E-book
28.35
drukowana A5
79.96
Ogień w związku

Bezpłatny fragment - Ogień w związku

Objętość:
500 str.
ISBN:
978-83-293-0246-3
E-book
za 28.35
drukowana A5
za 79.96

Wstęp

Miłość miłością, ale gdzie podziała się namiętność?

Pamiętasz początki swojego związku?

Te spojrzenia, które mówiły więcej niż tysiąc słów? Przypadkowe dotknięcia, które wcale nie były przypadkowe? Pocałunki, które miały trwać chwilę, a kończyły się godzinę później? I to przyjemne uczucie, kiedy na samą myśl o spotkaniu z ukochaną osobą serce zaczynało bić trochę szybciej?

Wtedy jakoś nikomu nie przeszkadzało, że następnego dnia trzeba wstać do pracy. Zmęczenie oczywiście istniało, ale dziwnym trafem zawsze znajdowały się jeszcze siły na przytulanie, całowanie i znacznie przyjemniejsze zajęcia.

A potem minęło kilka lat.

Dzisiaj największą ekscytację potrafi wywołać wiadomość, że rachunek za prąd jest niższy niż w poprzednim miesiącu. Zamiast namiętnych pocałunków pojawia się szybkie cmoknięcie w policzek, a zamiast romantycznego wieczoru — telewizor, telefon i pytanie:

— Wyłączyłeś światło w kuchni?

A seks? Cóż, bywa różnie. U jednych nadal jest ważną częścią wspólnego życia, u innych pojawia się coraz rzadziej. Czasami raz na kilka tygodni, czasami raz na kilka miesięcy. Zdarza się również, że znika niemal całkowicie.

I nie byłoby w tym nic złego, gdyby obie strony były z takiego stanu rzeczy zadowolone. Nie istnieje przecież żadna uniwersalna norma określająca, ile razy w tygodniu kochająca się para powinna uprawiać seks. Problem zaczyna się wtedy, kiedy jedno z partnerów tęskni za bliskością, a drugie nawet nie zauważa, że czegoś brakuje.

Albo kiedy seks staje się kolejnym obowiązkiem. Czymś, co trzeba zrobić, żeby druga osoba przestała narzekać. Bo przecież wypada. Bo dawno nic nie było. Bo może wreszcie będzie spokój.

Tylko czy naprawdę o to chodzi?

Seks to nie przegląd techniczny samochodu

Wyobraź sobie taką sytuację. Jest sobotni wieczór. Dzieci śpią, naczynia pozmywane, pranie rozwieszone. Wreszcie można odpocząć.

Jedna osoba leży już w łóżku, przeglądając telefon. Druga spogląda na nią z nadzieją.

— Może dzisiaj?

— Ale jestem zmęczona.

— Przecież zawsze jesteś zmęczona.

— A ty zawsze myślisz tylko o jednym!

I romantyczny nastrój właśnie wyparował.

Brzmi znajomo?

Oczywiście nie każda para przeżywa takie sytuacje. Jednak różnice w potrzebach seksualnych należą do problemów, z którymi mierzy się wiele związków. Jedno pragnie częstszych zbliżeń, drugie potrzebuje więcej odpoczynku, czułości albo emocjonalnego bezpieczeństwa. Czasami problemem jest stres, czasami zdrowie, a czasami zwyczajne poczucie, że partner interesuje się nami wyłącznie wtedy, kiedy ma ochotę na seks.

W takich okolicznościach nawet najpiękniejsza sypialnia, pachnące świece i satynowa pościel niewiele pomogą.

Bo seks nie powinien przypominać przeglądu technicznego samochodu. Nie trzeba go wykonywać co określoną liczbę dni, żeby związek zachował ważność. Nie chodzi też o to, żeby jedna osoba otrzymała swoją porcję przyjemności, a druga mogła wreszcie spokojnie zasnąć.

Udane życie seksualne powinno dawać satysfakcję obojgu partnerom. Nie zawsze taką samą, niekoniecznie w identyczny sposób, ale opartą na wzajemnym zainteresowaniu, szacunku i dobrowolności.

I właśnie o tym będziemy rozmawiać.

A co z przyjemnością drugiej osoby?

Poruszmy teraz temat, który niektórym może wydać się niewygodny. Czy naprawdę wiemy, co sprawia przyjemność naszemu partnerowi?

Nie chodzi o to, co nam się wydaje ani o to, co sprawdzało się dziesięć lat temu. Chodzi o to, czego ta konkretna osoba pragnie dzisiaj.

Czy lubi długie pocałunki? Delikatny masaż? Powolną grę wstępną? A może najbardziej podnieca ją spontaniczność, flirt i poczucie, że nadal jest pożądana?

Czy kiedykolwiek o to zapytaliśmy?

A może przez lata przyzwyczailiśmy się do pewnego schematu i uznaliśmy, że skoro nikt nie protestuje, wszystko jest w porządku? Tymczasem brak protestu nie zawsze oznacza zadowolenie.

Wiele osób ma trudności z mówieniem o swoich potrzebach seksualnych. Niektórzy obawiają się niezrozumienia, inni zawstydzenia albo urażenia partnera. Zdarza się również, że ktoś sam nie potrafi jeszcze określić, co sprawia mu przyjemność.

Dlatego w tej książce nie będziemy udawać, że dobry seks polega wyłącznie na spontaniczności. Porozmawiamy o grze wstępnej, dotyku, pożądaniu, fantazjach, przyjemności i różnicach między partnerami. O tym, dlaczego czasami trudno osiągnąć satysfakcję seksualną i dlaczego warto interesować się nie tylko własnymi doznaniami.

Nie zabraknie również tematów, o których ludzie często wstydzą się mówić nawet we własnej sypialni. Podejdziemy do nich bez oceniania, zawstydzania i przekonywania, że wszyscy powinni lubić to samo.

Kiedy ostatnio byliście na prawdziwej randce?

A teraz pytanie z zupełnie innej beczki. Kiedy ostatnio zaprosiłeś swoją partnerkę albo swojego partnera na randkę?

Nie na zakupy. Nie do marketu budowlanego, bo akurat była promocja na farby. Nie na szybki obiad między wizytą u mechanika a odbiorem przesyłki.

Na prawdziwą randkę.

Taką, na którą człowiek chce się przygotować, ładnie ubrać, a może nawet użyć perfum, które od pół roku stoją na półce.

Oczywiście randka nie musi oznaczać eleganckiej restauracji, drogiego wina i rachunku, po którym przez tydzień jemy makaron. Można pójść na spacer, urządzić piknik, wspólnie ugotować kolację albo wypić kawę w niewielkiej kawiarni.

Można nawet wybrać się na kebaba!

Tak, dobrze czytasz. Sam kebab nie jest problemem. Jeżeli oboje go uwielbiacie, potraficie przy nim rozmawiać, śmiać się i flirtować, może to być naprawdę udana randka. Problem pojawia się wtedy, gdy ktoś uważa, że sam fakt kupienia drugiej osobie jedzenia załatwia sprawę romantyzmu na najbliższe pół roku.

— Przecież zabrałem cię na randkę!

— Kochanie, pojechaliśmy po kebaba, bo nie chciało ci się gotować.

— Ale byliśmy razem!

No cóż. Trudno odmówić temu argumentowi pewnej logiki.

Tylko że w związku nie chodzi wyłącznie o przebywanie w tym samym miejscu. Chodzi o bycie razem. O zainteresowanie drugą osobą, wspólną zabawę i możliwość spojrzenia na partnera nie tylko jak na współorganizatora domowego życia, ale również jak na człowieka, który kiedyś potrafił wywołać motyle w brzuchu.

I nadal może.

Nasi przodkowie też mieli swoje sposoby

Seksualność człowieka nie narodziła się wraz z internetem, aplikacjami randkowymi ani poradnikami dla par. Ludzie od tysięcy lat zakochiwali się, flirtowali, uwodzili, zdradzali, przeżywali zazdrość i poszukiwali przyjemności.

W starożytnych Indiach powstawały traktaty poświęcone miłości, pożądaniu i sztuce życia. W Chinach rozwijały się rozmaite koncepcje łączące seksualność z filozofią i wyobrażeniami o zdrowiu. Rzymianie pozostawili po sobie literaturę, malowidła i przedmioty pokazujące, jak różnorodne były ich postawy wobec erotyki.

Również w dawnej Polsce ludzie nie zajmowali się wyłącznie uprawą roli, prowadzeniem wojen i chodzeniem do kościoła. Zakochiwali się, zalecali do siebie, zawierali małżeństwa i przeżywali namiętności. Choć oczywiście społeczne zasady, oczekiwania wobec kobiet i mężczyzn oraz możliwości swobodnego decydowania o własnym życiu wyglądały często zupełnie inaczej niż dzisiaj.

Zajrzymy więc do dawnych sypialni, przyjrzymy się obyczajom różnych kultur i sprawdzimy, co ludzie wiedzieli o miłości oraz seksualności przed nami.

Nie będziemy jednak idealizować przeszłości. Nie każdy dawny zwyczaj był romantyczny, rozsądny czy sprawiedliwy. Niektóre mogą nas zainspirować, inne zaskoczyć, a jeszcze inne pokazać, jak wiele zmieniło się w podejściu do wzajemności i zgody.

Jedno jest pewne: nasi przodkowie pozostawili nam znacznie więcej ciekawych historii o miłości, niż mogłoby się wydawać.

Ta książka nie będzie tylko do czytania

Możesz przeczytać sto poradników o udanym związku, zapamiętać wszystkie mądre cytaty i nadal każdego wieczoru siedzieć z telefonem, podczas gdy druga osoba będzie zastanawiać się, kiedy ostatnio naprawdę poświęciliście sobie uwagę.

Sama wiedza niewiele zmieni, jeśli nie spróbujemy wykorzystać jej w praktyce. Dlatego przygotowaliśmy dla Was coś więcej niż rozważania o miłości.

W kolejnych rozdziałach znajdziecie ćwiczenia dla par, pytania pomagające rozmawiać o potrzebach, propozycje wspólnych zabaw i gotowe scenariusze randek. Niektóre będą romantyczne, inne zabawne, a jeszcze inne bardziej zmysłowe i odważne. Pokażemy również, jak na nowo odkrywać przyjemność z dotyku, flirtowania i wzajemnego uwodzenia.

Nie będziecie musieli kupować drogich gadżetów ani rezerwować apartamentu z jacuzzi, chociaż jeśli macie na to ochotę i możliwości, nikt Wam przecież nie zabroni. Czasami wystarczy odrobina wyobraźni, trochę wolnego czasu i gotowość, żeby zrobić coś inaczej niż zwykle.

Wszystkie propozycje traktujcie jednak jak zaproszenie, a nie obowiązek. Możecie je zmieniać, pomijać lub przerywać. Każde z Was ma prawo powiedzieć „nie”, również wtedy, gdy wcześniej zgodziło się na wspólną zabawę.

Nie chodzi o przekraczanie cudzych granic, lecz o wspólne odkrywanie tego, co sprawia Wam radość.

Nie musicie wracać do tego, co było kiedyś

Wiele osób marzy o tym, żeby w ich związku znowu było tak jak na początku. Żeby wróciły pierwsze pocałunki, niecierpliwe oczekiwanie na spotkanie i namiętność, która nie pozwalała oderwać od siebie rąk.

Ale czy naprawdę trzeba cofać czas?

Przecież dzisiaj znacie się znacznie lepiej. Wiecie, co Was śmieszy, co denerwuje, czego się boicie i o czym marzycie. Przeszliście razem przez sytuacje, o których na pierwszej randce nawet Wam się nie śniło. Macie wspomnienia, doświadczenia i wspólną historię.

To ogromny kapitał.

Nie musicie udawać dwudziestolatków ani próbować odtworzyć każdego szczegółu początków znajomości. Możecie stworzyć coś nowego: dojrzalszą bliskość, bardziej świadomą seksualność, relację, w której jest miejsce zarówno na czułość i bezpieczeństwo, jak i na flirt, pożądanie oraz ekscytację.

Oczywiście nie każdą trudność da się rozwiązać romantyczną kolacją. Czasami potrzebna będzie szczera rozmowa, zmiana codziennych nawyków, a niekiedy pomoc specjalisty. Ale warto zacząć od prostego pytania:

Czy nadal chcemy być dla siebie nie tylko partnerami w codziennym życiu, lecz także kochankami?

Jeśli odpowiedź brzmi „tak”, mamy już dobry początek.

Nie obiecujemy, że po przeczytaniu tej książki będziecie uprawiać seks codziennie. Zresztą wcale nie taki jest cel. Chcemy pomóc Wam odnaleźć własny sposób na bliskość, w którym oboje będziecie czuli się ważni, kochani i pożądani.

Bo ogień w związku nie musi płonąć każdego dnia jednakowo. Czasami będzie wielkim płomieniem, czasami spokojnym żarem. Najważniejsze, żebyście oboje chcieli o niego dbać.

A teraz odłóżcie na chwilę telefon, spójrzcie na osobę obok i przypomnijcie sobie, za co kiedyś tak bardzo ją pokochaliście.

Być może właśnie od tego zacznie się Wasza kolejna, zupełnie nowa historia.

Samuel Kaine & Dora

Część I — „Gdzie podział się ten ogień?”

Rozdział 1 — Kiedy namiętność zamienia się w rutynę

Kiedyś nie mogliście oderwać od siebie rąk…

Na początku związku wiele rzeczy przychodziło naturalnie. Nie trzeba było specjalnie planować romantycznych wieczorów, przypominać sobie o przytulaniu ani wpisywać randek do kalendarza. Wystarczył pocałunek w kuchni, przypadkowe muśnięcie dłoni albo spojrzenie, które mówiło: „Poczekaj tylko, aż zostaniemy sami”.

A potem przyszło życie.

Wspólne mieszkanie, może ślub, dzieci, kredyt, praca i obowiązki. Pojawiły się rachunki, zakupy, remonty, szkolne zebrania i niekończące się pytania o to, kto tym razem wyniesie śmieci. W pewnym momencie romantyczne wiadomości zaczęły ustępować miejsca bardziej praktycznym komunikatom.

„Tęsknię za Tobą” zmieniło się w „Kup chleb”, a „Nie mogę się doczekać, aż Cię zobaczę” zastąpiło „O której będziesz? Trzeba odebrać paczkę”. Z kolei dawne „Mam na Ciebie ochotę” coraz częściej przegrywało z „Daj mi dzisiaj spokój, padam z nóg”.

Czy oznacza to, że miłość się skończyła? Niekoniecznie.

Być może nadal bardzo się kochacie, jesteście dla siebie ważni, wspieracie się w trudnych chwilach i nie wyobrażacie sobie życia osobno. Tylko gdzieś po drodze przestaliście być przede wszystkim zakochanymi ludźmi, a zaczęliście funkcjonować jak sprawnie zorganizowany zespół do zarządzania codziennością.

Nie ma nic złego we wspólnym organizowaniu życia. Problem pojawia się wtedy, gdy obowiązki zajmują tyle miejsca, że trudno znaleźć przestrzeń na zwyczajną czułość, flirt czy chwilę spontanicznej bliskości.

I właśnie temu przyjrzymy się w tym rozdziale.

Miłość nie zawsze idzie w parze z pożądaniem

Warto zrozumieć pewną rzecz: można kogoś kochać, a jednocześnie nie mieć ochoty na seks. Można również odczuwać silne pożądanie, nie będąc zakochanym. Miłość, przywiązanie i pożądanie są ze sobą powiązane, ale nie oznaczają dokładnie tego samego.

Na początku znajomości często występują razem. Nowa osoba fascynuje nas niemal pod każdym względem. Chcemy ją poznawać, dotykać, całować i spędzać z nią jak najwięcej czasu.

Nie bez znaczenia jest tutaj działanie naszego mózgu. Nowość, oczekiwanie i przyjemne doświadczenia angażują układ nagrody, w którym ważną rolę odgrywa między innymi dopamina. To jeden z powodów, dla których początki zakochania mogą być tak intensywne.

Z czasem jednak to, co kiedyś było nieznane i ekscytujące, staje się częścią codzienności. Poznajemy przyzwyczajenia partnera, jego ulubione potrawy, sposób zasypiania i to, że zawsze zostawia kubek w najmniej odpowiednim miejscu. Wiemy, jak wygląda rano, zanim zdąży się uczesać, jaki ma humor po ciężkim dniu i kiedy mówi „nic się nie stało”, choć wyraźnie coś się stało.

Pojawiają się znajomość, bezpieczeństwo i przywiązanie. To bardzo cenne elementy związku, jednak poczucie bezpieczeństwa nie zawsze automatycznie wywołuje seksualną ekscytację.

Nie oznacza to, że namiętność musi zniknąć. Po latach może po prostu potrzebować innych warunków niż na początku znajomości. Dawniej wystarczała sama perspektywa spotkania. Dzisiaj czasami trzeba najpierw odłożyć telefon, przestać myśleć o pracy, znaleźć chwilę dla siebie i przypomnieć sobie, że osoba siedząca obok na kanapie jest kimś więcej niż współwłaścicielem kredytu hipotecznego.

Najbardziej romantyczne słowa świata: „Wyniosłem śmieci”

Wyobraźmy sobie pewną parę. Nazwijmy ich Ania i Marek.

Są razem od dwunastu lat. Mają dwoje dzieci, mieszkanie, samochód i kalendarz wypełniony obowiązkami. Kochają się, chociaż ostatnio coraz rzadziej znajdują czas, żeby to sobie okazywać.

Pewnego wieczoru Marek postanawia wykazać się inicjatywą. Podchodzi do Ani, obejmuje ją od tyłu i całuje w szyję.

— Może dzisiaj trochę się poprzytulamy? — pyta z nadzieją.

Ania właśnie kończy sprzątać kuchnię.

— Marek, ja jeszcze muszę przygotować dzieciom rzeczy na jutro, nastawić pranie i sprawdzić, czy zapłaciliśmy za przedszkole.

— Przecież możemy to zrobić później.

— Oczywiście. A później kto to zrobi?

Marek wzdycha i wraca do salonu. W jego głowie pojawia się myśl: „Ona już w ogóle mnie nie pragnie”. Ania tymczasem myśli: „On naprawdę nie widzi, ile mam jeszcze do zrobienia?”.

Oboje czują się niezrozumiani. I chociaż żadne z nich nie chciało sprawić drugiemu przykrości, wieczór kończy się chłodną atmosferą.

Co poszło nie tak?

Przede wszystkim zabrakło spojrzenia na sytuację oczami drugiej osoby. Marek potrzebował czułości i fizycznej bliskości. Ania była zmęczona i przeciążona obowiązkami. Oboje mieli swoje potrzeby, ale żadne nie potrafiło ich w tym momencie odpowiednio zakomunikować.

A teraz wyobraźmy sobie nieco inny przebieg tego samego wieczoru.

Marek zauważa, że Ania jest zmęczona.

— Zostaw tę kuchnię. Ja dokończę. Ty idź odpocząć.

— A pranie?

— Nastawię.

— A rzeczy dzieci?

— Też ogarnę.

Ania patrzy na niego podejrzliwie.

— Czego ty ode mnie chcesz?

— Niczego. Po prostu widzę, że jesteś zmęczona.

I właśnie to ostatnie zdanie może mieć większe znaczenie niż najbardziej wyszukany komplement.

Nie dlatego, że pozmywanie naczyń automatycznie prowadzi do seksu. Nie prowadzi i nie powinno być traktowane jako sposób na jego uzyskanie. Chodzi o coś znacznie ważniejszego: poczucie, że partner dostrzega nasze potrzeby, a wspólne obowiązki rzeczywiście są wspólne.

Zresztą warto zauważyć, że gdyby Marek regularnie uczestniczył w codziennych obowiązkach, Ania być może nie musiałaby za każdym razem zastanawiać się, dlaczego nagle proponuje jej pomoc. W dobrze funkcjonującym związku troska nie powinna być wyjątkowym wydarzeniem ani prezentem wręczanym z okazji nadziei na romantyczny wieczór.

Czasami najlepszym sposobem zadbania o atmosferę między partnerami jest po prostu zadbanie o siebie nawzajem. Nie oznacza to jednak, że sam podział obowiązków rozwiąże wszystkie problemy z bliskością.

Choć trzeba przyznać, że „Kochanie, wyniosłem śmieci” raczej nie zastąpi wszystkich namiętnych wyznań.

Kiedy seks zaczyna przypominać powtarzany scenariusz

Porozmawiajmy teraz o czymś, o czym wiele par nie mówi nawet między sobą. O nudzie w sypialni.

Nie chodzi o to, że każdy stosunek seksualny musi być niezwykłym wydarzeniem, pełnym niespodzianek i fajerwerków. Czasami największą przyjemność daje właśnie to, co dobrze znamy.

Problem pojawia się wtedy, gdy bliskość przestaje być świadomym spotkaniem dwojga ludzi, a zaczyna przypominać czynność wykonywaną niemal automatycznie.

Pocałunek. Kilka znajomych gestów. Seks. Koniec.

Jedna osoba odwraca się na bok, druga zastanawia się, czy zdąży jeszcze obejrzeć odcinek serialu.

Oczywiście nie ma nic złego w krótkim, spontanicznym zbliżeniu, jeśli oboje właśnie tego pragną. Nie każdy seks musi trwać długo, nie każde spotkanie musi kończyć się orgazmem i nie każda chwila intymności wymaga świec, muzyki czy romantycznej oprawy.

Jednak jeżeli przez miesiące lub lata wszystko wygląda identycznie, a jedna ze stron przestaje czerpać z tego przyjemność, warto zastanowić się, dlaczego tak się dzieje.

Czy nadal interesujemy się tym, co lubi druga osoba? Czy zauważamy jej reakcje? Czy potrafimy powiedzieć, czego pragniemy? Czy znajdujemy czas na pocałunki, pieszczoty i bliskość, które nie muszą prowadzić do stosunku?

A może po prostu zakładamy, że skoro coś sprawdzało się kiedyś, będzie sprawdzało się zawsze?

Ludzie się zmieniają. Ich ciała, potrzeby i preferencje również. To, co sprawiało przyjemność w wieku dwudziestu pięciu lat, niekoniecznie musi być równie atrakcyjne piętnaście lat później. I odwrotnie — z wiekiem możemy odkrywać zupełnie nowe źródła satysfakcji.

Warto więc od czasu do czasu porozmawiać o własnej seksualności tak, jak rozmawiamy o innych ważnych sprawach. Bez przesłuchiwania partnera, bez porównywania go do innych i bez obrażania się na odpowiedzi.

Bo zdanie „Przecież kiedyś robiłaś to częściej!” potrafi wyrządzić więcej szkody, niż mogłoby się wydawać. Podobnie jak „Kiedyś zawsze miałeś na mnie ochotę”, „Już ci się nie podobam?” albo „Gdybyś mnie kochała, to byś chciała”.

Takie słowa często wynikają z tęsknoty, niepewności albo poczucia odrzucenia. Jednak osoba, która je słyszy, może odebrać je jako pretensję lub próbę wywołania poczucia winy.

A poczucie winy rzadko bywa dobrym afrodyzjakiem.

Warto również wiedzieć, że ochota na seks nie pojawia się u wszystkich w taki sam sposób. Niektóre osoby odczuwają pożądanie spontanicznie. Myśl o seksie pojawia się sama, czasami bez żadnego szczególnego powodu. U innych pragnienie może rozwijać się dopiero w sprzyjających okolicznościach, na przykład podczas czułego dotyku, pocałunków, flirtu albo spokojnego spędzania czasu razem.

Takie doświadczenie określa się mianem pożądania responsywnego. Nie jest ono gorsze ani mniej prawdziwe. Oznacza po prostu, że ochota może pojawić się w odpowiedzi na przyjemne doświadczenie, a niekoniecznie przed jego rozpoczęciem.

Nie wolno jednak mylić tego z przekonaniem, że osobę, która nie chce seksu, należy namawiać tak długo, aż zmieni zdanie. To zupełnie inna sytuacja.

Bliskość wymaga dobrowolności. Każdy ma prawo odmówić, zmienić zdanie albo zakończyć zbliżenie w dowolnym momencie. Jeżeli potrzeby seksualne partnerów się różnią, rozwiązaniem nie jest wywieranie presji, lecz rozmowa, próba zrozumienia przyczyn i wspólne poszukiwanie możliwości, które będą odpowiadały obojgu.

Czasami uda się znaleźć porozumienie samodzielnie. Innym razem pomocna może być konsultacja z seksuologiem lub terapeutą par.

Najważniejsze, żeby nie zamieniać seksu w pole walki.

Rutyna nie zawsze jest wrogiem

W tym miejscu musimy stanąć w obronie rutyny.

Tak, dobrze czytasz.

Choć często obwiniamy ją o wszystkie problemy długoletnich związków, sama w sobie wcale nie jest czymś złym. Dzięki codziennym przyzwyczajeniom nasze życie staje się bardziej przewidywalne. Wiemy, czego możemy oczekiwać od partnera, czujemy się bezpiecznie i nie musimy każdego dnia zastanawiać się, czy druga osoba nadal chce z nami być.

To ogromna wartość. W końcu trudno wyobrazić sobie szczęśliwy związek, w którym każdego ranka trzeba od nowa zdobywać czyjeś uczucia.

Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy przewidywalność zamienia się w obojętność. Kiedy przestajemy pytać partnera, jak minął mu dzień, bo zakładamy, że odpowiedź i tak znamy. Kiedy nie zauważamy nowej fryzury, eleganckiego ubrania albo zmiany nastroju. Kiedy dotyk ogranicza się do przypadkowego potrącenia łokciem podczas mijania się w kuchni, a wspólny wieczór oznacza siedzenie obok siebie z telefonami w rękach.

Wtedy warto zastanowić się, czy nie zaczęliśmy traktować obecności drugiej osoby jako czegoś oczywistego.

Bezpieczeństwo jest jednym z fundamentów udanej relacji, ale nie musi oznaczać rezygnacji z ciekawości. Można znać kogoś od dwudziestu lat i nadal odkrywać w nim coś nowego.

Pod warunkiem, że w ogóle chce się patrzeć.

Związek nie potrzebuje nieustannej ekscytacji, żeby był szczęśliwy. Potrzebuje jednak zainteresowania. Partner nie powinien stawać się kimś, kogo obecność dostrzegamy dopiero wtedy, gdy zabraknie czystych koszul, obiadu albo pomocy przy codziennych obowiązkach.

Warto czasami przypomnieć sobie, że człowiek, z którym dzielimy życie, ma nie tylko swoją listę zadań, ale również marzenia, potrzeby i pragnienia, o których być może od dawna nie rozmawialiśmy.

Czy po latach można jeszcze poczuć motyle w brzuchu?

Oczywiście. Choć niekoniecznie będą to dokładnie te same motyle, które pojawiały się na początku znajomości.

Pierwsze zakochanie ma w sobie element niepewności. Nie wiemy jeszcze, czy druga osoba odwzajemnia nasze uczucia, jak potoczy się znajomość ani co wydarzy się podczas kolejnego spotkania. Po latach wiele z tych niewiadomych znika, ale nie oznacza to, że znika możliwość ekscytacji.

Można przecież zaskoczyć partnera nieoczekiwanym zaproszeniem na randkę, wysłać mu w ciągu dnia wiadomość, która nie dotyczy zakupów, dzieci ani rachunków, albo pocałować go tak, jak dawno się tego nie robiło — bez pośpiechu i natychmiastowego powrotu do obowiązków.

Można również zaproponować coś zupełnie nowego: wspólny wyjazd, taniec, romantyczny wieczór, zmysłowy masaż albo zabawę, podczas której oboje poczujecie się trochę jak na początku znajomości.

Nie chodzi o to, żeby codziennie wymyślać kolejne atrakcje. Chodzi o przypomnienie sobie, że związek może być źródłem przyjemności, a nie wyłącznie obowiązków.

I że partner nie przestaje być atrakcyjnym człowiekiem tylko dlatego, że widzieliśmy go już tysiąc razy w piżamie.

Największy błąd? Czekanie, aż wszystko samo się zmieni

Wiele par dostrzega, że w ich relacji czegoś zaczyna brakować. Jednak zamiast o tym porozmawiać, odkładają temat na później.

„Teraz mamy dużo pracy”.

„Jak dzieci podrosną, będzie łatwiej”.

„Jak spłacimy kredyt, zaczniemy gdzieś wychodzić”.

„Na emeryturze będziemy mieli więcej czasu”.

Problem w tym, że życie rzadko oferuje idealny moment. Zawsze znajdzie się coś pilnego: rachunek, obowiązek, problem zawodowy albo rodzinny. Jeśli będziemy czekać, aż wszystkie trudności znikną, możemy czekać bardzo długo.

Dlatego warto zacząć od drobnych zmian. Nie od rewolucji ani deklaracji, że od jutra będziecie uprawiać seks trzy razy w tygodniu, a w każdą sobotę organizować romantyczną kolację. Takie postanowienia mogą szybko stać się kolejnym obowiązkiem.

Lepiej zacząć od czegoś prostszego: rozmowy, okazania zainteresowania, chwili spędzonej razem bez telefonów albo pocałunku, który nie jest wyłącznie automatycznym gestem na pożegnanie.

Można też zadać partnerowi jedno pytanie:

„Za czym najbardziej tęsknisz w naszym związku?”.

Odpowiedź może Was zaskoczyć. Być może okaże się, że jedno tęskni za częstszym seksem, a drugie za zwyczajnym przytulaniem. Może jedna osoba chciałaby więcej spontaniczności, a druga potrzebuje przede wszystkim odpoczynku i poczucia bezpieczeństwa.

Nie musicie od razu rozwiązać wszystkich problemów. Nie każda rozmowa musi prowadzić do gotowego planu działania. Czasami samo odkrycie, że druga osoba przeżywa Waszą codzienność inaczej, jest ważnym początkiem.

Najważniejsze, żebyście zaczęli siebie słuchać.

Ćwiczenie dla par: Pamiętasz nasz pierwszy raz?

Spokojnie. Nie chodzi nam wyłącznie o pierwszy seks.

Chodzi o początki Waszej znajomości i emocje, które wtedy Wam towarzyszyły.

Zarezerwujcie sobie około dwudziestu minut. Usiądźcie razem w miejscu, w którym nikt nie będzie Wam przeszkadzał. Możecie przygotować herbatę, lampkę wina albo coś, co lubicie. Telefony odłóżcie na bok.

Następnie odpowiedzcie sobie na pięć pytań.


1. Co najbardziej spodobało Ci się we mnie, kiedy się poznaliśmy?

Może uśmiech? Poczucie humoru? Wygląd? Sposób mówienia? A może coś zupełnie nieoczekiwanego?


2. Kiedy po raz pierwszy poczułeś lub poczułaś, że naprawdę Cię pociągam?

Nie trzeba opowiadać ze szczegółami, jeśli nie macie na to ochoty. Warto jednak przypomnieć sobie tamte emocje.


3. Za czym najbardziej tęsknisz z początków naszego związku?

Za pocałunkami? Spontanicznymi spotkaniami? Długimi rozmowami? A może za tym, że częściej okazywaliście sobie pożądanie?


4. Co nadal najbardziej we mnie lubisz?

To pytanie jest szczególnie ważne. Nie skupiajcie się wyłącznie na tym, co było kiedyś. Spróbujcie dostrzec również to, co łączy Was dzisiaj.


5. Co moglibyśmy zrobić w najbliższym tygodniu, żeby spędzić razem trochę więcej czasu?

Niech będzie to coś realnego. Nie musicie od razu wyjeżdżać na romantyczny weekend do Paryża. Chociaż jeśli macie taką możliwość, nie będziemy protestować. Wystarczy spacer, wspólna kolacja albo wieczór bez telefonów.


Jedna ważna zasada

Podczas tego ćwiczenia nie krytykujcie odpowiedzi drugiej osoby.

Jeżeli partner powie, że tęskni za częstszymi pocałunkami, nie odpowiadajcie: „Przecież ciągle Cię całuję!”. Jeżeli wspomni, że chciałby więcej seksu, nie traktujcie tego automatycznie jako pretensji. A jeśli powie, że potrzebuje więcej czułości bez oczekiwania na zbliżenie, postarajcie się zrozumieć, dlaczego jest to dla niego ważne.

Nie musicie zgadzać się ze wszystkim ani obiecywać zmian, na które nie jesteście gotowi. Wystarczy, że spróbujecie wysłuchać siebie bez wzajemnych oskarżeń.

Nie chodzi o wygranie dyskusji. Chodzi o poznanie siebie na nowo.

Rozdział 2 — Kochamy się, ale czy jeszcze siebie pragniemy?

Kocham cię. Ale dzisiaj wolę spać

Wyobraź sobie taki wieczór.

Dwoje ludzi leży obok siebie w łóżku. Są razem od kilkunastu lat. Znają swoje przyzwyczajenia, ulubione potrawy, rodzinne historie i wszystkie sposoby, na jakie druga osoba potrafi doprowadzić ich do szału. Kochają się i nie mają co do tego większych wątpliwości.

Jedno z nich odkłada książkę, przysuwa się bliżej i delikatnie całuje partnera w szyję.

— Kochanie, może dzisiaj…?

— Dzisiaj? — pada odpowiedź. — Ja już ledwo żyję.

— Ale przecież jutro sobota.

— Właśnie dlatego chcę się wyspać.

Koniec rozmowy.

Jedna osoba odwraca się na bok z poczuciem odrzucenia. Druga zasypia, nie zdając sobie sprawy, że dla partnera ta krótka wymiana zdań miała znacznie większe znaczenie niż zwykła odmowa seksu.

Czy to oznacza, że przestali się kochać? Nie. Czy ich związek przeżywa kryzys? Też niekoniecznie.

Jednak gdy podobne sytuacje powtarzają się przez wiele miesięcy, a partnerzy przestają rozmawiać o swoich potrzebach, między nimi może stopniowo narastać dystans. Jedno zaczyna zastanawiać się, czy nadal jest atrakcyjne, drugie czuje presję i coraz częściej unika sytuacji, które mogłyby prowadzić do zbliżenia.

W ten sposób coś, co początkowo było zwykłą różnicą w potrzebach, może przerodzić się w problem dotykający całej relacji.

Miłość i pożądanie nie zawsze chodzą pod rękę

W romantycznych filmach wszystko wygląda pięknie. Bohaterowie zakochują się w sobie, przeżywają kilka dramatycznych wydarzeń, a potem rzucają się sobie w ramiona. Pocałunki są namiętne, spojrzenia pełne pożądania, a chemia między nimi niemal wylewa się z ekranu.

Nikt nie zastanawia się, czy trzeba jeszcze nastawić pralkę. Nikt nie wspomina, że jutro rano przyjeżdża hydraulik. I nikt nie przerywa romantycznego pocałunku słowami:

— Poczekaj, chyba zostawiłem włączony piekarnik.

Prawdziwe życie wygląda nieco inaczej.

Jak wspomnieliśmy w poprzednim rozdziale, miłość i pożądanie nie są dokładnie tym samym. Można darzyć partnera głębokim uczuciem, cenić wspólne życie i czuć się przy nim bezpiecznie, a jednocześnie przez pewien czas nie odczuwać większej ochoty na seks.

Nie musi to oznaczać, że uczucie osłabło albo że druga osoba przestała być atrakcyjna.

Problem polega na tym, że wielu z nas dorastało w przekonaniu, że prawdziwa miłość powinna automatycznie oznaczać nieustanne pożądanie. Jeżeli więc ochota na seks staje się rzadsza, pojawia się niepokój: czy coś jest z nami nie tak?

Tymczasem seksualność nie działa jak urządzenie, które po naciśnięciu odpowiedniego przycisku automatycznie przechodzi w tryb romantyczny.

Chociaż trzeba przyznać, że niektórym parom taki przycisk bardzo ułatwiłby życie.

Warto też pamiętać, że nie wszyscy przeżywamy bliskość w ten sam sposób. Dla jednej osoby seks jest ważnym źródłem przyjemności i poczucia więzi. Dla drugiej emocjonalne bezpieczeństwo, czułość czy wspólnie spędzony czas mogą mieć w danym okresie większe znaczenie.

Żaden z tych sposobów odczuwania nie jest automatycznie gorszy. Trudność pojawia się wtedy, gdy partnerzy przestają rozumieć swoje potrzeby i zaczynają traktować różnice między nimi jako dowód braku miłości.

Czy pożądanie naprawdę znika po latach?

Wieloletnie związki mogą być pełne satysfakcjonującej seksualności. Niektóre pary odkrywają nawet, że z wiekiem ich życie intymne staje się lepsze.

Dlaczego?

Ponieważ lepiej znają swoje ciała, potrafią otwarcie rozmawiać o potrzebach i nie odczuwają już tak dużej presji, żeby za każdym razem wypaść idealnie. W młodości wiele osób zastanawia się, czy dobrze wygląda, czy odpowiednio się zachowuje i czy spełnia oczekiwania partnera. Z czasem część tych obaw może ustąpić miejsca większej swobodzie.

Nie dzieje się to jednak automatycznie. Sam staż związku nie gwarantuje ani udanego seksu, ani wzajemnego zrozumienia.

Przez lata zmieniają się przecież nasze potrzeby, granice i wyobrażenia o przyjemności. Osoba, która kiedyś uwielbiała spontaniczny seks, dzisiaj może preferować spokojne, długie zbliżenia. Ktoś, kto dawniej nie przepadał za masażem, może odkryć, że właśnie taki dotyk sprawia mu ogromną przyjemność. A ktoś inny może dojść do wniosku, że najbardziej brakuje mu nie samego stosunku seksualnego, lecz pocałunków, przytulania i poczucia bycia pożądanym.

Dlatego znajomość partnera nie oznacza, że możemy przestać zadawać pytania.

Nie tylko „Kochasz mnie?”, ale również „Co sprawia, że czujesz się atrakcyjna lub atrakcyjny?”, „Czy jest coś, czego chciałabyś lub chciałbyś spróbować?” albo „Za jakim rodzajem bliskości najbardziej tęsknisz?”.

Odpowiedzi mogą być znacznie ciekawsze, niż się spodziewamy. Mogą też pokazać, że to, co uznawaliśmy za brak zainteresowania, w rzeczywistości miało zupełnie inne przyczyny.

Dlaczego czasami nie mamy ochoty na seks?

Powodów może być wiele. Zacznijmy od najbardziej oczywistego: zmęczenia.

Człowiek, który przez dziesięć godzin pracował, później zrobił zakupy, przygotował obiad, zajął się dziećmi i posprzątał mieszkanie, niekoniecznie będzie marzył o romantycznym wieczorze.

Czasami największym pragnieniem staje się poduszka. I trudno się temu dziwić.

Jednak zmęczenie nie jest jedynym czynnikiem wpływającym na libido. Znaczenie mogą mieć również stres, konflikty w związku, problemy zdrowotne, zmiany hormonalne, niektóre leki, trudne doświadczenia czy niezadowolenie z własnego ciała.

U kobiet zainteresowanie seksem może zmieniać się między innymi w związku z cyklem menstruacyjnym, ciążą, okresem po porodzie lub menopauzą. U mężczyzn również mogą występować zmiany związane ze zdrowiem, hormonami, stresem czy wiekiem.

Nie istnieje jednak jeden schemat, który pasowałby do wszystkich.

Nie każda kobieta potrzebuje długiego romantycznego przygotowania, podobnie jak nie każdy mężczyzna ma ochotę na seks zawsze i wszędzie. To stereotypy, które często utrudniają wzajemne zrozumienie.

Zdarza się przecież, że to kobieta pragnie częstszych zbliżeń, a mężczyzna nie ma na nie ochoty. I wtedy również mogą pojawić się frustracja, niepewność i poczucie odrzucenia.

Warto także pamiętać, że mniejsza ochota na seks nie zawsze oznacza problem wymagający rozwiązania. Niektórzy ludzie naturalnie odczuwają niewielkie zainteresowanie seksualnością i są z tym pogodzeni. Inni przechodzą okresy, w których ich potrzeby się zmieniają. Sam fakt, że ktoś ma mniejsze libido niż jego partner, nie oznacza jeszcze zaburzenia.

Jeżeli jednak spadek pożądania jest nagły, utrzymuje się przez dłuższy czas, wywołuje cierpienie albo towarzyszą mu inne dolegliwości, warto rozważyć konsultację z odpowiednim specjalistą.

W związku najważniejsze jest jednak to, aby nie zakładać z góry, że znamy przyczynę zachowania drugiej osoby. Zamiast oskarżać, porównywać lub doszukiwać się ukrytych intencji, lepiej spróbować zapytać.

Zdanie „Co się z nami ostatnio dzieje?” otwiera zupełnie inną rozmowę niż „Ty już nigdy nie masz na mnie ochoty!”.

Czy ja jeszcze ci się podobam?

To jedno z najbardziej bolesnych pytań, jakie mogą pojawić się w długoletnim związku. Szczególnie wtedy, gdy jedna osoba wielokrotnie próbuje inicjować zbliżenie, a druga odmawia.

Po pewnym czasie zaczynają pojawiać się wątpliwości.

Może przytyłam? Może już nie jestem atrakcyjny? Może partner znalazł kogoś innego? A może po prostu przestał mnie kochać?

Takie myśli potrafią szybko podkopać poczucie własnej wartości. Zwłaszcza gdy kolejne próby zbliżenia kończą się podobnie, a między partnerami brakuje rozmowy o tym, co naprawdę się dzieje.

Tymczasem brak ochoty na seks nie musi mieć nic wspólnego z atrakcyjnością drugiej osoby. Można uważać partnera za pięknego, pociągającego i wyjątkowego, a mimo to nie odczuwać w danym momencie pragnienia seksualnego.

Warto jednak pamiętać również o drugiej stronie. Osoba, która doświadcza kolejnych odmów, może naprawdę cierpieć. Nie dlatego, że seks jej się należy albo że partner ma obowiązek zaspokajać jej potrzeby, lecz dlatego, że fizyczna bliskość może być dla niej ważnym sposobem przeżywania miłości i budowania więzi.

I tych uczuć również nie należy lekceważyć.

W takich sytuacjach obie strony mogą czuć się skrzywdzone, choć żadna nie chce świadomie ranić drugiej. Jedno myśli: „Już mnie nie pragnie”, a drugie: „Nie mogę nawet spokojnie odmówić, żeby nie było awantury”.

Jeżeli ten sposób myślenia utrwali się na dłużej, każda kolejna sytuacja może być coraz trudniejsza.

Co więc zrobić?

Przede wszystkim przestać traktować problem jak pojedynek, w którym jedna osoba musi wygrać, a druga ustąpić. Nie chodzi o znalezienie winnego, lecz o zrozumienie, dlaczego potrzeby partnerów zaczęły się różnić i jakie emocje temu towarzyszą.

Być może jedno potrzebuje więcej odpoczynku, drugie większej czułości, a oboje tęsknią za rozmową, której od dawna nie potrafią rozpocząć.

Ważne jest również to, aby nie oceniać wartości związku wyłącznie na podstawie liczby zbliżeń. Dla jednej pary seks kilka razy w tygodniu będzie naturalną częścią życia, dla innej wystarczająca okaże się znacznie mniejsza częstotliwość.

Nie istnieje jedna właściwa liczba. Znacznie ważniejsze jest to, czy oboje czują się w swojej relacji szanowani, rozumiani i mają możliwość otwartego mówienia o własnych potrzebach.

Pożądanie nie lubi presji

Wyobraźmy sobie kolejną sytuację.

Kasia i Tomek są razem od ośmiu lat. Tomek chciałby częściej uprawiać seks, natomiast Kasia od pewnego czasu ma na niego mniejszą ochotę.

Początkowo Tomek próbuje inicjować zbliżenia. Kiedy spotyka się z odmową, zaczyna narzekać.

— Znowu nie?

— Tomek, naprawdę jestem zmęczona.

— Zawsze masz jakąś wymówkę.

Kasia czuje się coraz bardziej przytłoczona. Z czasem zaczyna unikać nawet zwykłego przytulania, ponieważ obawia się, że każdy czuły gest zostanie potraktowany jako zaproszenie do seksu.

Tomek natomiast widzi, że partnerka coraz rzadziej chce się do niego przytulać. Odczuwa to jako kolejne odrzucenie i zaczyna jeszcze mocniej zabiegać o bliskość.

Powstaje błędne koło. Im bardziej on naciska, tym bardziej ona się wycofuje. Im bardziej ona się wycofuje, tym większą frustrację odczuwa on.

Po pewnym czasie nawet niewinny pocałunek może stać się źródłem napięcia. Kasia nie wie, czy Tomek oczekuje wyłącznie czułości, czy za chwilę będzie chciał czegoś więcej. Tomek z kolei zastanawia się, dlaczego partnerka unika jego dotyku, skoro kiedyś tak chętnie się do niego przytulała.

W efekcie oboje zaczynają tęsknić za bliskością, ale każde z nich rozumie ją nieco inaczej.

Czy można to zmienić?

Czasami tak, choć wymaga to czegoś więcej niż romantycznej kolacji czy zapalenia świec w sypialni.

Przede wszystkim trzeba odbudować poczucie bezpieczeństwa. Kasia powinna wiedzieć, że może przytulić się do Tomka bez obawy, że za chwilę będzie musiała tłumaczyć, dlaczego nie chce seksu. Tomek z kolei potrzebuje możliwości powiedzenia, że brakuje mu intymności, bez automatycznego uznawania go za egoistę.

Nie oznacza to, że Kasia powinna zgadzać się na zbliżenia, żeby Tomek poczuł się lepiej. Nie oznacza również, że Tomek ma udawać, iż brak seksualnej bliskości nie jest dla niego ważny.

Oboje muszą nauczyć się rozmawiać o swoich potrzebach, nie zamieniając rozmowy w listę wzajemnych pretensji.

Być może pierwszym krokiem okaże się zwykłe przytulanie bez oczekiwania, że wydarzy się coś więcej. Może pomóc również jasne powiedzenie: „Chcę się teraz do ciebie przytulić, ale nie mam ochoty na seks”.

Dla niektórych par taka rozmowa będzie początkowo niezręczna. Jednak możliwość wyrażenia własnych granic bez obawy przed urażeniem partnera może stopniowo przywrócić swobodę w okazywaniu czułości.

Bo pożądanie trudno rozwijać tam, gdzie pojawia się strach przed reakcją drugiej osoby.

Czy można na nowo odkryć własnego partnera?

Spróbujmy spojrzeć na tę kwestię z innej strony.

Wyobraź sobie, że przez jeden wieczór próbujesz patrzeć na osobę, z którą jesteś od piętnastu lat, tak jakbyście dopiero się poznawali.

Nie skupiasz się na jej przyzwyczajeniach. Nie przypominasz sobie, że rano zostawiła brudny kubek na stole, i nie zastanawiasz się, kto jutro zrobi zakupy. Zamiast tego zwracasz uwagę na jej uśmiech, sposób poruszania się, głos i gesty.

Przypominasz sobie, co kiedyś najbardziej Cię w niej pociągało. Może były to oczy? Poczucie humoru? A może sposób, w jaki patrzyła na Ciebie podczas pierwszych spotkań?

Nie chodzi o udawanie, że jesteście obcymi ludźmi ani o ignorowanie problemów, które istnieją między Wami. Chodzi o odzyskanie ciekawości.

W długoletnim związku łatwo przestać zauważać rzeczy, które kiedyś wydawały się niezwykłe. Przyzwyczajamy się do obecności drugiego człowieka tak bardzo, że zaczynamy traktować ją jak element codziennego krajobrazu.

A przecież ta osoba nadal ma swoje marzenia, fantazje, potrzeby i pragnienia. Nie wszystkie musimy znać i nie wszystkie muszą być takie same jak nasze.

Czasami wystarczy szczera rozmowa, żeby odkryć coś zupełnie nowego.

— Wiesz, czego mi ostatnio brakuje? — pyta partnerka.

— Czego?

— Tego, żebyś czasami mnie pocałował. Tak naprawdę. Nie tylko na dzień dobry.

— Myślałem, że już tego nie lubisz.

— A skąd taki pomysł?

— Bo nigdy o tym nie mówisz.

— Ty też nie.

I nagle okazuje się, że oboje tęsknili za czymś, co przez lata pozostawało na wyciągnięcie ręki.

Nie zawsze potrzebujemy wielkich zmian, żeby odzyskać poczucie atrakcyjności i wzajemnego zainteresowania. Czasami wystarczy przestać zakładać, że doskonale wiemy, co myśli i czuje druga osoba.

Seks nie musi być spontaniczny, żeby był udany

Wiele osób uważa, że prawdziwa namiętność powinna pojawiać się sama. Bez planowania, rozmów i przygotowań. Po prostu nagle oboje patrzą na siebie i wiedzą, że mają ochotę na seks.

Oczywiście takie sytuacje mogą być niezwykle przyjemne. Jednak w długoletnich związkach spontaniczność nie zawsze jest łatwa, szczególnie gdy partnerzy pracują w różnych godzinach, wychowują dzieci albo mają wiele obowiązków.

Czy zaplanowany wieczór we dwoje jest mniej romantyczny? Niekoniecznie.

Przecież na początku znajomości również planowaliśmy spotkania. Umawialiśmy się na konkretną godzinę, wybieraliśmy ubrania i zastanawialiśmy się, dokąd pójdziemy. A jednak nikt nie uważał, że przez to randka traci swoją magię.

Dlaczego więc po latach mielibyśmy oczekiwać, że wszystko wydarzy się samo?

Można zaplanować romantyczny wieczór, wspólną kąpiel, masaż albo czas na przytulanie. Można również umówić się na wieczór, podczas którego oboje będziecie mieli przestrzeń na seksualną bliskość, jeśli pojawi się na nią ochota.

Najważniejsze, żeby plan nie zamienił się w zobowiązanie.

Umówienie się na wspólny wieczór nie oznacza zgody na seks. Jeżeli jedno z partnerów nie będzie miało ochoty, możecie po prostu spędzić czas inaczej. I to również może być udany wieczór.

Planowanie nie musi zabijać spontaniczności. Czasami właśnie dzięki niemu pojawia się przestrzeń, której na co dzień brakuje.

A oczekiwanie na miłe spotkanie również potrafi być przyjemne. Zwłaszcza gdy zamiast kolejnej wiadomości „Kup chleb” otrzymujemy coś w rodzaju: „Dzisiaj wieczorem chciałbym mieć cię przez chwilę tylko dla siebie”.

Oczywiście pod warunkiem, że druga osoba ma na to ochotę.

Nie chodzi o to, żeby było jak dawniej

Wielu ludzi marzy o odzyskaniu namiętności z początków znajomości. Jednak zamiast próbować odtwarzać przeszłość, warto zastanowić się, jakiej bliskości potrzebujemy dzisiaj.

Przecież jesteście innymi ludźmi niż wtedy, gdy się poznaliście. Macie za sobą wspólne doświadczenia, trudności, sukcesy i rozczarowania. Być może lepiej znacie swoje ciała i potraficie bardziej świadomie rozmawiać o seksualności.

Nie musicie udawać, że wszystko jest idealne ani porównywać się do bohaterów filmów czy innych par. Wasze życie intymne nie musi wyglądać tak, jak życie kogokolwiek innego.

Ważne, żeby było satysfakcjonujące dla Was.

Być może będziecie uprawiać seks częściej. Być może odkryjecie nowe formy bliskości. A może okaże się, że największą zmianą będzie odzyskanie swobody w rozmawianiu o własnych potrzebach.

Każda z tych możliwości może być wartościowa.

Bo namiętność nie polega wyłącznie na częstotliwości zbliżeń. To również poczucie, że jesteśmy dla drugiej osoby atrakcyjni, ważni i wyjątkowi.

Ćwiczenie dla par: Czy nadal potrafimy się uwodzić?

To ćwiczenie nie wymaga specjalnych przygotowań, drogich gadżetów ani wyjątkowych umiejętności. Potrzebujecie jedynie odrobiny czasu, wzajemnej ciekawości i chęci do wspólnej zabawy.


Etap pierwszy: Trzy rzeczy, które nadal mnie w Tobie pociągają

Każde z Was zapisuje trzy rzeczy, które uważa za atrakcyjne w partnerze. Mogą dotyczyć wyglądu, zachowania, sposobu mówienia albo cech charakteru.

Na przykład:

— Uwielbiam Twój uśmiech.

— Podoba mi się, kiedy patrzysz na mnie w ten szczególny sposób.

— Nadal uważam, że pięknie wyglądasz w tej sukience.

— Lubię Twój głos, kiedy mówisz do mnie cicho.

— Pociąga mnie Twoja pewność siebie.

Następnie przeczytajcie sobie swoje odpowiedzi. Bez żartowania z drugiej osoby i bez umniejszania komplementów.

Jeżeli partner mówi, że podobają mu się Twoje oczy, nie odpowiadaj od razu: „Daj spokój, przecież mam zmarszczki”.

Po prostu przyjmij komplement.


Etap drugi: Jeden gest

W ciągu najbliższych kilku dni spróbujcie zrobić coś, co przypomni partnerowi, że nadal jest dla Was atrakcyjny.

Może to być czuła wiadomość, szczery komplement, zaproszenie na randkę albo pocałunek. Nie musi prowadzić do seksu i nie powinno być sposobem na wywołanie poczucia zobowiązania.

To ma być zwykły, przyjemny gest, który mówi drugiej osobie: „Nadal mi się podobasz. Nadal zwracam na ciebie uwagę”.


Etap trzeci: Pytanie, którego dawno nie zadawaliście

Usiądźcie razem i zapytajcie:

„Co mogę zrobić, żebyś częściej czuł lub czuła się przeze mnie pożądany albo pożądana?”.

Nie zakładajcie, że odpowiedź będzie dotyczyła seksu. Być może partner powie, że chciałby częściej słyszeć komplementy. Może zatęsknił za pocałunkami, a może chciałby, żebyście częściej wychodzili gdzieś tylko we dwoje.

Wysłuchajcie odpowiedzi i zastanówcie się, co możecie wspólnie zmienić.

Nie traktujcie tego ćwiczenia jak egzaminu. Jeżeli któreś pytanie wywołuje dyskomfort, możecie je pominąć. Nie musicie też natychmiast realizować wszystkich pomysłów.

Najważniejsze jest to, żebyście przez chwilę spojrzeli na siebie nie tylko jak na partnerów w codziennym życiu, ale również jak na ludzi, którzy nadal mogą być dla siebie atrakcyjni.

Rozdział 3 — Seks z obowiązku — kiedy przyjemność staje się powinnością

Małżeński obowiązek? A gdzie przyjemność?

„Przecież jesteśmy małżeństwem”.

„Od dwóch tygodni nic między nami nie było”.

„Inne pary robią to znacznie częściej”.

„Nie możesz mi ciągle odmawiać”.

Te zdania, wypowiadane czasami w złości, a czasami z rozczarowaniem, mogą sprawić, że coś, co powinno być źródłem bliskości i przyjemności, zaczyna przypominać nieprzyjemny obowiązek.

A przecież nikt nie zawiera związku po to, żeby seks stał się kolejnym punktem na liście domowych powinności.

Wyobraźmy sobie taką sytuację.

Jest piątkowy wieczór. Monika kończy pracowity tydzień. Marzy o gorącym prysznicu, wygodnej piżamie i kilku godzinach spokojnego snu. Jej partner, Paweł, ma zupełnie inne plany.

— Kochanie, może dzisiaj trochę się zabawimy?

— Paweł, jestem naprawdę wykończona.

— Ale przecież jutro nie musisz wcześnie wstawać.

— Wiem, ale dzisiaj nie mam ochoty.

— Znowu?

Monika wzdycha.

— Proszę cię, nie zaczynaj.

Paweł odwraca się na bok.

— Dobra. Już nic nie mówię.

Tyle że jego ton mówi znacznie więcej niż słowa.

Monika doskonale wie, co może wydarzyć się dalej. Cisza, chłodne odpowiedzi, a być może następnego dnia usłyszy, że już go nie kocha albo że przestał być dla niej atrakcyjny.

W końcu zaczyna się zastanawiać, czy nie byłoby łatwiej po prostu się zgodzić. Nie dlatego, że ma ochotę na seks, lecz dlatego, że chce uniknąć kolejnej nieprzyjemnej sytuacji.

I właśnie tutaj pojawia się problem.

Kiedy ktoś zgadza się na zbliżenie wyłącznie po to, żeby uniknąć kłótni, poczucia winy lub przykrych konsekwencji, trudno mówić o rzeczywistej swobodzie wyboru. Seks przestaje być wspólnym doświadczeniem, a zaczyna przypominać sposób na zachowanie spokoju w domu.

Tylko czy o taki spokój naprawdę warto zabiegać?

Związek nie daje prawa do ciała drugiej osoby

Przez wiele pokoleń w różnych społeczeństwach funkcjonowało przekonanie, że małżeństwo wiąże się z określonymi obowiązkami seksualnymi. W niektórych tradycjach religijnych i prawnych mówiono wręcz o powinnościach małżeńskich, traktując współżycie jako element zobowiązań między mężem a żoną.

Takie podejście przez długi czas wpływało na postrzeganie seksualności. Nawet dzisiaj można spotkać osoby przekonane, że skoro dwoje ludzi zdecydowało się na wspólne życie, powinno również regularnie współżyć, niezależnie od aktualnego samopoczucia czy ochoty.

Tymczasem podstawą zdrowej bliskości jest poszanowanie autonomii drugiego człowieka.

Ślub nie oznacza nieograniczonego dostępu do ciała współmałżonka. Wspólne mieszkanie nie oznacza automatycznej zgody na seks. Nawet wcześniejsze zbliżenie nie oznacza, że kolejnego dnia druga osoba również będzie miała na nie ochotę.

Każdy ma prawo odmówić, zmienić zdanie albo przerwać zbliżenie, jeśli przestanie czuć się komfortowo. Nie musi przy tym przedstawiać szczegółowego uzasadnienia.

To nie jest kwestia braku miłości. To kwestia wzajemnego szacunku.

Nie oznacza to oczywiście, że potrzeby seksualne drugiego partnera przestają mieć znaczenie. W dobrym związku powinno być miejsce zarówno na prawo do odmowy, jak i na możliwość szczerego powiedzenia: „Brakuje mi naszej bliskości”.

Różnica polega na tym, że rozmowa o potrzebach nie może zamieniać się w żądanie ich zaspokojenia.

Można tęsknić za seksem, czułością czy namiętnością. Można odczuwać frustrację i zastanawiać się, co zmieniło się w związku. Nie można jednak uznawać, że własne pragnienie daje prawo do przekraczania cudzych granic.

Kiedy „nie” zaczyna oznaczać kłótnię

Presja seksualna nie zawsze przybiera postać bezpośredniego nakazu. Czasami jest znacznie subtelniejsza i pojawia się w westchnieniach, obrażaniu się, chłodnym zachowaniu albo pozornie niewinnych komentarzach.

— Oczywiście, znowu nie masz ochoty.

— Już nawet nie pamiętam, kiedy ostatnio się kochaliśmy.

— Widocznie nie jestem dla ciebie ważny.

— Gdybyś naprawdę mnie kochała, znalazłabyś chwilę.

Takie słowa mogą wynikać z autentycznego cierpienia. Osoba, która je wypowiada, bywa samotna, rozczarowana i niepewna własnej atrakcyjności. Jednak nawet szczere uczucia nie usprawiedliwiają wywierania nacisku.

Jeżeli partner zaczyna odczuwać, że odmowa seksu zawsze kończy się nieprzyjemną atmosferą, może stopniowo tracić poczucie swobody. Zamiast zastanawiać się, czy ma ochotę na zbliżenie, zaczyna kalkulować, jakie będą konsekwencje odmowy.

A to nie jest dobra droga do budowania pożądania.

Przyjrzyjmy się jeszcze jednej sytuacji.

Agnieszka i Robert są razem od sześciu lat. Robert od pewnego czasu nie ma ochoty na seks tak często jak wcześniej. Agnieszka zaczyna się niepokoić.

— Już ci się nie podobam?

— Podobasz mi się. Po prostu jestem ostatnio zestresowany.

— Ale kiedyś stres ci nie przeszkadzał.

— Wiem, tylko teraz jest inaczej.

— Może masz kogoś innego?

Robert milknie. Nie dlatego, że coś ukrywa. Po prostu nie wie już, jak odpowiedzieć.

Każda próba wyjaśnienia sytuacji zostaje odebrana jako wymówka. Z czasem zaczyna unikać rozmów o seksie, ponieważ spodziewa się, że zakończą się kolejnym konfliktem. Agnieszka natomiast interpretuje jego wycofanie jako potwierdzenie własnych obaw.

Im bardziej próbuje uzyskać zapewnienie, że nadal jest pożądana, tym bardziej Robert się zamyka. A jego milczenie tylko zwiększa jej niepewność.

Warto zauważyć, że presja seksualna nie jest problemem dotyczącym wyłącznie jednej płci. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni mogą doświadczać nacisków ze strony partnera. Każdy może również zacząć wywierać presję, próbując poradzić sobie z własnym poczuciem odrzucenia.

Dlatego ważne jest odróżnianie wyrażania potrzeb od wywoływania poczucia winy. Można powiedzieć, że brakuje nam bliskości. Nie należy jednak sprawiać, by druga osoba czuła się winna tylko dlatego, że w danym momencie nie ma ochoty na seks.

„Zgadzam się, żeby mieć święty spokój”

To jedna z najbardziej niepokojących sytuacji w życiu intymnym pary. Osoba nie ma ochoty na seks, ale zgadza się, ponieważ obawia się reakcji partnera.

Czasami chce uniknąć kłótni, czasami nie chce sprawić przykrości. Innym razem ma poczucie, że jako żona, mąż czy partner powinna spełnić określone oczekiwania. Może nawet przekonywać samą siebie, że przecież nic złego się nie dzieje.

„To tylko kilka minut”.

„Przynajmniej nie będzie się obrażał”.

„Może jutro będziemy mieli lepszy dzień”.

Jednak powtarzanie takich doświadczeń może prowadzić do narastającej niechęci wobec seksu. Bliskość zaczyna kojarzyć się z napięciem, a nie z przyjemnością. Dotyk, który kiedyś wywoływał miłe emocje, może stać się zapowiedzią sytuacji, której ktoś wolałby uniknąć.

W skrajnych przypadkach osoba zaczyna odsuwać się od partnera nawet wtedy, gdy ten chce ją jedynie przytulić. Nie dlatego, że nie potrzebuje czułości, lecz dlatego, że obawia się oczekiwań, które mogą pojawić się później.

Warto jednak rozróżnić dwie sytuacje.

Pierwsza to zgoda wynikająca z obawy przed reakcją partnera, poczucia obowiązku albo presji. Druga to świadoma, dobrowolna decyzja o rozpoczęciu bliskości, nawet jeśli początkowo nie odczuwamy silnego pożądania.

Jak wyjaśnialiśmy wcześniej, u niektórych osób ochota na seks może rozwijać się dopiero podczas przyjemnych, chcianych pieszczot. Mogą więc zdecydować się na bliskość z ciekawością i otwartością, bez presji osiągnięcia określonego rezultatu.

Warunkiem jest jednak rzeczywista swoboda wyboru. Osoba musi wiedzieć, że w każdej chwili może powiedzieć „stop”, a partner uszanuje tę decyzję bez pretensji i karania jej późniejszym zachowaniem.

Dobrowolna otwartość na przyjemność to coś zupełnie innego niż zgoda wynikająca ze strachu przed konsekwencjami odmowy.

I tej różnicy nigdy nie powinniśmy lekceważyć.

A co z osobą, której seksu brakuje?

Do tej pory skupialiśmy się przede wszystkim na osobie doświadczającej presji. Jednak w związku są przecież dwie strony.

Co z partnerem, który od miesięcy próbuje odbudować bliskość, ale spotyka się z kolejnymi odmowami? Czy powinien po prostu przestać o tym mówić, udawać, że wszystko jest w porządku, i pogodzić się z sytuacją, nawet jeśli bardzo cierpi?

Oczywiście nie.

Potrzeby seksualne są ważną częścią życia wielu ludzi. Dla niektórych seks stanowi istotny sposób budowania więzi emocjonalnej. Daje poczucie atrakcyjności, bliskości i wzajemnego zainteresowania.

Jeżeli tej sfery zaczyna brakować, mogą pojawić się smutek, frustracja, samotność, a nawet wątpliwości dotyczące przyszłości związku. Takie uczucia są zrozumiałe i nie oznaczają automatycznie, że ktoś jest egoistą albo że interesuje go wyłącznie seks.

Problem pojawia się wtedy, gdy własne potrzeby zaczynamy traktować jako zobowiązanie drugiej osoby.

Można powiedzieć:

„Tęsknię za naszą bliskością. Chciałbym porozmawiać o tym, co się między nami zmieniło”.

Nie powinno się natomiast mówić:

„Skoro jesteśmy razem, musisz zaspokajać moje potrzeby”.

Pierwsze zdanie otwiera przestrzeń do rozmowy. Drugie zamienia intymność w obowiązek.

Nie zawsze uda się znaleźć rozwiązanie, które całkowicie zadowoli oboje partnerów. Czasami różnice w potrzebach są znaczne i utrzymują się przez długi czas. Wtedy potrzebne mogą być trudne, ale uczciwe rozmowy o oczekiwaniach, granicach i przyszłości związku.

Wzajemny szacunek nie oznacza przecież, że mamy ignorować własne uczucia. Oznacza natomiast, że nie próbujemy rozwiązywać swojego cierpienia kosztem wolności drugiego człowieka.

Seks nie jest walutą w związku

W niektórych relacjach seks zaczyna pełnić jeszcze jedną, dość niepokojącą funkcję. Staje się narzędziem negocjacji.

„Jak posprzątasz garaż, może wieczorem coś będzie”.

„Nie licz na seks po tym, jak się dzisiaj zachowałeś”.

„Kupiłem ci prezent, a ty nawet nie masz dla mnie czasu”.

Oczywiście pary mogą żartować na temat wzajemnego uwodzenia. Flirt bywa zabawny właśnie dlatego, że pozwala bawić się oczekiwaniem i niedopowiedzeniem. Warto jednak uważać, żeby żart nie zamienił się w rzeczywisty system nagród i kar.

Seks nie powinien być zapłatą za wykonane obowiązki ani nagrodą za dobre zachowanie. Nie powinien również służyć do karania partnera.

Trzeba przy tym odróżnić świadome wykorzystywanie seksu do kontrolowania drugiej osoby od sytuacji, w której ktoś zwyczajnie nie ma ochoty na zbliżenie, ponieważ jest zły, zraniony albo potrzebuje czasu na rozwiązanie konfliktu.

Brak ochoty nie jest karą. Nie należy też wymagać od partnera, żeby udowadniał swoje uczucia poprzez seks.

Podobnie jest z prezentami i romantycznymi gestami. Kwiaty, kolacja czy weekendowy wyjazd mogą być pięknym sposobem okazania miłości, ale nie tworzą żadnego długu seksualnego.

Wyobraźmy sobie mężczyznę, który przygotował romantyczną kolację. Świece, muzyka, elegancki stół i ulubione danie partnerki. Wszystko wygląda wspaniale.

Po kolacji kobieta całuje go i mówi:

— Dziękuję, kochanie. To był naprawdę cudowny wieczór.

A on odpowiada:

— No to chyba teraz moja kolej na coś miłego?

I cały romantyzm właśnie wyszedł tylnymi drzwiami.

Nie dlatego, że pragnienie seksu jest czymś niewłaściwym. Dlatego, że prezent przestał być bezinteresownym gestem, a zaczął przypominać inwestycję, od której ktoś oczekuje zwrotu.

Bliskość nie powinna działać w ten sposób. Jeśli romantyczna kolacja jest udana tylko wtedy, gdy kończy się w sypialni, być może warto zastanowić się, czy naprawdę chodziło o wspólne spędzenie czasu.

Jak powiedzieć „nie”, żeby nie zranić partnera?

Zacznijmy od jednej ważnej zasady: nikt nie ma obowiązku łagodzić odmowy seksu tak, żeby druga osoba nigdy nie poczuła rozczarowania.

Każdy ma prawo powiedzieć po prostu „nie”.

Jednak w bezpiecznym, pełnym szacunku związku warto czasami zadbać również o sposób komunikacji. Nie dlatego, że odmowa wymaga usprawiedliwienia, lecz dlatego, że partner może potrzebować zapewnienia, iż nadal jest kochany i atrakcyjny.

Porównajmy dwie sytuacje.

Pierwsza:

— Może dzisiaj się pokochamy?

— Nie. Daj mi spokój.

Druga:

— Może dzisiaj się pokochamy?

— Kochanie, dzisiaj naprawdę nie mam siły na seks. Ale chętnie się do ciebie przytulę, jeśli masz ochotę.

W obu przypadkach odpowiedź jest odmowna. Jednak w drugim pojawia się dodatkowa informacja: „Nie odrzucam ciebie jako człowieka. Po prostu nie mam dzisiaj ochoty na seks”.

Oczywiście przytulanie również musi być dobrowolne. Nikt nie powinien proponować go wyłącznie dlatego, że czuje się zobowiązany do zaoferowania czegoś w zamian. Nie zawsze mamy przecież siłę na jakikolwiek kontakt fizyczny.

Nie trzeba też każdej odmowy opakowywać w zapewnienia o miłości. W bliskiej relacji powinno być miejsce na zwyczajne „Dzisiaj nie”, bez konieczności tłumaczenia się i przepraszania.

Równie ważna jest reakcja osoby, która słyszy odmowę. Może odczuwać rozczarowanie, ale nie powinna karać partnera ciszą, obrażaniem się ani wzbudzaniem poczucia winy.

Czasami najprostsza odpowiedź okazuje się najlepsza:

— Rozumiem, kochanie. Odpocznij.

Niby niewiele. A jednak takie słowa mogą mieć ogromne znaczenie dla poczucia bezpieczeństwa w związku.

Jak rozmawiać, kiedy jedno chce częściej?

Nie ma jednego rozwiązania, które sprawdzi się u wszystkich par. Niektórzy partnerzy różnią się potrzebami seksualnymi od początku znajomości, u innych rozbieżności pojawiają się dopiero po latach.

Nie zawsze można ani trzeba całkowicie te różnice wyeliminować. Można jednak nauczyć się o nich rozmawiać.

Przede wszystkim nie rozpoczynajcie takiej rozmowy bezpośrednio po odmowie zbliżenia. To zazwyczaj trudny moment. Jedna osoba może czuć się odrzucona, druga przytłoczona oczekiwaniami.

Znacznie lepiej wybrać spokojną chwilę, kiedy oboje macie czas i możliwość skupienia się na rozmowie.

Zamiast oskarżeń spróbujcie mówić o własnych uczuciach.

„Brakuje mi naszych pocałunków”.

„Czasami czuję się samotna, kiedy od dawna nie jesteśmy blisko”.

„Chciałbym lepiej zrozumieć, dlaczego ostatnio nie masz ochoty na seks”.

„Potrzebuję więcej czułości, która nie będzie automatycznie prowadziła do zbliżenia”.

Takie zdania nie gwarantują rozwiązania problemu, ale mogą pomóc rozpocząć rozmowę bez wzajemnego atakowania się.

Warto również zastanowić się, czy istnieją okoliczności, które utrudniają odczuwanie pożądania. Może partner jest przemęczony, nie czuje się atrakcyjny albo podczas seksu doświadcza dyskomfortu? A może od dawna brakuje mu przyjemności i nie wie, jak o tym powiedzieć?

Jeżeli spadek libido jest nagły, długotrwały lub powoduje cierpienie, warto rozważyć konsultację z lekarzem albo seksuologiem. Szczególnie gdy towarzyszą mu ból, trudności z erekcją, zmiany samopoczucia czy inne objawy zdrowotne.

Nie każdy problem da się rozwiązać świecami i romantyczną muzyką. Czasami potrzebna jest pomoc specjalisty i nie ma w tym nic wstydliwego.

Ważne również, żeby rozmowa nie zamieniła się w negocjowanie liczby obowiązkowych zbliżeń. Ustalenie, że „od teraz kochamy się dwa razy w tygodniu”, może wydawać się prostym kompromisem, ale jeśli jedna ze stron nie będzie miała ochoty, szybko stanie się kolejnym źródłem presji.

Lepiej wspólnie poszukać warunków, w których oboje możecie czuć się swobodnie. Czasami będzie to więcej odpoczynku, czasami rozwiązanie konfliktu, a czasami odbudowanie zwyczajnej czułości.

Bliskość bez ukrytego celu

Spróbujmy teraz czegoś, co dla niektórych par może okazać się zaskakująco trudne.

Wyobraźcie sobie wieczór, podczas którego możecie się całować, przytulać i dotykać, ale nie musicie uprawiać seksu.

Nie ma oczekiwań ani ukrytego planu. Nie trzeba zastanawiać się, czy pocałunek powinien prowadzić do czegoś więcej. Nikt nie jest rozczarowany tylko dlatego, że wieczór zakończy się zwyczajnym zaśnięciem w objęciach.

Dla osób, które od dłuższego czasu odczuwają presję seksualną, takie doświadczenie może pomóc odbudować poczucie bezpieczeństwa. Dotyk przestaje być zapowiedzią obowiązku i znowu może stać się przyjemnością samą w sobie.

Oczywiście nie oznacza to, że seks powinien zniknąć ze związku. Chodzi o przywrócenie swobody wyboru.

Jeżeli każde przytulenie jest traktowane jako zaproszenie do współżycia, osoba o mniejszej ochocie na seks może zacząć unikać nawet zwykłej czułości. Jeśli natomiast wie, że pocałunek może pozostać tylko pocałunkiem, łatwiej jej cieszyć się bliskością bez napięcia.

Niektórzy mogą odkryć, że dawno nie przytulali się do partnera bez myślenia o tym, co będzie dalej. Inni przypomną sobie, jak przyjemnie jest po prostu trzymać się za ręce, leżeć obok siebie albo rozmawiać przed snem.

Takie chwile nie muszą niczego zapowiadać ani do niczego prowadzić.

Mogą być wartościowe same w sobie.

I właśnie na tym polega bliskość bez ukrytego celu: możemy być razem, nie oczekując od drugiej osoby żadnego określonego zachowania.

Ćwiczenie dla par: Jak usłyszeć „nie” i nie zamienić go w konflikt?

Odmowa zbliżenia może wywołać rozczarowanie, zakłopotanie albo obawę, że przestaliśmy być atrakcyjni dla partnera. Warto przyjrzeć się temu, co wtedy myślimy i robimy. Uczucia zasługują na uwagę, ale nie powinny stawać się narzędziem przekonywania drugiej osoby do seksu.

Wybierzcie spokojny moment, niezwiązany z próbą zainicjowania zbliżenia. Będziecie rozmawiać o wymyślonej sytuacji, bez odgrywania kontaktu seksualnego i bez konieczności przywoływania osobistych doświadczeń.


Krok pierwszy — Oddzielcie słowa od domysłów

Wyobraźcie sobie, że jedna osoba proponuje seks, a druga odpowiada: „Dzisiaj nie mam ochoty”.

Każde z Was zastanawia się, jakie myśli mogłyby pojawić się po usłyszeniu takiej odpowiedzi. „Już jej się nie podobam”? „Zrobiłem coś niewłaściwego”? „Pewnie mnie odrzuca”?

Zwróćcie uwagę, że są to przypuszczenia. Z samej odmowy wiemy tylko, że druga osoba nie chce tego zbliżenia. Nie musimy od razu rozstrzygać, co jej odpowiedź mówi o całym związku.


Krok drugi — Rozpoznajcie reakcje wywierające presję

Przeczytajcie poniższe odpowiedzi i porozmawiajcie o tym, jak mogłaby poczuć się osoba, która odmówiła:

„Gdybyś mnie kochała, miałabyś ochotę”.

„To po co mnie wcześniej całowałeś?”.

„Dobrze, ale jutro już mi nie odmówisz”.

„Będę pytać, aż zmienisz zdanie”.

W każdym z tych zdań odmowa zostaje potraktowana jak przeszkoda do pokonania. Pocałunek nie jest obietnicą seksu, a dzisiejsze „nie” nie tworzy zobowiązania na jutro. Presją może być również obrażanie się lub demonstracyjne odbieranie czułości po to, żeby partner poczuł się winny.


Krok trzeci — Ułóżcie odpowiedź, która przyjmuje odmowę

Każde z Was proponuje własną odpowiedź na zdanie: „Dzisiaj nie mam ochoty”. Może być krótka:

„Dobrze, dziękuję, że mówisz”.

„Rozumiem. Na dzisiaj odpuszczamy”.

Nie trzeba natychmiast proponować przytulania, masażu ani innej aktywności. Osoba odmawiająca nie ma obowiązku oferowania czegoś w zamian ani szczegółowego uzasadniania swojej decyzji.


Krok czwarty — Znajdźcie miejsce na rozczarowanie

Zastanówcie się, co może pomóc osobie, która poczuła zawód: chwila dla siebie, spacer, zajęcie się czymś przyjemnym? Jeśli potrzebuje przerwy, może powiedzieć: „Jest mi trochę przykro i potrzebuję chwili dla siebie. Uszanuję twoją decyzję”.

Czym innym jest zadbanie o własne emocje, a czym innym karanie partnera ciszą, chłodem lub pretensjami. Warto zapytać siebie: „Czy próbuję się uspokoić, czy sprawić, żeby druga osoba ustąpiła?”.

Jeżeli różnice w potrzebach powracają i są bolesne, można umówić osobną rozmowę o życiu intymnym. Nie powinna ona służyć uzyskaniu zgody na właśnie odmówione zbliżenie.

Umiejętność przyjmowania odmowy daje obojgu więcej swobody. Pozwala powiedzieć „tak” dlatego, że naprawdę mamy ochotę, a nie dlatego, że obawiamy się skutków powiedzenia „nie”.

Rozdział 4 — Dlaczego jedno chce, a drugie niekoniecznie?

Dwa temperamenty, jedno łóżko

Wyobraź sobie, że dwoje ludzi wybiera się na wspólną wycieczkę. Jedno uwielbia wstawać o szóstej rano, zakładać buty trekkingowe i ruszać na szlak, zanim inni zdążą wypić pierwszą kawę. Drugie najchętniej rozpoczęłoby dzień od spokojnego śniadania, długiego prysznica i zastanowienia się, czy w ogóle warto wychodzić z hotelu.

Czy któreś z nich ma rację?

Nie ma jednej właściwej odpowiedzi. Po prostu mają inne potrzeby i upodobania.

Podobnie bywa z seksem.

Jedna osoba mogłaby kochać się kilka razy w tygodniu, a czasami nawet codziennie. Druga odczuwa ochotę znacznie rzadziej. Dla jednej seks jest naturalnym sposobem rozładowania napięcia i budowania bliskości. Dla drugiej wymaga odpowiedniego nastroju, odpoczynku i poczucia emocjonalnego bezpieczeństwa.

Dopóki oboje potrafią o tym rozmawiać i szanować swoje potrzeby, różnice nie muszą stanowić problemu. Kłopoty zaczynają się wtedy, gdy każde z partnerów uznaje własny temperament za jedyny właściwy.

— Przecież to normalne, że mam ochotę kilka razy w tygodniu!

— A ja uważam, że raz na dwa tygodnie zupełnie wystarczy!

I nagle okazuje się, że dwoje dorosłych ludzi próbuje ustalić jedyną słuszną częstotliwość współżycia. Jakby istniała jakaś międzynarodowa komisja, która co roku ogłasza normy seksualne dla małżeństw.

„Szanowni Państwo, zgodnie z najnowszym rozporządzeniem pary z dziesięcioletnim stażem zobowiązane są do…”

Na szczęście nic takiego nie istnieje.

W poprzednich rozdziałach mówiliśmy już o tym, że częstotliwość zbliżeń nie jest miarą miłości. Teraz spróbujmy zrozumieć, skąd biorą się różnice w potrzebach seksualnych i co można zrobić, gdy partnerzy mają zupełnie inne oczekiwania.

Libido, czyli dlaczego ochota nie przychodzi na zawołanie

Libido to określenie używane w odniesieniu do popędu lub zainteresowania seksualnego. Brzmi prosto, ale ludzka seksualność jest znacznie bardziej skomplikowana.

Ochota na seks nie zależy wyłącznie od hormonów. Wpływają na nią również emocje, zdrowie, samopoczucie, doświadczenia, relacja z partnerem oraz okoliczności, w których się znajdujemy. Co więcej, libido nie jest czymś stałym. Może zmieniać się w ciągu życia, a nawet z dnia na dzień.

Jednego wieczoru wystarczy czuły pocałunek, żeby pojawiło się pożądanie. Innym razem nawet najbardziej romantyczna atmosfera nie wywoła większego zainteresowania seksem. I nie musi to oznaczać żadnego problemu.

Wyobraźmy sobie mężczyznę, który właśnie wrócił z pracy po wyjątkowo trudnym dniu. Szef miał pretensje, samochód odmówił posłuszeństwa, a na dodatek przyszła wiadomość o nieoczekiwanym wydatku.

Wchodzi do domu, siada na kanapie i próbuje zebrać myśli. Jego partnerka podchodzi, obejmuje go i szepcze:

— Może dzisiaj zrobimy coś przyjemnego?

On patrzy na nią zmęczonym wzrokiem.

— Kochanie, ja dzisiaj nawet nie mam siły być sobą.

Czy to oznacza, że przestała mu się podobać? Oczywiście, że nie. Po prostu w tej chwili jego uwaga i energia są pochłonięte czymś zupełnie innym.

Warto pamiętać, że seksualność nie funkcjonuje w oderwaniu od reszty życia. Jeśli jesteśmy przemęczeni, zestresowani albo przytłoczeni problemami, zainteresowanie seksem może się zmniejszyć. U niektórych osób stres działa jednak odwrotnie i zwiększa potrzebę seksualnej bliskości.

Nie ma tutaj jednej reguły. Dlatego nie powinniśmy zakładać, że partner musi reagować na określone sytuacje dokładnie tak samo jak my.

Co więcej, poziom libido może zmieniać się bez jednej oczywistej przyczyny. Nie zawsze da się wskazać konkretne wydarzenie, problem czy okoliczność, która wyjaśnia, dlaczego dzisiaj mamy większą lub mniejszą ochotę na seks.

Czasami po prostu tak jest.

I nie każda taka zmiana wymaga analizy, niepokoju czy poszukiwania rozwiązania.

Pożądanie spontaniczne i responsywne

Wspominaliśmy już o dwóch sposobach pojawiania się pożądania: spontanicznym i responsywnym. Warto jednak spojrzeć na nie jeszcze raz, tym razem z perspektywy różnic między partnerami.

Jedna osoba może odczuwać ochotę na seks bez szczególnego przygotowania. Wystarczy myśl, wspomnienie albo wyobrażenie przyjemnego spotkania. U drugiej zainteresowanie seksualnością może rozwijać się dopiero podczas sprzyjających, przyjemnych doświadczeń.

Wyobraźmy sobie parę, która spędza spokojny wieczór razem. Jedno z partnerów nie myślało wcześniej o seksie, ale podczas wzajemnie chcianych pocałunków i pieszczot zaczyna odczuwać coraz większe zainteresowanie zbliżeniem.

Nie oznacza to, że wcześniej ukrywało swoje pragnienia. Po prostu ochota pojawiła się w odpowiedzi na przyjemne doświadczenie.

W praktyce oba sposoby mogą występować u tej samej osoby, zależnie od sytuacji. Nie zawsze też przyjemny dotyk prowadzi do pojawienia się pożądania.

Dla par ważna jest świadomość, że brak spontanicznej ochoty nie musi oznaczać braku możliwości czerpania przyjemności z bliskości. Nie jest to jednak powód, by namawiać partnera do pieszczot, których nie chce.

Jeśli oboje mają ochotę na pocałunki lub dotyk, mogą cieszyć się nimi bez konieczności przewidywania, co wydarzy się później. A jeżeli nie pojawi się pragnienie dalszego zbliżenia, nic złego się nie stało.

Sama bliskość również może być przyjemna.

Mężczyzna zawsze chce, kobieta potrzebuje romantyzmu? Niekoniecznie

Przez lata utrwaliło się wiele stereotypów dotyczących seksualności kobiet i mężczyzn. Według jednego z nich mężczyźni myślą o seksie niemal bez przerwy, natomiast kobiety potrzebują przede wszystkim romantycznej atmosfery.

W rzeczywistości ludzie są znacznie bardziej różnorodni.

Badania wskazują na pewne przeciętne różnice między płciami w deklarowanym zainteresowaniu seksem. Nie oznacza to jednak, że na podstawie płci można przewidzieć potrzeby konkretnej osoby.

Są kobiety o bardzo wysokim libido i mężczyźni, którzy odczuwają ochotę na seks stosunkowo rzadko. Są osoby, dla których seks stanowi ważną część codzienności, oraz takie, które nie przywiązują do niego większej wagi.

Wszystkie te sytuacje mogą mieścić się w naturalnej różnorodności ludzkiej seksualności.

Dlatego nie warto zakładać, że skoro ktoś jest mężczyzną, powinien zawsze być gotowy na seks. Takie przekonanie może być szczególnie krzywdzące dla panów, którzy doświadczają spadku libido. Mężczyzna, który nie ma ochoty na współżycie, może zacząć zastanawiać się, czy coś jest z nim nie tak.

Podobnie kobieta o wysokim libido może obawiać się, że jej potrzeby są przesadne albo niewłaściwe.

Tymczasem nie istnieje jeden prawidłowy poziom zainteresowania seksem dla wszystkich kobiet ani wszystkich mężczyzn.

Równie mylące bywa przekonanie, że kobiety zawsze potrzebują długiej gry wstępnej, a mężczyźni są zainteresowani przede wszystkim samym stosunkiem. W rzeczywistości preferencje dotyczące dotyku, czułości i sposobu przeżywania seksualności są bardzo indywidualne.

Niektórzy uwielbiają długie pocałunki i powolne budowanie napięcia. Inni wolą spontaniczność. Jeszcze inni czerpią największą satysfakcję z poczucia emocjonalnej bliskości, niezależnie od tego, czy prowadzi ona do seksu.

Znacznie ważniejsze od stereotypów jest poznanie własnego partnera.

Bo nawet najlepszy poradnik nie zastąpi szczerej rozmowy z osobą, z którą dzielimy łóżko.

Kiedy zegary biologiczne nie chcą współpracować

Czasami problem wcale nie polega na różnicach w libido. Partnerzy mogą mieć podobne potrzeby seksualne, ale odczuwać ochotę o zupełnie innych porach.

Jedno najchętniej kochałoby się rano. Drugie uważa, że poranek służy przede wszystkim do picia kawy i prób przypomnienia sobie, jak się nazywa.

Wyobraźmy sobie taką sytuację.

Jest szósta trzydzieści. Michał budzi się wypoczęty, obejmuje partnerkę i zaczyna ją całować.

— Dzień dobry, piękna.

Karolina otwiera jedno oko.

— Która godzina?

— Wpół do siódmej.

— Michał, ja jeszcze nie jestem człowiekiem.

— Ale może…

— Najpierw kawa. Potem cywilizacja. Dopiero później możemy rozmawiać o innych sprawach.

Wieczorem sytuacja się odwraca. Karolina jest już odprężona, ma dobry humor i zaczyna flirtować z Michałem. Ten jednak zasypia na kanapie.

I tak przez kilka kolejnych dni oboje mają wrażenie, że druga osoba nigdy nie ma ochoty na seks. Tymczasem problemem może być zwyczajne niedopasowanie pory dnia.

Co można z tym zrobić?

Przede wszystkim porozmawiać o tym, kiedy każde z Was czuje się najbardziej wypoczęte i otwarte na bliskość. Może oboje lubicie spokojne sobotnie popołudnia? Może lepszym rozwiązaniem będzie wspólny wieczór w dzień wolny od pracy? A może okaże się, że wystarczy od czasu do czasu inaczej zaplanować obowiązki?

Nie chodzi o tworzenie sztywnego harmonogramu współżycia. Chodzi o znalezienie takich momentów, w których oboje macie przestrzeń na bliskość.

Różnice mogą dotyczyć nie tylko pory dnia, ale również tempa życia. Jedna osoba potrzebuje chwili odpoczynku po powrocie do domu, druga właśnie wtedy ma najwięcej energii. Ktoś najlepiej czuje się w weekendy, a ktoś inny jest wtedy zajęty nadrabianiem zaległości.

Zamiast traktować takie sytuacje jako dowód niedopasowania, warto spojrzeć na nie jak na zwyczajną różnicę w codziennym rytmie.

Oczywiście nawet najlepiej zaplanowany wieczór nie oznacza obowiązku uprawiania seksu. Planować można wspólny czas, natomiast ochota pozostaje sprawą dobrowolną.

Czy częstszy seks oznacza lepszy związek?

Niektórzy są przekonani, że częste współżycie świadczy o silnej więzi między partnerami. Inni uważają, że po kilku latach seks przestaje mieć większe znaczenie.

Prawda jest bardziej złożona.

Częstotliwość zbliżeń może mieć związek z satysfakcją ze związku, ale sama liczba stosunków nie pozwala ocenić jakości relacji. Para, która uprawia seks kilka razy w tygodniu, nie musi być szczęśliwsza od tej, która robi to znacznie rzadziej.

Wiele zależy od tego, czy partnerzy są zadowoleni z własnego życia intymnego.

Wyobraźmy sobie dwie pary. Pierwsza kocha się trzy razy w tygodniu, ale jedno z partnerów robi to głównie po to, żeby uniknąć konfliktów. Druga uprawia seks raz na dwa tygodnie, lecz oboje są zadowoleni z takiej częstotliwości i czerpią ze zbliżeń przyjemność.

Która z tych par ma lepsze życie seksualne?

Nie da się tego rozstrzygnąć wyłącznie na podstawie liczby zbliżeń. W pierwszej parze może występować poważny problem związany z presją, natomiast w drugiej potrzeby partnerów mogą być dobrze dopasowane.

Dlatego porównywanie się z innymi często nie ma większego sensu. Szczególnie że ludzie nie zawsze mówią prawdę o swoim życiu seksualnym, a nawet jeśli mówią, ich doświadczenia nie muszą mieć związku z naszymi potrzebami.

Nie warto również traktować statystyk dotyczących częstotliwości współżycia jak norm, do których należy dążyć. Średnia liczba zbliżeń w danej grupie nie mówi przecież nic o tym, ile seksu potrzebuje konkretna para.

Znacznie lepszym pytaniem niż „Czy robimy to wystarczająco często?” jest „Czy oboje jesteśmy zadowoleni z tego, jak wygląda nasza bliskość?”.

I nie zawsze odpowiedź będzie dotyczyła samego seksu.

Gdy jedno ma większy apetyt na seks

Różnice w potrzebach seksualnych można porównać do różnic w apetycie. Jedna osoba lubi jeść pięć niewielkich posiłków dziennie, druga woli trzy większe. Nie oznacza to, że któraś robi coś niewłaściwego.

Jednak w przypadku seksu sytuacja jest bardziej skomplikowana, ponieważ do wspólnego zbliżenia potrzebna jest dobrowolna zgoda obojga partnerów.

Nie można więc po prostu ustalić średniej arytmetycznej.

Jeżeli jedna osoba chciałaby uprawiać seks cztery razy w tygodniu, a druga raz w miesiącu, rozwiązaniem nie musi być obowiązkowe współżycie dwa razy w tygodniu.

To nie negocjacje dotyczące temperatury w mieszkaniu.

Nie chodzi o znalezienie liczby, którą oboje zaakceptują mimo niezadowolenia. Chodzi o zrozumienie, co kryje się za potrzebami każdej ze stron.

Być może osoba o wyższym libido traktuje seks jako ważny sposób okazywania miłości. Może potrzebuje częstszego poczucia bycia pożądaną, a może po prostu odczuwa silniejsze zainteresowanie seksualnością.

Druga osoba może potrzebować więcej odpoczynku, dłuższej gry wstępnej, większej bliskości emocjonalnej albo innych warunków sprzyjających pobudzeniu. Może również zwyczajnie mieć niższe libido.

Żadna z tych sytuacji nie oznacza automatycznie, że ktoś jest winny.

Ważne jest także to, że silniejsze pragnienie seksu nie zawsze musi oznaczać potrzebę częstszego współżycia z partnerem. Czasami chodzi przede wszystkim o przyjemność seksualną, czasami o poczucie atrakcyjności, a czasami o emocjonalną więź.

Zrozumienie tych różnic pomaga spojrzeć na problem szerzej i nie sprowadzać całej rozmowy do pytania, ile razy w tygodniu para powinna się kochać.

Co zrobić, gdy potrzeby są naprawdę różne?

Zacznijmy od czegoś, co może wydawać się oczywiste: nie próbujcie zmieniać partnera na siłę.

Nie istnieje magiczna metoda, dzięki której osoba o niskim libido nagle zacznie odczuwać ochotę na seks codziennie. Podobnie nie można oczekiwać, że ktoś o wysokim libido przestanie mieć potrzeby seksualne tylko dlatego, że partner odczuwa je rzadziej.

Można jednak szukać sposobów na lepsze dopasowanie wspólnego życia.

Pierwszym krokiem jest poznanie własnych potrzeb. Zastanówcie się, czy naprawdę chodzi o częstotliwość współżycia. Może jednej osobie najbardziej brakuje orgazmów i przyjemności seksualnej? Może drugiej zależy przede wszystkim na poczuciu atrakcyjności? A może oboje potrzebujecie więcej czułości, ale każde wyobraża sobie ją inaczej?

Warto również rozróżnić seks partnerski od indywidualnej seksualności.

Masturbacja jest dla wielu dorosłych osób naturalnym sposobem poznawania własnego ciała i przeżywania przyjemności. W niektórych związkach może stanowić jedną z możliwości radzenia sobie z różnicami w libido.

Nie zastępuje automatycznie potrzeby emocjonalnej bliskości ani nie rozwiązuje wszystkich trudności. Nie powinna też być narzucana jako obowiązkowe rozwiązanie ani wykorzystywana do zawstydzania partnera.

Każda para ma prawo rozmawiać o własnych granicach i oczekiwaniach dotyczących seksualności, z poszanowaniem autonomii obojga.

Warto również przyjrzeć się temu, co w codziennym życiu sprzyja bliskości, a co ją utrudnia. Czasami problemem jest brak prywatności, nadmiar obowiązków albo różnica w godzinach pracy. Innym razem niezadowolenie z seksu, które przez długi czas pozostawało niewypowiedziane.

Nie każdą różnicę da się usunąć. Nie zawsze też oboje będą gotowi na takie same zmiany.

Jeżeli rozbieżności prowadzą do długotrwałego cierpienia lub konfliktów, warto rozważyć pomoc seksuologa albo terapeuty par. Konsultacja nie musi oznaczać, że związek jest w kryzysie. Może po prostu pomóc lepiej zrozumieć własne potrzeby i sposoby komunikowania ich partnerowi.

Niekiedy najtrudniejsze okazuje się zaakceptowanie, że dwoje kochających się ludzi może mieć różne oczekiwania i żadna ze stron nie jest z tego powodu niewłaściwa.

Czy można zwiększyć ochotę na seks?

To pytanie zadaje sobie wiele osób. Odpowiedź brzmi: czasami tak, ale nie zawsze jest to konieczne ani możliwe.

Jeżeli spadek libido wiąże się z przemęczeniem, stresem lub brakiem czasu, poprawa codziennych warunków może pomóc odzyskać zainteresowanie seksualnością. Warto zadbać o sen, odpoczynek, aktywność fizyczną i zmniejszenie przeciążenia obowiązkami.

Nie chodzi o to, że spacer czy dodatkowa godzina snu automatycznie zwiększą pożądanie. Jednak lepsze samopoczucie może sprzyjać większej otwartości na przyjemność.

W przypadku problemów zdrowotnych potrzebna może być konsultacja lekarska. Niektóre choroby i leki wpływają na libido, a czasami również na reakcje seksualne organizmu. Nie należy jednak samodzielnie odstawiać przepisanych leków w nadziei na poprawę życia seksualnego. Warto omówić problem z lekarzem.

A co z romantycznymi gestami? Czy kolacja przy świecach, masaż albo wspólna kąpiel mogą pomóc?

Oczywiście, jeśli oboje je lubicie.

Nie są jednak magicznymi sposobami na wywołanie pożądania. Ich największą wartością może być stworzenie przestrzeni na odpoczynek, bliskość i przyjemność.

Ważne jest również odróżnienie sytuacji, w której ktoś sam chce odzyskać większe zainteresowanie seksem, od tej, w której próbuje zmienić swoje libido wyłącznie dlatego, że partner tego oczekuje.

Jeżeli ktoś jest zadowolony ze swojego poziomu zainteresowania seksualnością, nie musi traktować go jako problemu tylko dlatego, że różni się od potrzeb drugiej osoby.

Bliskość powinna przecież rozwijać się w atmosferze wzajemnego zrozumienia, a nie pod presją osiągnięcia określonego rezultatu.

Ćwiczenie dla par: Nasza mapa pożądania

To ćwiczenie pomoże Wam lepiej zrozumieć, w jakich sytuacjach każde z Was najczęściej odczuwa zainteresowanie seksualnością.

Nie chodzi o ocenianie ani porównywanie wyników, lecz o poznanie siebie nawzajem.


Etap pierwszy: Odpowiedzcie osobno na pytania

Każde z Was powinno zastanowić się nad następującymi kwestiami:

— O jakiej porze dnia najczęściej odczuwam ochotę na seks?

— Co pomaga mi się odprężyć i poczuć blisko partnera?

— Jakie sytuacje najczęściej zmniejszają moje zainteresowanie seksem?

— Czy wolę spontaniczne zbliżenia, czy spokojnie zaplanowany czas we dwoje?

— Jakie formy czułości sprawiają mi przyjemność, nawet jeśli nie prowadzą do współżycia?

— Czy jest coś, co chciałbym lub chciałabym zmienić w naszym życiu intymnym?

Nie musicie odpowiadać na wszystkie pytania. Jeżeli któreś z nich wywołuje dyskomfort, możecie je pominąć.

Spróbujcie odpowiadać szczerze, bez zastanawiania się, jakie odpowiedzi chciałby usłyszeć partner.


Etap drugi: Porównajcie odpowiedzi

Usiądźcie razem i opowiedzcie sobie o swoich spostrzeżeniach.

Może okaże się, że oboje lubicie długie pocałunki, ale od dawna nie znajdujecie na nie czasu. Może jedno z Was preferuje poranki, a drugie wieczory. A może odkryjecie, że największą przeszkodą w odczuwaniu pożądania jest zwyczajne zmęczenie.

Zwróćcie uwagę zarówno na różnice, jak i na podobieństwa. Nie próbujcie od razu wszystkiego naprawiać. Najpierw postarajcie się zrozumieć swoje odpowiedzi.


Etap trzeci: Znajdźcie jeden wspólny punkt

Wybierzcie jedną rzecz, która sprawia przyjemność Wam obojgu. Może to być masaż, wspólny prysznic, wieczór filmowy w objęciach albo romantyczna kolacja.

Zaplanujcie czas na tę aktywność w najbliższym tygodniu. Bez obowiązku uprawiania seksu i bez oczekiwania konkretnego rezultatu.

Po prostu zróbcie coś, co oboje lubicie.

Możecie również zastanowić się, czy istnieje niewielka zmiana w codziennym planie dnia, która ułatwiłaby Wam znajdowanie czasu dla siebie.

Nie musi to być nic wielkiego. Czasami wystarczy wcześniejsze zakończenie obowiązków, wspólny spacer albo jeden wieczór bez telefonów.

Rozdział 5 — Bliskość zaczyna się na długo przed sypialnią

Najdłuższa gra wstępna świata

Wyobraźmy sobie pewien zwyczajny dzień.

Jest siódma rano. Budzik dzwoni już trzeci raz, kawa stygnie na kuchennym blacie, a w łazience trwa dramatyczna walka o dostęp do lustra. Ona szuka kluczyków do samochodu, on zastanawia się, gdzie podziały się jego skarpetki. W tle ktoś przypomina, że trzeba kupić mleko, zapłacić rachunek i odebrać przesyłkę.

Romantyczna atmosfera? Raczej trudno ją dostrzec.

A jednak właśnie w takich chwilach zaczyna się coś, co może mieć znaczenie dla późniejszej bliskości. Nie chodzi o to, żeby już o siódmej rano planować seks, lecz o sposób, w jaki odnosimy się do siebie przez cały dzień.

Wyobraźmy sobie dwie wersje tego samego poranka.

W pierwszej partnerzy mijają się w kuchni niemal bez słowa.

— Gdzie moje kluczyki?

— Nie wiem.

— A mleko kupiłaś?

— Nie.

— No to świetnie.

Każde wychodzi z domu zajęte własnymi problemami.

W drugiej wersji sytuacja wygląda podobnie. Nadal jest pośpiech, nadal trzeba znaleźć kluczyki, a mleka jak nie było, tak nie ma. Pojawia się jednak drobna różnica.

On podchodzi do niej, obejmuje ją i całuje.

— Dzień dobry, piękna.

— Piękna? Widziałeś moje włosy?

— Widziałem. Nadal podtrzymuję opinię.

Ona się uśmiecha.

— To teraz, romantyku, znajdź swoje kluczyki.

Nie wydarzyło się nic niezwykłego. Nie było świec, kwiatów ani namiętnego zbliżenia. A jednak między partnerami pojawiła się chwila ciepła, humoru i wzajemnego zainteresowania.

Takie momenty nie gwarantują wieczornego seksu. Nie są również inwestycją, za którą należy oczekiwać nagrody. Mogą jednak przypominać obojgu, że oprócz wspólnego prowadzenia domu łączy ich coś jeszcze.

Właśnie dlatego bliskość nie zaczyna się dopiero wtedy, gdy zamykamy drzwi sypialni. Budują ją również słowa, spojrzenia i gesty, które pojawiają się w najbardziej zwyczajnych momentach dnia.

Czy można uwodzić kogoś, z kim mieszka się od piętnastu lat?

Oczywiście. Chociaż trzeba przyznać, że po piętnastu latach niektóre techniki uwodzenia mogą wymagać drobnych modyfikacji.

Na początku znajomości wiele osób stara się pokazać z jak najlepszej strony. Wybieramy ubrania, dbamy o wygląd, zastanawiamy się, co powiedzieć podczas spotkania. Potrafimy godzinami rozmawiać o zainteresowaniach, marzeniach i planach. Każdy komplement wywołuje uśmiech, a przypadkowy dotyk nabiera szczególnego znaczenia.

A potem zamieszkujemy razem.

I nagle okazuje się, że ukochana osoba widziała nas już z gorączką, katarem, rozczochranymi włosami i w piżamie, która dawno powinna przejść na emeryturę.

Czy w takich warunkach można jeszcze flirtować?

Jak najbardziej.

Flirt nie wymaga idealnego wyglądu ani wyjątkowych okoliczności. Czasami wystarczy spojrzenie, żart albo szczery komplement.

— Ładnie dzisiaj wyglądasz.

— Przecież mam na sobie stary dres.

— Wiem. Ale zawartość nadal bardzo mi się podoba.

Oczywiście poczucie humoru powinno być dopasowane do partnera. Nie każdy lubi podobne żarty i nie każdemu odpowiadają komplementy o zmysłowym charakterze.

Najważniejsze jest samo zainteresowanie. Pokazanie drugiej osobie, że nadal ją zauważamy i nie stała się dla nas wyłącznie kimś, z kim dzielimy rachunki oraz obowiązki.

Flirt może przybierać różne formy. Dla jednej pary będzie to zabawne przekomarzanie się podczas przygotowywania kolacji, dla innej czuła wiadomość wysłana w środku dnia. Niektórzy lubią otwarte komplementy, inni wolą dyskretne spojrzenia i drobne gesty.

Warto też pamiętać, że uwodzenie nie musi oznaczać natychmiastowego zaproszenia do seksu. Może być po prostu przyjemną zabawą, w której oboje czują się atrakcyjni i zauważeni.

Czasami najbardziej uwodzicielska okazuje się nie wyszukana technika, lecz szczere zainteresowanie osobą, którą mamy przed sobą.

Nawet jeśli właśnie siedzi na kanapie w starym dresie.

Pocałunek, który nie kończy się po dwóch sekundach

Zastanówmy się przez chwilę nad pocałunkami.

Na początku związku potrafią trwać naprawdę długo. Całujemy się podczas spacerów, na pożegnanie, na powitanie, w samochodzie i przed drzwiami mieszkania. Czasami trudno nam się od siebie oderwać.

Po kilku latach sytuacja często wygląda inaczej.

Pocałunek na dzień dobry. Pocałunek na dobranoc. Pocałunek przed wyjściem do pracy.

Wszystko sprawnie, szybko i bez zbędnych opóźnień.

Niektóre pary dochodzą wręcz do perfekcji. Jedna osoba pochyla głowę, druga nadstawia policzek i cała operacja trwa mniej niż sekundę. Można odnieść wrażenie, że pocałunek został wpisany do domowego regulaminu.

Oczywiście nie ma nic złego w krótkich gestach czułości. Są przecież naturalnym elementem codzienności. Problem pojawia się wtedy, gdy stają się jedyną formą fizycznego zainteresowania partnerem, choć oboje tęsknią za czymś więcej.

A przecież pocałunki mogą być niezwykle przyjemne same w sobie. Nie muszą prowadzić do seksu ani oznaczać, że ktoś oczekuje dalszego zbliżenia. Mogą po prostu przypominać, że lubimy być blisko drugiego człowieka.

Spróbujcie kiedyś pocałować partnera bez pośpiechu. Nie w przelocie, między zakładaniem butów a sprawdzaniem telefonu. Po prostu zatrzymajcie się na chwilę, spójrzcie na siebie i przytulcie się, jeśli oboje macie na to ochotę.

A potem pocałujcie się tak, jak lubicie.

Może przez kilka sekund. Może dłużej.

Nie chodzi o bicie rekordów ani odtwarzanie romantycznych scen z filmów. Chodzi o odzyskanie przyjemności z gestu, który w natłoku codziennych obowiązków mógł stać się niemal automatyczny.

Co ciekawe, czasami samo zatrzymanie się na chwilę wystarcza, żeby zauważyć, jak dawno nie patrzyliśmy partnerowi prosto w oczy podczas pocałunku.

I jak przyjemnie jest znowu to zrobić.

Dotyk, który mówi więcej niż słowa

Nie każdy człowiek lubi taki sam rodzaj dotyku. Jedni uwielbiają przytulanie, inni wolą delikatne głaskanie po plecach. Jeszcze inni najbardziej lubią trzymanie za rękę albo masaż ramion. Są również osoby, które nie przepadają za częstym kontaktem fizycznym, nawet jeśli bardzo kochają partnera.

Dlatego nie warto zakładać, że skoro my lubimy określony gest, druga osoba musi odczuwać podobną przyjemność.

Najlepiej po prostu zapytać.

— Lubisz, kiedy cię tak przytulam?

— Tak, ale wiesz, co lubię jeszcze bardziej?

— Co?

— Kiedy nie łaskoczesz mnie przy okazji.

Czasami odpowiedź może nas zaskoczyć.

Dotyk odgrywa ważną rolę w budowaniu bliskości, ale jego znaczenie zależy od kontekstu, wzajemnej relacji i indywidualnych preferencji. Czułe gesty mogą pomagać w odprężeniu, wzmacniać poczucie więzi i dawać przyjemność, jednak nie każdy dotyk jest automatycznie mile widziany.

Nawet w długoletnim związku warto zwracać uwagę na reakcje partnera. Jeżeli odsuwa się, sztywnieje albo mówi, że nie ma ochoty na przytulanie, należy to uszanować.

Ważny jest także moment. Przytulenie po ciężkim dniu może być dla jednej osoby najlepszym sposobem na odzyskanie spokoju. Ktoś inny w tej samej sytuacji będzie potrzebował najpierw kilkunastu minut ciszy i odpoczynku.

Nie oznacza to, że nie lubi bliskości. Po prostu w danej chwili potrzebuje czegoś innego.

Zdarza się również, że partnerzy przez lata przyzwyczajają się do jednego rodzaju czułości, nie zastanawiając się, czy nadal odpowiada on obojgu. Dlatego warto czasami odkrywać swoje preferencje na nowo.

Można przecież zapytać:

— Wolisz, kiedy cię obejmuję, czy kiedy trzymam cię za rękę?

Takie pytanie nie wymaga szczególnej odwagi, a odpowiedź może bardzo ułatwić okazywanie sobie czułości.

Bliskość nie polega na narzucaniu drugiej osobie własnego sposobu wyrażania uczuć. Polega na poszukiwaniu tego, co sprawia przyjemność Wam obojgu.

Wiadomość, która nie dotyczy zakupów

Współczesna technologia daje nam ogromne możliwości komunikacji. Możemy wysyłać wiadomości, zdjęcia, nagrania i rozmawiać ze sobą niemal w każdej chwili. A mimo to wiele par wykorzystuje te możliwości przede wszystkim do organizowania codzienności.

„Kup ziemniaki”.

„Nie zapomnij o rachunku”.

„Odbierz paczkę”.

„Będę później”.

To oczywiście ważne informacje. Trudno przecież prowadzić wspólne życie, nie ustalając, kto ma odebrać przesyłkę albo kupić coś na kolację.

Ale od czasu do czasu warto wysłać coś zupełnie innego.

„Właśnie o Tobie pomyślałem”.

„Nie mogę się doczekać, aż Cię przytulę”.

„Świetnie wyglądałaś dzisiaj rano”.

„Mam ochotę zabrać Cię gdzieś w weekend. Tylko my dwoje”.

Takie wiadomości nie muszą być długie ani przesadnie romantyczne. Mogą być zabawne, czułe albo zawierać odrobinę flirtu, jeśli oboje lubicie taką formę komunikacji.

Czasami wystarczy wspólne wspomnienie, zdjęcie miejsca, w którym kiedyś byliście, albo krótka informacja o tym, że coś przypomniało nam partnera.

Nie trzeba przy tym pisać elaboratu miłosnego, którego nie powstydziłby się dziewiętnastowieczny poeta. Wystarczy kilka szczerych słów.

Najważniejsze, żeby przypominały partnerowi, że myślimy o nim nie tylko wtedy, gdy trzeba kupić papier toaletowy.

Warto jednak pamiętać o granicach. Nie każdy lubi otrzymywać erotyczne wiadomości podczas pracy. Nie każdemu odpowiadają również intymne zdjęcia. Jeżeli chcecie wprowadzić do komunikacji bardziej zmysłowy flirt, upewnijcie się, że oboje czujecie się z tym komfortowo.

Romantyczna niespodzianka powinna wywoływać uśmiech, a nie stres związany z tym, że ktoś właśnie otworzył wiadomość na służbowym komputerze.

Kiedy rozmowa przestaje być rozmową

Ludzie mieszkający razem rozmawiają niemal codziennie. Ustalają, co kupić na obiad, kto odbierze dzieci, kiedy trzeba zapłacić rachunki i czy samochód wymaga przeglądu.

Jednak rozmowa organizacyjna to nie to samo co rozmowa budująca bliskość.

Można spędzać ze sobą wiele godzin dziennie i niemal wcale nie rozmawiać o własnych uczuciach, marzeniach czy pragnieniach.

Wyobraźmy sobie parę, która po kolacji siada na kanapie. On włącza telewizor, ona przegląda telefon. Po godzinie jedno z nich pyta:

— O której jutro wychodzisz?

— O siódmej.

— Dobrze.

I na tym kończy się ich wieczorna rozmowa.

Nie oznacza to, że się nie kochają. Być może oboje potrzebują odpoczynku i nie mają ochoty na długie dyskusje. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy takie wieczory stają się jedynym sposobem wspólnego spędzania czasu.

Bo bliskość emocjonalna potrzebuje czegoś więcej niż wymiany informacji. Potrzebuje zainteresowania drugim człowiekiem.

Czasami wystarczy zapytać:

„Co dzisiaj sprawiło Ci największą przyjemność?”.

„O czym ostatnio marzysz?”.

„Czy jest coś, co chciałabyś lub chciałbyś zrobić razem?”.

Nie każda rozmowa musi być głęboka i poważna. Możecie opowiadać sobie zabawne historie, wspominać dawne randki albo planować wspólny wyjazd.

Można też po prostu podzielić się czymś, co wydarzyło się w ciągu dnia. Nie po to, żeby wspólnie rozwiązać kolejny problem, lecz żeby dopuścić drugą osobę do swojego świata.

Warto przy tym pamiętać, że dobra rozmowa nie polega wyłącznie na zadawaniu pytań. Równie ważne jest słuchanie odpowiedzi.

Jeśli partner zaczyna opowiadać o czymś, co go poruszyło, a my w tym czasie przewijamy ekran telefonu i co kilka sekund odpowiadamy „mhm”, trudno oczekiwać, że poczuje się naprawdę wysłuchany.

Czasami największym prezentem, jaki możemy ofiarować drugiej osobie, jest kilka minut niepodzielnej uwagi.

Bez telefonu. Bez telewizora. Bez zastanawiania się, co jeszcze zostało do zrobienia.

Po prostu razem.

Seksualność zaczyna się również poza łóżkiem

Wiele osób kojarzy seksualność przede wszystkim z samym współżyciem. Tymczasem zainteresowanie erotyczne może pojawiać się znacznie wcześniej — podczas flirtu, pocałunku albo spojrzenia, które przypomina partnerowi, że nadal jest dla nas atrakcyjny.

To uczucie może towarzyszyć zwyczajnym sytuacjom. Wspólnemu gotowaniu, tańcowi w salonie czy rozmowie, podczas której nagle przypominamy sobie, co tak bardzo pociągało nas w drugiej osobie.

Nie oznacza to jednak, że każdy czuły gest musi prowadzić do seksu. Przeciwnie, warto pielęgnować również bliskość, która nie ma żadnego ukrytego celu.

Można przytulać się podczas oglądania filmu, całować w kuchni albo wspólnie wziąć kąpiel. Można zatańczyć w salonie, nawet jeśli jedyną publicznością będzie zdziwiony kot.

Wszystko zależy od tego, co lubicie.

Jednocześnie nie trzeba udawać, że seksualne pożądanie nie istnieje. Można powiedzieć partnerowi, że jest dla nas atrakcyjny, przyznać, że mamy ochotę na seks, albo zaproponować bardziej zmysłowy wieczór.

Ważne, żeby taka propozycja pozostawała zaproszeniem, a nie oczekiwaniem, które druga osoba musi spełnić.

W długoletnim związku przyjemność może płynąć zarówno z namiętnego zbliżenia, jak i ze zwyczajnego poczucia, że nadal lubimy się dotykać, śmiać razem i spędzać ze sobą czas.

A kiedy te drobne przyjemności znikają z codzienności, czasami zaczynamy tęsknić za nimi nawet bardziej niż za samym seksem.

Kiedy ostatnio zrobiliście coś tylko dla siebie?

Codzienne obowiązki potrafią pochłonąć ogromną część naszego czasu. Praca, dzieci, zakupy, remonty, rachunki i niekończące się sprawy do załatwienia.

W pewnym momencie może się okazać, że partnerzy świetnie funkcjonują jako rodzice i organizatorzy domu, ale niemal całkowicie zapomnieli o byciu parą.

Nie chodzi o to, żeby rezygnować z obowiązków. Chodzi o znalezienie miejsca również dla własnej relacji.

Wyobraźmy sobie dwoje ludzi, którzy od kilku miesięcy nie byli nigdzie sami. W końcu postanawiają wyjść na kolację. Wybierają restaurację, siadają przy stoliku i zamawiają jedzenie.

Przez pierwsze dziesięć minut rozmawiają o pracy. Przez kolejne piętnaście o dzieciach. Potem o rachunkach.

Wreszcie zapada cisza.

— To o czym jeszcze porozmawiamy? — pyta ona.

— Nie wiem. Może o tym, że mamy całkiem dobre ziemniaki?

Brzmi znajomo?

Czasami potrzeba chwili, żeby ponownie nauczyć się spędzać czas tylko we dwoje. Szczególnie jeśli przez długi okres wszystkie rozmowy dotyczyły przede wszystkim obowiązków.

Można zacząć od wspomnień. Przypomnijcie sobie najbardziej zabawną sytuację, jaka wydarzyła się podczas Waszej znajomości, spontaniczny wyjazd, który nie poszedł zgodnie z planem, albo randkę, na której wydarzyło się coś zupełnie nieoczekiwanego.

A potem spróbujcie porozmawiać o przyszłości. Nie tylko o planach remontowych czy zawodowych, lecz także o tym, co chcielibyście razem przeżyć.

Może nauczyć się tańczyć? Wyjechać gdzieś na weekend? Spróbować nowej aktywności? A może po prostu częściej wychodzić na spacery?

Wspólne doświadczenia mogą pomagać partnerom odzyskiwać poczucie, że ich relacja nadal się rozwija.

Nie musicie też organizować wszystkiego z wielkim rozmachem. Romantyczność nie zależy od wysokości rachunku w restauracji ani liczby gwiazdek hotelowych.

Czasami wystarczy spacer, niewielka kawiarnia albo wspólnie przygotowana kolacja. Ważne, żeby taki czas różnił się od zwyczajnego siedzenia obok siebie, podczas którego każde jest pochłonięte własnymi sprawami.

Oczywiście nie ma nic złego w wygodnym milczeniu czy wspólnym oglądaniu ulubionego serialu. Nie każda chwila we dwoje musi być wyjątkowym wydarzeniem.

Warto jednak czasami zadbać o coś, co przypomni Wam, że jesteście nie tylko rodziną i zespołem odpowiedzialnym za prowadzenie domu, lecz także parą, która nadal może razem przeżywać nowe rzeczy.

Bo związek nie musi kończyć się na wspólnym mieszkaniu i ustalonym planie dnia.

Może nadal być przygodą.

Czasami trzeba po prostu zwolnić

Współczesne życie często zmusza nas do nieustannego pośpiechu. Pracujemy, planujemy, organizujemy i próbujemy nadążyć za kolejnymi obowiązkami.

W takim tempie łatwo zapomnieć, że bliskość potrzebuje czasu.

Niekoniecznie całego wolnego weekendu. Czasami wystarczy kilkanaście minut, podczas których nie próbujemy jednocześnie robić pięciu innych rzeczy.

Może to być wspólna kawa rano, krótka rozmowa po powrocie z pracy albo chwila spędzona razem przed snem.

Nie chodzi o tworzenie kolejnej listy zadań. Nie chcemy przecież, żeby romantyczność stała się obowiązkiem wykonywanym między myciem naczyń a wyrzucaniem śmieci.

Warto raczej nauczyć się dostrzegać okazje do bliskości, które już pojawiają się w codziennym życiu.

Jeżeli partner opowiada nam coś zabawnego, możemy na chwilę odłożyć telefon i naprawdę się roześmiać. Jeśli zauważymy, że jest smutny, możemy zapytać, czy chce porozmawiać. A kiedy spędzamy razem spokojny wieczór, nie musimy natychmiast szukać kolejnego zajęcia.

Czasami najtrudniejsze okazuje się właśnie to: pozwolić sobie na chwilę, w której niczego nie trzeba organizować, załatwiać ani poprawiać.

Można po prostu być razem.

Nie zawsze wywoła to romantyczne uniesienie. Nie musi. Wartością takich chwil jest możliwość odpoczynku od ciągłego pośpiechu i przypomnienia sobie, jak przyjemna potrafi być obecność drugiej osoby.

A skoro tak wiele w naszym związku zależy od drobnych codziennych zachowań, spróbujmy przez tydzień przyjrzeć się im nieco uważniej.

Ćwiczenie dla par: Jeden dzień pod lupą

Bliskość nie zaczyna się dopiero wtedy, gdy wieczorem zostajemy sami. Wpływa na nią również to, jak mijamy się rano, dzielimy obowiązkami i reagujemy na swoje zmęczenie. Spróbujcie przyjrzeć się jednemu zwyczajnemu dniowi. Wybierzcie taki, który dobrze pokazuje Waszą codzienność, zamiast wyjątkowo udanej soboty albo dnia największej kłótni.


Krok pierwszy — Przypomnijcie sobie ten sam dzień

Każde z Was przez chwilę zastanawia się nad trzema pytaniami:

— W którym momencie czułem lub czułam, że jesteśmy razem, a nie tylko obok siebie?

— Kiedy zabrakło mi kontaktu albo wsparcia?

— Co najbardziej pochłonęło moją uwagę i energię?

Możecie zapisać odpowiedzi. Starajcie się przypominać konkretne sytuacje: poranną rozmowę, powrót z pracy, przygotowanie kolacji. Łatwiej porozmawiać o jednym wydarzeniu niż o tym, że ktoś „zawsze jest nieobecny”.


Krok drugi — Porównajcie swoje doświadczenia

Opowiedzcie sobie, jak przeżyliście ten dzień. Być może jedno z Was doceniło wspólne śniadanie, podczas gdy drugie było wtedy tak pochłonięte czekającym je spotkaniem, że niewiele zapamiętało. Takie różnice mogą pomóc zrozumieć, dlaczego tę samą codzienność odbieracie inaczej.

Zanim odpowiecie, spróbujcie dopytać: „Czego wtedy potrzebowałeś?” albo „Co było dla ciebie najtrudniejsze?”. Dajcie sobie czas na wyjaśnienie.


Krok trzeci — Usuńcie jedną przeszkodę

Wybierzcie jedną rzecz, którą możecie wspólnie zmienić. Jeżeli wieczorem oboje jesteście wyczerpani, przyjrzyjcie się podziałowi zadań. Jeśli próby rozmowy giną między telefonem a telewizorem, ustalcie dogodniejszy moment. Gdy jedno potrzebuje po powrocie ciszy, a drugie kontaktu, poszukajcie rozwiązania uwzględniającego obie potrzeby.

Ustalcie konkretnie, co zrobicie i za co każde z Was bierze odpowiedzialność.


Krok czwarty — Sprawdźcie, czy jest Wam łatwiej

Po kilku dniach wróćcie do ustalenia. Czy zmiana przyniosła ulgę? Czy łatwiej znaleźć chwilę dla siebie? A może potrzebujecie innego rozwiązania?

Celem ćwiczenia jest stworzenie w codzienności większej przestrzeni na kontakt. O tym, czy wypełnicie ją rozmową, odpoczynkiem, czułością czy czymś innym, zdecydujecie razem.

CZĘŚĆ II — Seksualność bez tajemnic

Rozdział 6 — Przyjemność we dwoje — dlaczego egoizm nie sprawdza się w łóżku

A ty? Było ci dobrze?

Wyobraźmy sobie pewną sytuację.

Jest sobotni wieczór. Dzieci śpią, telewizor został wyłączony, a dwoje ludzi wreszcie znalazło chwilę tylko dla siebie. Zaczynają się pocałunki, pieszczoty i zbliżenie.

Po pewnym czasie on osiąga orgazm, zadowolony przytula partnerkę i mówi:

— Kochanie, było cudownie.

— Cieszę się — odpowiada ona.

— A tobie?

Zapada krótka cisza.

— Wiesz… właściwie to dopiero zaczynało mi się podobać.

Nie musi to być dramatyczna scena. Być może oboje wybuchną śmiechem, porozmawiają i znajdą sposób, żeby również ona mogła cieszyć się przyjemnością.

Ale może być też inaczej.

Jeżeli podobna sytuacja powtarza się przez miesiące, a nawet lata, jedna osoba może zacząć odczuwać coraz większe rozczarowanie. Nie dlatego, że każdy stosunek seksualny musi kończyć się orgazmem obojga, lecz dlatego, że jej przyjemność regularnie schodzi na dalszy plan.

I właśnie tutaj pojawia się zasadnicza różnica między seksem, który jest wspólnym doświadczeniem, a seksem, w którym jedna osoba skupia się przede wszystkim na sobie.

W udanym życiu intymnym nie chodzi przecież o to, żeby ktoś wygrał, a ktoś inny tylko uczestniczył. Nie ma podium, medali ani komisji sędziowskiej. Choć niektóre osoby zachowują się tak, jakby właśnie próbowały pobić rekord świata.

Tymczasem dobry seks nie jest zawodami. Jest spotkaniem dwojga ludzi, którzy chcą wspólnie doświadczać przyjemności.

A skoro uczestniczą w nim dwie osoby, warto czasami zadać pytanie, które wydaje się oczywiste, ale nie zawsze pada:

„A tobie było dobrze?”.

Seksualny egoizm nie zawsze wynika ze złych intencji

Kiedy słyszymy określenie „egoizm w łóżku”, często wyobrażamy sobie osobę, która interesuje się wyłącznie własnym orgazmem. Nie zwraca uwagi na reakcje partnera, nie pyta o jego potrzeby i kończy zbliżenie w momencie, gdy sama osiągnie satysfakcję.

Takie zachowanie rzeczywiście może być przejawem egoizmu. Jednak nie zawsze wynika ze świadomego lekceważenia drugiej osoby.

Czasami problemem jest brak wiedzy, czasami wstyd, a czasami przekonanie, że skoro partner niczego nie mówi, wszystko musi być w porządku.

Wyobraźmy sobie parę, która jest razem od dziesięciu lat. On uważa, że ich życie seksualne jest całkiem udane. Ona od dawna nie odczuwa podczas zbliżeń takiej przyjemności, jakiej by pragnęła, ale nigdy o tym nie powiedziała.

Dlaczego?

Może obawia się, że partner poczuje się urażony. Może nie wie, jak rozpocząć rozmowę. A może wychowała się w przekonaniu, że o takich sprawach po prostu się nie mówi.

W rezultacie on jest przekonany, że wszystko działa doskonale, a ona coraz częściej unika seksu. Nie dlatego, że nie lubi bliskości, lecz dlatego, że zbliżenia przestały dawać jej satysfakcję.

Dopiero szczera rozmowa może ujawnić problem, który przez lata pozostawał niezauważony.

Nie chodzi oczywiście o to, żeby odpowiedzialność za udany seks spoczywała wyłącznie na osobie, która odczuwa niezadowolenie. Partner również powinien interesować się jej reakcjami, potrzebami i preferencjami.

Z drugiej strony trudno oczekiwać, że ktoś zawsze bezbłędnie odgadnie, co sprawia nam przyjemność. Nawet po wielu latach wspólnego życia możemy odkrywać nowe upodobania albo zmieniać zdanie na temat tego, co lubimy.

Wzajemność wymaga więc zarówno uważności, jak i umiejętności mówienia o własnych potrzebach.

Nikt nie potrafi czytać w myślach. Nawet partner, który zna nas od dwudziestu lat.

Orgazm nie jest jedynym celem seksu

Dla wielu osób orgazm stanowi jeden z najbardziej intensywnych i przyjemnych elementów doświadczenia seksualnego. Nic więc dziwnego, że często poświęcamy mu dużo uwagi.

Problem zaczyna się wtedy, gdy traktujemy go jako obowiązkowe zakończenie każdego zbliżenia. Wówczas seks może przypominać zadanie, które trzeba wykonać według określonego schematu.

Najpierw pobudzenie, potem odpowiednie czynności, następnie orgazm. I gotowe.

Tylko że ludzkie ciało nie zawsze działa w taki sposób.

Czasami orgazm pojawia się szybko, innym razem wymaga więcej czasu. Zdarza się również, że mimo przyjemności i podniecenia w ogóle nie występuje.

Nie musi to oznaczać nieudanego seksu. Można przecież czerpać satysfakcję z pocałunków, pieszczot, bliskości i samego doświadczenia bycia razem.

Warto jednak uważać na drugą skrajność. Stwierdzenie „orgazm nie jest najważniejszy” nie powinno służyć jako wygodne usprawiedliwienie dla ignorowania potrzeb partnera.

Jeżeli jedna osoba regularnie osiąga satysfakcję, a druga chciałaby doświadczać orgazmu, lecz jej potrzeby pozostają niezauważone, problemu nie rozwiąże zdanie:

— Przecież najważniejsze, że się kochamy.

Miłość jest ważna. Ale przyjemność drugiej osoby również.

Trzeba też uważać, żeby zainteresowanie orgazmem partnera nie zamieniło się w kolejną formę presji.

Wyobraźmy sobie taką rozmowę:

— Już?

— Jeszcze nie.

— A teraz?

— Kochanie, jeśli zapytasz jeszcze raz, to na pewno nie.

Choć sytuacja może wydawać się zabawna, pokazuje częsty problem. Osoba, która nie osiąga orgazmu, może zacząć czuć się odpowiedzialna za zadowolenie partnera. Zamiast skupiać się na własnych doznaniach, zastanawia się, czy przypadkiem nie trwa to zbyt długo.

Z kolei druga osoba może odbierać brak orgazmu jako dowód własnych niewystarczających umiejętności.

I tak coś, co miało być źródłem przyjemności, zamienia się w egzamin, którego nikt nie chciał zdawać.

Dlatego warto rozmawiać o tym, czego naprawdę pragniemy. Czasami będzie to orgazm, czasami więcej pieszczot, a innym razem po prostu możliwość przeżywania bliskości bez oczekiwania konkretnego rezultatu.

Najważniejsze, żeby żadna ze stron nie musiała udawać zadowolenia ani osiągać określonego finału tylko po to, by uszczęśliwić partnera.

Kobiecy orgazm — dlaczego sama penetracja często nie wystarcza?

To zagadnienie zasługuje na szczególną uwagę.

W wielu filmach i popularnych wyobrażeniach seksualnych kobieta osiąga orgazm niemal natychmiast podczas penetracji. Wystarczy kilka chwil i wszystko wygląda tak, jakby oboje partnerzy doskonale wiedzieli, co robić.

Rzeczywistość jest znacznie bardziej różnorodna.

Dla wielu kobiet sama penetracja pochwy nie zapewnia wystarczającej stymulacji do osiągnięcia orgazmu. Bardzo ważną rolę odgrywa łechtaczka.

To narząd, którego podstawową funkcją jest odczuwanie przyjemności seksualnej. Jego widoczna część znajduje się w przedniej części sromu, w miejscu połączenia warg sromowych mniejszych, ale większa część struktur łechtaczki jest położona wewnątrz ciała.

Łechtaczka jest silnie unerwiona i szczególnie wrażliwa na stymulację. Dla wielu kobiet bezpośrednia lub pośrednia stymulacja tego obszaru stanowi ważną drogę do orgazmu.

Nie oznacza to jednak, że wszystkie kobiety lubią taki sam rodzaj dotyku. Jedne preferują delikatne pieszczoty, inne nieco większy nacisk. Niektóre lubią stymulację bezpośrednią, a inne odczuwają ją jako zbyt intensywną i wybierają dotyk przez otaczające tkanki.

Dlatego nie istnieje jedna uniwersalna technika, która sprawdzi się u każdej kobiety.

Warto również pamiętać, że orgazm nie musi pojawiać się w odpowiedzi na jeden konkretny rodzaj stymulacji. Znaczenie mogą mieć pobudzenie, poczucie bezpieczeństwa, komfort, doświadczenia i indywidualne preferencje.

Nie należy więc traktować penetracji jako jedynej właściwej formy seksu, a pozostałych pieszczot wyłącznie jako dodatku. Dla wielu osób to właśnie one stanowią ważną, a czasami najprzyjemniejszą część życia seksualnego.

Najlepszym źródłem informacji o potrzebach partnerki pozostaje ona sama.

Można zapytać:

— Lubisz, kiedy cię tak dotykam?

— Wolisz delikatniej?

— Czy jest coś, co sprawia ci większą przyjemność?

Takie pytania nie muszą psuć atmosfery. Wręcz przeciwnie, dla wielu osób zainteresowanie ich przyjemnością jest samo w sobie niezwykle atrakcyjne.

Oczywiście nie każda kobieta od razu potrafi dokładnie określić swoje preferencje. Poznawanie własnego ciała i odkrywanie przyjemności bywa procesem, który wymaga czasu.

Nie warto wywierać presji ani oczekiwać, że istnieje jedna odpowiedź, którą wystarczy poznać, aby każde kolejne zbliżenie było idealne.

Jeśli trudności z osiąganiem orgazmu powodują cierpienie, można omówić je z seksuologiem lub lekarzem. Nie trzeba traktować ich jako osobistej porażki.

A co z mężczyznami? Czy ich przyjemność jest taka prosta?

Istnieje popularne przekonanie, że męska seksualność jest nieskomplikowana. Wystarczy odpowiedni bodziec, chwila pobudzenia i wszystko działa.

Rzeczywistość wygląda inaczej.

Mężczyźni również różnią się między sobą pod względem potrzeb, wrażliwości i preferencji. Nie każdy lubi taki sam dotyk, nie każdy osiąga orgazm w podobnym czasie i nie każdy odczuwa przyjemność w identyczny sposób.

Co więcej, erekcja, wytrysk i orgazm są powiązanymi, ale odrębnymi zjawiskami fizjologicznymi. Często występują razem, jednak nie zawsze.

Możliwe jest na przykład doświadczenie orgazmu bez wytrysku. Może również pojawić się erekcja bez świadomego pożądania seksualnego.

Dlatego nie należy oceniać zainteresowania seksualnego mężczyzny wyłącznie na podstawie reakcji jego ciała.

Podobnie jak w przypadku kobiet, duże znaczenie mają samopoczucie, stres, zdrowie i atmosfera między partnerami.

Wielu mężczyzn odczuwa również presję związaną z koniecznością osiągnięcia i utrzymania erekcji. Pojawia się obawa:

„A co, jeśli tym razem się nie uda?”.

Taki lęk może dodatkowo utrudniać pobudzenie. Jeżeli partnerka lub partner reaguje rozczarowaniem, złością albo żartami, problem może się nasilać.

Dlatego warto pamiętać, że seksualność nie jest egzaminem ze sprawności.

Czasami coś nie wychodzi. Czasami organizm reaguje inaczej, niż oczekiwaliśmy. Nie oznacza to, że wieczór został zmarnowany.

Można przecież nadal się całować, przytulać i cieszyć bliskością. Nie ma również obowiązku kontynuowania aktywności seksualnej tylko dlatego, że została rozpoczęta.

Warto także zauważyć, że mężczyzna nie zawsze musi być stroną inicjującą zbliżenie ani osobą odpowiedzialną za przebieg całego spotkania. On również może potrzebować czułości, zainteresowania i poczucia, że jest pożądany.

Jeśli trudności z erekcją, wytryskiem lub orgazmem powtarzają się i powodują niepokój, warto skonsultować się z lekarzem albo odpowiednim specjalistą.

Nie oznaczają one automatycznie braku atrakcyjności partnera ani problemu z samą relacją.

Największy mit: dobry kochanek zawsze wie, co robić

W filmach romantycznych i erotycznych bohaterowie rzadko rozmawiają o swoich potrzebach. Wystarczy jedno spojrzenie i już wiedzą, czego pragnie druga osoba.

W prawdziwym życiu bywa nieco inaczej.

Wyobraźmy sobie taką sytuację.

— Lubisz, kiedy cię tak całuję? — pyta partner.

— Tak, ale wiesz, co lubię jeszcze bardziej?

— Co?

— Kiedy przestajesz zgadywać i po prostu pytasz.

Może nie brzmi to jak dialog z wielkiego filmu romantycznego, ale zawiera ważną prawdę.

Nie musimy być ekspertami od ciała partnera, znać wszystkich jego preferencji ani udawać, że doskonale wiemy, co sprawia mu przyjemność.

Znacznie ważniejsze są ciekawość, gotowość do słuchania i umiejętność przyjmowania informacji bez obrażania się.

Jeżeli partnerka mówi, że wolałaby delikatniejszy dotyk, nie oznacza to, że dotychczas robiliśmy wszystko źle. Jeżeli partner przyznaje, że chciałby więcej pocałunków, nie musi to być krytyka naszych umiejętności.

To informacja, która może pomóc Wam lepiej się poznać.

Warto jednak pamiętać, że komunikacja podczas seksu nie musi przypominać szczegółowego instruktażu. Nie każda osoba lubi dużo rozmawiać w trakcie zbliżenia. Czasami wystarczy krótkie pytanie, gest albo spokojna rozmowa przed lub po wspólnie spędzonej nocy.

Ważne, żeby oboje mieli możliwość powiedzenia, co sprawia im przyjemność, a co nie, i żeby te informacje były traktowane poważnie.

Nie ma przecież nic szczególnie romantycznego w przekonaniu, że jesteśmy tak doskonałymi kochankami, iż nie potrzebujemy żadnych wskazówek.

Zwłaszcza jeśli druga osoba od dawna próbuje nam coś zasugerować.

Nie trzeba być akrobatą, żeby dobrze się kochać

Współczesna kultura potrafi tworzyć nierealistyczne oczekiwania dotyczące seksu. Wystarczy spojrzeć na niektóre filmy, reklamy czy treści internetowe.

Wszyscy wyglądają idealnie. Nikt się nie poci. Nikt nie ma skurczu łydki. Nikt nie uderza kolanem o łóżko.

I wszyscy najwyraźniej posiadają elastyczność zawodowych gimnastyków.

Tymczasem prawdziwy seks bywa znacznie mniej perfekcyjny.

Czasami ktoś się zaśmieje, poduszka spadnie na podłogę albo trzeba zmienić pozycję, bo zaczynają boleć plecy.

I nie ma w tym nic złego.

Seks nie musi wyglądać efektownie, żeby był przyjemny. Nie trzeba znać kilkudziesięciu pozycji ani próbować wszystkiego, co pojawia się w poradnikach.

Dla wielu par największą satysfakcję daje to, co dobrze znają i lubią. Inni czerpią przyjemność z eksperymentowania. Nie istnieje jedna właściwa droga.

Warto również odróżnić przyjemną nowość od przekraczania własnych granic. To, że jakaś praktyka jest popularna albo przedstawiana jako szczególnie ekscytująca, nie oznacza, że musicie jej próbować.

Jeżeli określona pozycja powoduje ból, nie należy jej kontynuować. Jeśli jakiś rodzaj pieszczot nie sprawia przyjemności, można go zmienić albo całkowicie z niego zrezygnować.

A jeśli oboje zaczniecie się śmiać, bo właśnie wydarzyło się coś absurdalnego?

Tym lepiej.

Poczucie humoru potrafi uratować niejedną niezręczną sytuację. Nie trzeba za każdym razem zachowywać śmiertelnej powagi tylko dlatego, że znajdujemy się w sypialni.

W końcu seks jest częścią życia, a życie rzadko wygląda jak starannie wyreżyserowany film.

Dlaczego czasami warto zwolnić?

Jednym z problemów, które mogą pojawiać się w życiu seksualnym, jest pośpiech.

Nie zawsze wynika on z egoizmu. Czasami partnerzy mają niewiele czasu, innym razem przyzwyczaili się do określonego sposobu współżycia. Zdarza się również, że jedna osoba osiąga pobudzenie znacznie szybciej niż druga.

W takich sytuacjach warto pamiętać, że seksualna przyjemność nie musi rozwijać się u obojga w identycznym tempie.

Dla niektórych osób ważne są długie pocałunki, pieszczoty i stopniowe budowanie podniecenia. Inni preferują bardziej spontaniczne i intensywne zbliżenia.

Nie chodzi o to, żeby zawsze wybierać jeden sposób. Chodzi o wzajemne dopasowanie.

Czasami warto zwolnić, zatrzymać się na chwilę i zwrócić uwagę na reakcje partnera. Można zapytać, czy jest mu przyjemnie, czy chciałby czegoś więcej albo czy woli zmienić sposób dotyku.

Nie dlatego, że dłuższy seks jest automatycznie lepszy. Pośpiech może jednak utrudniać zauważanie potrzeb drugiej osoby.

Warto też pamiętać, że czas przeznaczony na pocałunki i pieszczoty nie musi być jedynie przygotowaniem do penetracji. Dla wielu par stanowi równie ważną część życia seksualnego, a czasami jest samodzielną formą intymności.

Nie wszystko trzeba przyspieszać ani doprowadzać do z góry ustalonego finału.

Jeśli oboje lubicie krótkie, spontaniczne zbliżenia, nie ma potrzeby sztucznie ich wydłużać. Jeśli natomiast jedna osoba potrzebuje więcej czasu, warto potraktować to jako informację o jej preferencjach, a nie jako problem.

Seks nie jest wyścigiem, w którym liczy się szybkość dotarcia do mety.

Zwłaszcza że nie wszyscy chcą kończyć w tym samym momencie.

Wzajemność nie oznacza matematycznej równości

Kiedy mówimy o wzajemnej przyjemności, nie chodzi o to, żeby podczas każdego zbliżenia oboje otrzymywali dokładnie tyle samo pieszczot, pocałunków czy uwagi.

Seks nie jest przecież księgowością.

Nie trzeba prowadzić tabeli:

„Ja całowałem cię przez siedem minut, więc teraz twoja kolej”.

Wzajemność oznacza coś znacznie prostszego. Oboje interesujecie się przyjemnością drugiej osoby, możecie mówić o swoich potrzebach i czujecie, że Wasze doświadczenia są ważne.

Nie oznacza to konieczności osiągania orgazmu w tym samym czasie ani identycznej intensywności doznań.

Czasami jedno z partnerów będzie potrzebowało więcej uwagi. Innym razem sytuacja się odwróci. Bywa również tak, że jedno ma ochotę na określony rodzaj bliskości, a drugie na coś zupełnie innego.

Ważne, żeby nie utrwalił się schemat, w którym satysfakcja jednej osoby zawsze znajduje się na pierwszym miejscu, a potrzeby drugiej są pomijane.

Warto też pamiętać, że wzajemność może wyglądać inaczej w różnych momentach życia. Zdrowie, zmęczenie, samopoczucie czy sytuacja życiowa wpływają na to, ile energii i uwagi możemy poświęcić seksualności.

Nie trzeba więc za każdym razem sprawdzać, czy wszystko zostało sprawiedliwie podzielone.

Znacznie ważniejsze jest poczucie, że oboje jesteście obecni, zaangażowani i zainteresowani tym, jak druga osoba przeżywa wspólną bliskość.

Bo udane życie seksualne nie wymaga idealnej symetrii.

Wymaga wzajemnego zainteresowania.

Ćwiczenie dla par: Mapa przyjemności

To ćwiczenie ma pomóc Wam lepiej poznać własne preferencje seksualne i nauczyć się swobodniej o nich rozmawiać.

Nie wymaga specjalnych akcesoriów ani przygotowań. Nie musi również prowadzić do seksu. Najważniejsze są wzajemne zaufanie, ciekawość i gotowość do szczerej rozmowy.


Etap pierwszy: Co sprawia mi przyjemność?

Każde z Was osobno zastanawia się nad kilkoma pytaniami:

— Jakie rodzaje dotyku lubię najbardziej?

— Czy wolę delikatne, spokojne pieszczoty, czy bardziej intensywne?

— Jakie pocałunki sprawiają mi największą przyjemność?

— Czy podczas seksu lubię rozmawiać, czy wolę skupiać się na doznaniach?

— Czy jest coś, czego chciałbym lub chciałabym spróbować, ale dotychczas nie miałem odwagi o tym powiedzieć?

— Czy istnieją rodzaje dotyku lub zachowania, których nie lubię?

Nie musicie odpowiadać na wszystkie pytania. Niektóre mogą wymagać czasu i zastanowienia.

Spróbujcie przede wszystkim odpowiedzieć zgodnie z własnymi odczuciami, a nie z tym, co Waszym zdaniem powinno podobać się drugiej osobie.


Etap drugi: Rozmowa bez oceniania

Usiądźcie razem i porozmawiajcie o swoich odpowiedziach.

Nie wyśmiewajcie preferencji partnera. Nie obrażajcie się również, jeśli okaże się, że coś, co dotychczas robiliście, nie sprawiało mu szczególnej przyjemności.

Potraktujcie to jako okazję do lepszego poznania siebie.

Możecie zadawać dodatkowe pytania:

„Co najbardziej lubisz w naszych zbliżeniach?”.

„Czy jest coś, czego chciałabyś lub chciałbyś więcej?”.

„Czy coś moglibyśmy robić inaczej?”.

Nie musicie zgadzać się na wszystkie propozycje. Samo wysłuchanie czyjejś fantazji lub preferencji nie oznacza obowiązku jej realizowania.


Etap trzeci: Jeden nowy element

Jeżeli oboje macie ochotę, wybierzcie jedną rzecz, którą chcielibyście wprowadzić do Waszej intymności.

Może to być dłuższy pocałunek, inny rodzaj pieszczot, więcej czasu na wzajemne poznawanie ciała albo po prostu częstsze pytanie partnera, czy jest mu przyjemnie.

Nie musicie od razu próbować wszystkiego ani wprowadzać wielkich zmian.

Jeśli będziecie chcieli, możecie później porozmawiać o tym, co sprawiło Wam przyjemność, co Was zaskoczyło i czy chcielibyście do danego doświadczenia wrócić.

Nie chodzi o rewolucję ani o udowodnienie, że jesteście doskonałymi kochankami.

Chodzi o stopniowe odkrywanie tego, co sprawia Wam radość, oraz o poczucie, że każde z Was może otwarcie mówić o swoich pragnieniach.

I pamiętajcie: każda propozycja wymaga dobrowolnej zgody obojga, a każdy z Was może w dowolnym momencie zmienić zdanie.

Rozdział 7 — Gra wstępna, czyli dlaczego nie warto się spieszyć

Czy naprawdę musimy od razu przechodzić do rzeczy?

Wyobraźmy sobie romantyczną kolację w eleganckiej restauracji. Siadacie przy stoliku, kelner podaje menu, zapala świecę i pyta, czego chcielibyście się napić. Zanim zdążycie odpowiedzieć, ktoś zabiera Wam karty dań, przynosi główne danie i oznajmia:

— Proszę bardzo. Im szybciej zjemy, tym szybciej będzie można wrócić do domu.

Trochę dziwne, prawda? Przecież przyjemność z kolacji nie polega wyłącznie na zaspokojeniu głodu. Liczą się również atmosfera, zapach potraw, rozmowa, oczekiwanie i możliwość delektowania się smakiem.

Z seksem bywa podobnie. Dla wielu osób przyjemność nie zaczyna się w momencie penetracji. Pojawia się znacznie wcześniej — podczas pocałunków, czułego dotyku, flirtu czy wzajemnego odkrywania ciała. A jednak niektóre pary traktują grę wstępną jak formalność, którą należy jak najszybciej załatwić. Kilka pocałunków, krótka chwila pieszczot i można przejść do tego, co rzekomo najważniejsze.

Tylko czy rzeczywiście najważniejsze?

Dla wielu ludzi właśnie te wcześniejsze chwile są jedną z najprzyjemniejszych części zbliżenia. Pozwalają się odprężyć, stopniowo budować podniecenie i skupić uwagę na drugiej osobie. Nie oznacza to oczywiście, że każdy seks musi być długi i starannie zaplanowany. Spontaniczne, krótkie zbliżenia również mogą być satysfakcjonujące, jeśli oboje ich pragniecie.

Problem pojawia się wtedy, gdy pośpiech staje się jedynym znanym scenariuszem, a potrzeby jednej osoby regularnie pozostają niezauważone. Bo jeśli podczas wspólnego spotkania myślimy wyłącznie o dotarciu do celu, możemy przeoczyć sporą część przyjemności, która znajduje się po drodze.

Warto przy tym zastanowić się nad samym określeniem „gra wstępna”. Sugeruje ono, że istnieje jakiś główny etap, do którego wszystko inne jedynie przygotowuje. Najczęściej za ten etap uznaje się stosunek z penetracją.

Tymczasem seksualność jest znacznie bardziej różnorodna. Pocałunki, pieszczoty, wzajemna stymulacja czy seks oralny nie muszą być wyłącznie przygotowaniem do współżycia. Dla wielu osób są pełnoprawnymi formami aktywności seksualnej i mogą dostarczać ogromnej przyjemności. Niektóre pary od czasu do czasu wybierają właśnie takie zbliżenia, bez penetracji, inne traktują je jako część dłuższego spotkania.

Warto więc spojrzeć na grę wstępną nie jak na rozgrzewkę przed zawodami, ale jak na doświadczenie, którym można cieszyć się dla niego samego.

Wyobraźmy sobie parę, która zaczyna się całować. Po chwili jedno z partnerów mówi:

— Wiesz, dzisiaj mam ochotę tylko na pocałunki i przytulanie.

— Tylko?

— A co, pocałunki są już nielegalne?

Oboje wybuchają śmiechem. I być może właśnie taki wieczór okaże się dla nich niezwykle przyjemny, bez konieczności przechodzenia dalej i bez poczucia, że coś zostało niedokończone.

Seks nie jest przecież przedstawieniem, w którym trzeba obowiązkowo odegrać wszystkie sceny w ustalonym porządku.

Dlaczego nasze ciała potrzebują czasu?

Podniecenie seksualne nie pojawia się u wszystkich w takim samym tempie. U części osób rozwija się szybko, podczas gdy inne potrzebują więcej czasu, odpowiednich bodźców albo poczucia odprężenia. Podczas pobudzenia seksualnego w organizmie zachodzą różne zmiany fizjologiczne. Zwiększa się przepływ krwi przez tkanki narządów płciowych, mogą zmieniać się napięcie mięśniowe, wrażliwość na dotyk i reakcje układu nerwowego.

U kobiet pobudzeniu może towarzyszyć między innymi zwiększone ukrwienie łechtaczki i warg sromowych oraz nawilżenie pochwy. U mężczyzn jedną z najbardziej widocznych reakcji bywa erekcja. Nie należy jednak traktować tych reakcji jako niezawodnych wskaźników pożądania.

Nawilżenie pochwy nie zawsze oznacza, że kobieta ma ochotę na seks, a jego brak nie musi świadczyć o braku zainteresowania. Podobnie erekcja może pojawić się niezależnie od świadomego pragnienia seksualnego. Reakcje ciała i subiektywne odczuwanie pożądania nie zawsze występują jednocześnie.

Dlatego nie wystarczy założyć, że skoro organizm reaguje w określony sposób, druga osoba na pewno chce kontynuować zbliżenie. Znaczenie mają jej słowa, samopoczucie i swobodnie wyrażana zgoda.

Warto również pamiętać, że odpowiednie pobudzenie może zwiększać komfort współżycia. Jeżeli penetracja rozpoczyna się zbyt wcześnie, zanim osoba jest na nią gotowa, może pojawić się dyskomfort lub ból. Nie należy go ignorować ani traktować jako czegoś, co trzeba cierpliwie przeczekać.

W takiej sytuacji warto zatrzymać się, zmienić rodzaj aktywności albo z niej zrezygnować. Jeśli oboje chcecie kontynuować, odpowiednio dobrany lubrykant może pomóc zmniejszyć tarcie, choć nie zastępuje pobudzenia ani zgody. Jeśli ból powtarza się, warto skonsultować się z lekarzem.

Seks nie powinien wymagać zaciskania zębów i czekania, aż będzie po wszystkim.

Co ważne, nie zawsze chodzi wyłącznie o fizjologię. Dla niektórych osób trudność polega na przejściu od codziennych obowiązków do intymnego spotkania. Potrzebują chwili odpoczynku, wyciszenia albo zwyczajnego poczucia, że nigdzie nie muszą się spieszyć. Inni potrafią szybko skupić się na przyjemności i nie potrzebują szczególnego przygotowania.

Żaden z tych sposobów nie jest automatycznie lepszy. Najważniejsze jest poznanie własnego tempa i uwzględnienie tego, czego potrzebuje druga osoba.

Pocałunki, dotyk i odkrywanie przyjemności

O znaczeniu pocałunków mówiliśmy już wcześniej, ale podczas intymnego spotkania mogą one pełnić nieco inną rolę niż zwyczajne gesty codziennej czułości. Dla wielu osób pocałunek pozwala stopniowo skupić się na bliskości. Może być spokojny, delikatny albo namiętny, wyrażać tęsknotę, zainteresowanie i przyjemność z bycia razem.

Nie ma oczywiście magicznej liczby sekund, po której organizm automatycznie przechodzi w stan gotowości seksualnej. Ważniejsze od długości pocałunku jest to, jak oboje go przeżywacie.

Czasami jednak codzienne przyzwyczajenia potrafią skutecznie przerwać nawet najbardziej romantyczny moment.

Anna i Piotr przygotowują wspólnie kolację. W pewnym momencie Piotr podchodzi do partnerki i całuje ją. Ona odwzajemnia pocałunek, ale po chwili Piotr się odsuwa.

— Co się stało? — pyta Anna.

— Nic. Pomyślałem tylko, że zaraz przypalisz cebulę.

— Piotr, po piętnastu latach małżeństwa naprawdę mógłbyś czasami wybrać mnie zamiast cebuli.

Ta drobna scena pokazuje, jak trudno czasami oderwać myśli od codziennych obowiązków. A przecież nie każda chwila bliskości musi zostać przerwana tylko dlatego, że coś jeszcze czeka na zrobienie. Jeśli sytuacja na to pozwala, można na moment odłożyć inne sprawy i skupić się na sobie. A jeśli rzeczywiście coś zaczyna się przypalać, można przecież wyłączyć kuchenkę.

Pocałunki są jednak tylko jedną z wielu możliwości okazywania fizycznego zainteresowania. Kiedy myślimy o seksualnych pieszczotach, często koncentrujemy się na narządach płciowych, tymczasem wiele osób odczuwa przyjemność również podczas dotykania innych części ciała.

Szyja, plecy, ramiona, brzuch, uda czy dłonie mogą być wrażliwe na dotyk, choć stopień tej wrażliwości jest bardzo indywidualny. Dla jednej osoby delikatny pocałunek w szyję będzie niezwykle przyjemny, dla drugiej okaże się zwyczajnym łaskotaniem, a jeszcze ktoś inny może w ogóle nie lubić dotykania tej części ciała.

Nie istnieje więc uniwersalna mapa, która pozwalałaby bezbłędnie przewidzieć reakcje każdego człowieka. Warto poznawać preferencje partnera, ale nie należy traktować jego ciała jak zagadki, którą koniecznie trzeba rozwiązać.

Znacznie lepiej kierować się wzajemnym zainteresowaniem i komunikacją.

— Lubisz, kiedy całuję cię w szyję?

— Wolisz delikatny masaż czy mocniejszy nacisk?

— Czy jest jakieś miejsce, którego nie lubisz dotykać?

Niektórym osobom takie pytania mogą wydawać się mało romantyczne. Ale czy naprawdę bardziej romantyczne jest zgadywanie przez dwadzieścia minut, podczas gdy partner cierpliwie znosi coś, co wcale mu się nie podoba?

Warto również pamiętać, że przyjemność zależy nie tylko od miejsca dotyku, lecz także od jego intensywności, tempa i okoliczności. Ten sam gest może być przyjemny w jednej sytuacji, a w innej niepożądany.

Dlatego znajomość preferencji partnera nie zwalnia nas z uważności. Nie chodzi przecież o wyuczenie się kilku skutecznych ruchów i powtarzanie ich przez następne dwadzieścia lat. Chodzi o to, żeby nadal interesować się reakcjami drugiej osoby.

A jak długo powinny trwać pocałunki i pieszczoty?

Nie istnieje jeden czas odpowiedni dla wszystkich par, choć niektóre poradniki próbują sugerować konkretne liczby.

Dziesięć minut. Piętnaście. Dwadzieścia.

Jakby seksualność można było regulować kuchennym minutnikiem.

Tymczasem jednego dnia oboje możecie mieć ochotę na długie, spokojne pieszczoty, a innym razem bardziej odpowiada Wam spontaniczne zbliżenie. Długość sama w sobie nie gwarantuje satysfakcji. Można przecież spędzić pół godziny na czynnościach, które nie sprawiają partnerowi szczególnej przyjemności, albo w znacznie krótszym czasie doświadczyć wyjątkowej bliskości.

Warto też odróżnić spontaniczność od pośpiechu. Spontaniczność oznacza, że coś wydarza się naturalnie, bez wcześniejszego planowania. Pośpiech pojawia się wtedy, gdy nie dajemy sobie wystarczająco dużo czasu albo chcemy zbyt szybko przejść do kolejnego etapu.

Można być spontanicznym i jednocześnie uważnym. Można też zaplanować długi wieczór, podczas którego jedna osoba przez cały czas będzie zastanawiała się, kiedy wreszcie będzie po wszystkim.

Dlatego zamiast pytać, ile powinna trwać gra wstępna, lepiej zastanowić się, czy to, co robicie, rzeczywiście sprawia Wam obojgu przyjemność.

Odpowiedź powie znacznie więcej niż wskazówka zegara.

Seks oralny, preferencje i przełamywanie wstydu

Skoro postanowiliśmy mówić o seksualności otwarcie, nie możemy pomijać seksu oralnego. Dla wielu dorosłych osób stanowi on przyjemną formę aktywności seksualnej, która może być częścią dłuższego zbliżenia albo samodzielnym doświadczeniem.

Nie każdy jednak go lubi. Niektóre osoby odczuwają skrępowanie, inne mają obawy związane z higieną, zapachem ciała czy własnym wyglądem. Są również ludzie, którzy po prostu nie chcą praktykować tej formy seksu.

I mają do tego pełne prawo.

Nie należy zakładać, że skoro partnerzy pozostają w długoletnim związku, każda forma aktywności seksualnej powinna być dla nich automatycznie akceptowalna. To, że określona praktyka sprawia przyjemność jednej osobie, nie oznacza, że druga musi ją polubić albo zgodzić się na nią dla świętego spokoju.

Z drugiej strony nie ma powodu do zawstydzania partnera, jeśli mówi o czymś, co jest dla niego przyjemne, nawet gdy sami nie chcemy tego robić. Można szanować czyjeś pragnienia, nie decydując się na ich realizację.

Ważnym elementem jest również bezpieczeństwo. Seks oralny może wiązać się z ryzykiem przenoszenia niektórych infekcji przenoszonych drogą płciową, między innymi opryszczki, rzeżączki czy zakażenia HPV.

Ryzyko można ograniczać poprzez stosowanie odpowiednich metod barierowych, takich jak prezerwatywy czy specjalne chusteczki do seksu oralnego. W zależności od sytuacji znaczenie mogą mieć również badania w kierunku infekcji i szczepienia ochronne. Jeśli pojawiają się wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa seksualnego, warto skorzystać z rzetelnych źródeł medycznych albo konsultacji ze specjalistą.

Nie chodzi o wzbudzanie strachu ani tworzenie atmosfery podejrzliwości. Chodzi o świadome podejmowanie decyzji. Odpowiedzialność i przyjemność nie muszą się przecież wykluczać.

Jednak dla wielu par większą przeszkodą niż brak wiedzy okazuje się zwyczajny wstyd.

Nie wszyscy potrafią swobodnie rozmawiać o własnym ciele i seksualnych potrzebach. Niektóre osoby wychowywały się w środowisku, w którym seksualność była tematem tabu. Inne przez lata słyszały, że o określonych pragnieniach nie wypada mówić.

W rezultacie nawet w długoletnim związku mogą mieć trudności z wyrażaniem własnych preferencji.

Wyobraźmy sobie kobietę, która chciałaby poprosić partnera o dłuższe pieszczoty, ale obawia się, że zabrzmi to jak krytyka jego umiejętności. Zamiast powiedzieć, czego potrzebuje, milczy. Partner natomiast nie zdaje sobie sprawy z problemu i przez kolejne miesiące oboje powtarzają ten sam scenariusz.

Podobnie może być w przypadku mężczyzny, który chciałby więcej pocałunków i czułości, ale obawia się, że zostanie uznany za mało męskiego. Takie stereotypy potrafią skutecznie utrudniać budowanie satysfakcjonującej seksualności.

Dlatego warto stopniowo oswajać rozmowy o przyjemności. Nie trzeba od razu opowiadać o wszystkich fantazjach ani szczegółowo omawiać każdego zbliżenia. Można zacząć od prostych zdań: „Lubię, kiedy mnie tak całujesz”, „Chciałabym, żebyśmy trochę zwolnili”, „To sprawia mi przyjemność” albo „Tego akurat nie lubię”.

Nie zawsze łatwo wypowiedzieć je na głos, szczególnie jeśli wcześniej nie rozmawialiśmy w ten sposób. Ale partner, który otrzymuje jasną i życzliwą informację, ma większą szansę zrozumieć nasze potrzeby niż ten, który musi wszystkiego się domyślać.

Warto też zadbać o sposób reagowania na takie wyznania. Jeżeli ktoś zbierze się na odwagę i powie, że chciałby czegoś inaczej, nie najlepiej odpowiadać:

— Czyli przez ostatnie dziesięć lat wszystko robiłem źle?

Znacznie lepiej zapytać, co konkretnie sprawiłoby mu większą przyjemność.

Szczerość nie musi być brutalna. Może być czuła, spokojna i pełna wzajemnego szacunku.

Intymność bez pośpiechu i presji

Różnice w preferencjach nie dotyczą wyłącznie częstotliwości seksu. Mogą również obejmować sam przebieg zbliżenia. Jedno z partnerów uwielbia długie pocałunki i spokojne budowanie podniecenia, drugie preferuje bardziej spontaniczny i intensywny seks.

Czy da się to pogodzić? Czasami tak, szczególnie gdy oboje są gotowi poznawać swoje potrzeby i szukać rozwiązań, które będą sprawiały przyjemność każdej ze stron.

Nie oznacza to jednak, że jedno musi za każdym razem zgadzać się na długie pieszczoty, a drugie obowiązkowo rezygnować z tego, co lubi. Można wspólnie odkrywać różne formy bliskości i zaakceptować, że nie każde zbliżenie będzie wyglądało identycznie.

Jednego dnia możecie mieć ochotę na spokojne, długie pieszczoty, innym razem na bardziej spontaniczne spotkanie, a czasami na zwyczajne przytulanie. Nie ma potrzeby tworzenia jednego obowiązującego scenariusza.

Warto też pamiętać, że zbyt silne skupienie na idealnym przebiegu zbliżenia potrafi odebrać radość z samego doświadczenia. Wiele osób chce dobrze wypaść, spełnić oczekiwania partnera i nie popełnić żadnego błędu. W rezultacie zamiast cieszyć się bliskością, zaczynają kontrolować każdy gest.

Tymczasem seksualność może zawierać również element zabawy. Można flirtować, żartować, śmiać się z niezręcznych sytuacji i odkrywać nowe sposoby okazywania sobie czułości.

Wyobraźmy sobie parę, która postanawia urządzić romantyczny wieczór. On zapala świece, ona włącza muzykę. Wszystko wygląda idealnie.

Po chwili z głośnika rozlega się energiczny utwór, który bardziej pasuje do treningu na siłowni niż do romantycznej atmosfery.

— Kochanie, co to za muzyka?

— Nie wiem. Miała być playlista „Romantyczny wieczór”.

— A włączyłeś „Motywacja do biegania”.

Przez chwilę oboje patrzą na siebie, po czym wybuchają śmiechem.

Czy wieczór został zepsuty? Niekoniecznie. Być może właśnie dzięki tej sytuacji oboje poczują się bardziej swobodnie.

Nie każda chwila intymności musi być idealna. Nie trzeba przejmować się każdym niezręcznym gestem, nieoczekiwanym dźwiękiem czy sytuacją, która odbiega od romantycznego planu. Wspólny śmiech może przecież być równie ważnym elementem bliskości jak namiętne spojrzenie.

A jeśli przez przypadek zamiast spokojnej muzyki włączycie przebój do ćwiczeń aerobowych, zawsze możecie potraktować to jako sygnał, żeby nie brać wszystkiego aż tak poważnie.

Najważniejsze, żebyście oboje dobrze czuli się w swoim towarzystwie i nie musieli udawać bohaterów idealnie wyreżyserowanej sceny.

Ćwiczenie dla par: Wieczór odkrywania przyjemności

To ćwiczenie ma pomóc Wam lepiej poznać własne preferencje dotyczące dotyku i pieszczot. W odróżnieniu od wcześniejszej „Mapy przyjemności”, która koncentrowała się przede wszystkim na rozmowie, tutaj możecie — jeśli oboje tego chcecie — sprawdzić swoje upodobania w praktyce.

Nie jest to instrukcja prowadząca do stosunku seksualnego. Nie musicie się rozbierać ani podejmować żadnych aktywności, na które nie macie ochoty. Najważniejsze są wzajemne zaufanie i poczucie swobody.


Etap pierwszy: Ustalcie granice

Przed rozpoczęciem porozmawiajcie o tym, jakie rodzaje dotyku są dla Was przyjemne. Możecie wybrać pocałunki, przytulanie, masaż ramion, pleców albo dłoni. Jeśli oboje macie ochotę na bardziej intymne pieszczoty, również możecie o tym porozmawiać.

Ustalcie, czy są części ciała, których nie chcecie dotykać, oraz czy wolicie delikatne, czy bardziej zdecydowane gesty. Nie trzeba podejmować żadnych decyzji na cały wieczór. Każde z Was może w dowolnym momencie zmienić zdanie.


Etap drugi: Zamieńcie się rolami

Przez kilka minut jedna osoba wybiera rodzaj dotyku, którego chciałaby doświadczyć, a druga — jeśli również ma na to ochotę — go proponuje.

Nie chodzi o wykonywanie poleceń ani o sprawdzanie własnych umiejętności. Celem jest zauważenie, co sprawia przyjemność i jak najlepiej komunikować własne preferencje.

Możecie zadawać sobie proste pytania:

„Czy tak jest przyjemnie?”.

„Wolisz delikatniej?”.

„Czy chcesz, żebym przestał lub przestała?”.

Po kilku minutach zamieńcie się rolami. Nie musicie odmierzać czasu stoperem ani dbać o to, żeby obie części trwały dokładnie tyle samo. Ważniejsze jest, aby każdy miał przestrzeń na powiedzenie, czego chce.

Jeśli któreś z Was poczuje dyskomfort, przerwijcie albo zmieńcie aktywność.


Etap trzeci: Porozmawiajcie o doświadczeniu

Po zakończeniu zastanówcie się, co sprawiło Wam największą przyjemność. Czy odkryliście coś nowego? Czy było coś, co Was zaskoczyło? Czy łatwo było powiedzieć, jaki rodzaj dotyku lubicie? A może któreś z Was miało trudność z wyrażeniem własnych preferencji?

Nie oceniajcie odpowiedzi i nie traktujcie ich jako krytyki. Jeżeli jedno z Was nie miało ochoty na określony rodzaj dotyku, uszanujcie to. Nie próbujcie również przekonywać partnera, że powinien polubić coś, co jemu nie sprawia przyjemności.


Mała propozycja

Spróbujcie kiedyś urządzić podobny wieczór bez planowania dalszego zbliżenia. Niech najważniejsza będzie sama przyjemność z dotyku i możliwość lepszego poznania siebie.

Nie trzeba osiągać orgazmu, odkrywać nowych technik ani udowadniać, że ćwiczenie zakończyło się sukcesem. Może się okazać, że największą niespodzianką będzie coś bardzo prostego: odkrycie, że partner lubi zupełnie inny rodzaj pocałunków, niż dotychczas sądziliście, albo że zwyczajny masaż dłoni sprawia mu więcej przyjemności, niż można było przypuszczać.

A jeśli nie odkryjecie niczego nowego? To również nic złego. Przecież nie każde wspólne doświadczenie musi prowadzić do wielkiego odkrycia.

Czasami wystarczy, że spędzicie trochę czasu razem, bez pośpiechu i bez konieczności dotarcia do jakiegokolwiek celu.

Rozdział 8 — Czego pragną kobiety, czego pragną mężczyźni? Fakty i mity

Instrukcja obsługi partnera? Niestety, nie istnieje

Gdyby istniała książka zawierająca kompletną instrukcję obsługi kobiet i mężczyzn, prawdopodobnie byłaby jednym z największych bestsellerów w historii. Wyobraźmy sobie taki poradnik:

„Kobieta, model romantyczny. Przed rozpoczęciem użytkowania należy zapewnić kwiaty, komplementy oraz minimum trzydzieści minut rozmowy”.

Albo:

„Mężczyzna, model standardowy. Do prawidłowego działania wymagane są jedzenie, sen i regularne zainteresowanie seksualne”.

Brzmi absurdalnie? A jednak wiele popularnych przekonań dotyczących seksualności niewiele różni się od takich instrukcji.

Od lat słyszymy, że mężczyźni pragną przede wszystkim seksu, natomiast kobiety potrzebują romantyzmu i emocjonalnego bezpieczeństwa. Że panowie zawsze są gotowi na zbliżenie, a panie trzeba odpowiednio zachęcić. Że mężczyźni są wzrokowcami, a kobiety zakochują się przede wszystkim w słowach.

Problem polega na tym, że ludzie nie działają według jednego schematu.

Badania wskazują na pewne przeciętne różnice między kobietami i mężczyznami, jednak średnie statystyczne nie pozwalają przewidzieć pragnień konkretnej osoby. Możemy spotkać kobietę, która uwielbia spontaniczny seks i nie przepada za romantycznymi kolacjami. Możemy również poznać mężczyznę, dla którego najważniejszym elementem intymności są długie pocałunki, przytulanie i poczucie emocjonalnej bliskości.

Żadne z nich nie staje się przez to mniej kobiece ani mniej męskie.

Dlaczego więc tak chętnie wierzymy w proste podziały? Być może dlatego, że ułatwiają nam rozumienie świata. Wystarczy przecież uznać, że kobiety pragną jednego, a mężczyźni drugiego, i pozornie wszystko staje się jasne. Nie trzeba zadawać trudnych pytań ani zastanawiać się, dlaczego partner reaguje inaczej, niż oczekiwaliśmy.

Tyle że taka wygoda może mieć swoją cenę.

Jeśli z góry zakładamy, czego druga osoba powinna pragnąć, łatwo przeoczyć to, czego naprawdę potrzebuje. Zamiast poznawać partnera, zaczynamy porównywać go z wyobrażeniem o tym, jaki powinien być.

A przecież w sypialni nie spotykają się dwie statystyczne średnie. Spotyka się dwoje konkretnych ludzi, z własnymi charakterami, doświadczeniami, przyzwyczajeniami i pragnieniami.

Przyjrzyjmy się więc kilku popularnym mitom i sprawdźmy, dlaczego nie warto traktować ich jak niezawodnej instrukcji udanego życia intymnego.

Mężczyzna zawsze chce, kobieta marzy o romantyzmie

Zacznijmy od jednego z najbardziej rozpowszechnionych stereotypów: mężczyzna ma rzekomo reagować seksualnym zainteresowaniem na każdą atrakcyjną kobietę, a seks powinien znajdować się wysoko na liście jego codziennych priorytetów.

W rzeczywistości mężczyźni, podobnie jak kobiety, różnią się pod względem temperamentu seksualnego, potrzeb emocjonalnych i sposobów przeżywania bliskości. Dla jednych seks jest bardzo ważny, dla innych stanowi tylko jeden z wielu elementów udanej relacji. Niektórzy potrzebują silnego poczucia więzi, żeby w pełni cieszyć się zbliżeniem, podczas gdy inni potrafią oddzielać seksualną przyjemność od romantycznych uczuć.

Stereotyp nieustannie gotowego do seksu mężczyzny może być szczególnie krzywdzący wtedy, gdy rzeczywistość nie odpowiada oczekiwaniom.

Wyobraźmy sobie taką sytuację.

Katarzyna przygotowała romantyczny wieczór. Włożyła elegancką sukienkę, zapaliła świece i czeka na powrót partnera. Tomasz wchodzi do mieszkania po wyjątkowo trudnym dniu. Uśmiecha się, przytula ją i dziękuje za przygotowanie kolacji, ale później przyznaje, że jest bardzo zmęczony i nie ma ochoty na seks.

Katarzyna czuje się rozczarowana.

— Naprawdę? Przecież mężczyźni zawsze mają ochotę.

— Widocznie ktoś zapomniał mi wysłać tej instrukcji — odpowiada Tomasz.

Jego odpowiedź może wywołać uśmiech, ale sytuacja pokazuje coś istotnego. Mężczyzna również może nie mieć ochoty na seks. Nie musi udowadniać swojej męskości przez nieustanną gotowość seksualną, podobnie jak kobieta nie musi potwierdzać swojej kobiecości przez spełnianie określonych oczekiwań.

Warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt. Mężczyźni również mogą potrzebować czułości, zapewnień o atrakcyjności czy poczucia emocjonalnego bezpieczeństwa. Nie każdy potrafi jednak swobodnie o tym mówić, szczególnie jeśli przez lata słyszał, że prawdziwy mężczyzna powinien być zawsze pewny siebie i gotowy do działania.

Z kolei kobieca seksualność bywa przedstawiana niemal wyłącznie przez pryzmat romantycznych uczuć. Według tego stereotypu wystarczy odpowiednia atmosfera, żeby kobieta poczuła zainteresowanie seksem.

Kwiaty, kolacja, świece, czułe słowa — i gotowe.

Tyle że rzeczywistość nie zawsze wygląda w ten sposób.

Wiele kobiet rzeczywiście ceni romantyczne gesty i poczucie emocjonalnej bliskości, ale nie wszystkie. Niektóre lubią spontaniczność, inne czerpią przyjemność z bezpośredniego flirtu, a jeszcze inne nie przepadają za romantycznymi dekoracjami i wolą zwyczajne, swobodne spotkania.

Wyobraźmy sobie mężczyznę, który postanowił zaskoczyć partnerkę. Przygotował kolację, zapalił świece, rozrzucił płatki róż i włączył spokojną muzykę.

Partnerka wchodzi do sypialni, rozgląda się i pyta:

— Kochanie, dlaczego wszędzie leżą płatki?

— Chciałem stworzyć romantyczną atmosferę.

— Pięknie. Tylko kto to teraz będzie odkurzał?

Nie oznacza to, że kobieta nie docenia starań partnera. Po prostu romantyzm nie dla każdego oznacza to samo. Dla jednej osoby będzie nim elegancka kolacja, dla drugiej wspólna kąpiel, dla trzeciej spontaniczny wyjazd, a dla czwartej wieczór na kanapie, podczas którego można się śmiać, rozmawiać i przytulać.

Nie warto więc zakładać, że wszystkie kobiety pragną romantyzmu w takiej samej postaci albo że mężczyzn interesuje wyłącznie fizyczna strona seksualności.

Czasami największym zaskoczeniem w długoletnim związku okazuje się odkrycie, że partner nie potrzebuje tego, co przez lata próbowaliśmy mu oferować.

A przecież wystarczyłoby zapytać.

Czy mężczyźni naprawdę są wzrokowcami, a kobiety słuchowcami?

To przekonanie pojawia się niezwykle często. Mężczyzna ma reagować przede wszystkim na wygląd, natomiast kobietę mają pobudzać słowa, głos i romantyczne wyznania.

Tymczasem atrakcyjność seksualna jest znacznie bardziej złożona.

Zarówno kobiety, jak i mężczyźni mogą reagować na bodźce wzrokowe, dotyk, zapach, głos czy określone zachowania partnera. Różnice indywidualne bywają bardzo duże i nie da się sprowadzić ich wyłącznie do płci.

Niektóre osoby szczególnie zwracają uwagę na wygląd, inne na sposób poruszania się, poczucie humoru albo inteligencję. Dla jeszcze innych niezwykle atrakcyjna jest pewność siebie połączona z życzliwością.

Zdarza się również, że coś, co początkowo nie wydawało się szczególnie pociągające, zaczyna nas fascynować dopiero po bliższym poznaniu drugiej osoby.

Warto też pamiętać, że atrakcyjny wygląd nie oznacza wyłącznie idealnej sylwetki czy modnego ubrania. Czasami najbardziej pociągające okazują się drobiazgi: sposób, w jaki partner się uśmiecha, jego spojrzenie, zapach ulubionych perfum albo charakterystyczny gest, który znamy od lat.

Nie trzeba wyglądać jak model z reklamy, żeby być atrakcyjnym dla ukochanej osoby. A jeśli partner rzeczywiście uważa nas za atrakcyjnych, warto czasami po prostu mu uwierzyć, nawet gdy sami mamy do swojego wyglądu kilka zastrzeżeń.

Stereotyp o wzrokowcach i słuchowcach może prowadzić do zabawnych, ale również niezręcznych sytuacji. Wyobraźmy sobie kobietę, która próbuje uwieść partnera długim, romantycznym wyznaniem, podczas gdy on najbardziej chciałby, żeby po prostu go pocałowała. Albo mężczyznę, który kupuje partnerce kolejną elegancką sukienkę, chociaż ona od dawna powtarza, że najbardziej pociąga ją jego głos i sposób, w jaki z nią rozmawia.

Nie chodzi o to, że takie gesty są niewłaściwe. Po prostu nie zawsze trafiają w potrzeby konkretnej osoby.

Najlepszym sposobem poznania tego, co partner uważa za atrakcyjne, nie jest więc studiowanie ogólnych teorii o kobietach i mężczyznach, lecz uważne przyglądanie się jego reakcjom i rozmowa.

Można przecież zapytać:

— Co najbardziej ci się we mnie podoba?

Albo:

— Czy jest coś, co szczególnie cię pociąga, a o czym nigdy nie rozmawialiśmy?

Odpowiedź nie musi dotyczyć wyglądu. Być może usłyszymy coś zupełnie nieoczekiwanego.

I właśnie to może być najciekawsze.

Idealny seks, wspólny orgazm i inne filmowe oczekiwania

Filmy romantyczne i erotyczne mają ogromny wpływ na nasze wyobrażenia o seksualności. Bohaterowie zazwyczaj doskonale wiedzą, czego pragnie druga osoba, bez słów odnajdują właściwy rytm i często osiągają orgazm niemal jednocześnie.

Można odnieść wrażenie, że ludzkie organizmy posiadają wbudowaną funkcję synchronizacji.

W rzeczywistości nie działa to tak prosto.

Jak omawialiśmy w poprzednich rozdziałach, orgazm zależy od wielu czynników, a jego jednoczesne osiągnięcie przez partnerów nie jest koniecznym wyznacznikiem udanego seksu. Dla niektórych par może być przyjemnym doświadczeniem, inne nie przywiązują do niego większej wagi.

Problem pojawia się wtedy, gdy filmowe wyobrażenie staje się obowiązkowym scenariuszem.

„Czy już?”.

„Jeszcze chwilę”.

„Poczekaj”.

„Teraz?”.

I nagle romantyczne zbliżenie zaczyna przypominać odliczanie przed startem rakiety.

Nie trzeba dążyć do idealnej synchronizacji ani traktować orgazmu jako potwierdzenia własnych umiejętności. Znacznie ważniejsze jest to, czy oboje czujecie się swobodnie i możecie czerpać przyjemność ze wspólnego doświadczenia.

Podobny mit dotyczy przekonania, że prawdziwie zakochani ludzie powinni intuicyjnie wiedzieć, czego pragnie druga osoba.

Partner powinien rozpoznawać, kiedy mamy ochotę na pocałunek, jakiego rodzaju pieszczoty lubimy i co sprawi nam największą przyjemność. Najlepiej bez jednego pytania, bo przecież romantyzm polega na tym, że wszystko dzieje się samo.

Tylko że nawet wieloletnia znajomość nie daje zdolności czytania w myślach.

Wyobraźmy sobie małżeństwo z dwudziestoletnim stażem.

Ona mówi:

— Chciałabym, żebyś czasami zrobił coś spontanicznego.

On następnego dnia kupuje bilety na mecz piłkarski.

— Niespodzianka!

— Kochanie, ja myślałam o czymś romantycznym.

— Ale przecież mówiłaś, że ma być spontanicznie.

Problem nie polega na braku miłości. Oboje po prostu inaczej rozumieli to samo słowo.

Podobnie bywa w sypialni. Jedna osoba wyobraża sobie romantyczny wieczór jako długie pocałunki, druga jako masaż, a trzecia potrzebuje przede wszystkim rozmowy i odprężenia.

Nie da się tego wszystkiego przewidzieć bez komunikacji. Nawet jeśli przez lata nauczyliśmy się rozpoznawać wiele zachowań partnera, jego potrzeby mogą się zmieniać.

Dlatego warto mówić o własnych pragnieniach, nie traktując tego jak wydawania instrukcji. Proste zdania — „Bardzo lubię, kiedy mnie tak całujesz” albo „Chciałabym czasami więcej spontaniczności” — potrafią powiedzieć drugiej osobie znacznie więcej niż najbardziej wymowne spojrzenie, które zostanie zupełnie inaczej zinterpretowane.

Do filmowych wyobrażeń należy również przekonanie, że mężczyzna po osiągnięciu orgazmu natychmiast zasypia, natomiast kobieta pragnie rozmowy i przytulania.

Oczywiście po orgazmie mogą pojawiać się zmiany fizjologiczne sprzyjające odprężeniu i senności, ale nie oznacza to, że wszyscy reagujemy identycznie. Wielu mężczyzn lubi czułość i spokojne rozmowy po zbliżeniu, podobnie jak nie każda kobieta potrzebuje długiego przytulania.

Wyobraźmy sobie taką sytuację.

Po zbliżeniu kobieta przytula się do mężczyzny.

— Kochanie, poleżymy tak jeszcze chwilę?

— Jasne.

Po kilku minutach to ona zasypia, a on nadal leży z otwartymi oczami.

— No pięknie — szepcze. — A ja chciałem jeszcze porozmawiać.

Takie sytuacje przypominają, że nie warto przypisywać określonych zachowań wyłącznie jednej płci. Dla jednej osoby przyjemnym zakończeniem zbliżenia będzie rozmowa, dla drugiej przytulenie, a dla jeszcze innej spokojny odpoczynek.

Najlepiej po prostu dowiedzieć się, czego potrzebuje partner.

Fantazje, wiek i inne niepotrzebne ograniczenia

Jednym z popularnych przekonań jest to, że fantazje seksualne świadczą o niezadowoleniu ze związku. Ktoś zaczyna zastanawiać się, czy skoro partner wyobraża sobie określone sytuacje, to znaczy, że czegoś mu brakuje albo że pragnie kogoś innego.

Tymczasem fantazje są naturalnym elementem życia psychicznego wielu dorosłych osób. Mogą dotyczyć rozmaitych sytuacji, miejsc, zachowań czy wyobrażonych scenariuszy. Niektóre są romantyczne, inne bardziej odważne, a jeszcze inne pozostają wyłącznie w sferze wyobraźni.

Warto jednak pamiętać, że fantazja nie jest tym samym co zamiar. To, że ktoś wyobraża sobie określoną sytuację, nie oznacza automatycznie, że chciałby zrealizować ją w rzeczywistości. Nie musi również oznaczać niezadowolenia z partnera.

Ludzka wyobraźnia jest przecież niezwykle bogata. Potrafimy marzyć o podróży na bezludną wyspę, choć w rzeczywistości po dwóch dniach zaczęlibyśmy szukać zasięgu telefonu i sklepu spożywczego.

Podobnie niektóre fantazje seksualne mogą być atrakcyjne właśnie dlatego, że pozostają wyobrażeniami.

Nie oznacza to oczywiście, że należy realizować każdą fantazję. Sama możliwość mówienia o pragnieniach nie tworzy obowiązku ich spełniania. Do tego zagadnienia wrócimy szerzej w kolejnym rozdziale.

Inny mit dotyczy wieku i przekonania, że po czterdziestce najlepsze lata seksualne są już za nami.

W kulturze popularnej seksualność często przedstawiana jest jako domena ludzi młodych. Idealne ciała, niespożyta energia i nieustanna gotowość do zbliżeń. Tymczasem życie seksualne nie kończy się wraz z przekroczeniem określonego wieku.

Dla wielu osób dojrzałość oznacza większą świadomość własnego ciała, lepszą znajomość potrzeb i większą swobodę w rozmowach o seksualności. Niektórzy dopiero po czterdziestce czy pięćdziesiątce zaczynają w pełni cieszyć się intymnością.

Oczywiście wraz z wiekiem mogą pojawiać się zmiany fizjologiczne. U części kobiet menopauza wiąże się między innymi ze zmianami nawilżenia pochwy i komfortu współżycia. U niektórych mężczyzn częstsze mogą stać się trudności z erekcją.

Nie oznacza to jednak, że przyjemność seksualna musi zniknąć. W zależności od przyczyn trudności pomocne bywają odpowiednia opieka medyczna, dostosowanie sposobu współżycia lub zmiany codziennych nawyków.

Warto także pamiętać, że seksualność nie jest nieustannym wyścigiem z czasem. Nie trzeba po pięćdziesiątce próbować udowadniać, że nadal potrafimy wszystko to, co robiliśmy w wieku dwudziestu lat.

Możemy przecież odkrywać nowe sposoby przeżywania przyjemności, lepiej poznawać własne ciało i bardziej świadomie decydować o tym, co sprawia nam satysfakcję.

Nie istnieje jedna granica wieku, po której seks przestaje być ważny. Dla jednych pozostaje istotną częścią życia przez wiele dekad, inni z czasem przywiązują do niego mniejszą wagę.

Najważniejsze, żeby nie traktować wieku jako automatycznego wyroku na własną seksualność.

Czego naprawdę pragniemy?

Po przyjrzeniu się najpopularniejszym mitom warto zadać sobie inne pytanie: czy kobiety i mężczyźni rzeczywiście pragną aż tak różnych rzeczy?

Odpowiedź nie jest prosta. Badania dotyczące seksualności wskazują zarówno na pewne przeciętne różnice między płciami, jak i na liczne podobieństwa. Wiele osób, niezależnie od płci, ceni przyjemność, poczucie atrakcyjności, wzajemne zainteresowanie i możliwość swobodnego wyrażania potrzeb.

Jednak znaczenie poszczególnych elementów może być bardzo różne. Dla jednej osoby najważniejsza będzie intensywność doznań, dla drugiej emocjonalna bliskość, dla trzeciej spontaniczność, a dla czwartej poczucie bezpieczeństwa i przewidywalności.

Nie istnieje jedna hierarchia potrzeb odpowiednia dla wszystkich.

To właśnie dlatego stereotypy, choć bywają wygodne, mogą utrudniać budowanie satysfakcjonującej relacji. Jeśli kobieta przez całe życie słyszy, że nie powinna otwarcie mówić o swoich pragnieniach seksualnych, może mieć trudności z wyrażaniem potrzeb. Jeśli mężczyzna wychowuje się w przekonaniu, że zawsze musi być gotowy na seks, może odczuwać wstyd, kiedy jego ciało reaguje inaczej.

Podobnie partnerzy, którzy zakładają, że kobiety potrzebują wyłącznie romantyzmu, a mężczyźni przede wszystkim fizycznej przyjemności, mogą nie zauważyć rzeczywistych potrzeb drugiej osoby.

W ten sposób stereotypy zaczynają wpływać na codzienne zachowania. Zamiast poznawać partnera, próbujemy dopasować go do gotowego wyobrażenia.

A przecież związek nie polega na realizowaniu społecznych oczekiwań.

Polega na budowaniu relacji między dwojgiem konkretnych ludzi, z ich charakterami, doświadczeniami, marzeniami i pragnieniami.

Warto również pamiętać, że poznawanie potrzeb partnera nie oznacza obowiązku ich zaspokajania. Możemy rozumieć określoną fantazję, ale nie chcieć jej realizować. Możemy szanować preferencje drugiej osoby, nie podzielając wszystkich jej zainteresowań. Możemy też zwyczajnie uznać, że pewne formy aktywności seksualnej nam nie odpowiadają.

Nie trzeba przy tym zawstydzać partnera ani oceniać jego pragnień. Czasami wystarczy spokojna odpowiedź:

— Rozumiem, że to cię interesuje, ale ja nie czuję się z tym komfortowo.

Albo:

— To nie jest coś, czego chciałabym spróbować, ale możemy porozmawiać o innych możliwościach.

Szczera rozmowa nie musi prowadzić do realizacji każdej fantazji. Czasami jej największą wartością jest samo poczucie, że możemy mówić o własnej seksualności bez strachu przed oceną.

Dlatego zamiast zastanawiać się, czego pragną wszystkie kobiety albo wszyscy mężczyźni, warto zadać sobie pytanie:

„Czy naprawdę wiem, czego pragnie osoba, z którą dzielę życie?”.

Być może znamy jej ulubione potrawy, przyzwyczajenia i sposób spędzania wolnego czasu, ale od dawna nie zapytaliśmy, co sprawia jej największą przyjemność w naszej bliskości.

A może przez lata byliśmy przekonani, że doskonale znamy odpowiedź.

Właśnie dlatego proponujemy krótkie ćwiczenie, które pozwoli sprawdzić, ile z naszych przekonań opiera się na rzeczywistej znajomości partnera, a ile na domysłach.

Ćwiczenie dla par: Fakty zamiast domysłów

To ćwiczenie pozwoli Wam sprawdzić, jak dobrze znacie wzajemne preferencje i czy nie kierujecie się stereotypami. Nie chodzi o sprawdzanie pamięci ani ocenianie, kto jest lepszym partnerem. Najważniejsze jest odkrycie, czy Wasze wyobrażenia odpowiadają rzeczywistym potrzebom drugiej osoby.


Etap pierwszy: Co wiem o partnerze?

Każde z Was powinno osobno odpowiedzieć na następujące pytania:

— Co według mnie partner najbardziej lubi w naszej bliskości?

— Jakie zachowania sprawiają, że czuje się atrakcyjny i pożądany?

— Czy woli romantyczne gesty, spontaniczność czy połączenie obu?

— Czy istnieją rzeczy, których nie lubi podczas zbliżeń?

— Czy wiem, jakie formy czułości są dla niego szczególnie ważne?

Nie pytajcie jeszcze drugiej osoby o odpowiedzi. Najpierw spróbujcie samodzielnie zastanowić się nad jej preferencjami.

Nie musicie jednak zgadywać za wszelką cenę. Jeżeli czegoś nie wiecie, możecie po prostu to zapisać. Przyznanie, że nie znamy odpowiedzi, jest przecież lepsze niż udawanie pewności.


Etap drugi: Sprawdźcie swoje przypuszczenia

Teraz usiądźcie razem i porównajcie odpowiedzi z tym, co rzeczywiście myśli i czuje każde z Was.

Może okaże się, że doskonale się znacie. A może odkryjecie, że niektóre przekonania były błędne.

Być może jedno z Was przez lata uważało, że partner uwielbia romantyczne kolacje, podczas gdy on najbardziej ceni spontaniczne wypady za miasto. Może ktoś był przekonany, że druga osoba nie lubi długich pocałunków, choć w rzeczywistości bardzo za nimi tęskni.

Nie traktujcie pomyłek jako porażki. Ludzie zmieniają się z biegiem czasu, a wraz z nimi mogą zmieniać się ich upodobania. Coś, co sprawiało przyjemność dziesięć lat temu, dzisiaj może mieć mniejsze znaczenie. I odwrotnie.

Najważniejsze, żeby nie próbować udowadniać partnerowi, że znamy go lepiej, niż on zna samego siebie.


Etap trzeci: Jedno nowe odkrycie

Na koniec niech każde z Was dokończy zdanie:

„Chciałbym lub chciałabym, żebyś wiedział lub wiedziała, że…”.

Może chodzić o potrzebę większej czułości, określony rodzaj flirtu, pragnienie częstszych pocałunków albo coś, o czym dotychczas trudno było rozmawiać.

Nie musicie od razu podejmować żadnych działań ani obiecywać, że spełnicie wszystkie oczekiwania drugiej osoby. Wystarczy, że wysłuchacie odpowiedzi i spróbujecie ją zrozumieć.

A jeśli okaże się, że przez lata myliliście się w jakiejś drobnej sprawie, nie ma powodu do zmartwień.

Możecie nawet się z tego pośmiać.

W końcu trudno oczekiwać, że po wielu latach wspólnego życia będziemy pamiętali wszystkie szczegóły dotyczące partnera, skoro czasami nie potrafimy przypomnieć sobie, gdzie odłożyliśmy własne okulary.

Najważniejsze, żeby nadal chcieć się poznawać.

Rozdział 9 — Fantazje, wstyd i granice — jak rozmawiać o pragnieniach

A gdybym powiedział ci, o czym czasami fantazjuję?

Wyobraźmy sobie spokojny sobotni wieczór. Magda i Krzysztof siedzą razem na kanapie. Obejrzeli film, wypili po lampce wina i rozmawiają o różnych sprawach.

W pewnym momencie Magda spogląda na partnera i mówi:

— Mogę cię o coś zapytać?

— Oczywiście.

— Masz jakieś fantazje seksualne, o których nigdy mi nie mówiłeś?

— To zależy — odpowiada Krzysztof po chwili milczenia.

— Od czego?

— Od tego, czy po odpowiedzi nadal będę mógł spokojnie spać we własnym łóżku.

— Aż tak źle? — pyta Magda, wybuchając śmiechem.

— Nie wiem. Najpierw chciałbym poznać regulamin tej rozmowy.

Ta krótka scena pokazuje coś, co zdarza się w wielu związkach. Potrafimy rozmawiać o pracy, pieniądzach, rodzinie, wakacjach i planach na przyszłość. Czasami znamy nawet najbardziej wstydliwe historie z dzieciństwa partnera.

A jednak rozmowa o seksualnych fantazjach potrafi wywołać większe zakłopotanie niż wspólne spotkanie z urzędem skarbowym. Dlaczego?

Ponieważ w takich chwilach odsłaniamy część siebie, której druga osoba może jeszcze nie znać. Nie wiemy, jak zareaguje.

Czy nas zrozumie? Czy zacznie się śmiać? Czy poczuje zazdrość? A może uzna, że nasze dotychczasowe życie seksualne przestało nam wystarczać?

Właśnie dlatego wiele osób zachowuje fantazje wyłącznie dla siebie. Nie oznacza to jednak, że w szczęśliwym związku trzeba ujawniać wszystkie intymne myśli. Każdy ma prawo do własnej prywatności, również seksualnej.

Warto natomiast stworzyć taką atmosferę, w której można rozmawiać o pragnieniach bez strachu przed upokorzeniem czy odrzuceniem.

Fantazja to nie plan działania

Zacznijmy od podstawowego rozróżnienia. Fantazje seksualne są wyobrażeniami, które mogą wywoływać podniecenie, ciekawość albo przyjemność. Mogą dotyczyć romantycznych spotkań, określonych sytuacji, nietypowych miejsc, różnych form bliskości czy odgrywania wyobrażonych ról.

Niektóre są bardzo proste, inne bardziej rozbudowane. Czasami pojawiają się spontanicznie, a czasami świadomie do nich wracamy.

Jednak samo posiadanie fantazji nie oznacza, że chcemy ją zrealizować.

Wyobraźmy sobie osobę, która fantazjuje o namiętnym spotkaniu na bezludnej plaży. W wyobraźni wszystko wygląda idealnie. Ciepły piasek, szum morza, zachodzące słońce i żadnych ludzi w pobliżu.

Tymczasem rzeczywistość mogłaby wyglądać nieco inaczej. Piasek dostaje się dosłownie wszędzie, wieje zimny wiatr, a po chwili okazuje się, że w pobliżu spaceruje grupa turystów. Nagle romantyczna wizja przestaje być aż tak atrakcyjna.

Podobnie bywa z wieloma innymi fantazjami. Mogą być ekscytujące właśnie dlatego, że pozostają w sferze wyobraźni. Nie wymagają podejmowania rzeczywistych decyzji ani mierzenia się z konsekwencjami.

Dlatego nie powinniśmy automatycznie traktować fantazji partnera jako propozycji do realizacji. Jeżeli ktoś opowiada nam o swoim wyobrażeniu, nie oznacza to, że oczekuje natychmiastowego działania.

Czasami chce po prostu podzielić się czymś osobistym. A czasami tylko sprawdzić, czy może swobodnie rozmawiać z nami o seksualności.

Czy fantazjowanie o kimś innym oznacza zdradę?

To pytanie potrafi wywołać wyjątkowo gorące dyskusje. Niektóre osoby uważają, że w szczęśliwym związku nie powinno się nawet myśleć o kimś innym w kontekście seksualnym. Inne traktują fantazje jako naturalną część wyobraźni, która nie musi mieć żadnego wpływu na wierność.

W rzeczywistości nie istnieje jedna odpowiedź, którą wszystkie pary uznają za właściwą. Wiele zależy od indywidualnych przekonań i granic.

Warto jednak odróżnić myśli od rzeczywistych działań. Człowiek nie zawsze ma pełną kontrolę nad tym, jakie obrazy czy skojarzenia pojawiają się w jego głowie.

Sama fantazja nie jest równoznaczna z podjęciem decyzji o zdradzie. Nie oznacza również, że partner przestał być atrakcyjny.

Jednak sposób rozmawiania o takich fantazjach wymaga delikatności.

Wyobraźmy sobie sytuację.

— Kochanie, czasami fantazjuję o znanej aktorce — mówi mężczyzna.

— Naprawdę? — pyta partnerka.

— Tak.

— A o której?

Mężczyzna podaje nazwisko. Partnerka przez chwilę się zastanawia.

— No dobrze. Muszę przyznać, że gust masz całkiem niezły.

Nie każda rozmowa zakończy się jednak takim żartem. Dla części osób podobne wyznanie może być przykre. Może wywoływać porównywanie się z innymi albo obawę, że nie spełniają oczekiwań partnera.

Dlatego warto zastanowić się, czy dzielenie się konkretną fantazją rzeczywiście przyniesie coś dobrego Waszej relacji.

Szczerość nie oznacza obowiązku opowiadania o każdej myśli. A bliskość nie wymaga całkowitego zrezygnowania z prywatności.

Dlaczego wstydzimy się własnych pragnień?

Wstyd związany z seksualnością może mieć wiele źródeł. Niektórzy dorastali w rodzinach, w których o seksie w ogóle się nie rozmawiało. Inni słyszeli, że określone zachowania są niewłaściwe, nieprzyzwoite albo niepasujące do ich płci.

Zdarza się również, że wstyd pojawia się wskutek wcześniejszych doświadczeń. Być może ktoś kiedyś wyśmiał nasze pragnienia. Może zareagował pogardliwie na próbę szczerej rozmowy. A może po prostu nigdy nie mieliśmy okazji swobodnie mówić o własnej seksualności.

W rezultacie nawet zwyczajne potrzeby mogą wydawać się czymś, co należy ukrywać.

Wyobraźmy sobie kobietę, która chciałaby zaproponować partnerowi wspólną kąpiel i bardziej zmysłowy wieczór. Przez kilka dni zastanawia się, jak rozpocząć rozmowę. W końcu zbiera się na odwagę.

— Kochanie, pomyślałam, że moglibyśmy kiedyś zrobić coś innego niż zwykle.

— Na przykład?

— Może wspólna kąpiel?

— Świetny pomysł — odpowiada partner z uśmiechem.

— Naprawdę? — pyta zaskoczona.

— Oczywiście. Tylko musimy kupić większą wannę, bo w naszej oboje się nie zmieścimy.

Czasami okazuje się, że obawy były znacznie większe niż rzeczywisty problem, choć wiele zależy od reakcji partnera. Dlatego warto pamiętać, że sposób reagowania na wyznania partnera może mieć ogromne znaczenie.

Jeżeli ktoś dzieli się z nami intymnym pragnieniem, nie musimy go podzielać. Możemy jednak wysłuchać go z szacunkiem.

Jak rozmawiać o fantazjach, żeby nie zepsuć atmosfery?

Najważniejsza jest odpowiednia chwila. Rozmowa o fantazjach seksualnych nie powinna przypominać przesłuchania. Nie warto rozpoczynać jej podczas kłótni ani bezpośrednio po nieudanym zbliżeniu. Lepiej wybrać spokojny moment, kiedy oboje macie czas i czujecie się swobodnie.

Można zacząć od prostych pytań.

„Czy lubisz rozmawiać o fantazjach seksualnych?”

„Czy jest coś, czego chciałabyś lub chciałbyś kiedyś spróbować?”

„Czy są jakieś sytuacje, które wydają ci się szczególnie romantyczne albo ekscytujące?”

Nie trzeba od razu przechodzić do najbardziej osobistych tematów. Czasami lepiej rozpocząć od luźnych pomysłów na romantyczny weekend, nietypową randkę albo zmianę atmosfery w sypialni.

Jeżeli rozmowa rozwija się naturalnie, można stopniowo przechodzić do bardziej intymnych kwestii.

Ważne jednak, żeby nie naciskać. Jeżeli partner nie chce opowiadać o określonych fantazjach, ma do tego prawo. Nie należy traktować tego jako dowodu braku zaufania. W związku każdy nadal ma prawo do własnej prywatności.

„A może spróbowalibyśmy czegoś nowego?”

To pytanie może rozpocząć ciekawą rozmowę albo wywołać niepokój. Wiele zależy od tego, co kryje się pod określeniem „coś nowego”.

Dla jednej pary będzie to romantyczny weekend w hotelu, dla drugiej wspólna kąpiel przy świecach, a dla trzeciej odgrywanie umówionych ról albo wykorzystanie akcesoriów przeznaczonych dla dorosłych.

Nie ma jednej definicji seksualnego eksperymentowania. Najważniejsze, żeby oboje czuli się komfortowo.

Wyobraźmy sobie parę, która od dawna rozmawia o urozmaiceniu życia intymnego. Pewnego dnia mężczyzna mówi:

— Kochanie, mam pomysł.

— Słucham.

— Może spróbowalibyśmy czegoś bardziej ekscytującego?

— Na przykład?

— Moglibyśmy zarezerwować pokój w hotelu.

Przeczytałeś bezpłatny fragment.
Kup książkę, aby przeczytać do końca.
E-book
za 28.35
drukowana A5
za 79.96