E-book
27.04
drukowana A5
63
drukowana A5
kolorowa
89.3
Trzebień - tajemnice z dzieciństwa

Bezpłatny fragment - Trzebień - tajemnice z dzieciństwa

Zjawiskowe lata osiemdziesiąte


5
Objętość:
300 str.
ISBN:
978-83-8104-864-4
E-book
za 27.04
drukowana A5
za 63
drukowana A5
kolorowa
za 89.3

Książkę dedykuję mojej Córce Julii Roksanie i Synowi Jakubowi Wojciechowi

Trzebień 1980 — 1986

Wspomnienia z dzieciństwa spisane po 31 latach. Opowiadania na podstawie prawdziwych wydarzeń. Historia Bobolic oraz pierwsza wzmianka o wsi Trzebień. Historia szkoły podstawowej w Drzewianach opowiedziana słowami jednego z pierwszych uczniów szkoły.

Wizyty w miejscowości od 2010 roku. Zdjęcia archiwalne z podwórka oraz zdjęcia archiwalne dworku uzyskane z archiwum koszalińskiego. Zdjęcia współczesne. Komentarze i recenzje nabywców książki.

Książka „Trzebień — tajemnice z dzieciństwa” to przede wszystkim wspomnienia. Epizody z dzieciństwa na początku „jednozdaniowe”. Rozbudowane do krótkiego opowiadania. Nie było by tej książki jeśli nie było by chęci, tematu i czasu poświęconego na napisanie ewokacji.

Początek należy datować na grudzień 2016 roku. Wtedy to o porankach „wlatywały” do głowy sytuacje, które miały miejsce w latach osiemdziesiątych. Spisywane, uzupełniane, rozbudowywane, dawały coraz to większy rozmiar książki.

Wszystko to co dzieje się wokół książki (spotkania, konkursy, zwiedzanie i nawet sprzedaż) jest solidną wartością dodaną. Książka miała tylko powstać — i to był cel główny.

Trzebień po 1945 roku

Przed 1945 rokiem niemieckie Trebin Skathen. Wieś położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Bobolice.

We wsi znajduje się dwór zbudowany na początku XX wieku dla Franza Klatta, wraz z folwarkiem i założeniem parkowym. W latach 1960—1992 pełnił funkcję zakładu karnego. Obecnie gruntownie przebudowany przez nowego właściciela z przeznaczeniem na rezydencje. Bryła budynku założona została na planie prostokąta z ryzalitem na osi fasady i półkolistą basztą przy narożniku północnym. Podpiwniczony, parterowy z mieszkalnym poddaszem, przykrytym dachem mansardowym. Zbudowany z kamienia ciosanego i cegły. Dach obecnie przykryty blachą dachówko podobną. Wokół dworu zachował się park krajobrazowy o pow. 2 ha z drzewostanem, głównie rodzimym.

Franz Klatt prawdopodobnie został zamordowany przez Rosjan. Wcześniej ukrywał się. Chciał się dostać do Gdańska, przebywając w okolicach Miastka. Nie udało się. Wrócił do Trzebienia. Nie wiadomo również gdzie został pochowany.

W Trzebieniu pracowali niemieccy robotnicy.

Rząd w Polsce planował takie tereny zagospodarować. Ludzie ze wschodu mieli zasiedlić Trzebień. Były obawy, że zabraknie miejsca dla wszystkich. Część terenu została rozparcelowana. Trzebień zastała reforma rolna. Nie udało się w takim stopniu zasiedlić jak wcześniej planowano.

W 1947 roku 12 rodzin spod kieleckich wsi zasiedliło Trzebień. Władze podzieliły Trzebień na mniejsze gospodarstwa. Rodziny zasiedlające Trzebień były ze sobą blisko spokrewnione.

W latach 1949/1950 w Trzebieniu powstają kołchozy (rolnicza spółdzielnia produkcyjna / gospodarstwo kolektywne). Rodziny jednak nie chcieli takiego rozwiązania, gdyż dochód otrzymywać mieli raz na rok. Wystąpili do władz państwowych z wnioskiem o utworzenie Państwowego Gospodarstwa Rolnego, który gwarantował wypłatę świadczeń raz na miesiąc.

W 1955 roku został utworzony PGR, w latach 1960 — 1992 działał Zakład Karny.

Więźniowie zastępowali robotników. Przez to prawie wszyscy mieszkańcy Trzebienia opuścili wieś. M. in. wyemigrowali do Nacławia.

W latach 90 Zakład Karny został zlikwidowany, a cały majątek przejął skarb państwa. Dziś prawdopodobnie właścicielem jest mieszkaniec Danii.

Dworek w 1992 roku

Zdjęcie archiwalne dworku z Trzebienia wykonane w kwietniu 1992 roku. Widać tablice z napisem „Zakład Karny w Trzebieniu”.

Dwór zbudowany na początku XX wieku, dla ówczesnego właściciela majątku Franz’a Klatta’a wraz z folwarkiem i założeniem parkowym. Po 1945 roku przejęty przez Skarb Państwa. Użytkowany początkowo przez PGR Chociwel — Zakład w Trzebieniu. Około 1960 r. adaptowany na Zakład Karny, który funkcjonował tu do wiosny 1992 roku, kiedy został zamknięty.

Dostępny tylko z zewnątrz spoza murów otaczających założenie. W okresie urządzania tu zakładu karnego miała miesjce przebudowa dworu, częściowo elewacji a głównie wnętrza.

Dwór usytuowany w centrum założenia gospodarczego, wydzielony z niego wysokim ogrodzeiem w 1960 roku. Fasadą zwrócony w kierunku zachodnim. Od strony południowo wschodniej otaczał go park, wycięty w pobliżu dworu po 1960 roku.

Założony na planie prostokąta o wymiarach 23 x 13 metrów z ryzalitem na osi fasady i półkolistą basztą przy narozniku północnym. Podpowniczony, parterowy z prostokątnym ryzalitem przy fasadzie i mieszkalnym poddaszem. Przykryty dachem mansardowym.

Zbudowany z głazów narzutowych, z których wzniesione są fundamenty i kondygnacja piwnic oraz z cegły. Otynkowany. Dach przykryty dachówką zakładkową. Stolarka ościeżnicowa, krzyżowa z profilowanymi słupkami i ślemionami, z okresu budowy dworu.

W oknach kraty. Stolarka drzwi klepkowa wymieniona w 1960 roku.

Elewacje dworu zachowały swe pierwotne podziały, bez wystroju, który został skuty po 1945 roku. Fasady dziewięcioosiowe z trójosiowym ryzalitem z wejściem poprzedzonym schodami, na osi przesuniętej z środka w kierunku południowym.

Po bokach dwa prostokątne okna. Na piętrze ryzalitu również dwa okna. Po środku znajdowało się wejście na balkon, który został zniesiony a okno zamurowane. Ryzalit zakończony trójkątnym szczytem z owalnym okienkiem strychowym. W kondygnacji piwnic okna zbliżone do kwadratu, na parterze okna prostokątne bez opasek. Okno przy baszcie przekute na wejście. W elewacji baszty dwa prostokątne okna. Fasadę wieńczy wydatny gzyms. Elewację południową dzielą dwa okna. Trzecie częściowo zamurowane. Elewacja wschodnia rozwiązana niesymetrycznie z ryzalitem przesuniętym z osi w kierunku południowym. W ryzalicie po trzy okna na parterze i piętrze. Przy krawędziach szczytu zachowane profilowane gzymsy. Południową część tej elewacji dzielą dwa okna, północną trzy niewielkie zamurowane w dolnej części. Elewacja północna podzielona dwoma prostokątnymi oknami doświetlającymi mieszkania na poddaszu. Wnętrze nierozpoznane, z uwagi na niedostępność. Z dawnego założenia dworskiego pozostało ponadto kilka budynków gospodarczych usytuowanych poza ogrodzeniem, przed fasadą dworu. W zespole tym na uwagę zasługuje murowany, trójkondygnacyjny magazyn z początku XX wieku. Zachowały się też resztki parku o powierzchni 2,00 ha, usytuowanego za ogrodzeniem, po wschodniej stronie dworu, na wysokim wzniesieniu terenu. Park założony w końcu XIX wieku, miał charakter krajobrazowy.

UWAGI KONSERWATORSKIE

Mocno przebudowany dwór w Trzebieniu, pomimo utraty wystroju architektonicznego, zachował swoją pierwotną bryłę i podziały elewacji. W przypadku zrezygnowania z funkcji Zakładu Karnego, wskazane jest przywrócenie dworowi jego funkcji mieszkalnej z zachowanie bryły, podziałów i przywróceniem opasek okiennych a także balkonu na ryzalicie fasady. Konieczne byłoby też zburzenie płotu i zadrzewienie terenu po wschodniej stronie dworu.

Bibliografia:

1. H. Berghaus, Landbuch...op.cit.s.339 (Heinrich Karl Wilhelm Berghaus (3 maja 1797 — 17 lutego 1884) był niemieckim geografem. Landbuch des Herzogtums Pommern — Schilderung der Zustände dieser Lande in der zweiten Hälfte des 19. Jahrhunderts (Anklam 1862—1868, 13 tomów), w tym:

Część III: Landbuch des Herzogtums Kaschubien und der einverleibten Kreise der Neumark; oder des Verwaltungs-Bezirks der Königlichen Regierung zu Köslin (Koszalin) westlicher Teil.

2. Niekammer's...op.cit.s.101
3. G. Engel, Park w Trzebieniu. Ekspertyza. Szczecin 1978. /maszynopis PSOZ Koszalin/.

Trzebień, gmina Bobolice. Dwór z początku XX wieku. Widok na fragment fasady. Fot. Franciszek Lachowicz, kwiecień 1992 rok.
Trzebień, gmina Bobolice. Dwór z początku XX wieku. Widok na fragment fasady. Fot. Franciszek Lachowicz, kwiecień 1992 rok.
Trzebień, gmina Bobolice. Dwór z początku XX wieku. Widok na fragment fasady i na fragment elewacji południowej. Fot. Franciszek Lachowicz, kwiecień 1992 rok.
Trzebień, gmina Bobolice. Dwór z początku XX wieku. Widok na elewację wschodnią. Fot. Franciszek Lachowicz, kwiecień 1992 rok.
Trzebień, gmina Bobolice. Dwór z początku XX wieku. Widok na fragment fasady i na fragment elewacji północnej. Fot. Franciszek Lachowicz, kwiecień 1992 rok.

Kilka ważniejszych wydarzeń z lat 1980 — 1986

04.05.1981 — premiera filmu Stanisława Barei „Miś”

11.09.1982 — powstał zespół Lady Pank
11.04.1983 — premiera filmu „Wilczyca” (sceny do filmu były kręcone przy Pałacu w Śmiełowie — zdjęcie)

19.04.1983 — 7 urodziny Karola

14.03.1983 — premiera filmu „Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny” w reżyserii Janusza Majewskiego.

20.06.1983 — ukazał się debiutancki album grupy Lady Pank.

01.01.1984 — Młynary, Pilawa, Świerzawa i Wąsosz uzyskały prawa miejskie

10.04.1984 — Sandro Mariategui został premierem Peru.

14.05.1984 — premiera filmu „Seksmisja” w reżyserii Juliusza Machulskiego.

04.10.1984 — przyjęto flagę Egiptu.

05.11.1985 — Zbigniew Religa dokonał pierwszej w Polsce udanej transplantacji serca

05.02.1986 — 12 urodziny Ani

03.03.1986 — 32 urodziny Leokadii

11.04.1983 — premiera filmu „Wilczyca” (sceny do filmu były kręcone przy Pałacu w Śmiełowie)

Koledzy i koleżanki z podwórka

Oraz inni mieszkańcy

Przeczytałeś bezpłatny fragment.
Kup książkę, aby przeczytać do końca.
E-book
za 27.04
drukowana A5
za 63
drukowana A5
kolorowa
za 89.3