E-book
15.75
drukowana A5
45.97
Projekt Wstęga

Bezpłatny fragment - Projekt Wstęga


Objętość:
210 str.
ISBN:
978-83-293-0151-0
E-book
za 15.75
drukowana A5
za 45.97

Rozdział 1. Nocny przeładunek

Ciężarówka pojawiła się siedem minut przed północą. Jechała od strony obwodnicy, choć według dokumentów miała stać od południa w składzie celnym pod Poznaniem. Kierowca zwolnił przed zamkniętą bramą, dwa razy błysnął światłami i zaczekał, aż ktoś podniesie szlaban.

Podinspektor Damian Kord obserwował plac z nieoznakowanego samochodu po drugiej stronie ulicy. Na kolanach trzymał tablet z obrazem z kamery ustawionej przy wyjeździe z magazynów. Od trzech godzin widział przede wszystkim mokry asfalt i ciemne okna hali. Teraz w głębi placu zapaliły się światła, a od rampy odjechał wózek widłowy.

— Mamy go — odezwał się sierżant Słomski, siedzący za kierownicą. — Numery zgodne.

— Z tablicą możemy się pożegnać. Dwa dni temu jeździła na innym aucie.

— To po czym poznajemy ciężarówkę?

— Po człowieku, który właśnie wysiadł.

Kierowca rozciągnął plecy i podszedł do strażnika. Na nagraniu, które Kord obejrzał przed odprawą, ten sam mężczyzna stał przy pojeździe ze skradzionym ładunkiem. Lewą stopę stawiał nieco na zewnątrz, a przed wejściem do kabiny zawsze sprawdzał prawą kieszeń kurtki. Policja znała jego nazwisko od lat, ale dotąd nie potrafiła połączyć go z żadnym transportem.

Kord przyjrzał się jeszcze twarzy kierowcy, a potem włączył łączność.

— Kierowca potwierdzony. Czekamy na otwarcie naczepy. Nikt nie rusza bez mojego sygnału.

Odpowiedziały dwa krótkie potwierdzenia. Zespoły zajęły stanowiska poza zasięgiem wzroku ludzi na placu. Policyjna grupa kontrterrorystyczna miała przeprowadzić zatrzymania, a dochodzeniowcy zabezpieczyć dokumenty i towar. Całość nadzorował prokurator, który osobiście podpisał postanowienia po otrzymaniu materiałów z tajnego źródła. W tych dokumentach nie było ani słowa o Wstędze.

Brama hali podniosła się powoli. Kierowca cofnął ciężarówkę pod rampę, a dwaj pracownicy magazynu zaczęli zdejmować zabezpieczenia. Jeden z nich zrobił zdjęcie telefonem i wysłał wiadomość. W tym samym momencie na ekranie Korda mignęło powiadomienie od obserwatora stojącego przy bocznej drodze.

Przy rampie zatrzymał się drugi samochód, biały dostawczak, z którego wysiadło trzech mężczyzn.

W planie nie było dostawczaka. Oczekiwano ciężarówki i najwyżej czterech ludzi na placu; żaden obserwator nie zgłosił przyjazdu dodatkowego pojazdu.

— Nie ruszać ich. Jeszcze nie — polecił. — Chcę wiedzieć, po co tu są.

Przez następne minuty przy rampie trwała krzątanina. Zdjęto pierwszą plandekę. Pod nią stały drewniane skrzynie, część z oznaczeniami firmy produkującej wyposażenie łączności wojskowej. Dwie miały zdrapane numery seryjne. Wózek podniósł jedną z nich i ruszył w stronę niewielkiego kontenera ustawionego obok hali.

— Dobra, mamy przeładunek — powiedział Słomski.

— Jeszcze chwilę. Chcę widzieć, co robią z dokumentami.

Z biura wyszedł tęgi mężczyzna w rozpiętej kurtce, ze skórzaną torbą przewieszoną przez ramię. Wyciągniętą z niej teczkę podał kierowcy, który podpisał kilka kartek na metalowej masce i przyłożył pieczątkę. Dokumenty wróciły do torby.

Kord miał to, na co czekał: towar, odbiorcę i podpisany dokument przeładunku. Sięgnął do radiostacji.

Wtedy od bocznej drogi rozległ się krótki pisk opon.

Biały dostawczak, dotychczas stojący za budynkiem myjni, ruszył gwałtownie i przeciął ulicę przed obserwacyjnym samochodem policji. Ktoś musiał dostrzec nieoznakowany radiowóz. Jeden z mężczyzn wychylił się przez opuszczoną szybę; Kord zobaczył błysk, zanim usłyszał strzały.

— Kontakt z bronią! — krzyknął ktoś w łączności.

Słomski odruchowo pochylił głowę. Dwa pociski rozbiły szybę sklepu z częściami samochodowymi za ich plecami. Dostawczak skręcił na plac magazynu, a strażnik przy bramie zamarł, nie wiedząc, czy ją zamykać, czy uciekać.

— Wchodzimy. Wszystkie zespoły, realizacja! — Kord otworzył drzwi i wysiadł, trzymając się osłony auta. — Uwaga na ludzi przy rampie. Mamy cywilnych!

Na plac wjechały dwa policyjne pojazdy. Z pierwszego wysiedli funkcjonariusze w kamizelkach z wyraźnymi oznaczeniami. Nad magazynem rozległy się wezwania do odrzucenia broni. Kierowca ciężarówki rzucił się pod naczepę. Tęgi mężczyzna z torbą pobiegł w stronę biura, ale zatrzymał się, gdy drogę przeciął mu funkcjonariusz.

Dostawczak uderzył w stojący przy płocie kontener. Z kabiny wypadł mężczyzna z pistoletem, strzelając w stronę policyjnego samochodu. Został trafiony w ramię i przewrócił się na beton. Drugi próbował wycofać pojazd, lecz zakleszczony zderzak utrzymał go na miejscu. Trzeci przeskoczył przez opuszczony bok naczepy i zniknął pomiędzy skrzyniami.

— Jeden uciekł do hali — przekazał dowódca zespołu wejściowego. — Potwierdzamy broń.

Za dwoma funkcjonariuszami zespołu wejściowego Kord przeszedł w stronę rampy. Wewnątrz, pomiędzy regałami, leżały folie, pasy transportowe i zdemontowane palety. Z głębi hali dobiegł metaliczny huk, a chwilę później krzyk pracownika magazynu.

— Nie strzelajcie! Ja tu pracuję!

Policjanci zatrzymali się przy przejściu między regałami. Mężczyzna w roboczym kombinezonie stał z rękami podniesionymi wysoko nad głowę. Tuż za nim poruszyła się ciemna sylwetka.

— Broń na ziemię! — zawołał funkcjonariusz.

Napastnik cofnął się, przytrzymując pracownika za kołnierz. Miał przy sobie krótki pistolet, którym wymachiwał zbyt blisko twarzy zakładnika. Kord widział, że mężczyzna jest przestraszony, ale nie na tyle, by zrezygnować z ucieczki. Za plecami napastnika znajdowały się drzwi prowadzące do drugiej części magazynu.

— Słuchaj mnie — odezwał się Kord spokojniej. — Nikt nie musi tu zginąć. Opuść broń i wypuść tego człowieka.

— Odsuńcie się!

— Nie wyjdziesz stąd. Puść go, odłóż broń. Wystarczy już strzelania.

Napastnik zażądał samochodu, a gdy Kord nie odpowiedział, powtórzył żądanie głośniej. Pracownik magazynu próbował coś powiedzieć, ale lufa uderzyła go w policzek. Na posadzce pojawiło się kilka kropel krwi.

Przed odpowiedzią Kord wysłuchał meldunków o zatrzymaniu kierowcy oraz o ratownikach zajmujących się postrzelonym mężczyzną na placu. Tutaj, między regałami, pozostawał jeszcze uzbrojony napastnik z zakładnikiem. Z zewnątrz dochodził już sygnał karetki.

— Nie interesuje mnie teraz, kto cię przysłał. Puść człowieka.

Napastnik zerknął na boczne drzwi i rozluźnił chwyt, by skierować tam pistolet. Pracownik magazynu wykorzystał tę chwilę, wyrwał się spod jego ramienia i upadł między palety. Policjanci zareagowali natychmiast; po kilku sekundach pistolet leżał pod regałem, a obezwładniony mężczyzna, skuty kajdankami, klął na całą halę. Kord podszedł do zakładnika siedzącego pod paletą i przyciskającego dłoń do rozciętego policzka.

— Ratownik zaraz pana obejrzy. Jest pan gdzieś jeszcze ranny?

— Nie. Tylko… Ja nic nie wiedziałem o tym sprzęcie. Kazali mi przyjść na nocną zmianę.

— Spokojnie. Najpierw ratownik. Potem będziemy rozmawiać.


Pół godziny później technicy pracowali przy naczepie, gdzie znaleźli więcej skrzyń, niż wynikało z wykazu. Część zawierała urządzenia skradzione pół roku wcześniej z dostawy do państwowego zakładu; pozostałe wypełniono tanimi zamiennikami w oryginalnych opakowaniach.

Kord zdjął rękawice i usiadł na schodku policyjnego furgonu. Podszedł do niego prokurator, mężczyzna po czterdziestce, któremu nieprzespana noc wyraźnie dała się we znaki.

— Powiedz, że mamy wszystkich. Chcę to wreszcie usłyszeć.

— Siedmiu zatrzymanych. Jeden postrzelony przez policję, żyje. Jeden pracownik magazynu oberwał w twarz, ale też nic poważnego. U nas bez rannych.

— A ten z torbą?

— Mamy go. I torbę też. Zdążył jeszcze podpisać odbiór.

Otwarte drzwi naczepy przyciągnęły wzrok prokuratora.

— Gdybym nie widział tych skrzyń, powiedziałbym, że ktoś zrobił z nas idiotów. Dwie kontrole wcześniej nie znalazły niczego. A teraz trafiamy dokładnie w moment przeładunku.

— Gdybym ci powiedział, i tak byś nie uwierzył.

— Wiem, co mam wpisać do akt. Powiedz lepiej, kto wam wystawił tych ludzi jak na tacy.

Kord uśmiechnął się krótko.

— Zamierzam im jutro podziękować.

Prokurator wyjął fakturę za magazynowanie wystawioną firmie spoza listy odbiorców. Kwota była wysoka nawet jak na obsługę dostawy wojskowej. W rubryce przedmiotu umowy widniało: „kompleksowe wsparcie logistyczne”.

— Ktoś na tym zarabiał więcej niż na samym sprzęcie — mruknął.

— Ktoś te pieniądze dostawał. Sprawdzimy, kto.

— Najpierw ustalmy, kto to podpisał w zakładzie. Dwa różne ładunki, ten sam numer. Jak długo im to uchodziło?

Kord wstał na wezwanie przez radio. Jeden z zatrzymanych zażądał rozmowy z dowódcą. Zapewniał, że robił tylko to, co mu kazano, i zna ludzi zdolnych zwolnić każdego policjanta.

— Zaczyna się — powiedział Kord.

— Co?

— Teraz dowiem się, jakich ma znajomych.

Przy samochodzie czekał tęgi mężczyzna z torbą. Siedział na tylnym siedzeniu radiowozu, z rękami skutymi przed sobą. Gdy zobaczył Korda, pochylił się w jego stronę.

— Pan nawet nie wie, co pan zrobił. To nie była zwykła kradzież.

— A pan właśnie zaczyna mi to tłumaczyć. W radiowozie będzie wygodniej.

— Zadzwonię do pewnych ludzi i pańskie nazwisko zniknie z listy awansowej.

Kord zamknął drzwi radiowozu. Znajomości zatrzymanego poczekają do przesłuchania.

O świcie wywożono już zabezpieczone dokumenty. Na jednej ze skrzyń Kord zobaczył niebieski numer plomby ze zdjęcia nadesłanego z Warszawy. Dotąd znał numer wyłącznie z fotografii; teraz obok stały odzyskane urządzenia, a siedmiu zatrzymanych czekało na przesłuchanie.

W telefonie znalazł wiadomość wysłaną pół godziny wcześniej.

„Ładunek zgodny z rekonstrukcją. Gratuluję realizacji. Radecki”.

Kord odpowiedział dopiero po wyjściu z hali.

„Bez was jeździlibyśmy za pustą ciężarówką. Przyjadę po odprawie”.

Rozdział 2. Wstęga

Wiadomość od Korda przyszła do Adama Radeckiego tuż przed siódmą. Przeczytał ją nad niedopitą kawą. Na ekranie miał trzy różne godziny odjazdu tej samej ciężarówki: podaną przez przewoźnika, zapisaną w księdze wyjazdów i ustaloną dzięki Wstędze. Ostatnia nie zgadzała się z żadnym dokumentem. Adam odsunął kubek, żeby nie potrącić go przy klawiaturze.

W sali ustawiono osiem stanowisk, choć działały tylko cztery. Wyglądały jak zwykłe komputery z mapą i osią czasu na ekranach. Były jednak wyłącznie punktami dostępu: sygnał trafiał do zamkniętego ośrodka Giewont, gdzie pracowały serwery i eksperymentalny akcelerator. Warszawskie konsole miały moduły łączności oraz oprogramowanie służące do wyszukiwania zdarzeń i poruszania się po uzyskanym obrazie. Bez zaplecza w Giewoncie nie odtworzyłyby nawet minuty. Adam znał numery sesji i opóźnienia transmisji; aparatury ukrytej w ośrodku nigdy nie widział.

— Czyli jednak trafiłeś z plombą — odezwała się Lena Wysocka, przysiadając na sąsiednim krześle.

— Plomba pomogła, ale dopiero zapis bramy dał nam godzinę. Bez tego nie trafilibyśmy w kierowcę.

— A kierowca?

— Ten sam, który pojawił się przy hali. Najpierw znaleźliśmy auto, potem jego. Wcześniej obraz się rwał.

Lena postawiła przy jego klawiaturze papierowy kubek z kawą. Kiedy próbował go przestawić, nie odrywając wzroku od ekranu, zabrała mu go z ręki i postawiła dalej od kabli. Na sąsiednim ekranie miała otwartą sprawę skarbową, której sygnatura składała się głównie z cyfr. W załącznikach znajdowały się faktury za usługi transportowe, harmonogramy magazynowania i wniosek o sprawdzenie, czy wskazane dostawy w ogóle miały miejsce.

— Dzisiaj mam wyłudzenie VAT — powiedziała. — Cztery firmy, te same palety, rachunki na coraz większe kwoty. Urząd twierdzi, że towar jeździł między magazynami sześć razy.

— A jeździł?

— Dwa razy. I za każdym razem to samo auto. Trzeci dzień musi poczekać, bo policja podrzuciła mi zabójstwo.

— O co chodzi?

— Zabójstwo sprzed roku. Podejrzany przyznał się do udziału, tylko że zdaniem prowadzącego nie mógł być na miejscu. Chcą sprawdzić moment wejścia do budynku.

— I co, da się tam wejść, czy znowu brakuje nam połowy danych?

— Mam adres, godzinę i bankowy zapis. Powinno chwycić. Za to kradzież auta odesłałam. Samo nazwisko właściciela to za mało.

Adam otworzył fragment odczytu wrocławskiego transportu, którego zapis przekazano już prowadzącym sprawę. Na ekranie pojawił się plac sprzed ponad pół roku: brama zakładu, mokra nawierzchnia i ciężarówka czekająca na wyjazd. Żadna kamera nie nagrała tego obrazu. Według teorii, na której oparto Wstęgę, przeszłość istniała jako utrwalona linia zdarzeń. Akcelerator w Giewoncie pozwalał wyszukać jej fragment, a sztuczna inteligencja składała odczyt w obraz i dźwięk. Potrzebowała jednak kotwic: dat, miejsc, fotografii, dokumentów i innych szczegółów, które wskazywały konkretną chwilę. Im starsze zdarzenie i im mniej danych, tym silniejszy szum. Gdy obraz się ustabilizował, operator mógł przesuwać czas, zatrzymać scenę, wejść z wolną kamerą w głąb pomieszczenia albo przyjrzeć się drobnemu napisowi. Przy braku dostatecznej liczby kotwic samo zbliżenie nie wydobywało szczegółów z szumu. Joanna Sęk z audytu nauczyła Adama, żeby tej granicy nie przekraczał domysłem.

Po przesunięciu suwaka ciężarówka ruszyła ku bocznemu wyjazdowi, lecz zatrzymała się przy budynku gospodarczym, gdzie dwóch mężczyzn wymieniło część skrzyń. Jeden z nich rozmawiał przez telefon; jego twarz była niewyraźna, ale na kurtce można było rozpoznać firmową naszywkę.

— Numeru telefonu nie mamy — mruknął Adam. — A chętnie dowiedziałbym się, do kogo dzwonił.

— Spróbuj na bramę. Tam go przynajmniej widać.

— Rano próbowałem. Pół godziny wcześniej obraz się rozłazi, potem zostaje szum. Musimy dostać dokładniejszą godzinę.

Lena nachyliła się nad ekranem. Na placu pojawił się strażnik, który nawet nie wyszedł z portierni. Ciężarówka zniknęła za bramą.

— Wygląda banalnie — powiedziała.

— Większość przekrętów tak wygląda. Ludzie wynoszą miliardy, a potem mówią, że ktoś źle przepisał numer na fakturze.

Joanna Sęk zajrzała do nich przed odprawą. Miała przewieszoną przez ramię torbę i dwa wydruki, które od rana próbowała oddać Adamowi. Na jednym czerwonym długopisem poprawiła godzinę.

— Prawie dobrze — oznajmiła, kładąc kartki obok klawiatury.

— Co tym razem? — Adam obejrzał poprawkę.

— Godzina różnicy. Wyobraź sobie, jak nas z tym rozniosą w sądzie. Popraw, zanim ktoś zobaczy.

Lena odsunęła jej krzesło, ale Joanna nie usiadła. Za pięć minut zaczynała własną odprawę, a w torbie nadal nosiła nietknięte śniadanie.

— Wieczorem też tu będziecie? — spytała.

— A można wybrać inaczej? — odparła Lena.

— Można. Wczoraj na przykład wyszłam przed siódmą. Polecam, chociaż na początku dziwnie się człowiek czuje.

Około dziewiątej do sali weszła major Eliza Borowska. Przy drzwiach minęła Joannę Sęk, która ruszyła na własną odprawę. Borowska przyszła z narady, nadal mając przy sobie teczkę dokumentów. Odpowiadała za kolejkę zleceń i za to, do czyich rąk trafiały wyniki. O tym, czy dane wystarczą do odczytu, decydowali operatorzy. Major nie lubiła za to raportów pisanych językiem ludzi zachwyconych własnymi odkryciami. W zeszłym tygodniu zwróciła Adamowi trzy strony tekstu, bo znalazła tam określenie „bezsporne potwierdzenie winy”.

— Nie pisz, że udowodniłeś winę. W zeszłym tygodniu przeczytałam to trzy razy i wciąż brzmiało, jakbyśmy już wydali wyrok.

Tym razem zaczęła od pytania o Wrocław.

— Zatrzymania potwierdzone?

— Siedmiu ludzi. Ładunek odzyskany — odpowiedział Adam. — Kord chce przyjechać po odprawie.

— Niech przyjedzie. I niech ktoś mu wreszcie wyjaśni, że zdjęć z rekonstrukcji nie wysyła się na prywatną skrzynkę. Dwa razy już o to prosił.

— Raz. Drugi raz pytał, czy można je wydrukować.

— To mu odpowiedz dwa razy.

Przejrzała kolejkę zleceń i zatrzymała się na raporcie z wydziału skarbowego. Lena pokazała dotychczasowe ustalenia. Z czterech firm wystawiających faktury dwie nigdy nie posiadały własnych magazynów, trzecia udostępniała adres biura rachunkowego, a czwarta wykazywała przewóz towaru, którego nie było w miejscu rozładunku.

— To idzie do KAS? — upewniła się Borowska.

— Tak. Podam im miejsca, gdzie powinni szukać dokumentów. I dwie osoby z odbioru, które dotychczas pomijali.

— I oszczędźcie mi w raporcie słowa „udowodniliśmy”.

— Wiem.

— Bo potem i tak przychodzisz z poprawkami.

Lena uniosła brwi.

— Pani major, mówi pani tak codziennie.

Borowska nawet nie podniosła głowy. Otworzyła następne zlecenie. Dotyczyło oszustwa bankowego: kilka miesięcy wcześniej z konta starszego człowieka wyprowadzono oszczędności życia, a w oddziale pojawiła się osoba podszywająca się pod właściciela rachunku. Bank miał niewyraźne nagranie i przybliżoną godzinę wizyty. Zespół musiał ocenić, czy te materiały pozwolą namierzyć właściwy moment.

— Dajcie to na popołudnie. A teraz prokuratura przysyła akta Malczyka.

Adam odwrócił się od ekranu.

— Którego Malczyka?

— Wiktora. Tego posła, którego znaleziono martwego dziewięć lat temu.

— Zamknięta sprawa. Samobójstwo.

— Po zatrzymaniach we Wrocławiu wypłynęła płatność do fundacji, którą Malczyk wymieniał przed śmiercią. Prokurator przysłał jego akta. Chce sprawdzić, z kim poseł spotkał się ostatniego dnia.

— Od kiedy sięgamy dziewięć lat wstecz?

— Dotąd nie mieliśmy punktów zaczepienia. Teraz są. Może dziewięć lat okaże się do przejścia.

Kiedy Borowska wyszła, Lena przez chwilę siedziała tyłem do ekranu. Dopiero potem oparła łokcie na biurku.

— Pamiętam go. Krzyczał w telewizji, że pieniądze na kampanie idą przez firmy widma. Traktowali go jak awanturnika.

— Często nim był — odparł Adam. — Nie znaczy, że się mylił.

— To sprawdźmy, za co go wtedy tak uciszali — powiedziała Lena.


O jedenastej przyjechał Kord. Musiał zostawić telefon, radiostację i służbową broń w depozycie, a potem przejść przez dwie kontrole dostępu. Dopiero wtedy wpuszczono go do sali operatorów. Wyglądał na bardziej zmęczonego niż podczas nocnej operacji. Gdy podszedł do ich biurek, od razu zainteresował się otwartym podglądem magazynu.

— To ten nasz kierowca?

— Pół roku temu — wyjaśnił Adam. — Tutaj wymieniali skrzynie. Wczoraj weszliście na drugi koniec tego samego transportu.

Kord obserwował, jak na ekranie pracownicy sprzed pół roku zamykają naczepę. Jeden z nich zniknął za krawędzią obrazu, a za moment pojawił się ponownie z plikiem dokumentów.

— Nie mogę się przyzwyczaić — przyznał. — Przez całe życie szukam kamer, a wy mi pokazujecie coś, czego żadna kamera nie nagrała.

— Widzisz coś, czego nikt wtedy nie nagrał — odparła Lena. — Możemy zatrzymać chwilę, obejść człowieka, zajrzeć do pokoju. Jeśli tylko znajdziemy tę chwilę.

— A gdybyście sprawdzili, gdzie ten kierowca będzie jutro?

Adam zamknął odtwarzanie, zanim odpowiedział.

— Jutra nie zobaczysz — odparł Adam. — Wstęga pracuje na tym, co już się wydarzyło. O przyszłości można co najwyżej snuć prognozy, ale to nie jest odczyt. Nie poślę za człowiekiem policji, bo model zgadł, dokąd pojedzie.

Kord chwilę patrzył na wygaszony ekran. O przyszłości słyszał od analityków różne rzeczy, ale żadna prognoza nie zastępowała człowieka przy obserwacji.

— Czyli przed zamachem też nikogo nie ostrzeżecie?

— Ostrzeżemy, kiedy znajdziemy w przeszłości przygotowania do zamachu — odpowiedziała Lena. — Kontakty, przelewy, spotkania. Resztę muszą zrobić ludzie w terenie. Tu nie ma okna na jutro.

— Jeden z zatrzymanych odgraża się ministerstwem. Nazwisk nie podał, ale pewnie jeszcze do was wrócę.

— Niech najpierw poda choć jedno. Z samych gróźb niczego nie wyciągniemy — odpowiedziała Lena.

— Jak poda, przyjdę z nimi. A wy czasem wychodzicie stąd do domu? Bo po nocnej akcji miałem wrażenie, że tylko ja jeszcze pracuję.

Adam się uśmiechnął. Chciał zapytać Korda, kiedy on sam był ostatnio w domu przed północą, lecz policjant już szedł do Borowskiej. Lena wróciła do zaległych zleceń, Adam do sprawy zabójstwa, w której zeznania świadka nie zgadzały się z resztą materiału.


Kilka minut po trzynastej Borowska przesłała Adamowi materiały nadesłane przez prokuraturę w sprawie śmierci Wiktora Malczyka. Wskazano datę, miejsce odnalezienia zwłok, ostatnie połączenia telefoniczne i numer telefonu, którego nie zabezpieczono w pierwszym postępowaniu, bo należał do niezidentyfikowanego rozmówcy.

Na końcu prokurator dopisał: „Proszę sprawdzić, kto przebywał w lokalu przed śmiercią posła i czy można odtworzyć przebieg zdarzeń”.

— Przysłali to. Malczyk — odezwał się Adam.

— Teraz?

— Borowska chce wyników dzisiaj. Akta są. Tylko kolacji chyba nie będzie.

Lena odłożyła sprawę skarbową i przysunęła krzesło do stanowiska Adama. Na oś czasu wprowadzili datę sprzed dziewięciu lat, adres biura oraz pierwszy punkt zaczepienia z akt. W podglądzie zamigotał zarys ulicy, która zdążyła od tamtej pory zmienić nazwę i układ ruchu.

— Zobaczmy, kogo tam naprawdę było — powiedział.

Rozdział 3. Niewygodny poseł

Wiktor Malczyk przez siedemnaście lat zasiadał w Sejmie, choć jego ugrupowanie nigdy nie zdobyło więcej niż kilkanaście mandatów. Był głośny, uparty i skłonny do publicznych awantur. Kiedyś podczas posiedzenia komisji wyjął z teczki plik faktur i zaczął czytać nazwiska osób, które miały zarabiać na państwowych zamówieniach. Przewodniczący odebrał mu głos. Nazajutrz gazety pisały przede wszystkim o zachowaniu posła, a nie o dokumentach, które pokazał.

Dziewięć lat po śmierci Malczyka Adam Radecki oglądał tamte wystąpienia na dodatkowym ekranie. Archiwalne nagrania miały fatalną jakość. Poseł mówił szybko, czasem niewyraźnie, ale wciąż wracał do tego samego przedsiębiorstwa obsługującego państwowe zakupy. Twierdził, że pieniądze przeznaczone na logistykę wracają do polityków przez fundacje i fikcyjne umowy konsultingowe.

— Znowu transport — zauważyła Lena. — Tyle że wtedy chodziło o inny sprzęt.

— Taki interes trudno zamknąć. Zmienią pieczątkę i jadą dalej.

Na biurku leżała teczka z materiałami udostępnionymi przez prokuraturę. Znaleźli w niej protokół oględzin, fotografie niewielkiego lokalu i zeznania trzech osób, które widziały posła w dniu jego śmierci. Ostatni kontakt z rodziną nastąpił wczesnym popołudniem. Wieczorem znaleziono go martwego w pomieszczeniu gospodarczym na zapleczu biura. Postępowanie zamknięto po kilku miesiącach, uznając, że odebrał sobie życie.

— Są jakieś wcześniejsze groźby? — zapytała Lena.

— Anonimy. Ktoś robił mu awantury pod domem. Żona wspominała też o dwóch facetach, którzy za nim chodzili. Wtedy nikt nie połączył tego ze śmiercią.

— A rodzina?

— Żona do końca mówiła, że to nie samobójstwo. Syn przestał rozmawiać z dziennikarzami. Malczyk bał się o nich.

Z telefonu posła zachowała się archiwalna kopia danych. Adam przejrzał wiadomości, kalendarz i krótki zapis głosowy, odnajdując kilka punktów zaczepienia. W aktach były też fotografie z oględzin, w tym zegara wiszącego na ścianie. Materiały nie mówiły, co zaszło w biurze, ale pozwalały systemowi znaleźć właściwą chwilę mimo dziewięciu lat dzielących ją od teraźniejszości. Adam zaczął od wejścia Malczyka do budynku.

Giewont odpowiedział po kilku minutach. Pierwszy odczyt był niestabilny: zamiast wnętrza pojawiały się przemieszczające plamy, między którymi migał korytarz. Adam zawęził zakres do kilku minut i dołożył kartę dostępu pracownika biura, odnalezioną w aktach. Na wskaźniku zgodności pojawił się ciągły odcinek. Adam przesunął wolną kamerę za wejście. Pomieszczenie nabrało kształtu, a przy drzwiach ukazał się Malczyk z ciemną teczką pod pachą.

— Czternasta trzydzieści sześć — odczytała Lena. — Sekretarka nie pomyliła godziny.

Poseł zatrzymał się przy biurku, odebrał telefon i wyjął kilka kartek. Poruszał ustami, ale dźwięk zanikał. W miarę jak Adam przesuwał zakres do przodu, słowa wracały tylko na krótkie fragmenty. W końcu udało się usłyszeć jedno zdanie:

— Nie podpiszę niczego, dopóki nie zobaczę oryginałów.

Potem rozmowa się urwała. Malczyk odłożył telefon i wyszedł do drugiego pomieszczenia.

— Kto był po drugiej stronie? — zapytała Lena.

— Zastrzeżony numer. I głos się urywa. Przeskoczę do następnego spotkania.

Wstęga zgubiła stabilny fragment. Adam wrócił do korytarza, zatrzymał ostatnią czytelną chwilę i obrócił wolną kamerę ku framudze widocznej również na fotografii z oględzin. Ten dodatkowy szczegół pozwolił zawęzić poszukiwanie. Kolejna próba utrzymała obraz dłużej, choć sylwetki w głębi pokoju nadal rozpadały się na szum.

O siedemnastej sekretarka zabrała z biura kilka dokumentów i wyszła przed siedemnastą trzydzieści. Malczyk pozostał sam przez osiem minut, aż przy wejściu pojawili się dwaj mężczyźni w cywilnych ubraniach: jeden w jasnej kurtce, drugi w ciemnym płaszczu. Nie zadzwonili do drzwi, ponieważ starszy z nich miał klucz.

Lena przysunęła się do monitora.

— Skąd miał klucz?

— Sekretarka podobno zamknęła. A oni wchodzą z własnym kluczem. Ktoś im go dał.

Mężczyźni weszli do pokoju posła. Malczyk podniósł się zza biurka. Obraz zadrżał, kiedy wszyscy trzej przesunęli się w głąb pomieszczenia, ale Adam nie przerywał odczytu. Głosy wracały z chwilowymi zanikami; większość rozmowy dało się jednak usłyszeć. Nieczytelne słowa pozostawały w zapisie puste.

— Mówiłem, żeby nie przychodzić tutaj — powiedział poseł.

— Mamy dokument, który pan chciał — odparł mężczyzna w jasnej kurtce.

— To proszę go zostawić i wyjść.

— Najpierw ustalimy, co pan z nim zrobi.

Malczyk nie usiadł. Oparł dłonie na biurku i odwrócił teczkę w stronę gości. W środku leżały wydruki umów, kilka zdjęć i kartka z ręcznie wypisanymi nazwiskami.

— Jutro dostanie to prokurator — powiedział. — A jeśli się przestraszy, znajdę takiego, który się nie przestraszy.

Mężczyzna w płaszczu, dotąd milczący, przeszedł za plecy posła. Malczyk odwrócił głowę, próbując utrzymać go w polu widzenia. Zapytał, czy przyjechali go zastraszyć. W odpowiedzi usłyszał, że ma ostatnią szansę oddać dokumenty i zapomnieć o sprawie.

— Przez te wszystkie lata groziliście mi sądami — odparł. — To przestało działać. Teraz przysyłacie dwóch osiłków?

Kiedy mężczyzna w jasnej kurtce wyciągnął rękę po teczkę, na moment odsłonił prawą dłoń. U nasady kciuka biegła jasna, nieregularna linia, a palce poruszały się sztywno. Malczyk chwycił teczkę, zanim tamten zdążył ją zabrać. Drugi napastnik zaszedł go od tyłu i doszło do szarpaniny. Poseł przewrócił się wraz z krzesłem; jeden z mężczyzn przytrzymywał go na podłodze, podczas gdy drugi wyjął z torby przygotowane wcześniej przedmioty.

Długopis znieruchomiał w palcach Leny. Z głośników dochodził oddech walczącego człowieka i odgłosy przesuwanych mebli. Malczyk krzyczał, domagał się wezwania policji, później błagał, żeby pozwolili mu zadzwonić do żony. Napastnicy nie ustąpili.

Dalszy przebieg zdarzeń nie pozostawiał wątpliwości i Adam odwrócił wzrok od ekranu. Nieprzytomnego posła zaciągnięto na zaplecze, gdzie napastnicy upozorowali samobójstwo. Po powrocie do gabinetu zabrali teczkę, przetarli dotykane wcześniej powierzchnie i wyszli, zamykając drzwi za sobą.

Na tym kończył się dostępny fragment rekonstrukcji.

Lena nadal ściskała długopis, ale przestała notować. Adam przez chwilę szukał kursorem przycisku zapisu, choć znajdował się tam, gdzie zawsze. Dopiero za drugim razem zabezpieczył fragment. Według dawnych akt po siedemnastej trzydzieści nikt do biura nie wszedł. O dwóch mężczyznach nie wspomniano ani słowem.

— Zabili go — powiedziała w końcu Lena.

— Tak.

— I jeszcze kazali rodzinie uwierzyć, że sam to zrobił.

Kiedy Adam cofnął ostatnie minuty, Lena odwróciła fotel. Nie zaproponował, żeby patrzyła. Sprawdzał, czy jeden z napastników zabrał telefon posła, później zabezpieczony na miejscu zdarzenia. Mężczyzna podniósł urządzenie, przesunął palcem po ekranie i odłożył. To wyjaśniało brak dwóch wiadomości, o których wspominała żona Malczyka.

— Idę do Borowskiej. Nie będę udawał, że to kolejny zaległy wniosek.

— A nazwiska?

— Mam dwie twarze w szumie i człowieka z kluczem. To za mało, żeby go nazwać. Ale zaczniemy od tego.

Wysłał przełożonej prośbę o pilną konsultację. Kiedy pojawiła się w sali, nie musiał jej długo tłumaczyć, co znaleźli. Obejrzała fragment wejścia obu mężczyzn, rozmowę z posłem i kilkanaście sekund z końca zdarzenia. Potem usiadła między operatorami.

— Kto prowadzi wznowione postępowanie?

Adam podał nazwisko prokuratora z pisma.

— Przekażę mu to osobiście — zdecydowała Borowska. — Pakiet zabezpieczamy z pełną historią dostępu. Żadnych prywatnych kopii ani rozmów poza zespołem.

— Chcę sprawdzić ludzi z teczki Malczyka. Przy wrocławskim transporcie pojawiła się ta sama firma — powiedział Adam.

— Co ona tam robiła?

— Obsługiwała państwowe zamówienia. Potem te same spółki wystawiały faktury za logistykę. Malczyk mówił o nich przy pierwszej kampanii i po głosowaniu. Interesowali go też ludzie kręcący się przy komisjach wyborczych.

Borowska zapisała nazwę na kartce.

— Daj mi wniosek o rozszerzenie. Zabójstwo mamy przed oczami. Resztę dopiero musimy wyciągnąć na światło.

Po wyjściu Borowskiej Adam przez dłuższą chwilę siedział przy wygaszonym ekranie. W aktach od dziewięciu lat widniało samobójstwo. W tym czasie dwaj mężczyźni z rekonstrukcji mogli wracać do domów, jeździć na urlopy i pracować dla kolejnych zleceniodawców. Próbował sobie wyobrazić, gdzie byli teraz, i zdenerwował się na samego siebie. Miał przed sobą ich sylwetki, ale nadal nie znał nawet obu nazwisk.

— Myślisz, że ktoś wiedział? — zapytała Lena.

— Ktoś na pewno wiedział, kto ich tam posłał.

— Pytam o ludzi, którzy umarzali sprawę.

Adam miał przed sobą podpis pod decyzją o umorzeniu. Mógłby wymówić nazwisko na głos, ale nie wiedział, czy człowiek, który podpisał papier, widział cokolwiek z tego, co oni przed chwilą.

— Jeszcze nie wiem — przyznał. — Chciałbym wiedzieć. Ale nie od tego nazwiska zaczniemy.

Lena wróciła do własnego stanowiska, ale zostawiła otwartą kopię pierwszej strony dawnych akt. Adam spojrzał na datę śmierci posła, a potem na fakturę z wrocławskiego magazynu. Między dokumentami było dziewięć lat różnicy. Na obu znajdowała się nazwa tego samego konsorcjum.


Po południu prokurator potwierdził odbiór raportu. Nie zadzwonił z pytaniami i nie poprosił o uzupełnienie. O dziewiętnastej w systemie pojawiła się informacja, że dostęp do materiałów sprawy Malczyka zostaje czasowo ograniczony decyzją przełożonego prokuratora.

Komunikat wyskoczył Adamowi w chwili, gdy zbierał się do wyjścia. Zawrócił od drzwi, przeczytał go jeszcze raz. Lena od razu zdjęła płaszcz.

— Szybko poszło — powiedziała.

— Jeszcze nie wiemy, co to znaczy.

— Idę z tobą. Niech nam to powiedzą w twarz.

W gabinecie major paliło się światło. Adam zabrał wydruk potwierdzenia odbioru raportu i ruszył do drzwi. Tym razem chciał usłyszeć wyjaśnienie od człowieka, który naprawdę podjął decyzję.

Rozdział 4. Dwie kolejne śmierci

Dwa następne nazwiska trafiły do zespołu, zanim ktokolwiek wyjaśnił, dlaczego świeżo uzyskany zapis śmierci Malczyka nagle zablokowano. Oba należały do ludzi, którzy pytali o tych samych pośredników i wydatki sztabów wyborczych.


Następnego ranka zadzwonił Kord. Był już w drodze do Warszawy, ale zamiast pytać o zabójstwo Malczyka, chciał wiedzieć, czy Adam ma jeszcze dostęp do materiałów z wrocławskiej realizacji. Policja kończyła przesłuchania zatrzymanych. Człowiek ze skórzaną torbą, który podczas akcji groził Kordowi utratą stanowiska, wskazał nazwę pośrednika zajmującego się państwowymi kontraktami. Kiedy śledczy przeglądali wcześniejsze umowy tej firmy, trafili na nazwisko byłego senatora Stefana Rudzkiego.

— Sześć lat temu rozbił samochód pod Radomiem — wyjaśnił Kord. — Ponoć strzeliła opona. Wtedy sprawa zamknęła się szybko. Teraz mamy dokument, w którym Rudzki zażądał kontroli dokładnie tej samej firmy, która kupowała magazynowanie z Wrocławia.

— Kord, sprawdzał kontrakty. To nie znaczy jeszcze, że ktoś go zabił.

— Dlatego przywiozłem akta wypadku. Zdjęcia, telefon, godzinę z pogotowia. Prokurator też chce wiedzieć, czemu to się tak szybko skończyło.

Adam przyjął dokumenty od Korda i przekazał je Borowskiej. Nie potrzebował decyzji prokuratora do samego odczytu; ważniejsze było, czy wskazane godziny, miejsca i przedmioty pozwolą odnaleźć właściwy fragment przeszłości.

— Daty i miejsce mamy — oceniła Lena, rozkładając dokumenty. — Nie obiecuję filmu z całego życia samochodu.

— To mi wystarczy, jeśli okaże się, że ktoś przy nim majstrował — powiedział Kord.

— A jeśli nie?

— Wtedy będę mógł spojrzeć żonie Rudzkiego w oczy i powiedzieć, że przynajmniej to sprawdziliśmy.

Przez chwilę ustalali kolejność punktów odniesienia. Rudzki wrócił dzień przed śmiercią z posiedzenia zespołu parlamentarnego, choć nie posiadał już mandatu. Miał wówczas wejście gościnne do jednego z budynków Sejmu, a wieczorem odstawił auto do podziemnego garażu w Warszawie. Nazajutrz rano wyjechał na spotkanie z dziennikarzem śledczym. Nie dotarł. Na łuku drogi samochód wypadł z jezdni i uderzył w betonowy przepust.

W protokole znajdowała się informacja o rozerwaniu przedniej opony. W ekspertyzie nie opisano żadnej przyczyny wcześniejszej utraty hamowania, chociaż żona Rudzkiego zeznała, że mąż zadzwonił do niej kilka sekund przed wypadkiem i krzyknął, że samochód nie hamuje. Zapis połączenia potwierdzał godzinę, lecz rozmowy nie nagrano.

— Najpierw garaż — zdecydował Adam. — Jest karta wjazdu i zdjęcie miejsca. Wypadek zostawmy na później.

Lena wprowadziła numer karty, Adam dodał numer pojazdu i dwa zachowane obrazy z kamery garażowej. Odtwarzanie otworzyło się po kilku minutach. Po początkowym szumie pojawiły się wyraźne linie stanowisk, filary i zaparkowany samochód Rudzkiego. Na ekranie data była sprzed sześciu lat. Światła w garażu zapalały się sekcjami, reagując na przejeżdżające pojazdy.

Senator zostawił auto wieczorem i wyszedł do windy. Pół godziny później do garażu wszedł inny człowiek, ubrany jak pracownik obsługi technicznej. Przeszedł obok kilku samochodów, aż zatrzymał się przy pojeździe Rudzkiego. Sprawdził numer miejsca, uklęknął przy przedniej części auta i przez dłuższą chwilę zajmował się czymś poza zasięgiem wyraźnego obrazu.

— Cofnij jego wejście — poprosił Kord.

Do chwili, gdy mężczyzna wysiadł z windy, Adam wrócił ponownie. Twarz pozostawała częściowo ukryta pod daszkiem czapki, ale sposób poruszania się mężczyzny był już wyraźny.

— W aktach nie ma nikogo z obsługi pracującego po dwudziestej drugiej — zauważyła Lena.

— Jest jeszcze rejestr kart serwisowych — przypomniał Kord. — Ostatnio go zlekceważyli. Teraz chcę oryginał.

Kiedy mężczyzna odszedł od samochodu, przyklęknął jeszcze raz, jakby szukał upuszczonego przedmiotu. Potem wstał, rozejrzał się po garażu i opuścił go bocznym wyjściem. Adam zatrzymał obraz na tyle długo, by zachować jego sylwetkę i czas pobytu przy aucie. Zabezpieczył fragment bez opisywania techniki uszkodzenia pojazdu. Do tego potrzebna była rekonstrukcja późniejszego wypadku i ocena specjalistów.

Kord skinął głową. Nie próbował przyspieszać pracy, choć obserwował ekran z napięciem, którego nie ukrywał nawet wtedy, gdy ktoś zadawał mu pytanie. W jego wydziale podobne sprawy rozpadały się zwykle na dziesiątki opinii i zeznań. Tu po raz pierwszy zobaczył obcego człowieka przy aucie na kilka godzin przed śmiercią właściciela.


Rekonstrukcję wypadku uruchomili po południu. Na ekranie pokazała się droga z niskimi barierami i wąskim poboczem. Początek jazdy pozostawał niewyraźny, ale przy miejscu zderzenia odczyt się ustabilizował. Tam mieli czas połączenia z telefonu Rudzkiego, ostatnie wskazania urządzenia i dokumentację powypadkową. Wstęga mogła utrzymać obraz tylko w pobliżu tych punktów.

Samochód poruszał się zgodnie z ograniczeniem, kiedy Rudzki zaczął zwalniać przed zakrętem. Po pierwszej próbie hamowania poprawił ułożenie stopy, naciskając pedał ponownie. Pojazd nie zareagował tak, jak powinien. Mężczyzna szarpnął kierownicą w stronę pobocza, próbując nie wjechać w samochód nadjeżdżający z przeciwka.

— Daj zbliżenie na jego ręce — poprosiła Lena.

Adam przesunął pole rekonstrukcji. Wnętrze pojazdu było słabsze niż obraz drogi. Zobaczyli jednak telefon na uchwycie i gwałtowne ruchy kierowcy, który usiłował zmniejszyć prędkość. Przed uderzeniem wykręcił kierownicę jeszcze raz. Samochód przejechał po nierównym poboczu, odbił się od krawędzi przepustu i zatrzymał w rozbitej konstrukcji.

Na ekranie trwały ostatnie chwile człowieka, którego przed laty oskarżano o szukanie sensacji w państwowych przetargach. Kord obserwował je bez słowa.

— Widziałeś, jak naciskał hamulec? — zapytał Kord.

— Widziałem. Ale nie pokażę ci z tego ujęcia, co stało się z przewodem.

— W ekspertyzie z tamtych lat jest zdjęcie przewodu, którego biegły nie potrafił wyjaśnić. Dopisano, że uszkodził się przy zderzeniu.

Lena porównała fotografię przewodu z rekonstrukcją postoju samochodu w garażu. Na obrazie nie było widać ingerencji w układ hamulcowy. Obecność nieznajomego przy aucie dawała jednak powód, by ponownie sprawdzić ustalenie, że przewód uszkodził się dopiero podczas zderzenia.

— Niech biegły jeszcze raz obejrzy zdjęcia przewodu i starą ekspertyzę — zdecydował Kord. — Ja zajmę się garażem.

Kiedy odłożył telefon, Adam ponownie obejrzał obcego mężczyznę z garażu. Nosił czapkę naciągniętą na oczy, dlatego twarzy nie dało się rozpoznać. Prawą dłoń miał jednak owiniętą jasnym opatrunkiem, a na nadgarstku widoczny był szeroki, ciemny pasek zegarka. W chwili przyłożenia karty do czytnika wyraźnie odwrócił dłoń w sposób charakterystyczny dla kogoś, kto oszczędza bolące palce.

Przypomniał sobie mężczyznę w jasnej kurtce z biura Malczyka. Tamten także oszczędzał prawą dłoń. Adam sięgnął odruchowo do archiwum, ale dostęp do rekonstrukcji posła nadal był zablokowany. Nie zamierzał łamać zakazu dla sprawdzenia podobieństwa, które równie dobrze mogło okazać się przypadkowe.

— Ta ręka… — Adam odwrócił się do Leny. — Pamiętasz człowieka z biura Malczyka?

— Pamiętam. Między tymi nagraniami są trzy lata, a twarz ma zasłoniętą. Ale ruch ręki podobny.

— Pokażę Borowskiej te dwa fragmenty. Do Malczyka wciąż nie mam dostępu.

Raport trafił do Borowskiej przed końcem zmiany. Zabezpieczony fragment przekazała prokuratorowi z wrocławskiej sprawy, żeby mógł zlecić dalsze czynności dotyczące garażu i samochodu.

Wieczorem prokurator zadzwonił osobiście. Zapowiedział zabezpieczenie dokumentacji garażu i ponowną opinię o układzie hamulcowym, ale poprosił, by raport dotyczący Rudzkiego nie był jeszcze oficjalnie łączony ze sprawą Malczyka. Powód podał krótko: zespół prowadzący tamte akta nadal był odsuwany od kolejnych materiałów.

Po rozmowie Adam przez dłuższą chwilę siedział w pustej sali. Wstęga pozwalała wrócić do chwil, które wszyscy inni uważali za stracone. Coraz trudniej było mu pogodzić się z tym, że obraz można było obejrzeć, a później zamknąć w szafie tylko dlatego, że komuś nie odpowiadały jego konsekwencje.


Trzecią sprawę przyniósł im fragment listu, a właściwie jego kopia, odnaleziona w dokumentacji dawnego biura Stefana Rudzkiego. Senator napisał go do posłanki Marianny Werskiej na cztery miesiące przed śmiercią. Ostrzegał ją, że firmy obsługujące państwowe zamówienia kupują wpływy w kilku ugrupowaniach jednocześnie. Prosił o spotkanie poza Sejmem, ponieważ nie ufał już ludziom w swoim klubie.

Werska odpowiedziała odręcznie na marginesie wydruku. Zachowała dokument przez lata. Potem sama zginęła na rowerze, wracając z porannej jazdy po podwarszawskiej drodze. Policja uznała, że zjechała na jezdnię wprost pod samochód. Sprawca potrącenia nie został ustalony.

— To zaczyna wyglądać jak lista — stwierdziła Lena, kiedy Kord przywiózł kopię dokumentu i akta posłanki.

— Przywiozłem akta potrącenia — odparł Kord. — Chcę zobaczyć samochód, który ją uderzył. Potem pogadamy o tej liście.

Kord przywiózł akta posłanki: zapis jej porannej trasy, godziny przejazdu przez dwa skrzyżowania, dokumentację z telefonu oraz zdjęcie zrobione przez rowerzystę kilkanaście minut po wypadku. Adam sprawdził, czy dane wskazują ten sam odcinek drogi i wystarczająco wąski przedział czasu.

— Dlaczego to wraca dopiero teraz? — spytała Lena.

— Bo wtedy mieli tylko jasny samochód bez numerów. Świadek nawet marki nie zapamiętał. Teraz mamy list Rudzkiego. Może wreszcie będzie do czego wrócić.

— Ona też była z opozycji?

— Z małego klubu, który dwa razy wchodził w koalicje i dwa razy z nich wychodził. Gdy odmówiła poparcia ustawy o finansowaniu inwestycji strategicznych, w partii uznali ją za kłopot. Później miała wystąpić z dokumentami przeciwko własnemu ministrowi. Nie zdążyła.

Lena pokręciła głową, ale nie skomentowała. Na jej stanowisku wciąż czekała sprawa wyłudzenia podatku, odłożona po znalezieniu Malczyka. Kilka dni wcześniej urzędnicy skarbowi przesłali podziękowanie: na podstawie danych z Wstęgi zabezpieczyli dokumenty dwóch firm i zatrzymali ludzi odpowiedzialnych za fikcyjne faktury. Tak wyglądał zwyczajny rezultat ich pracy. Teraz, patrząc na fotografie rozbitego roweru, miała wrażenie, że każde nowe zlecenie przynosi tę samą historię w nieco innym opakowaniu.

— Zaczniemy przy zderzeniu — zdecydował Adam. — Mamy tam najwięcej danych. Całego poranka system nam nie pokaże.

Do rekonstrukcji wprowadzili sygnaturę telefonu, miejsce potrącenia i czas wezwania służb ratunkowych. Obraz otworzył się na wąskiej drodze prowadzącej pomiędzy polami a niską zabudową. Werska jechała blisko prawej krawędzi, ubrana w ciemną kurtkę z jasnymi elementami odblaskowymi. Słońce było już nad horyzontem, ale w zagłębieniach drogi nadal zalegał cień.

Za rowerzystką pojawił się samochód. Początkowo trzymał odstęp. Następnie przyspieszył i zrównał się z nią w miejscu, w którym droga lekko zwężała się przed przepustem. Kierowca zmienił tor jazdy, zmuszając posłankę do gwałtownego odbicia w prawo. Werska zdołała opanować rower, lecz samochód ponownie zbliżył się do niej, tym razem na tyle, że doszło do uderzenia.

Pod nosem Korda padło przekleństwo. Adam cofnął rekonstrukcję o kilkanaście sekund, zatrzymał ją i odtworzył wolniej. Samochód zachowywał się na drodze w sposób, którego nie wyjaśniały zapisy policyjnego postępowania.

— To było celowe — powiedział Kord. — Dwa razy na nią zjechał.

— Spójrz, jak odbija w prawo — powiedziała Lena. — Próbowała się ratować, a on jeszcze raz w nią wjechał.

Czas i miejsce zdarzenia Adam dopisał do raportu. Kord tymczasem zadzwonił do prowadzącego prokuratora, informując, że nowe ustalenia zmieniają obraz sprawy. Nie przesądzał jeszcze o osobie sprawcy.

W kolejnej próbie Adam spróbował utrzymać obraz samochodu po zderzeniu. Nie miał jednak punktu zaczepienia prowadzącego dalej. Pojazd zniknął za zakrętem, a obraz rozpadł się na nieczytelne fragmenty. Rejestracji również nie udało się odtworzyć w całości.

— Tablic brak. Zderzak, opona, ślady uszkodzenia… można to porównać. Ale dalej ślad nam się urywa.

Kord wyciągnął z akt niewielką fotografię. Znaleziono ją w telefonie człowieka, który kilka minut po zdarzeniu zatrzymał się przy rowerze. Zdjęcie przedstawiało daleki fragment drogi; na drugim planie widać było jasny samochód zaparkowany przy poboczu. Podczas poprzedniego dochodzenia uznano, że może to być pojazd jednego z kierowców przybyłych po wypadku.

— A to? — spytał.

Godzinę wykonania zdjęcia i położenie telefonu Adam potraktował jako oddzielne dane wejściowe. Dopiero po ich sprawdzeniu zmienił punkt obserwacji.

— Zatrzymał się dalej — zauważyła Lena. — Może tylko na moment.

Po drugim przeliczeniu obraz odzyskał ostrość. Na poboczu rzeczywiście stał samochód przypominający ten z potrącenia. Kierowca otworzył drzwi i wysiadł, po czym przeszedł na drugą stronę pojazdu. Obok siedział pasażer, którego wcześniej nie było widać. Obaj wymienili kilka słów, ale z tej odległości nie dało się ich odczytać. Jeden z mężczyzn obejrzał przód auta, drugi wyciągnął telefon.

Lena zatrzymała obraz na sylwetce pasażera.

— Poczekaj. Ten z lewej ma coś z ręką.

Mężczyzna wyciągał telefon lewą dłonią, podczas gdy prawą trzymał przy tułowiu. Na nadgarstku widoczny był ciemny pasek zegarka. Kiedy sięgnął po klamkę, wykonał ten sam ostrożny ruch, który widzieli u obcego człowieka w garażu Rudzkiego.

— Z daleka tej twarzy nie rozpoznam — uprzedził Adam. — Ręka może wyglądać podobnie u dwóch różnych ludzi.

— Dlatego sprawdzę samochód i ludzi z tamtej ochrony — odparł Kord. — Ktoś mógł go znać.

— To zróbmy tak. Obraz zapisuję, ale nazwiska na siłę tam nie wcisnę.

Po trzeciej rekonstrukcji Adam nie potrzebował już osobnego raportu o każdym urwanym tropie. Wszystkie prowadziły do ludzi zapewniających ochronę kampanii i do tego samego sposobu zamykania spraw, gdy ktoś zbliżał się do pieniędzy.

Rozdział 5. Ludzie od brudnej roboty

Nazwiska pojawiły się w dokumentach firmy ochroniarskiej, która przez lata obsługiwała spotkania polityków i zarządów spółek korzystających z państwowych kontraktów. Kord dotarł do nich podczas sprawdzania zapisów garażowych. Karta, którą mężczyzna przyłożył do drzwi serwisowych przed śmiercią Rudzkiego, nie należała do pracownika budynku. Wydano ją czasowo firmie prowadzącej zabezpieczenie jednej z zamkniętych konferencji.

W wykazie gości były dwa nazwiska: Roman Darski i Paweł Narewski. Obaj przedstawieni jako koordynatorzy ochrony. Kilka lat wcześniej służyli w formacjach odpowiadających za bezpieczeństwo najważniejszych osób w państwie. Po odejściu ze służby zaczęli pracować przy prywatnych kontraktach, a ich nazwiska pojawiały się w dokumentach różnych spółek, nie zawsze jako pracowników tej samej firmy.

— Dwaj ochroniarze mieli wejście do garażu — powiedziała Lena. — Pięknie. Tylko który z nich grzebał przy aucie?

— Jeden ma bliznę na prawej dłoni. Widać ją na zdjęciu sprzed czterech lat. Nie wiem, czy to ta sama, co u Malczyka.

Borowska stała za nimi z aktami dostarczonymi przez Korda. Do porównania mieli trzy wcześniej odtworzone zdarzenia oraz fotografie i dokumenty identyfikacyjne Darskiego i Narewskiego. Nie musieli występować o osobną zgodę na uruchomienie odczytu. Potrzebowali jednak pewnych punktów zaczepienia, bo z ogólnego podobieństwa sylwetek nie dało się ustalić sprawcy.

— Sprawdźcie obraz, bez poprawiania go wyobraźnią — poleciła Borowska. — Damian musi wiedzieć, co rzeczywiście widać.

Pierwsze porównanie trwało krótko i niczego nie przesądziło. Człowiek z garażu Rudzkiego miał podobną sylwetkę do Darskiego, ale kilka cech nie zgadzało się z jego aktualnymi zdjęciami. Adam przesunął wolną kamerę wzdłuż samochodu; przy próbie obejścia mężczyzny stabilny fragment jednak się kończył. Wstęga pokazała jedynie zarys twarzy, niewystarczający do rozpoznania.

Dopiero analiza drugiego człowieka przyniosła użyteczny wynik. Narewski pojawił się na fotografii z konferencji gospodarczej, na której siedem lat wcześniej obsługiwał wejście do sali. Widać było jego prawą dłoń, z nieregularną blizną u nasady kciuka. Kord dostarczył także zdjęcie z legitymacji służbowej, wykonane niedługo przed śmiercią Malczyka.

Fotografia konferencyjna i fragment rekonstrukcji w biurze posła stanęły obok siebie. Na tym drugim mężczyzna w jasnej kurtce odwrócił głowę tylko raz, podczas szarpaniny. Adam sprawdzał jego sylwetkę i prawą dłoń, wcześniej widoczną na krótkim fragmencie.

— Mamy go w tym biurze — stwierdziła Lena.

— Twarz pasuje, blizna też — odpowiedział Adam. — Zapiszę dokładnie, co udało się uchwycić.

— I znowu całą resztę oddamy prokuratorowi?

— A co mamy zrobić? Zatrzymać go przez ekran? Jeśli nie ruszą tego materiału, przynajmniej będzie wiadomo kto.

Borowska przejrzała wydruk i poleciła przekazać go prokuratorowi. Adam wciąż patrzył na sylwetkę Narewskiego na ekranie; przez kolejne lata po zabójstwie Malczyka ten człowiek pracował przy ochronie wpływowych ludzi.


Historię służbową obu mężczyzn Kord sprawdził zwykłymi metodami. Narewski odszedł z formacji ochronnej po postępowaniu dyscyplinarnym, które nie doprowadziło do postawienia zarzutów karnych.

Kord pojechał tego dnia z prokuratorem i dwoma policjantami do warszawskiego biura firmy ochroniarskiej po oryginalne grafiki pracy oraz dokumenty dotyczące kart wjazdowych. Recepcjonista skontaktował się z przełożonym i zaprosił ich do niewielkiej sali konferencyjnej.

Przyszedł prawnik. Przedstawił się jako pełnomocnik spółki i zapytał o podstawę czynności. Kord podał sygnaturę sprawy oraz zakres żądanych dokumentów. Prawnik nie kwestionował postanowienia, ale poinformował, że starsze archiwa przechowywane są przez zewnętrznego dostawcę i ich udostępnienie wymaga czasu.

— To proszę podać nazwę dostawcy i miejsce przechowywania — odpowiedział prokurator. — Resztę uzgodnimy pisemnie.

— Ostrzegam tylko, że lista pracowników nie powie jeszcze, kto był tamtego wieczoru.

— Dlatego prosimy o grafiki i identyfikatory — powiedział Kord. — I najlepiej wszystkie wersje. Nie samą listę płac.

Na korytarzu, obok automatu do kawy, Kord dostrzegł mężczyznę w grafitowym garniturze, rozmawiającego przez telefon. Mężczyzna odwrócił się do okna na widok policjantów, lecz Kord zdążył rozpoznać go ze zdjęcia przysłanego przez Adama.

Roman Darski.

Podinspektor zatrzymał się przy wejściu do windy, ale nie podszedł do mężczyzny. Nie miał w tym momencie podstaw do zatrzymania go, a prokurator uprzedził, że dzisiejsze czynności dotyczą dokumentów. Darski skończył rozmowę i schował telefon. Kiedy policjanci zaczęli wsiadać do windy, rzucił spokojnie:

— Panie podinspektorze, gratuluję tej akcji na magazynach. Trudna robota.

Kord spojrzał na niego.

— Znamy się?

— Świat ochrony jest mały. Każdy słyszał, co zrobiliście we Wrocławiu.

— To niech pan nie słucha za dużo. Czasem ludzie opowiadają bajki.

Na twarzy Darskiego pojawił się lekki uśmiech. Stojący z boku prawnik obserwował tę wymianę z wyraźnym niezadowoleniem. Dopiero w windzie Kord skomentował spotkanie.

— Ten człowiek wiedział, że tam byłem. I wiedział, z czym dzisiaj przychodzimy.

— Może ktoś go uprzedził, że przyszliśmy po stare grafiki — mruknął prokurator. — Ciekawe kto.

— Tego właśnie chcę się dowiedzieć — odparł Kord. — Najpierw zabiorę dokumenty, potem zapytam Darskiego.

Prokurator skinął głową. W windzie nikt więcej się nie odezwał.


Wieczorem w centrum Wstęgi panowała cisza. Zespół zakończył przegląd zgłoszeń, ale Adam nadal siedział przed ekranem, układając chronologię trzech śmierci. Na tablicy roboczej pojawiły się daty, miejsca i nazwiska. Malczyk zginął dziewięć lat wcześniej w biurze, Rudzki sześć lat temu na drodze, Werska trzy lata temu na rowerze. Każde z tych zdarzeń prowadzono jako odrębną sprawę, w różnych jednostkach i przy różnych prokuratorach.

Nie próbował szukać jednej wszechmocnej organizacji odpowiedzialnej za wszystko. Wystarczały mu powtarzające się nazwiska firm oraz dwa nazwiska byłych funkcjonariuszy, którzy pojawiali się tam, gdzie ktoś zagrażał pieniądzom płynącym z państwowych kontraktów.

Lena wróciła z pokoju socjalnego i przystanęła przy jego stanowisku.

— Powiedz, że chociaż jadłeś obiad.

— Kanapkę. Po południu.

— Nie dziwię się, że patrzysz na ludzi jak na kody kreskowe.

— Lena, popatrz na to. Proszę.

Na ekranie wyświetlił trzy zachowane fragmenty rekonstrukcji. Przy Malczyku Narewski stał po lewej stronie biurka, a drugi mężczyzna zaszedł posła od tyłu. W garażu Rudzkiego człowiek z opatrunkiem zajmował się samochodem. Przy potrąceniu Werskiej pasażer jasnego auta rozmawiał z kierowcą i trzymał prawą rękę blisko ciała.

— Jeden człowiek, trzy miejsca — powiedziała Lena. — A Darski?

— Darskiego jeszcze nie widzę przy potrąceniu Werskiej. Za to w garażu Rudzkiego ta sama firma co u Narewskiego. Za dużo tych powrotów do jednego miejsca.

— Przekaż to Kordowi. Może on wydobędzie z Darskiego coś więcej niż uśmiech w windzie.

Adam wskazał jej trzy potwierdzenia odbioru. Na ekranie nie było za to informacji o przesłuchaniach. Wyglądało to tak, jakby raporty trafiły do skrzynki, którą ktoś bardzo pilnie opróżniał, nie otwierając kopert.

— Zanim się zagotujesz, popatrz na to — przerwała Lena. — KAS przysłała faktury. Firma z Wrocławia płaciła za konferencje Darskiego i Narewskiego, a oni jej. W kółko.

— Skąd masz dokumenty?

— KAS odpowiedziała na nasz wniosek. Spokojnie, nie włamałam się do cudzego systemu.

Lena przesłała Adamowi kopię odpowiedzi z KAS. Zestawienie obejmowało płatności za transport i ochronę, a jedna z firm figurowała również jako podwykonawca przy ministerialnym kontrakcie.

— Ładnie płacą za pilnowanie drzwi — mruknął.

— Przy takich stawkach sama bym stanęła na bramce — odpowiedziała Lena. — Tylko pewnie nikt by mi nie powiedział, przed kim mam jej pilnować.

Adam miał już zamknąć plik, kiedy zauważył datę aneksu. Podpisano go trzy dni po śmierci Marianny Werskiej. Posłanka wcześniej zapowiadała, że złoży wniosek o zablokowanie wypłaty kolejnej transzy pieniędzy. Po jej śmierci posiedzenie komisji odwołano, a sprawa zniknęła z porządku obrad.

— Tu chyba chodziło o coś więcej niż o uciszenie jednej osoby — powiedział.

— Może. Tylko że zawsze wracamy do tych samych pieniędzy i twarzy.

Adam właśnie zamykał okno z rozliczeniami, kiedy zadzwoniła Borowska. Kazała im przyjść obojgu. W jej gabinecie na stole leżało pismo z centrali obejmujące dawne zamówienia państwowe i osoby pełniące funkcje publiczne.

Od następnego dnia wszelkie nowe zlecenia w tych sprawach miały przechodzić przez dodatkową kontrolę uprawnień. Nie zakazano prowadzenia postępowań ani nie unieważniono dotychczasowych ustaleń. Zmieniono jednak drogę, którą wnioski docierały do operatorów, i sposób ich zatwierdzania.

— Kto to podpisał? — zapytał Adam.

— Dyrektor departamentu nadzoru. Polecenie przyszło dzisiaj, po południu.

— Po naszych trzech raportach.

— Widzę datę, Adam. Powodu nikt mi nie podpisał. Jutro rano będę z nimi rozmawiać. Wy zapisujcie każdą odmowę.

— A jeśli odmówią nam wszystkiego?

— To przynajmniej zostanie ślad, kto zgasił wam ekran. Nie dam im pretekstu, że sami grzebaliśmy tam bez zgody.

Kiedy wyszli z gabinetu, Lena zatrzymała się przy wejściu do sali operacyjnej. Spojrzała na pusty korytarz, a potem na Adama.

— Mówią, że mamy sprawdzać przeszłość. Tylko że za każdym razem ktoś będzie wcześniej sprawdzał, czy ta przeszłość mu odpowiada.

Na pulpicie nadal czekały zwykłe zlecenia policji, skarbówki i banków. Adam nie próbował przeczyć Borowskiej, ale myślami wracał do raportów, których nie mógł dalej sprawdzać.

Joanna Sęk dogoniła ich przy windzie. Niosła płaszcz przewieszony przez ramię i papierową torbę, z której wystawał bochenek chleba. Słyszała, że zapowiedziano nową kontrolę dostępu, ale nie pytała o szczegóły sprawy.

— Wracacie? — zagadnęła.

— Miałam taki zamiar — odpowiedziała Lena.

— To chodźcie. Adam jutro i tak przyjdzie pierwszy, choćby ktoś mu wyłączył wszystkie komputery.

Adam ruszył za nimi. Przed budynkiem Joanna opowiedziała, jak rano przez dwadzieścia minut szukała samochodu na parkingu, bo zapomniała, że przyjechała autobusem. Lena śmiała się jeszcze na przystanku. Następnego dnia obie miały inne dyżury, a Adam nie pamiętał już, kiedy ostatnio szedł z nimi kawałek drogi bez rozmowy o pracy.

Rozdział 6. Gwarancje

Borowska położyła przed operatorami dwa zlecenia dotyczące konferencji rozliczanych jako szkolenia. Były w nich daty, adresy hoteli i wykazy sal. Na razie tylko te dwa zgłoszenia miały dane wystarczające do odczytu.

— Dwa spotkania, a faktur jest kilkadziesiąt — zauważyła Lena.

— Jeśli zdobędziemy następne adresy, wrócicie do reszty — odparła major. — Na razie sprawdźmy, kto dostał pieniądze za sale, w których nikt nie siedział.

Adam wskazał datę, salę i rejestr wejść. Wstęga otworzyła dostępny fragment zapisu sprzed dwóch lat.

W holu znajdował się samotny pracownik recepcji, a przy stoliku stał człowiek z kartonem identyfikatorów. Sala konferencyjna była otwarta, lecz przez większość dnia pozostawała pusta. Dopiero po południu weszło do niej pięć osób. Podpisali obecność, zrobili kilka zdjęć przy ekranie i wyszli przed końcem zarezerwowanego czasu.

— Sześćdziesiąt miejsc, pięciu ludzi — powiedziała Lena. — Pieniądze za catering pobrali na osiemdziesiąt.

— Salę opłacili, ale nie użyli jej do tego, co wpisali w fakturę — powiedziała Borowska. — To chcę mieć jasno. Bez opowieści, co mogli robić gdzie indziej.

Drugie szkolenie odbywało się pod Warszawą. Kilka firm opłaciło tę samą salę, ale w rekonstrukcji przez cały dzień nikt do niej nie wszedł. Przy hotelowej restauracji spotkało się jedynie dwóch mężczyzn.

Lena zestawiła wypłaty. Za szkolenia, których praktycznie nie było, wypłacono ogromne kwoty.

— To wystarczy skarbówce, żeby weszła do księgowości — stwierdziła.

Adam odsunął zestawienie wypłat i sięgnął po listę uczestników.

Na końcu listy uczestników znajdowało się nazwisko Pawła Narewskiego. Miał być kierownikiem zabezpieczenia drugiej konferencji, chociaż w zapisach hotelowych nie było śladu jego obecności. Pod tabelą podpisał się Roman Darski, potwierdzając wykonanie usługi przez własną firmę ochroniarską.

Adam położył przed Borowską starszy aneks, zatwierdzony trzy dni po śmierci Werskiej. Obie firmy występowały również w nowym rozliczeniu.

— Zobacz datę — odezwał się do Borowskiej. — Przygotowywali rozliczenie dokładnie wtedy, kiedy jej śmierć zdjęła z komisji parlamentarnej wniosek o wstrzymanie aneksu.

Borowska podpisała wniosek o przekazanie niezgodności Kordowi.

— Dla finansów mamy twardy ślad — powiedziała Borowska. — Jeśli ktoś połączy to ze śmiercią Werskiej, zajmie się tym prokurator. Ja nie mam ludzi do prowadzenia dwóch śledztw naraz.


Wieczorem Darski spotkał się w restauracji na ostatnim piętrze hotelu z mężczyzną, od którego od lat otrzymywał zlecenia ochrony politycznych konferencji.

— Policja przyszła do biura — powiedział Darski. — Chcieli grafików sprzed dziewięciu lat. Nazwisko Narewskiego też padło.

— Grafiki mieliście przechowywać zgodnie z umową.

— Przechowujemy. Pytam, czy ktoś jeszcze zamierza zapewniać mnie, że te sprawy są zamknięte.

Mężczyzna wyjął z kieszeni mały notes, zajrzał do niego i położył na stole. Nazywał się Sylwester Kram, prowadził spółkę Wertakon Doradztwo i oficjalnie doradzał firmom w kontaktach z administracją publiczną. Nigdy nie przedstawiał się jako człowiek którejkolwiek partii.

— Pilnuj obecnych kontraktów. O dawnych sprawach mów tylko prawnikowi — uciął Kram.

— Malczyk to przeszłość. Rudzki też. Teraz ktoś pyta o Werską. I okazuje się, że wszystkie drogi prowadzą do naszej firmy.

— Twojej firmy — poprawił Kram. — Ja kupowałem legalne usługi ochrony.

Darski parsknął śmiechem. Kelner, który właśnie zbliżał się z rachunkiem, zwolnił i odczekał, aż obaj mężczyźni zamilkną.

— Tę bajkę zostaw sobie na przesłuchanie — powiedział Darski. — Pytam, czy ktoś jeszcze nas osłania, czy wszyscy już uciekli.

Kram schował notes, uprzednio sprawdzając, czy nikt nie widzi zapisanej na kartce liczby.

— W najbliższych tygodniach wszyscy będą pilnowali własnych stanowisk. Nie rób nic, co im przeszkodzi.

— A Narewski?

— Niech przestanie odbierać telefony od dawnych kolegów. Powiedz mu to sam.

Po wyjściu Krama na stole zostały dwie nietknięte szklanki wody i rachunek, który ktoś inny miał rozliczyć jako spotkanie dotyczące bezpieczeństwa usług logistycznych. Darski czekał jeszcze chwilę, zanim wezwał kelnera.


Cztery lata wcześniej Arthur Stevens wyszedł z samochodu przed kamienicą przy Krakowskim Przedmieściu. Znał ten budynek z wizyt, które nie trafiały do oficjalnego kalendarza ambasady. Na parterze działała kancelaria prawna, piętro wyżej mieściła się fundacja organizująca konferencje gospodarcze, a na najwyższej kondygnacji znajdował się apartament wynajmowany tylko na zamknięte spotkania.

W sieni czekał Elliot Kelleher. Oficjalnie występował jako doradca do spraw bezpieczeństwa regionalnego. Stevens znał go z wcześniejszych spotkań, które rzadko trafiały do kalendarza ambasady. Kelleher nie miał dziś ze sobą służbowej teczki ani identyfikatora; zwykły ciemny płaszcz odwiesił dopiero za drugimi drzwiami.

— Przyjdzie? — zapytał Stevens.

— Kandydat już jest w drodze. Jego człowiek od finansów również. Obiecali, że nie będą przyprowadzać ochrony do środka.

— Ich obstawa mnie nie obchodzi. Gorzej, jeśli za rok zaczną opowiadać, o czym tu mówiliśmy.

Kelleher przyjrzał mu się z rozbawieniem.

— Jeżeli zaczną opowiadać, że spotkali ambasadora, nie będzie w tym nic nadzwyczajnego.

— Zależy, co usłyszą od ciebie.

W salonie przygotowano kawę i stół z dokumentami. Stevens usiadł blisko drzwi, a Kelleher zostawił telefon w zamkniętej szafce.

Po kilku minutach pojawił się Edmund Kliszewski, kandydat na prezydenta popierany przez jedną z największych partii. Od kilkunastu lat działał w polityce, ale dopiero teraz przekonał swoje zaplecze, że może wygrać wybory bez zdawania się na partyjnych weteranów. Towarzyszył mu Igor Rozworski, szef sztabu, który wolał mówić o kosztach kampanii niż o jej programie.

— Panowie — zaczął Kliszewski, zanim usiedli. — Wolałbym, żebyśmy nie robili z tego spotkania przesłuchania kandydata na prezydenta.

Stevens uścisnął mu dłoń.

— Gdybyśmy chcieli pana przesłuchać, nie zapraszalibyśmy pana na kawę.

Cienka teczka Rozworskiego wylądowała na krześle, zanim jej właściciel rozejrzał się po pokoju. Pięć tygodni wcześniej rozmawiał w ambasadzie o inwestycjach energetycznych, a Stevens zapowiedział wówczas możliwość wsparcia polskich programów infrastrukturalnych. Dzisiaj po raz pierwszy miał przedstawić człowieka spoza dyplomacji.

— Jesteście w połowie kampanii — powiedział Kelleher. — Wahania poparcia są większe, niż wynika z pańskich publicznych wypowiedzi. Największe problemy ma pan w regionach, w których inwestycje przemysłowe przestały być wiarygodnym hasłem. Ludzie pamiętają zamykane fabryki.

— W Polsce wszyscy pamiętają zamykane fabryki — odpowiedział Kliszewski. — Proszę mi nie tłumaczyć mojego kraju.

— Mnie interesuje, co mogą nam panowie zaproponować — wtrącił Rozworski.

Kliszewski rzucił mu krótkie spojrzenie. Nie zamierzał zostawiać całej rozmowy człowiekowi od pieniędzy.

— Potrzebuję kontaktów z przemysłem i sygnału, że moje zwycięstwo nie zepsuje współpracy z sojusznikami. O sondażach porozmawiam z własnym sztabem — powiedział Kliszewski.

Na kartce podsuniętej przez Stevensa znajdowała się lista planowanych wizyt przedstawicieli firm zbrojeniowych i agencji gospodarczych. Pod koniec tabeli widniała data delegacji do polskiego zakładu produkującego wyposażenie wojskowe.

— To da się zrobić. Są przedsiębiorcy zainteresowani spotkaniami, a pańskie propozycje budzą uwagę. Na takim sygnale może pan budować kampanię.

Kliszewski nie sięgnął po kartkę.

— A jeżeli wybory wygra mój przeciwnik?

— Będziemy rozmawiać z prezydentem wybranym przez obywateli — odparł ambasador. — Taka jest praca dyplomaty.

Kelleher nalał sobie kawy. Długo milczał, zanim odezwał się ponownie.

— Panie Kliszewski, da się zwiększyć szanse. Nie o każdym pośredniku musi pan wiedzieć od razu. Za to po wyborach warto pamiętać, kto pomógł — powiedział Kelleher.

Po słowach Kellehera Rozworski uniósł głowę. Kliszewski nie odrywał wzroku od Amerykanina.

— Jeśli to legalna pomoc, chcę nazwisk i rachunków — odparł Kliszewski. — Nie zamierzam podpisywać pustego czeku.

— Rozumiem. Proponuję tylko, żeby nie został pan sam — odparł Kelleher.

Stevens skierował rozmowę ku programowi modernizacji armii i wspólnej konferencji po wyborach. Kliszewski znał te potrzeby, lecz nie dysponował budżetem, który pozwalałby od ręki obiecać zakupy.

— Ja nie zamawiam uzbrojenia, panie ambasadorze. Mogę rozmawiać o kierunku polityki, ale kontrakty podpisuje rząd.

— O poparcie dla tego kierunku proszę — odparł Stevens. — Minister zajmie się szczegółami.

— A cena?

Ambasador spojrzał na niego uważniej.

— Cena bezpieczeństwa zawsze jest wysoka. Szczegóły zostawiłbym specjalistom.

O kopię listy wizyt poprosił Rozworski. Na odwrocie własnej kartki zanotował dwa nazwiska amerykańskich przedstawicieli biznesu i termin spotkania z pośrednikiem. Kliszewski polecił mu przekazać do sztabu dokumentację wszystkich uzgodnień. Rozworski skinął głową, lecz nadal zapisywał prywatne numery telefonów.


Kiedy polscy goście wyszli, Kelleher stanął przy oknie, obserwując skrzyżowanie. Stevens nie ukrywał niezadowolenia.

— Za szybko przeszedłeś do zobowiązań.

— Sam zapytałeś, czy przyjdzie. Przyszedł, bo potrzebuje pomocy.

— Kandydat może jeszcze przegrać.

— Dlatego mamy ludzi po obu stronach. Po wyborach każdy będzie opowiadał, że niczego nie obiecywał — odpowiedział Kelleher.

Stevens nie wiedział, ile spotkań Kelleher odbywał poza jego wiedzą. Wolał tego teraz nie sprawdzać; wówczas musiałby zdecydować, co zrobić z odpowiedzią.

— A jeśli w Warszawie zaczną się domyślać, co robisz?

— Najpierw będą musieli ustalić, z kim rozmawialiśmy — odpowiedział Kelleher.

Kelleher sięgnął po płaszcz.

— Nie chcę, żeby nazwisko ambasadora znalazło się w żadnym raporcie operacyjnym — powiedział Stevens.

— Oczywiście.

Odpowiedź była zbyt szybka, by ambasador uznał ją za obietnicę.


Tydzień później Kliszewski uczestniczył w spotkaniu wyborczym na południu kraju. Na scenie zapewniał zgromadzonych, że o sprawach kraju będą decydować polskie władze, bez nacisków zagranicznych stolic. Słuchacze przyjęli te słowa oklaskami. Po zejściu z podium sztabowiec przekazał mu kopertę z nowymi badaniami. Rozworski pojawił się dopiero wieczorem, kiedy kandydat kończył kolację z lokalnymi działaczami.

— Mamy finansowanie kolejnej serii spotów — powiedział, siadając obok niego. — I obietnicę dużej konferencji gospodarczej. Muszę tylko dopiąć kilka kontaktów.

— Od Stevensa?

— Od ludzi, którzy znają ludzi Stevensa. Wystarczy, że przestaniesz pytać o nazwiska przy kolacji.

Kliszewski odłożył widelec. Rozworski przez cały dzień zachowywał się jak człowiek, któremu nagle przestały przeszkadzać limity budżetowe.

— Nie podpiszesz niczego w moim imieniu — ostrzegł.

— Nie potrzebuję twojego podpisu. Potrzebuję, żebyś wygrał.

Kliszewski patrzył na niego przez chwilę. Powinien był wstrzymać rozmowy z pośrednikami i zażądać pełnej dokumentacji, zanim zgodzi się na kolejną transzę kampanii. Zamiast tego zapytał o termin konferencji. Do wyborów zostało niewiele czasu, a ostatni sondaż nie dawał mu pewnego zwycięstwa. Uznał, że dopilnowanie finansów może jeszcze odłożyć o kilka dni. Później miał wielokrotnie wracać do tej decyzji.

Rozdział 7. Rachunek

Kliszewski od dwóch godzin przeglądał dokumenty programu pancernego. Wojskowi wskazywali potrzebny sprzęt, ale w aneksach pojawiały się firmy, których nie znał żaden z uczestników odprawy.

Zakup trzystu czołgów obejmował części, szkolenie i serwis. Osobny harmonogram przewidywał jednak wielomilionowe usługi konsultingowe niezwiązane bezpośrednio z przygotowaniem armii.

Szef kancelarii, Tomasz Łabenda, czekał z otwartym terminarzem.

— Ambasador chce widzieć się z panem przed konferencją — powiedział. — Przysłał też sugestię, żeby podczas wspólnego wystąpienia podkreślić ciągłość programu.

— Którego programu? Sprzętowego czy szkoleniowego?

— W nocie wymieszali jedno z drugim.

Pod hasłem „wsparcie operacyjne” znalazły się usługi doradców politycznych i pośredników, którzy nie mieli szkolić żołnierzy. Kliszewski przesunął zestawienie na środek biurka.

— Kto ich wpisał? — zapytał.

— Departament od dostawców. Część podobno dogadano na spotkaniach międzyrządowych.

— Nazwiska?

— Na papierze są spółki. Kto za nimi stoi, w głównym kontrakcie już nie napisali.

— W takim razie zażądajmy załączników od ministra obrony.

Rozworski miał dostęp do podobnych zestawień już w czasie kampanii i nigdy nie wyjaśnił prezydentowi, dlaczego część rachunków przechodziła przez spółki obsługujące również jego politycznych przeciwników.

Łabenda nie ruszył się z miejsca. Kliszewski pamiętał go jeszcze z kampanii, gdy potrafił znaleźć brakujący samochód, salę i pieniądze na spotkanie w ciągu jednej godziny. Teraz ten sam człowiek unikał spojrzenia na dokumenty, z których jasno wynikało, że koszt usług pośrednich przekroczy wydatki na niektóre elementy wyposażenia armii.

— Minister powie, że część jest objęta tajemnicą handlową — uprzedził Łabenda.

— Niech powie. Załączniki mają być na moim biurku.

Prezydent nie mógł sam zmienić kontraktu podpisywanego przez resort obrony. Mógł jednak zażądać wyjaśnień i odmówić publicznego poparcia umowie. Od kilku tygodni doradcy ostrzegali go, że taki konflikt z własnym zapleczem rozbije większość parlamentarną.

— Premier już pytał, czy wszystko gotowe do wystąpienia — dodał Łabenda.

— Ciekawe, że pyta o wystąpienie, a nie o to, za co płacimy.


Popołudniowa wizyta Stevensa odbyła się oficjalnie, z uprzedzeniem i obsługą protokolarną. Ambasador rozpoczął od wyrażenia zadowolenia z postępów współpracy wojskowej, ale Kliszewski nie zamierzał jeszcze odłożyć dokumentów.

— Mam pytanie o Wertakon Doradztwo — powiedział po chwili.

Stevens nawet nie drgnął.

— Polska firma doradcza?

— Wertakon. Polski adres, pieniądze na wojskowe szkolenia i ani jednej jasnej odpowiedzi, co właściwie mają robić.

— Nie prowadzę rozliczeń prywatnych podwykonawców, panie prezydencie.

— A zna pan Sylwestra Krama?

Ambasador spojrzał na kartkę, którą Kliszewski położył przed nim.

— Nazwisko obiło mi się o uszy podczas spotkań gospodarczych.

— W każdym załączniku inna spółka, a wszędzie podobne usługi. I mam stanąć przed kamerą i powiedzieć, że popieram taki kontrakt?

Stevens odsunął kartkę.

— Mówimy o programie ważnym dla obu naszych krajów — odparł Stevens. — Jeśli ma pan pytania do podwykonawców, pańscy ministrowie mogą je wyjaśnić. Nie mieszajmy tego z sojuszem.

— W kampanii rozmawiałem z panem o bezpieczeństwie. Dzisiaj widzę, że przy tym stole ktoś próbował sobie urządzić kasę bez dna.

Ambasador przestał udawać, że chodzi wyłącznie o formalności. Odsunął się nieznacznie od stołu.

— Edmund, radzę ci uważać. W Waszyngtonie zauważają takie zwroty. Szybciej, niż myślisz.

— Mam się uśmiechnąć do kamer? O to prosisz?

— Sam zdecydujesz, co powiedzieć. Liczę tylko, że rozumiesz konsekwencje.

Rozmowa z Kelleherem sprzed wyborów wracała Kliszewskiemu do pamięci, zwłaszcza obietnica pomocy bez wyjaśnienia jej sposobu. Teraz zastanawiał się, ile ustaleń zapadło poza jego wiedzą. Nie miał dowodów, a pytania o pieniądze wywoływały odpowiedzi o sojuszu i bezpieczeństwie.

— Konferencję możemy przełożyć — powiedział.

— Oczywiście. Ale radziłbym wcześniej porozmawiać z tymi, którzy pomogli panu wygrać — odparł Stevens.

Ambasador wstał. Dopiero kiedy wyszedł, Kliszewski zauważył, że przez całą rozmowę nie padło nazwisko ani jednego polskiego żołnierza mającego korzystać z programu szkoleniowego.


Tego samego wieczoru premier Marek Bogdanowski spotkał się z przewodniczącym klubu rządzącego i ministrem obrony Tadeuszem Tarczyńskim. Kiedy sekretarz opuścił gabinet, minister rzucił na stół wydruk notatki z kancelarii prezydenta.

— Zażądał pełnych załączników. Wszystkich. Razem z podwykonawcami.

— Ma prawo. My zresztą też powinniśmy byli wcześniej zażądać tych papierów — odpowiedział premier.

Przewodniczący klubu, Igor Rozworski, który po kampanii Kliszewskiego wrócił do prowadzenia partyjnych interesów, uśmiechnął się z wyraźną niechęcią.

— Cztery lata temu chciał przede wszystkim wygrać. Teraz próbuje udowodnić, że ani razu nie rozmawiał z ludźmi, którzy mu w tym pomogli.

— Jakimi ludźmi? — spytał Bogdanowski.

— Przedsiębiorcami. Doradcami. Organizatorami spotkań. Zwykłe zaplecze każdej kampanii.

— To pokaż umowy. Skoro zwykłe zaplecze, problemu nie będzie.

Rozworski zmierzył premiera niechętnym spojrzeniem. Od początku nie ufał jego skrupulatności, choć to Bogdanowski pomógł partii odzyskać wiarygodność po poprzednim kryzysie. Premier miał jednak własny problem: parlamentarna większość zależała od kilku posłów, których poparcie trudno było utrzymać bez obietnic regionalnych inwestycji.

— Opozycja rzuci się na kontrakt przy pierwszej okazji — powiedział. — A potem zablokuje modernizację, którą sama zapowiadała w kampanii.

— Niech się rzuca. Ja chcę wiedzieć, kto wycenił te szkolenia i czy w ogóle się odbyły — odpowiedział Bogdanowski.

Tarczyński popatrzył na niego zaskoczony.

— Ma pan jakieś informacje o rozliczonych szkoleniach?

— Dostałem sygnał, że KAS pyta o firmy pracujące przy naszym zapleczu logistycznym. To może być zwykła kontrola, ale wolę poznać wynik, zanim ktoś przyjdzie z kamerą.

Po pytaniu o szkolenia Rozworski stracił swobodę. Najpierw zwrócił się ku oknu, później przeszedł do terminów debaty parlamentarnej. Bogdanowski wysłuchał go i polecił Tarczyńskiemu przygotować komplet dokumentów do kontroli.

Rozdział 8. Noc wyborcza

Rano Adam i Lena otworzyli zlecenie dotyczące trzech komisji wyborczych. Na ekranie widniały Kraków, Lublin i Rzeszów oraz data drugiej tury sprzed czterech lat. Borowska przyniosła akta i nowe zdjęcia kart. Lena od razu podsunęła jej fotografię różniącą się od egzemplarza zachowanego w dokumentacji komisji.

Śmierci Malczyka, Rudzkiego i Werskiej już doprowadziły ich do tych samych pośredników. Teraz mieli sprawdzić, co robili ludzie opłacani przez te firmy w noc wyborów, które wyniosły Kliszewskiego do Pałacu Prezydenckiego.

— Trzy komisje. Jedna noc — powiedziała Borowska. — Tu mamy adresy i dokumenty. O pozostałych na razie nie wiemy dość, żeby trafić we właściwy moment.

— A jeśli ktoś wyjdzie z budynku z torbą, mamy udawać, że nie wiemy, dokąd poszedł? — zapytała Lena.

— Jeśli ustalimy, dokąd poszedł, sprawdzimy — odparła Borowska. — Ale sam cień torby na korytarzu nie zaprowadzi nas przez pół miasta. Nie chcę zgadywania w raporcie.

Na pierwszym protokole Adam wskazał poprawki uzasadnione przez komisję omyłkami rachunkowymi. Podczas kontroli archiwalnej znaleziono jednak kartę do głosowania z oznaczeniem niezgodnym z wcześniejszym zdjęciem wykonanym przez męża zaufania. To zdjęcie stało się podstawą zawiadomienia, ale nie wyjaśniało, kiedy kartę zmieniono.

— Zdjęcie może mieć źle zapisaną godzinę — zauważyła Lena. — A karta mogła trafić do innego stosu. Ludzie po całym dniu liczenia robią błędy.

— Możliwe. Włączmy odczyt, zanim zdecydujemy, kto tu się pomylił.

Adam połączył numer komisji, plan szkoły i zdjęcie spornej karty. System przyjął żądanie, lecz pokazał tylko zamazany korytarz. Dopiero po dodaniu numeru plomby na worku wyborczym obraz się ustabilizował. Adam poprowadził wolną kamerę przez drzwi do sali liczenia.

W sali gimnastycznej krakowskiej szkoły stały połączone ławki. Za nimi siedziało siedmioro zmęczonych ludzi, którzy od wielu godzin przekładali karty i sprawdzali liczby. Jeden z członków komisji zdjął marynarkę i powiesił ją na oparciu krzesła. Kobieta z krótkimi włosami poprawiła stos kart, protestując przeciwko temu, że ktoś pomylił koperty z podpisanymi wykazami.

Adam śledził salę, a Borowska porównywała czas rekonstrukcji z protokołem komisji. Zbliżała się przerwa techniczna odnotowana w protokole. Obraz był stabilny, więc Adam nie zatrzymywał odczytu.

— Dwudziesta pierwsza trzydzieści siedem — odczytała major. — W notatce przewodniczącego jest informacja o przerwie technicznej. Trwała dziewięć minut.

W rekonstrukcji członkowie komisji wychodzili na korytarz podczas ogłoszonej przerwy technicznej. W sali pozostały tylko dwie osoby, choć zgodnie z protokołem komisja miała pracować w szerszym składzie. Starszy mężczyzna, wskazany jako przewodniczący, otworzył drzwi przybyszowi spoza listy członków i obserwatorów. Przerwa oznaczała wstrzymanie formalnego liczenia; po powrocie pozostałych rozpoczęto je ponownie, już z materiałem pozostawionym przez nieznajomego.

Przybysz miał ciemną kurtkę i skórzaną teczkę. Wszedł pewnie, jak ktoś oczekiwany. Położył teczkę na ławce i zaczął mówić do przewodniczącego. Adam obrócił kamerę, próbując odczytać ruch jego warg, lecz w tym odcinku dźwięk i szczegóły twarzy nadal ginęły w szumie.

— Kto to jest? — zapytała Lena.

— Zatrzymaj na jego twarzy — poleciła Borowska. — Chcę zobaczyć, czy wraca w innych miejscach.

Gdy Adam oznaczał fragment do zachowania, mężczyzna otworzył teczkę i wyjął niewielką paczkę przewiązaną papierową opaską. Wsunął ją pod wykaz obecności, zanim przewodniczący zamknął drzwi przed powracającymi z przerwy członkami komisji.

Lena cofnęła rekonstrukcję o kilka minut, szukając pakietu wśród rzeczy, które komisja miała wcześniej na stole.

— Wcześniej jej tu nie było — powiedziała Lena. — Ten człowiek przyniósł ją po zamknięciu lokalu.

— Dalej — poleciła Borowska, choć Lena już przesuwała oś czasu.

Przeczytałeś bezpłatny fragment.
Kup książkę, aby przeczytać do końca.
E-book
za 15.75
drukowana A5
za 45.97