. Miał na imię Stephanos. Jadł szybko, z głową pochyloną nad miską, jak człowiek, który od rana nie miał nic w ustach.

— Za co cię bili? — zapytała Aisha.

— Za obraz.

Samael siedział przy ścianie i ostrzył nóż.

— Za odmowę — poprawił.

— Obraz był powodem, dla którego tam stanąłeś. Kij spadł na ciebie, bo nie wykonałeś polecenia.

Stephanos dotknął rozciętej brwi.

— Człowiek, który bił, nie rozróżniał jednego od drugiego.

— Ty powinieneś.

Mnich odłożył łyżkę. Przez chwilę obserwował Samaela, jakby próbował zdecydować, czy ma przed sobą cynika, czy kogoś znacznie bardziej kłopotliwego.

— Mówisz o kapłanach tak, jakby wiara była narzędziem władzy.

— Wiara nie potrzebuje urzędu, żeby istnieć. Ludzie potrafią natomiast zrobić narzędzie ze wszystkiego: z krzyża, korony, strachu i głodu.

— Więc nie oskarżasz Kościoła?

— Oskarżam człowieka, kiedy wiem, co zrobił. Urząd może mu pomóc albo go ukryć, ale nie zastępuje czynu.

Stephanos przyjął to bez uśmiechu. Dopiero wtedy zauważył biały znak na czarnym płaszczu Samaela. Znieruchomiał.

— Ten symbol widziałem już wcześniej.

Erem przestał jeść. Samael schował nóż.

— Gdzie?

— W starym rękopisie. Na marginesie był podobny znak i twoje imię. Obok zapisano kilka słów o strażnikach, którzy nie podlegają koronie ani ołtarzowi.

— Masz ten rękopis?

— Bibliotekę rozproszono podczas sporów o obrazy. Część ksiąg wyniesiono, część spalono. Nie wiem, co stało się z tym pergaminem.

Samael kiwnął głową i sięgnął po pochwę noża.

— W takim razie zostawmy go umarłym papierom. My mamy drogę przed sobą.

Aisha spojrzała na znak na jego płaszczu. Chciała zapytać o rękopis, lecz na dziedzińcu odezwał się koń. Strażnik przy bramie już patrzył w ulicę. Ludzie idący ich śladem byli ważniejsi od tekstu, którego nikt nie miał.

Tej nocy Konstantynopol nie pozwolił im zasnąć. Najpierw ktoś krzyknął na ulicy. Potem płomień wszedł po drewnianej ścianie zajazdu. Samael otworzył drzwi i od razu poczuł dym.

— Wszyscy na dół!

Stephanos wybiegł z sąsiedniej izby.

— Ogień jest od podwórza.

— Wiem.

— Brama zamknięta.

Samael spojrzał na niego.

— W takim razie ktoś zamknął ją po podpaleniu.

Na schodach pojawili się ludzie z wiadrami. Ktoś z dołu krzyczał, żeby otworzyć okiennice. Samael wyjrzał przez szczelinę. Po drugiej stronie ulicy stali uzbrojeni mężczyźni. Czekali na ludzi uciekających z pożaru.

— Nie wychodzimy przodem.

Erem pojawił się z mieczem.

— Dach?

— Dach.

Wtedy z pokoju na końcu korytarza dobiegł krzyk kobiety. Aisha ruszyła pierwsza. Drzwi były gorące. Samael wyważył je kopnięciem. W środku kobieta leżała przy łóżku, ciężarna, oszołomiona dymem. Mąż próbował podnieść ją sam. Samael wszedł w ogień. Przez moment zobaczył inne drzwi. Lilith stojącą w progu z zakrwawionymi rękami.

— Woda. I zostań na zewnątrz.

Krzyk rodzącej kobiety. Jego własną bezradność. Wspomnienie zniknęło. Podniósł ciężarną kobietę.

— Oddychaj przez materiał.

Mąż wziął jej torbę. Aisha otworzyła okno na dach niższego budynku.

— Tędy.

Pierwszy napastnik pojawił się na dachu w chwili, gdy wychodzili. Miał krótki miecz i chustę na twarzy. Erem wyszedł mu naprzeciw.

— Oczywiście.

Zderzyli się na mokrych dachówkach. Drugi człowiek wspiął się z bocznej ulicy. Korian kopnął drabinę. Napastnik spadł razem z drewnem. Samael przeniósł kobietę na sąsiedni dach. Mąż pełzł za nim.

— Zabierz ją do końca ulicy. Nie zatrzymuj się.

Mężczyzna spojrzał na czarne płaszcze.

— Kim wy jesteście?

— Dzisiaj wyjściem przeciwpożarowym.

Aisha parsknęła mimo dymu. Na dole rozległ się trzask bramy. Ludzie, którzy czekali na ulicy, weszli do płonącego zajazdu. Szukali ich.

Zakon przeszedł po dachach na sąsiedni budynek. Stephanos został z Aishą i ciężarną kobietą. Samael, Erem i Korian zawrócili. Weszli napastnikom od tyłu.

W ciasnej klatce schodowej nie było miejsca na szyk. Miecze uderzały o ściany. Dym gryzł oczy. Jeden z ludzi rzucił się na Samaela z nożem, krzycząc coś o bluźniercy i demonie. Samael odbił ostrze.

— Słyszałem lepsze kazania.

Uderzył go głowicą w twarz. Reszta uciekła, kiedy ogień przeszedł na schody. Nad ranem stali już poza dzielnicą. Stephanos patrzył na dym nad dachami miasta.

— Jeśli zostanę, przyjdą znowu.

Samael poprawił pas przy mieczu.

— Tak.

— Jeśli pojadę z wami, też przyjdą.

— Tak.

Mnich spojrzał na niego z irytacją.

— Możesz kiedyś powiedzieć coś bardziej pomocnego?

— Możesz wybrać miejsce, w którym wolisz walczyć.

Stephanos popatrzył na spalony zajazd.

— Jadę.

Samael skinął głową. Nie potrzebowali kolejnej rozmowy.

Rozdział 11. Trzeci dzień

Mieli wyjechać o świcie. Nie wyjechali.

Pierwszy koń padł jeszcze przed brzaskiem. Stajenny znalazł go na boku, z pianą na pysku. Drugi zwierzak ledwo stał. Trzeci zaczął drżeć. Erem obudził cały Zakon jednym krzykiem. Dziedziniec wypełnił się ludźmi. Samael uklęknął przy martwym koniu. Powąchał resztki paszy.

— Nie dotykać.

Stajenny cofnął rękę.

— Co jest?

— Trucizna.

Aisha zeszła na dół ubrana w pośpiechu.

— Które konie?

— Nasze — odpowiedział Erem.

— Wszystkie?

— Próbowali.

Samael przeszedł wzdłuż żłobów. Kilka koni nie ruszyło paszy. Te, które jadły najwięcej, chorowały.

— Kto karmił?

Stajenny pobladł.

— Ja, panie. Jak zawsze — odpowiedział stajenny.

— Kto przyniósł paszę?

— Chłopak od handlarza. Zostawił worki i odszedł. Nie wiem, gdzie jest teraz.

Samael spojrzał na chore konie. — Znajdź go, zanim ktoś inny zrobi to pierwszy. Erem już szedł do bramy.

— Weź dwóch — powiedział Samael.

— Czterech.

— Dwóch.

— Trzech.

Samael przyjrzał mu się.

— Dwóch.

Erem odszedł, mrucząc coś o skąpstwie. Samael kazał opróżnić żłoby. Chore konie pojono małymi porcjami wody. Jeden z wojowników znał się na zwierzętach lepiej od pozostałych i zajął się nimi. Aisha stała przy swoim koniu.

— Mój nie jadł.

— Miałaś szczęście.

— Nie. Wczoraj dałam mu jabłka. Nie chciał potem paszy.

Samael pogładził zwierzę po szyi.

— W takim razie uratowałaś go rozpieszczaniem.

— Wreszcie jakaś dobra metoda.

Po godzinie Erem wrócił sam. Jego twarz wystarczyła za odpowiedź.

— Chłopak od paszy nie żyje. Znaleźli go dwie ulice stąd z poderżniętym gardłem.

Samael spojrzał na stajnię. — A handlarz?

— Zniknął przed świtem. Razem z księgami i dwoma końmi.

— Czyli pasza była wejściem, a chłopak tylko luźnym końcem.

Samael wyprostował się.

— Pakujemy się — powiedział Samael.

Erem wskazał chore zwierzęta. — Na czym? Ktoś właśnie podwoił nam cenę każdego zdrowego konia w mieście.

— Zapłacimy. Strata srebra jest tańsza niż kolejny dzień w miejscu, w którym przeciwnik wybiera nam paszę.

Aisha patrzyła na nich.

— Ktoś naprawdę bardzo nie chce, żebyśmy stąd wyjechali.

Samael pokręcił głową.

— Chce, żebyśmy wyjechali później.

— Jaka różnica?

— Duża.

Nie zdążyli kupić koni.