Bezpłatny fragment - Nowe Wyzwania w Ochronie Osób i Mienia

Wstęp

Bezpieczeństwo jest jedną z fundamentalnych potrzeb człowieka. W każdej epoce, niezależnie od systemów politycznych, postępu technologicznego czy dynamiki społecznej, ochrona osób i mienia pozostawała istotnym zagadnieniem zarówno w wymiarze indywidualnym, jak i systemowym. W XXI wieku, gdy globalizacja, digitalizacja i rosnąca złożoność zagrożeń zmieniają dotychczasowe paradygmaty, kwestie bezpieczeństwa nabierają jeszcze większego znaczenia. Współczesna ochrona nie jest już tylko kwestią fizycznej obecności ochroniarza czy zabezpieczenia mechanicznego stała się złożonym procesem wymagającym interdyscyplinarnej wiedzy, zaawansowanych technologii oraz strategii dostosowanych do dynamicznie zmieniającego się środowiska zagrożeń. Współczesne wyzwania w ochronie osób i mienia wymagają nowatorskiego podejścia, uwzględniającego zarówno tradycyjne metody zabezpieczeń, jak i najnowsze osiągnięcia w dziedzinie technologii. Monitoring wizyjny oparty na sztucznej inteligencji, zaawansowane systemy analizy behawioralnej, biometria czy automatyczne drony patrolujące przestrzeń to tylko niektóre z nowoczesnych narzędzi, które zmieniają sposób postrzegania bezpieczeństwa. Jednak równie istotnym elementem pozostaje czynnik ludzki, który mimo automatyzacji i rozwoju algorytmów nadal pełni kluczową rolę w ocenie sytuacji i podejmowaniu strategicznych decyzji. Książka, którą oddaję w ręce Czytelnika, ma na celu kompleksowe przedstawienie najważniejszych wyzwań, z jakimi mierzy się współczesna ochrona osób i mienia. W jej ramach analizuję kluczowe zagrożenia wynikające z globalnych trendów, takich jak wzrost cyberprzestępczości, nowe formy terroryzmu, przestępczość zorganizowana, a także zagrożenia hybrydowe, które łączą działania konwencjonalne z cyberatakami i dezinformacją. Obecne systemy ochrony muszą odpowiadać na nie w sposób zintegrowany, łącząc działania prewencyjne, skuteczne metody wykrywania incydentów oraz mechanizmy szybkiego reagowania. Współczesne społeczeństwo mierzy się z wieloma zmianami, które mają bezpośredni wpływ na sposób organizacji ochrony osób i mienia. Przede wszystkim żyjemy w epoce postępującej urbanizacji miasta stają się coraz większe, a wraz z nimi rośnie skala zagrożeń. W metropoliach o wysokiej gęstości zaludnienia każda luka w systemie bezpieczeństwa może skutkować poważnymi konsekwencjami. Wzrasta także znaczenie infrastruktury krytycznej od sieci energetycznych po systemy informatyczne, których zakłócenie mogłoby sparaliżować całe regiony. W tym kontekście skuteczna ochrona nie dotyczy już tylko pojedynczych budynków czy przedsiębiorstw, ale obejmuje całe ekosystemy miejskie, w których tradycyjne metody ochrony muszą współgrać z cyfrowymi narzędziami. Nie można pominąć roli nowych technologii, które z jednej strony stanowią ogromne wsparcie dla ochrony, a z drugiej stwarzają zupełnie nowe wyzwania. Rozwój Internetu Rzeczy (IoT), systemów automatycznej identyfikacji osób oraz szeroko rozumianej sztucznej inteligencji sprawia, że współczesne systemy zabezpieczeń stają się bardziej zaawansowane i skuteczniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jednak wraz z ich powszechnym wdrażaniem pojawiają się także nowe zagrożenia cyberprzestępcy coraz częściej przejmują kontrolę nad systemami zabezpieczeń, wykorzystując luki w oprogramowaniu lub socjotechnikę do manipulowania ludzkim czynnikiem. Kolejnym istotnym aspektem, który wymaga uwagi, jest rozwój metod ataków i działań przestępczych. Tradycyjna przestępczość ewoluowała, przyjmując nowe formy, często trudniejsze do wykrycia i zwalczania. Przestępczość zorganizowana coraz częściej korzysta z technologii cyfrowych, ukrywając swoją działalność w głębokiej sieci (tzw. dark web), co utrudnia jej ściganie. Współczesne organizacje przestępcze działają jak korporacje stosują zaawansowane strategie, outsourcing usług przestępczych i wyrafinowane metody prania pieniędzy. Ponadto zagrożeniem stają się ataki hybrydowe, łączące elementy dezinformacji, cyberataków i klasycznych metod przestępczych, co stanowi poważne wyzwanie dla służb ochrony i organów ścigania. Nie można także pominąć czynnika psychologicznego. Wraz ze wzrostem niepewności społecznej, zmianami politycznymi i konfliktami międzynarodowymi, społeczeństwa stają się coraz bardziej podatne na panikę i dezinformację. Ochrona osób i mienia nie polega już tylko na fizycznym zabezpieczaniu obiektów czy monitoringu, ale także na umiejętnym zarządzaniu kryzysami, prewencji i edukacji społeczeństwa w zakresie reagowania na zagrożenia. Współczesny specjalista ds. bezpieczeństwa musi posiadać szerokie kompetencje nie tylko w zakresie znajomości systemów ochrony, ale także w psychologii tłumu, analizie ryzyka oraz koordynacji działań w sytuacjach kryzysowych. Omawiając nowe wyzwania, warto również zwrócić uwagę na aspekt regulacyjny i prawny. Zmieniające się przepisy w zakresie ochrony danych osobowych, uprawnień firm ochroniarskich czy dopuszczalnych metod prewencji mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie branży ochroniarskiej. Dynamiczny rozwój technologii wyprzedza tempo zmian legislacyjnych, co prowadzi do pojawiania się tzw. szarej strefy prawnej, w której firmy ochroniarskie, służby specjalne i podmioty prywatne działają bez wyraźnie określonych regulacji. W kontekście przyszłości ochrony osób i mienia kluczowe staje się znalezienie równowagi pomiędzy skutecznością zabezpieczeń a poszanowaniem praw jednostki. Niniejsza książka nie tylko analizuje te problemy, ale również proponuje konkretne rozwiązania, strategie i modele działania, które mogą zostać zastosowane zarówno przez firmy ochroniarskie, jak i instytucje publiczne odpowiedzialne za bezpieczeństwo. Znajdują się tu zarówno analizy teoretyczne, jak i praktyczne przykłady skutecznych metod ochrony stosowanych w różnych sektorach od ochrony VIP-ów, przez zabezpieczanie imprez masowych, aż po ochronę infrastruktury krytycznej i cyberbezpieczeństwo. Mam nadzieję, że książka ta przyczyni się do pogłębienia wiedzy na temat nowoczesnych metod ochrony osób i mienia, a jednocześnie stanie się inspiracją dla praktyków i badaczy zajmujących się tą dynamicznie rozwijającą się dziedziną. Bezpieczeństwo nie jest już tylko kwestią techniczną to złożony proces wymagający strategicznego myślenia, innowacyjnych rozwiązań i zdolności do przewidywania przyszłych zagrożeń.

Historia Ochrony Osób i Mienia

Ochrona osób i mienia jest jedną z najstarszych form organizacji społecznej, sięgającą początków ludzkiej cywilizacji. Człowiek od zarania dziejów dążył do zapewnienia sobie i swoim bliskim bezpieczeństwa początkowo poprzez prymitywne metody obrony, a w późniejszych epokach poprzez rozwój zorganizowanych systemów ochrony. Dziś, w XXI wieku, instytucjonalna ochrona jest nieodłącznym elementem życia społecznego i gospodarczego, jednak jej fundamenty tkwią głęboko w historii. Zrozumienie ewolucji ochrony osób i mienia pozwala nie tylko docenić jej znaczenie, ale także dostrzec mechanizmy, które kształtowały współczesne standardy bezpieczeństwa. Historia ochrony jest jednocześnie historią ludzkości ewoluowała wraz z rozwojem społeczeństw, struktur państwowych, technologii oraz metod walki. Pierwotnie była oparta na prostych instynktach przetrwania, by stopniowo przekształcić się w złożone systemy zabezpieczeń i profesjonalne służby ochroniarskie. W tym rozdziale prześledzimy najważniejsze etapy tej ewolucji, analizując kluczowe momenty, które ukształtowały współczesne podejście do ochrony osób i mienia. Człowiek pierwotny, żyjący w warunkach nieustannego zagrożenia ze strony dzikich zwierząt, sił natury oraz innych grup ludzkich, od samego początku musiał polegać na własnych zdolnościach do ochrony życia i dobytku. Pierwsze formy zabezpieczeń miały charakter spontaniczny i opierały się na naturalnych instynktach przetrwania. Schronienie w jaskiniach, organizowanie wspólnej obrony plemiennej, a także wytwarzanie broni (włócznie, kamienie, drewniane kije) to podstawowe metody ochrony stosowane przez prehistoryczne społeczności. W miarę rozwoju społeczeństw łowiecko-zbierackich i przechodzenia do osiadłego trybu życia ludzie zaczęli budować pierwsze umocnione osady. Powstanie rolnictwa około 10 tysięcy lat temu przyczyniło się do gromadzenia dóbr, co z kolei wymusiło potrzebę ich zabezpieczenia. Wczesne społeczności agrarne zaczęły konstruować palisady, fosy i prymitywne systemy obronne, aby chronić swoje zapasy przed najeźdźcami i rabusiami. Wraz z powstaniem pierwszych cywilizacji, takich jak Mezopotamia, Egipt, Indie i Chiny, ochrona osób i mienia nabrała bardziej zorganizowanego charakteru. W miastach-państwach starożytnego Sumeru i Babilonu istniały straże miejskie odpowiedzialne za utrzymanie porządku i obronę mieszkańców przed zagrożeniami zewnętrznymi. W Egipcie faraonowie powoływali elitarną gwardię przyboczną, której zadaniem było nie tylko strzeżenie władcy, ale także zabezpieczanie strategicznych punktów imperium, takich jak pałace czy świątynie. Średniowiecze było okresem dynamicznych przemian w zakresie ochrony. Struktury feudalne sprzyjały rozwojowi prywatnych formacji ochronnych, które służyły zarówno władcom, jak i arystokracji. Zamki, twierdze i warowne miasta stanowiły podstawowy element strategii obronnej. Władcy i feudałowie zatrudniali rycerzy oraz straże przyboczne, aby chronić swoje terytoria i majątek. W tym okresie istotną rolę odgrywały także straże miejskie, które funkcjonowały w rozwijających się ośrodkach handlowych. W Europie powstawały pierwsze systemy patrolowania ulic, a obywatele miast często byli zobowiązani do pełnienia wart w ramach obowiązku ochrony wspólnoty. W Anglii rozwój systemu ochrony przyczynił się do powstania pierwszych formacji policyjnych, które stanowiły pierwowzór współczesnych jednostek ochroniarskich.

W Europie w XIX wieku zaczęły powstawać pierwsze nowoczesne siły policyjne, które zajmowały się nie tylko egzekwowaniem prawa, ale także ochroną osób i obiektów o strategicznym znaczeniu. Wprowadzenie nowoczesnych środków technicznych, takich jak systemy alarmowe czy oświetlenie uliczne, zwiększyło skuteczność ochrony. XX i XXI wiek przyniosły dalszą ewolucję systemów ochrony. Rozwój monitoringu, zaawansowanych systemów kontroli dostępu, sztucznej inteligencji oraz cyberbezpieczeństwa sprawił, że współczesna ochrona to już nie tylko obecność fizycznych strażników, ale także skomplikowane struktury zarządzania ryzykiem i technologiami bezpieczeństwa. Globalizacja zagrożeń, cyberprzestępczość, terroryzm oraz nowe formy przestępczości wymusiły powstanie bardziej złożonych metod ochrony, integrujących zarówno systemy fizyczne, jak i cyfrowe. Dziś ochrona osób i mienia jest interdyscyplinarną dziedziną, w której łączą się prawo, technologia, psychologia i strategie bezpieczeństwa. Historia rozwoju technologii ochrony to jednocześnie o ludziach, ich potrzebach i obawach, o społeczeństwach, które w obliczu różnych zagrożeń dążyły do zachowania życia, dobytku i stabilności. Od momentu, gdy pierwsi myśliwi zaczęli budować prymitywne ogrodzenia chroniące ich przed dzikimi zwierzętami, aż po erę superszybkich sieci komputerowych i rozbudowanych systemów sztucznej inteligencji, rozwój sztucznej inteligencji, rozwój metod zapewniających bezpieczeństwo był nieodłączenie związanych z postępem cywilizacyjnym. W społecznościach pierwotnych najważniejszym zadaniem było ujarzmienie natury i stworzenie warunków do przetrwania. Proste palisady i kije zaostrzone w ogniu stanowiły pierwszy krok na drodze do budowania coraz bardziej wyrafinowanych barier i murów. Człowiek, z natury istota krucha, musiał radzić sobie z dzikimi zwierzętami, klęskami żywiołowymi oraz walkami pomiędzy plemionami, co skłaniało go do wprowadzenia ulepszeń i innowacji. Kluczową rolę odgrywała obserwacja otoczenia i gromadzenia wiedzy o tym, w jaki sposób różnego rodzaju zasieki czy naturalne ukształtowanie terenu mogą zostać wykorzystane do obrony. W miarę rozwoju struktur plemiennych nie tylko, lecz także zbiorów, zasobów wodnych czy cennych przedmiotów. Z czasem powstały pierwsze wczesne miasta świątynie, które koncertowały władze religijną i polityczną. W takich ośrodkach, jak choćby w Mezopotamii, budowano wielkie mury otaczające zwartą zabudowę, a dostęp do wnętrza grodu ograniczały solidne skonstruowane bramy. To pierwotne fortyfikacje stawały się stawały się symbolem siły i zamożności władców, zarazem budząc respekt wśród potencjalnych najeźdźców. Rozwój technologii obronnych w tamtych czasach wiązał się głównie z umiejętnym wykorzystaniem dostępnych materiałów jak kamień, drewno czy cegła suszona, oraz wprowadzeniem prostych, lecz skutecznych rozwiązań konstrukcyjnych. Jednakże nawet najpotężniejsze mury nie dawały gwarancji całkowitej nietykalności, bo sztuka oblężnicza również ewaluowała, skłaniając do nieustannej rywalizacji pomiędzy atakującymi a broniącymi. Broń miotana, tarany, machiny oblężnicze wszystko to stanowiło dla ówczesnych inżynierów do dalszych poszukiwań lepszych zabezpieczeń, bardziej przemyślanych bram oraz wyższych i bardziej wytrzymałych murów. Współcześnie możemy obserwować te pradawne rozwiązania w ruinach wielkich miast i twierdz, które przypominają nam, że geneza technologii ochrony sięga bardzo dalekiej przeszłości. Kolejne cywilizacje, takie jak starożytny Egipt czy imperia powstające wokół Morza Śródziemnego, również przyczyniły się do rozwoju inżynierii obronnej. Egipcjanie, skupiający się na bezpieczeństwie dorzecza Nilu, stawiali masywne budowle, które nie tylko służyły celom religijnym czy reprezentacyjnym, ale też mogły pełnić funkcję obronną. W starożytnej Grecji, zwłaszcza w epoce klasycznej, nastąpił rozkwit sztuki fortyfikacyjnej miasta- państwa, takie jak Ateny, budowały długie mury łączące je z portami, by móc się za nimi schronić w razie konfliktu zbrojnego. Rzymianie z kolei słynęli z doskonałego zrozumienia logistyki i inżynierii dzięki temu wznosili imponujące konstrukcje militarne, rozwijali sieć dróg ułatwiającą sprawne przemieszczenia się wojsk i wykorzystywali zaawansowane techniki oblężnicze. Ich umiejętności w dziedzinie zabezpieczenia granic widać choćby na przykładzie Wału Hadriana, który przecinał północną cześć Brytanii, by bronić rzymskich prowincji przed najazdami plemion z północy. Wszystkie te przykłady dowodzą, że technologia ochrony stanowi stanowiła kluczowy element w polityce i strategii wojennej starożytnych imperiów. Z czasem jednak pojawiły się nowe zagrożenia i narzędzia walki, takie jak coraz doskonalsza broń miotana, rozwijana m.in. przez Arabów czy Persów, co wymuszało dalsze dostosowanie fortyfikacji. Były to etapy nieustannej ewolucji, w której każda innowacja obronna mogła zostać szybko zrównoważona przez wynalezienie równie sprytnego środka ataku. Okres średniowiecza, szczególnie w Europie, przyniósł dynamiczny rozwój zamków, murów miejskich i różnorodnych urządzeń ochronnych. Zamki feudalne powstały w strategicznych miejscach, na wzgórzach lub rzekami, zapewniając obronę przed najazdami wrogich wojsk. Wysokie mury, wieże strażnicze i głębokie fosy stały się wręcz synonimem bezpieczeństwa oraz emanacją władzy. Architekci i budowniczowie zamków nieustanie poszukiwali nowych metod obrony powstawały barbakany, machikuły, a także konstrukcje umożliwiające oblanie przeciwnika wrzątkiem lub rozgrzanym olejem. Z czasem, w odpowiedzi na rosnącą siłę ognia artyleryjskiego, pojawiły się niskie, solidne forty bastionowe, które miały wytrzymać ostrzał z dział i moździerzy. W rozmaitych państwach Europy rozwijano koncepcję twierdz, w których liczył się nie tylko trudny do zdobycia kształt, ale także zaplanowanie wewnętrznej przestrzeni, by pomóc przeprowadzać skuteczną obronę i błyskawiczne kontrataki. Jednocześnie nastała epoka wynalazków związanych z wprowadzeniem prochu strzelniczego, który zrewolucjonizował sposób prowadzenia wojen. Wraz z pojawieniem się armat i muszkietów architekci oraz inżynierowie wojskowi musieli całkowicie zmienić swoje podejście do projektowania fortyfikacji. W rezultacie zaczęto powszechnie budować bastiony, raweliny i otaczać mury obronne fosami wypełnionymi wodą. Z tamtej epoki pochodzi także wiele rozwiązań, które dziś możemy uznać za fundament nowoczesnych systemów bezpieczeństwa chodzi tu o logiczne planowanie przestrzeni, tworzenie zapór i zaplanowanie tras ucieczki czy zaopatrzenia.

Nowoczesność przyniosła dalsze modyfikacje i rozwój, przede wszystkim, dzięki rewolucji przemysłowej, która wpłynęła na powstanie nowych materiałów, maszyn i metod produkcji. Masowa wytwórczość stali, rozwój kolei, nowe koncepcje architektoniczne wszystko to umożliwiło tworzenie jeszcze bardziej złożonych i skutecznych zabezpieczeń. Jednocześnie świat stawał się coraz bardziej połączony i zależny od siebie. Pojawienie się broni palnej wysokiej mocy, a później broni pancernej i lotnictwa, zmusiło inżynierów do opracowania systemów obrony przeciwlotniczej czy specjalistycznych umocnień, takich jak linia Maginota we Francji, aczkolwiek przykład tej ostatniej pokazał, że nawet najbardziej kosztowne i imponujące konstrukcję potrafią zawieść w starciu z elastyczną strategią przeciwnika. W dwudziestym wieku rozwinęły się także struktury obrony cywilnej budowa schronów, systemy alarmowe, centra dowodzenia i łączności stanowiły odpowiedz na rosnące zagrożenia wynikające z konfliktu światowych i użycia broni masowego rażenia. W dobie zimnej wojny szczególnie nacisk kładziono na zabezpieczenia przeciwatomowe, co doprowadziło do powstania potężnych bunkrów rządowych i wojskowych, ulokowanych często głęboko pod ziemią. Jednocześnie na całym świecie postępowało tworzenie krajowych struktur ochrony cywilnej, mające reagować na klęski żywiołowe, katastrofy przemysłowe czy zagrożenia militarne. Także w skali mikro nastąpiły istotne zmiany wynaleziono bardziej wytrzymałe i trudniejsze do stosowania zamki, kłódki, sejfy, a produkcja masowa sprawiła, że z czasem stały się one dostępne dla coraz szerszych grup społecznych. Bezpieczeństwo zaczęło być pojmowane nie tylko w kategoriach wojennych, lecz także jako ochrona własnego domu, mienia czy miejsca pracy. Wraz z rozwojem elektroniki, który przyspieszył w drugiej połowie XX wieku, weszliśmy w zupełnie nową erę technologii ochrony. Zaczęto produkować systemy alarmowe oparte na czujnikach ruchu, otwarcia drzwi i okien, detekcji hałasu czy wibracji. Kamery przemysłowe rozpowszechniły się w przestrzeniach publicznych i prywatnych, zapewniając monitoring i rejestrację ewentualnych incydentów. Początkowo te urządzenia były dość prymitywne i kosztowne, ale z czasem postęp w dziedzinie elektroniki i miniaturyzacji podniósł ich jakość i obniżył cenę je powszechnie dostępnymi.

Firmy ochraniarskie zaczęły oferować zintegrowane pakiety usług od dozoru wizyjnego, przez systemy alarmowe, po fizyczną ochronę mienia. W tym samym okresie rozwinęły się też systemy kontroli dostępu klucze mechaniczne coraz częściej ustępowały miejsca rozwiązaniom elektronicznym, takim jak karty magnetyczne czy kody pin. Odkryto, że biometryka rozpoznawanie linii papilarnych, tęczówki oka, kształtu twarzy czy układu naczyń krwionośnych w dłoni stanowi klucz do stworzenia jeszcze dokładniejszych systemów identyfikacji użytkowników. Dzięki temu zapewniono wyższy poziom bezpieczeństwa w miejscach wymagających szczególnej kontroli, na przykład w laboratoriach naukowych, bankach czy instytucjach rządowych. Dynamiczny rozwój komputerów osobistych i sieci komputerowych zmienił jednocześnie charakter zagrożeń zaczęły powstawać wirusy, robaki i inne formy ataków cyfrowych, a wraz z nimi narzędzia chroniące przed takimi niebezpieczeństwami. Pojawiły się programy antywirusowe, zapory sieciowe (firewalle) i systemy zabezpieczające serwery przed nieautoryzowanym dostępem. Firmy informatyczne i wyspecjalizowani eksperci bezpieczeństwa rozpoczęli niekończący się wyścig z cyberprzestępcami, próbując udoskonalać metody wykrywania i neutralizowania ataków, które z każdym rokiem stawały się coraz bardziej zaawansowane. Wzrost znaczenia internetu w życiu społecznym, gospodarczym i politycznym sprawił, że zagadnienia związane z ochroną danych osobowych i prywatnością zyskały priorytetowe znaczenie. Przetwarzanie ogromnych ilości informacji rodziło nowe wyzwania, a liczne skandale związane z wyciekami danych czy szpiegowaniem użytkowników wzbudziło powszechną dyskusję na temat bezpieczeństwa w sieci. Rozwinęły się protokoły szyfrowania, takie jak SSL/TLS, które umożliwiają bezpieczną wymianę danych w internecie, zaś kryptografia asymetryczna z kluczem publicznym i prywatnym stała się standardem przy zabezpieczeniu transakcji finansowych czy komunikacji elektronicznej. Firmy technologiczne, banki i instytucje rządowe zaczęły inwestować w rozbudowane działy cybersecurity, zatrudniając specjalistów od testów penetracyjnych, analizy zagrożeń oraz inżynierii zabezpieczeń. Jednocześnie przyspieszenie transformacji cyfrowej przyczyniło się do upowszechnienia usług chmurowych.

Rozwiązania cloud computing pozwalają firmom przechowywać i przetwarzać dane na serwerach zewnętrznych, co z jednej strony daję wygodę i skalowalność, a z drugiej generuje nowe niebezpieczeństwa związane z potencjalnym atakiem na infrastrukturę dostawcy chmury. Dlatego wymyślono zaawansowane metody autoryzacji, takie jak uwierzytelnienia dwuskładnikowe czy wieloskładnikowe, łączące w sobie na przykład jednorazowe kody SMS, tokeny sprzętowe i elementy biometryczne. Niezwykle istotną kwestią stała się ochrona informacji o charakterze krytycznym, co doprowadziło do powstania całych krajowych strategii dotyczących cyberbezpieczeństwo oraz inicjatyw międzynarodowych, takich jak współpraca w ramach NATO w zakresie cyberobrony. Ostanie dekady to również gwałtowny rozwój technologii mobilnych, które na dobre zdominowały nasze życie. Smartfony służą dziś nie tylko do komunikacji, ale także do wykonywania płatności, przechowywania dokumentów i haseł, monitorowania stanu zdrowia, a nawet zarządzania inteligentnym domem. W tej sytuacji bezpieczeństwo urządzeń mobilnych i aplikacji nabrało kolosalnego znaczenia, co widać w politykach producentów sprzętu i oprogramowania, stosując szyfrowanie danych, blokadę ekranu za pomocą skanu twarzy czy linii papilarnych, a także w stale rozwijanych metodach ochrony przed złośliwym oprogramowaniem. Jednocześnie ewoluują pojawiają się ataki phisingowe i socjotechniczne, w których cyberprzestępcy próbują wyłudzić dane użytkownika, podszywając się pod zaufane instytucje. Kampanie dezinformacyjne i manipulacje w mediach społecznościowych stanowią kolejny obszar, w którym bezpieczeństwo informacji staję się kluczowe dla stabilności politycznej i społecznej państw. Dlatego też rozwinięto narzędzia analizy big data i mechanizmy uczenia maszynowego, by wychwytywać podejrzane zachowania i zapobiegać próbom ingerencji w procesy demokratyczne czy gospodarcze. W tym kontekście technologia ochrony nie ogranicza się już tylko do klasycznych systemów alarmowych czy broni, ale wchodzi w obszary analiz predykcyjnych, monitoringu aktywności sieciowej i automatyzacji reakcji obronnych.

Kolejnym krokiem milowym w historii technologii ochrony jest rozwój sztucznej inteligencji i uczenia głębokiego. Dzięki nim systemy bezpieczeństwa stają się bardziej autonomiczne, zdolne do samodzielnego podejmowania decyzji w oparciu o ogromne zbiory danych. Algorytmy wykorzystywane są w rozpoznawaniu twarzy, głosu, analizy zachowań czy przewidywaniu zagrożeń na podstawie wzorców ruchu w sieci. Monitoring miejski w wielu metropoliach został zintegrowany z inteligentnymi systemami kamer, które potrafią wychwycić podejrzane wydarzenia w czasie rzeczywistym, alarmując służby porządkowe. Rozwiązania te wzbudzają jednak kontrowersje, bo z jednej strony zwiększają poziom bezpieczeństwa, a z drugiej generują obawy o masowa inwigilację i naruszenie prywatności obywateli. Coraz częściej mówi się o potrzebie wprowadzenia odpowiednich regulacji prawnych i zapewnienia przejrzystości w działaniu takich systemów, aby zrównoważyć korzyści płynące z ich użycia z prawem ludzi do prywatności. Równocześnie rozwijają się technologia blockchain, pierwotnie kojarzony głównie z krypto walutami. Dzięki rozproszonej strukturze i zaawansowanemu szyfrowaniu blockchain może stanowić solidną podstawę do tworzenia bezpiecznych rejestrów transakcji, identyfikacji cyfrowej czy innych systemów opartych na niepodważalnych zapisach danych. Dla wielu specjalistów to właśnie blockchain i sztuczna inteligencja wyznaczają przyszłość, w której ochrona stanie się bardziej sieciowa, elastyczna i przez to mniej przydatna na pojedyncze, punktowe ataki. Obecnie technologie bezpieczeństwa koncertują się również na ochronie infrastruktury krytycznej takich sektorów jak energetyka, transport, łączność czy służba zdrowia. Ataki hackerskie mogą sparaliżować dostawy prądu do całego miasta, zablokować porty lotnicze czy wykradać dane pacjentów ze szpitali, co naraża miliony ludzi na niebezpieczeństwo. Wobec tego rządy i organizacje międzynarodowe inwestują w budowę centrów reagowania kryzysowego, na regularne ćwiczenia mające na ewentualne zagrożenia. Rozpowszechnienie internetu rzeczy rodzi kolejne wyzwania każde inteligentne urządzenia w domu czy w fabryce może stać się punktem wejścia dla cyberprzestępców. Aby temu zapobiec, wprowadzane są standardy bezpieczeństwa, obowiązkowe aktualizacje oprogramowania i mechanizmy weryfikacji tożsamości urządzeń w sieci. Także w sektorze konsumenckim mamy do czynienia współpracuje aplikacje na smartfonach sprawiły, że ochrona mienia i zdrowia stała się nieporównywalnie łatwiejszą niż kiedykolwiek wcześniej. Jednak wraz z tym komfortem narastają obawy o nadmierne gromadzenie danych o naszej aktywności, co może prowadzić do prób profilowania, sprzedawania informacji reklamodawcom ich przez osoby niepowołane.

Rozwój technologii ochrony można zatem rozpatrywać jako skomplikowaną historię wiecznej pogoni za bezpieczeństwem, które nigdy nie jest absolutne i zawsze wymaga ciągłego doskonalenia. Zmieniające się zagrożenia od dzikich zwierząt i oblężeń średniowiecznych twierdz, aż po cyberataki i możliwości ingerencji w procesy demokratyczne wymuszają kolejne kroki naprzód. Jednocześnie należy pamiętać, że w tym wyścigu nierzadko pojawiają się dylematy moralne i etyczne, wynikające z konieczności balansowania między ochroną a wolnością jednostek. Systemy rozpoznawania twarzy w przestrzeni publicznej mogą z jednej strony zapobiec przestępstwom czy terroryzmowi, a z drugiej prowadzić do inwigilacji obywateli i ograniczenia praw do prywatności. Rozbudowane narzędzia cyfrowej inwigilacji w rękach autorytarnych reżimów stają się instrumentem kontroli społecznej, a konieczność przestrzegania procedur bezpieczeństwa w miejscach takich jak lotniska bywa przedmiotem sporów o nadużycia i profilowanie. Widać więc, że historia technologii ochrony jest nierozerwalnie spleciona z ewolucją ludzkiej świadomości, prawa i zasad współżycia społecznego. Dziś, gdy wkraczamy w erę kwantowej komunikacji i urządzeń obliczeniowych, pojawiają się prognozy, że obecne możliwości komputerów kwantowych. To znów wymusi na inżynierach i naukowcach stworzenie nowych standardów kryptografii, odpornych na łamanie przy pomocy tej przełomowej technologii. Tak samo jak w dawnych czasach wymyślano coraz wyższe mury i potężniejsze machiny oblężnicze, tak dzisiaj możemy obserwować niekończącą się rywalizację pomiędzy twórcami zabezpieczeń a hakerami, przestępcami i wielkiej maści organizacjami chcącymi przechwycić dane lub przejąć kontrolę na cudzymi zasobami. Patrząc wstecz, można odnieść wrażenie, że rozwój technologii ochrony z roku na rok przybiera na sile i złożoności. Kiedyś głównie wysiłki skupiały na budowaniu umocnień militarnych, dziś jednym priorytetów staję się ochrona informacji i prywatności w świecie cyfrowym. Fale innowacji nadchodzą coraz szybciej, a wyzwania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa stają się wielopłaszczyznowe trzeba dbać zarówno o stabilność systemów finansowych, jak i o zabezpieczenie w przestrzeni kosmicznej, bo przecież wiele dzisiejszych technologii, od GPS po satelity komunikacyjne, jest kluczowe dla funkcjonowania współczesnych społeczeństw. W tym kontekście nie można zapominać o roli ludzi, którzy obsługują i projektują te systemy.

Na najbardziej zaawansowane rozwiązania technologiczne mogą ulec awarii lub stać się bezużyteczne w wyniku błędu człowieka czy jego celowego działania. Dlatego współcześnie tak dużą wagę przykłada się do edukacji i szkoleń z zakresu bezpieczeństwa, aby zrozumieć, jak działają mechanizmy ochronne i jak zapobiegać błędom, które mogą narazić na szwank całe organizacje czy państwa. Zarządzenie ryzykiem, audyty bezpieczeństwa, planowanie ciągłości działania to praktyki coraz częściej stosowane w świecie biznesu i instytucji publicznych, co pokazuje, że technologia nie jest fizyczną barierą, ale całościowym systemem współdziałającym z czynnikami ludzkimi, organizacyjnymi i prawnymi. Historia rozwoju technologii ochrony to niezwykle bogata i wielowymiarowa saga, której kolejne rozdziały wciąż powstają na naszych oczach. Od najprostszych barier i palisad chroniących przed drapieżnikami, poprzez wielkie mury starożytnych imperiów i zamków średniowiecznych, od rewolucji prochowej po epokę przemysłową, a następnie od systemów elektronicznych, CCTV, alarmów i zamków szyfrowych aż po cyfrową rewolucję i sztuczną inteligencję cały ten proces odzwierciedla ludzkie dążenie do zabezpieczenia się przed różnorodnymi zagrożeniami. Człowiek od zawsze starał się znaleźć sposób na to, by wyprzedzić potencjalnego przeciwnika, naturę czy zbieg niekorzystnych okoliczności, inwestując w kolejne warstwy zabezpieczeń. Jednak każda epoka pokazuje nam, że gdy pojawia się nowy wynalazek, prędzej czy próżniej rodzi się metoda jego obejścia. Dlatego też ochrona to nie stan końcowy, ale ciągły proces wymagający adaptacji i ulepszania. To również obszar, w którym ujawniają się granice między wolnością a kontrolą, między prywatnością a bezpieczeństwem. Dziś, gdy wkraczamy w kolejny etap rewolucji technologicznej, oparty między innymi na sztucznej inteligencji i komunikacji kwantowej, stajemy przed wyzwaniem połączenia tych dwóch pozornie sprzecznych dziedzin zapewnienie maksymalnej ochrony przy zachowaniu swobód obywatelskich i poszanowaniu godności człowieka. Niezależnie od tego, w którą stronę pójdzie ludzka cywilizacja, z pewnością możemy powiedzieć, że historia technologii ochrony jeszcze długo nie dobiegnie końca, a każde nowe odkrycie czy wynalazek zostanie natychmiast prześwietlony pod kątem możliwości podniesienia bezpieczeństwa. Ta wielowiekowa tradycja poszukiwania nowych metod ochrony to zarazem zapis geniuszu człowieka i jego nieustannych starań, by wygrać walkę z siłami, które mogą mu zagrozić. W ten sposób rozwija się nie tylko sama technologia, ale również nasza społeczność i etyczna świadomość, której rola w kształtowaniu przyszłości bezpieczeństwa jest nie do przecenienia. Współczesne wyzwania w ochronie osób i mienia są ściśle powiązane z dynamicznym rozwojem technologii, coraz większą mobilnością społeczeństw oraz nieustanie zmieniającymi się warunkami geopolitycznymi.

Żyjemy w czasach, w których nowe narzędzia i rozwiązania pojawiają się na rynku niemal z dnia na dzień, dając zarówno profesjonalistom, jak i potencjalnym przestępcom szereg nowych możliwości. Nie chodzi tylko o klasyczne „fizyczne’’ zagrożenia, takie jak włamania, rabunki czy napaści, ale także o zagadnienia o wiele mniej widoczne i subtelniejsze, jak inwigilacja czy kradzież tożsamości. Granice między tym, co realne a wirtualne, zacierają się, a skuteczna ochrona wymaga nie tylko silnych zabezpieczeń technicznych, ale również, wszechstronnego spojrzenia na aspekty prawne, społeczne oraz psychologiczne. Równocześnie o sferze publicznej coraz częściej podkreśla się znaczenie zrównoważenia troski o bezpieczeństwo z dbałością o wolność i prywatność obywateli. Dlatego też specjaliści od ochrony osób i mienia muszą łączyć wiedzę z różnych dziedzin, dostosowując się do wieloaspektowej natury wyzwań, jakie niesie współczesność. Z jednej strony mamy do czynienia z rozwojem technologii monitorowania, w tym systemów kamer CCTV o wysokiej rozdzielczości, dronów, a nawet zaawansowanych systemów rozpoznawania twarzy czy detekcji zachowań nietypowych. Główny celem tych narzędzi jak prewencja, sprawne reagowanie na zagrożenia oraz wspieranie procesu dochodzeniowego po wystąpienia incydentu. Dzięki sztucznej inteligencji i algorytmom uczenia maszynowego możliwe staję się automatyczne wykrywanie niebezpiecznych sytuacji, co znacząco podnosi poziom bezpieczeństwa w miejscach publicznych, takich jak lotniska, centra handlowe czy stadiony. Jednakże wraz z tym wzrostem poziomu zabezpieczeń technologicznych pojawia się coraz więcej wątpliwości dotyczących inwazyjności w sferę prywatną obywateli.

Czy systemy rozpoznawania twarzy nie naruszają naszej intymności, skoro są w stanie automatycznie identyfikacji i śledzić nas w czasie rzeczywistym?. Czy nie istnieje ryzyko niewłaściwego wykorzystania tych danych, zarówno przez podmioty rządowe, jak i prywatnie?. Właśnie te pytania stawiają przed nami istotne wyzwanie w zakresie budowania transparentności i kontroli społecznej nad owymi technologiami. Specjaliści od ochrony osób i mienia muszą więc nie tylko efektywnie wykorzystywać nowoczesne narzędzia, lecz także ich zrozumieć ich konsekwencje oraz wpływ na społeczeństwo, by nie łamać zasad etycznych i prywatnych. Z drugiej strony istnieje problem rosnącej cyberprzestępczości, która przenika do codziennego życia firm, instytucji i zwykłych obywateli. Gdy mówimy o ochronie mienia, nie możemy już ograniczać się wyłącznie do systemów alarmowych, sejfów czy ochraniarzy również istotna staję się ochrona danych cyfrowych, które stanowią dziś niejednokrotnie najważniejsze aktywa organizacji. Przedsiębiorstwa przechowują poufne informacje klientów i pracowników, plany strategiczne, wyniki badań oraz wiele innych cennych zasobów infrastrukturze sieciowej. Jednocześnie przeciętna osoba prywatna, korzystająca na co dzień z internetu, aplikacji mobilnych czy bankowości elektronicznej, także jest narażona na ataki hackerskie, kradzież danych uwierzytelniających, złośliwe oprogramowanie szyfrujące dyski czy podszywanie się pod znajomych w mediach społecznościowych. W tej sytuacji kluczowe staję się właściwe zabezpieczenie sieci, stosowanie silnych haseł, systematyczne aktualizacje oprogramowania czy regularne szkolenia pracowników. Problemem pozostaje jednak fakt, że przestępcy nieustanie szukają nowych luk i sposobów obejścia zabezpieczeń, co powoduje ciągły wyścig technologiczny między obiema stronami. W ślad za postępem technologicznym musi iść także rozwój odpowiednich regulacji prawnych oraz wzrost świadomości społeczeństwa, gdyż nawet najlepsze technologie są bezużyteczne, jeśli człowiek najsłabsze ogniwo w systemie nie przestrzega się podstawowych zasad bezpieczeństwa.

Ważnym aspektem związanym z ochroną osób i mienia jest również zmieniająca się sytuacja geopolityczna i społeczna. Konflikty zbrojne, napięcia polityczne i gospodarcze, kryzysy migracyjne czy katastrofy naturalne znacząco wpływają na skalę oraz rodzaj zagrożeń. Wzrost liczby incydentów terrorystycznych w różnych częściach świata sprawia, że ochrona obiektów użyteczności publicznej i masowych imprez staję się szczególnie wymagająca. Tu nie wystarczają standardowe procedury i środki zapobiegawcze potrzeba kompleksowego podejścia, które łączy informacje wywiadowcze, zaawansowany monitoring, analiza ryzyka i umiejętności współpracy wielu służb oraz podmiotów prywatnych. W obliczu tych zmian pojawiają się pytania, jak pogodzić rosnące wymogi bezpieczeństwa z demokratycznymi standardami i otwartością społeczeństw. Zbyt daleko idące środki kontroli, takie jak inwazyjne przeszukania czy permanentne śledzenie obywateli, mogą bowiem rodzić poczucie utraty wolności i wzbudzać nieufność. Z kolei zbyt luźne podejście może prowadzić do wzrostu ryzyka i poczucia braku bezpieczeństwa. Zadaniem specjalistów z dziedzin ochrony jak więc nieustanne poszukiwanie kompromisu, który pozwoli zapewnić bezpieczeństwo w sposób skuteczny, a jednocześnie humanitarny i respektujący prawa jednostki. Istotną kwestią, często pomijaną w analizach, jest psychologia ochrony oraz sposób w jaki ludzie reagują na zagrożenia.

Systemy bezpieczeństwa nie działają w próżni istnieją w społeczeństwie, gdzie kluczowym czynnikiem zawsze pozostaje człowiek. Nawet najnowocześniejsze technologie mogą zawieść, jeśli nie rozumiemy motywacji, obaw i zachowań osób chronionych oraz potencjalnych sprawców. Przykładowo, w środowiskach z wysokim poziomem stresu lub tam, gdzie panuje niska kultura bezpieczeństwa, pracownicy mogą popełniać proste błędy, zdradzając hasła albo łamiąc procedury z pozornie niewielkich powodów. Równocześnie ochrona osób i mienia zakłada w pewnym sensie także „ochronę relacji społecznych” nadmierne restrykcyjne środki bezpieczeństwa mogą wywołać lęk, nieufność czy opór wśród pracowników i interesariuszy, co przekłada się na słabą współpracę i sabotowanie wysiłków ochronnych. Ostatecznie prawdziwie skuteczna ochrona łączy dwa elementy pragmatyczną, profesjonalną ocenę ryzyka i zastosowanie odpowiednich technologii oraz dbałość o dobrostan psychologiczny i poczucie zaufania w zespole, wśród klientów czy obywateli. To oznacza, że specjaliści nie mogą ograniczać się do myślenia stricte technicznego, ale muszą wykazywać empatię, umiejętności słuchania oraz rozpoznawania emocji. Kolejnym wyzwaniem, który zyskuje na znaczeniu w ostatnich latach, jest konieczność współpracy międzysektorowej i międzynarodowej. Ponieważ zagrożenia takie jak terroryzm, zorganizowana przestępczość czy cyberataki nie znają granic, organizacje odpowiedzialne za bezpieczeństwo państwowe i prywatne muszą ze sobą kooperować w szerszym zakresie. Przykładem są wielkie imprezy sportowe czy wydarzenia kulturalne o zasięgu globalnym korporacje, prowadzące działalność w kilkudziesięciu państwach, wymagają spójnych i zharmonizowanych procedur ochronnych, uwzględniających lokalne regulacje i uwarunkowania kulturowe. W tym kontekście istnieje wyzwanie polegające na wymianie informacji i danych wywiadowczych. Państwa często obawiają się ujawnia zbyt wiele szczegółów swoich systemów ochronnych, z kolei firmy prywatne chronią wrażliwe dane przed konkurencją. Tymczasem brak płynnego przepływu informacji może prowadzić do poważnych luk w bezpieczeństwie. Rozwiązaniem może być rozwijanie zaufanych platform i procedur wymiany danych, zwiększanie przejrzystości oraz standaryzacja metod oceny ryzyka. Jednocześnie kluczowa jest harmonia w zakresie regulacji prywatnych, by unikać sytuacji, w której dane narzędzia czy praktyki są dozwolone w jednym kraju, a zupełnie zakazane w innym, co utrudnia spójne podejście do kwestii bezpieczeństwa.

W kontekście ochrony osób i mienia nie sposób pominąć zagadnień etycznych oraz filozoficznych. Zaawansowane narzędzia kontroli, takie jak skanery biometryczne czy systemy monitorowania aktywności w internecie, mogą przekształcić się w narzędzia nadzoru masowego, ograniczając wolność i prywatność obywateli, by nie naruszać elementarnych wartości humanistycznych i praw człowieka, czy wolno nam gromadzić i przetwarzać ogromne ilości danych, nie zawsze z wyraźną zgodą zainteresowanych?, i kto powinien mieć dostęp do tych danych, a także kontrolować ich użycie?, odpowiedzialność za zachowanie równowagi w tej dziedzinie spoczywa nie tylko na politykach, ale również na ekspertach i samych obywatelach, którzy muszą być świadomi wpływu nowych rozwiązań ochronnych na kształt społeczeństwa. Bardzo często to właśnie brak pełnej wiedzy o możliwościach nowych technologii i konsekwencjach ich wdrażania prowadzi do nadużyć i powstania „czarnych dziur” w systemie prawnym. Stąd tak ważna jest bieżąca edukacja, dialog i partycypacja różnych środowisk prawniczych, naukowych, społecznych w procesie tworzenia norm i standardów bezpieczeństwa. Nie należy również zapominać o aspektach szkoleniowo-edukacyjnych w zakresie ochrony osób i mienia. Aby skutecznie przeciwdziałać zagrożeniom, nie wystarczy jednorazowo wyposażyć ochraniarzy czy pracowników w narzędzia i procedury. Konieczne jest regularne doskonalenie kompetencji, zarówno twardych związanych np. z obsługą systemów alarmowych, analiza ryzyka czy sztukami walki, jak miękkich umiejętności mediacji, nawiązywania konfliktów, radzenia sobie ze stresem.

Dynamiczne otoczenie bezpieczeństwa oznacza, że technologie i metody działania przestępców ewoluują równie szybko, co rozwiązania obronne, toteż ciągła aktualizacja wiedzy jest kluczowa. Ponadto warto zwracać uwagę na znaczenie kultury organizacyjnej i świadomości bezpieczeństwa jeśli w firmie czy instytucji panuje podejście lekceważące procedury albo brakuje jasnej odpowiedzialności za ochronę, nawet najlepsze systemy mogą okazać się nie skuteczne. Szkolenia powinny być zatem realizowane nie tylko formalnie, ale i w sposób, który jest zmuszana do odhaczania kolejnych godzin kursów, co nie przekłada się na autentyczne zrozumienia sensu wprowadzonych zabezpieczeń. Tymczasem prawdziwa prewencja i skuteczna reakcja wymagają od ludzi wrażliwości na kontekst, samodzielnego myślenia i gotowości do wspólnego działania w sytuacjach kryzysowych. Kolejne zagadnienie, mocno zyskujące na znaczeniu, to konieczność dbania o równowagę między bezpieczeństwem a dobrostanem psychicznym osób ochranianych. Dotyczy to sytuacji, w których ryzyko zagrożeń jest bardzo wysokie na przykład w obszarach objętych konfliktami zbrojnymi czy podczas wykonywania zawodu, w którym stykamy się z niebezpieczeństwem na co dzień. O ile dążenie do profesjonalizacji i maksymalnej skuteczności metod ochronnych jest zrozumiałe, o tyle nie można zapominać, że zarówno pracownicy służb ochrony, jak i osoby chronione są ludźmi, którzy mają swoje potrzeby, emocje i ograniczenia. Długotrwały stres i poczucie zagrożenia potrafią znacząco obniżyć jakość życia, a w skrajnych przypadkach prowadzić do zaburzeń psychicznych, wypalenia zawodowego czy zaniku zaufania w relacjach międzyludzkich. Podstawy bezpieczeństwa w ochronie osób i mienia obejmują szeroki zakres praktyk, strategii i technologii, które mają na celu zapewnienie bezpiecznego środowiska dla jednostek oraz ochronę ich mienia przed różnorodnymi zagrożeniami. W dobie rosnącej liczby wyzwań bezpieczeństwa, zarówno tradycyjnych jak i nowo powstających, kluczowe staje się zrozumienie fundamentów ochrony, które stanowią podstawę dla skutecznych działań prewencyjnych i reagowania na incydenty. Podstawą efektywnej ochrony jest dogłębne zrozumienie potencjalnych zagrożeń. Zagrożenia te mogą mieć charakter zarówno fizyczny, jak i cyfrowy, obejmując kradzież, włamania, akty wandalizmu, ataki terrorystyczne, cyberataki, przestępczość zorganizowaną, a także szereg innych czynników ryzyka, takich jak katastrofy naturalne czy awarie techniczne. Analiza i ocena ryzyka są niezbędne do identyfikacji słabych punktów oraz określenia prawdopodobieństwa wystąpienia oraz potencjalnego wpływu tych zagrożeń. Zabezpieczenia fizyczne stanowią pierwszą linię obrony w ochronie osób i mienia. Obejmują one zarówno proste środki, jak zamki, ogrodzenia, oświetlenie zabezpieczające, jak i bardziej zaawansowane technologie, w tym systemy alarmowe, kamery monitoringu, kontrolę dostępu, czy systemy wykrywania włamań i pożaru.

Kluczowe jest projektowanie bezpiecznych przestrzeni, które naturalnie minimalizują ryzyko nieautoryzowanego dostępu i zwiększają możliwość wczesnego wykrycia potencjalnych zagrożeń. W erze cyfryzacji, ochrona danych osobowych i korporacyjnych staje się równie ważna, co ochrona fizyczna. Cyberbezpieczeństwo obejmuje szereg praktyk mających na celu ochronę systemów informatycznych, sieci i danych przed atakami cyfrowymi. Do kluczowych praktyk należą regularne aktualizacje oprogramowania, stosowanie silnych haseł i wielopoziomowej autentykacji, szyfrowanie danych, tworzenie kopii zapasowych oraz edukacja użytkowników w zakresie bezpieczeństwa cyfrowego. Opracowanie i wdrożenie skutecznych procedur reagowania na incydenty jest niezbędne do minimalizacji szkód w przypadku wystąpienia zagrożenia. Procedury te powinny obejmować plany działania w przypadku różnych scenariuszy, w tym włamań, ataków cyfrowych, pożarów czy innych sytuacji kryzysowych. Szkolenie personelu i regularne ćwiczenia mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia, że wszystkie osoby zaangażowane są przygotowane do działania w razie potrzeby. Podnoszenie świadomości i edukacja w zakresie bezpieczeństwa są kluczowe dla wzmocnienia ochrony na wszystkich poziomach. Programy szkoleniowe dla pracowników, kampanie informacyjne skierowane do społeczności, a także edukacja dzieci i młodzieży w szkołach, mogą znacząco przyczynić się do zwiększenia ogólnej świadomości zagrożeń i sposobów ich zapobiegania. Współpraca z lokalnymi organami ścigania, agencjami bezpieczeństwa oraz innymi instytucjami jest niezbędna do skutecznej ochrony. Wymiana informacji, wspólne ćwiczenia oraz dostęp do wsparcia i zasobów tych organizacji może znacznie wzmocnić zdolności ochronne jednostek i organizacji. Świat bezpieczeństwa jest dynamiczny, a zagrożenia nieustannie ewoluują. Dlatego kluczowa jest adaptacja i ciągła ocena skuteczności zastosowanych środków ochrony. Regularna ocena ryzyka, aktualizacja procedur oraz inwestycje w nowe technologie i metody ochrony są niezbędne do utrzymania wysokiego poziomu bezpieczeństwa. Rozwój technologiczny oferuje nowe możliwości w zakresie ochrony osób i mienia. Sztuczna inteligencja, uczenie maszynowe, systemy rozpoznawania twarzy, drony oraz inne innowacje mogą znacznie poprawić skuteczność działań ochronnych. Jednakże, należy pamiętać o potencjalnych zagrożeniach związanych z prywatnością i etyką stosowania tych technologii. Podstawy bezpieczeństwa w ochronie osób i mienia wymagają holistycznego podejścia, które łączy zrozumienie zagrożeń, stosowanie skutecznych środków ochrony fizycznej i cyfrowej, opracowanie procedur reagowania na incydenty, edukację i świadomość, współpracę z instytucjami bezpieczeństwa, adaptację do zmieniających się warunków oraz odpowiedzialne wykorzystanie technologii. Skuteczna ochrona jest procesem ciągłym, wymagającym zaangażowania na wielu poziomach i gotowości do adaptacji wobec ewoluujących zagrożeń. Bezpieczeństwo osobiste i ochrona mienia to dwa fundamentalne aspekty, które mają kluczowe znaczenie dla stabilności i dobrostanu zarówno jednostek, jak i społeczności. Obejmują one szeroki zakres praktyk, strategii i technologii zaprojektowanych, by chronić ludzi, ich domy, miejsca pracy i wartości przed różnorodnymi zagrożeniami.

W tej analizie przedstawione zostaną definicje i koncepcje związane z tymi obszarami, ukazując ich złożoność oraz wzajemne powiązania. Bezpieczeństwo osobiste odnosi się do ochrony jednostek przed fizycznymi, emocjonalnymi i psychologicznymi zagrożeniami. Obejmuje to ochronę przed przestępczością, przemocą, wypadkami oraz innymi sytuacjami, które mogą zagrozić zdrowiu, dobrostanowi lub życiu. Samoobrona umiejętności i techniki pozwalające jednostkom bronić się przed atakami fizycznymi. Obejmuje to zarówno obronę bezpośrednią, jak i korzystanie z narzędzi pomocniczych, np. gazów łzawiących. Świadomość sytuacyjna umiejętność dostrzegania i interpretowania otoczenia w celu wczesnego rozpoznawania potencjalnych zagrożeń. Obejmuje to zwracanie uwagi na niezwykłe zachowania, unikanie ryzykownych sytuacji i środowisk. Zarządzanie ryzykiem proces identyfikacji, analizy i minimalizacji potencjalnych zagrożeń dla bezpieczeństwa osobistego. W praktyce oznacza to podejmowanie świadomych decyzji, które mogą ograniczyć narażenie na niebezpieczeństwa. Ochrona mienia odnosi się do działań i środków zapobiegających kradzieży, zniszczeniu, uszkodzeniu lub utracie własności. Dotyczy to zarówno mienia fizycznego, jak i cyfrowego. Zabezpieczenia fizyczne środki mające na celu fizyczną ochronę mienia przed dostępem nieuprawnionych osób. Obejmuje to zamki, systemy alarmowe, monitoring wizyjny, oświetlenie zabezpieczające i kontrolę dostępu. Cyberbezpieczeństwo ochrona danych i systemów informatycznych przed nieautoryzowanym dostępem, uszkodzeniem lub kradzieżą. Kluczowe elementy to zabezpieczenia sieci, oprogramowanie antywirusowe, firewalle, szyfrowanie danych i zarządzanie hasłami. Zarządzanie ryzykiem cyfrowym identyfikacja i minimalizacja zagrożeń związanych z utratą, kradzieżą lub kompromitacją danych cyfrowych. Obejmuje to regularne aktualizacje oprogramowania, kopie zapasowe danych i edukację użytkowników w zakresie bezpieczeństwa informacyjnego. Zintegrowane podejście do bezpieczeństwa osobistego i ochrony mienia podkreśla potrzebę holistycznego spojrzenia na zagrożenia i strategie ochronne. Oznacza to, że skuteczna ochrona wymaga kombinacji różnych metod, technologii i praktyk, które wzajemnie się uzupełniają. Na przykład, ochrona mienia nie ogranicza się tylko do zabezpieczeń fizycznych, ale obejmuje także aspekty cyfrowe i organizacyjne, takie jak procedury reagowania na incydenty i ciągła edukacja pracowników. Przyszłość bezpieczeństwa osobistego i ochrony mienia z pewnością będzie kształtowana przez postęp technologiczny. Rozwój sztucznej inteligencji, uczenia maszynowego, Internetu Rzeczy i technologii blockchain otwiera nowe możliwości dla zaawansowanych systemów ochrony. Jednocześnie, innowacje te niosą ze sobą nowe wyzwania, w tym zagrożenia dla prywatności i bezpieczeństwa danych. Kluczem do przyszłości bezpieczeństwa będzie zatem nie tylko adaptacja do nowych technologii, ale również rozwój świadomości społecznej na temat potencjalnych zagrożeń i sposobów ich minimalizacji. Edukacja i ciągłe doskonalenie praktyk ochronnych staną się jeszcze ważniejsze w dynamicznie zmieniającym się środowisku. Bezpieczeństwo osobiste i ochrona mienia to złożone i wielowymiarowe dziedziny, które wymagają zarówno indywidualnej, jak i zbiorowej odpowiedzialności. Skuteczna ochrona opiera się na głębokim zrozumieniu potencjalnych zagrożeń, strategicznym podejściu do zarządzania ryzykiem oraz zintegrowanym wykorzystaniu dostępnych narzędzi i technologii. W miarę jak świat staje się coraz bardziej skomplikowany i połączony, fundamentalne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa będą miały adaptacja, innowacja i edukacja. Analiza zagrożeń i ocena ryzyka są kluczowymi elementami w procesie zapewnienia bezpieczeństwa osób i mienia. Te procesy pozwalają na zidentyfikowanie potencjalnych zagrożeń, ocenę prawdopodobieństwa ich wystąpienia oraz potencjalnego wpływu na chronione dobra, co umożliwia podjęcie odpowiednich środków prewencyjnych lub przygotowanie planów reagowania. Poniżej przedstawiona jest szczegółowa analiza tych procesów, ich znaczenia oraz metod implementacji w praktyce. Analiza zagrożeń jest procesem identyfikacji różnych czynników, które mogą negatywnie wpłynąć na bezpieczeństwo osób i mienia. Dotyczy to zarówno zagrożeń naturalnych (np. katastrofy naturalne), jak i spowodowanych przez człowieka (np. przestępczość, terroryzm, błędy w oprogramowaniu). Ocena ryzyka to proces, który następuje po analizie zagrożeń i obejmuje ocenę prawdopodobieństwa wystąpienia zidentyfikowanych zagrożeń oraz ocenę potencjalnego wpływu tych zagrożeń na chronione osoby i mienie. Proces ten pomaga w ustaleniu priorytetów dla różnych środków bezpieczeństwa i w zarządzaniu ograniczonymi zasobami w najbardziej efektywny sposób. Identyfikacja zagrożeń pierwszym krokiem jest zidentyfikowanie wszystkich potencjalnych zagrożeń, które mogą wpłynąć na chroniony obszar lub osoby. Wykorzystuje się do tego dane historyczne, analizę trendów, ekspercką wiedzę oraz informacje z różnych źródeł zewnętrznych. Ocena podatności następnie ocenia się, jak podatne są chronione dobra na zidentyfikowane zagrożenia. Analizuje się istniejące środki ochrony, ich skuteczność oraz potencjalne słabości. Ocena prawdopodobieństwa określa się prawdopodobieństwo wystąpienia każdego z zagrożeń, biorąc pod uwagę obecne środki bezpieczeństwa, częstotliwość występowania zagrożeń w przeszłości i inne czynniki kontekstowe. Ocena wpływu ocenia się potencjalny wpływ każdego zagrożenia na chronione osoby i mienie, rozważając różne scenariusze, od najmniej do najbardziej szkodliwych. Ustalenie priorytetów na podstawie oceny prawdopodobieństwa i wpływu, zagrożenia są klasyfikowane według priorytetów, co pomaga w skoncentrowaniu zasobów na najbardziej krytycznych obszarach. Implementacja środków zaradczych w oparciu o ustalone priorytety, wybiera się i implementuje odpowiednie środki zaradcze, aby zminimalizować ryzyko lub przygotować się na możliwość wystąpienia zagrożeń. Monitorowanie i przegląd bezpieczeństwo jest procesem ciągłym, dlatego ważne jest regularne monitorowanie skuteczności wprowadzonych środków i aktualizacja oceny ryzyka w odpowiedzi na nowe zagrożenia lub zmiany w środowisku. Do analizy zagrożeń i oceny ryzyka stosuje się różne metody i narzędzia, w tym: Analiza kwalitatywna polega na opisowym ocenianiu zagrożeń i ich wpływu, często opierając się na doświadczeniu i intuicji ekspertów. Analiza ilościowa wykorzystuje dane liczbowe do obliczenia prawdopodobieństwa i wpływu zagrożeń, oferując bardziej obiektywną ocenę ryzyka. Analiza scenariuszy pomaga zrozumieć potencjalne skutki różnych zagrożeń poprzez symulację i analizę konkretnych przypadków. Drzewa ryzyka i macierze ryzyka to narzędzia wizualne, które pomagają w klasyfikowaniu ryzyka. Analiza zagrożeń i ocena ryzyka są niezbędne do skutecznego zarządzania bezpieczeństwem. Pozwalają one nie tylko na identyfikację i minimalizację potencjalnych zagrożeń, ale także na efektywne wykorzystanie zasobów i szybkie reagowanie w przypadku wystąpienia incydentu. Ponadto, proces ten pomaga w spełnieniu wymogów prawnych i regulacyjnych dotyczących bezpieczeństwa oraz w budowaniu zaufania wśród osób korzystających z chronionych przestrzeni lub usług. Pomimo swojej wartości, analiza zagrożeń i ocena ryzyka niosą ze sobą również wyzwania, takie jak trudność w przewidywaniu nieoczekiwanych zagrożeń, subiektywność w ocenie ryzyka, czy konieczność ciągłego aktualizowania danych w dynamicznie zmieniającym się świecie. Analiza zagrożeń i ocena ryzyka stanowią fundament skutecznego systemu bezpieczeństwa, umożliwiając organizacjom i osobom odpowiednie przygotowanie i ochronę przed szerokim spektrum zagrożeń. Poprzez systematyczne podejście do identyfikacji, oceny i zarządzania ryzykiem, możliwe jest nie tylko zapobieganie incydentom, ale także minimalizacja ich potencjalnych skutków, co jest kluczowe dla ochrony osób i mienia w nieprzewidywalnym świecie. Prawne podstawy ochrony osób i mienia są złożonym systemem norm i przepisów mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa obywateli oraz ochronę ich własności. System ten opiera się na międzynarodowych konwencjach, krajowych ustawach, lokalnych regulacjach, a także na zasadach prawa cywilnego, karnego oraz administracyjnego. Poniżej przedstawiam szczegółowy opis kluczowych elementów tych podstaw, krok po kroku.

Na najwyższym poziomie, ochrona osób i mienia jest regulowana przez międzynarodowe konwencje i traktaty, takie jak: Deklaracja Praw Człowieka ONZ ustanawia uniwersalne prawa człowieka, w tym prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego. Konwencja Genewska — zawiera przepisy dotyczące ochrony osób cywilnych w czasie wojny. Konwencja o Ochronie Dóbr Kultury w przypadku Konfliktu Zbrojnego — dotyczy ochrony własności kulturowej. Na poziomie krajowym, ochrona osób i mienia jest regulowana przez szereg ustaw i przepisów, które mogą się różnić w zależności od kraju. Kluczowe aspekty to: Kodeks karny definiuje przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu (np. zabójstwo, pobicie), wolności (np. porwanie, groźby) oraz przestępstwa przeciwko mieniu (kradzież, włamanie, oszustwo). Określa także kary za poszczególne czyny przestępcze. Kodeks cywilny reguluje kwestie własności prywatnej, w tym prawa do posiadania mienia i ochronę przed jego bezprawnym pozbawieniem. Zawiera także przepisy dotyczące odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone innym osobom lub ich mieniu. Regulacje dotyczące bezpieczeństwa publicznego — określają zasady działania służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo publiczne (policji, straży pożarnej, służb ratowniczych) oraz warunki, w jakich mogą one interweniować w celu ochrony osób i mienia. Na poziomie lokalnym, poszczególne jednostki administracyjne (np. miasta, gminy) mogą wprowadzać własne regulacje dotyczące ochrony osób i mienia, takie jak regulacje dotyczące monitoringu wizyjnego określają zasady instalacji i użytkowania kamer w miejscach publicznych. Przepisy budowlane zawierają wymogi dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji budynków, systemów alarmowych i przeciwpożarowych. Ustawy o ochronie danych osobowych — regulują przetwarzanie danych osobowych w celu zapewnienia ich bezpieczeństwa oraz ochrony prywatności osób, których dane dotyczą. W zależności od sektora, mogą obowiązywać specjalistyczne przepisy dotyczące ochrony osób i mienia, np.:

Przepisy o ochronie informacji niejawnych dotyczą ochrony informacji ważnych dla bezpieczeństwa państwa. Regulacje sektorowe dotyczące ochrony infrastruktury krytycznej, transportu, telekomunikacji itp. Przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy określają obowiązki pracodawców w zakresie zapewnienia bezpiecznych warunków pracy oraz ochrony życia i zdrowia pracowników. Oprócz szczegółowych przepisów, istnieją także zasady ogólne, takie jak: Zasada proporcjonalności wszelkie działania podejmowane w celu ochrony osób i mienia nie mogą naruszać innych praw i wolności w sposób nieproporcjonalny do osiąganego celu. Zasada odpowiedzialności osoby fizyczne i prawne są odpowiedzialne za szkody wyrządzone innym na skutek ich działania lub zaniechania. Prawne podstawy ochrony osób i mienia tworzą kompleksowy system, który ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa obywateli oraz ochronę ich własności przed różnorodnymi zagrożeniami. Wymaga to jednak nie tylko znajomości obowiązujących przepisów, ale również ich właściwej interpretacji i stosowania w praktyce, co jest zadaniem zarówno organów państwowych, jak i samych obywateli.

Podstawy prawne i regulacje w ochronie osób i mienia

Systemy ochrony osób i mienia funkcjonują w obrębie szeroko zakrojonych regulacji prawnych, które określają zarówno ramy działalności firm ochroniarskich, jak i uprawnienia oraz obowiązki poszczególnych pracowników tego sektora. Wraz z rozwojem nowoczesnych metod zabezpieczeń oraz rosnącą skalą zagrożeń, przepisy te muszą nieustannie dostosowywać się do zmieniającej się rzeczywistości. Właściwie skonstruowane regulacje mają na celu nie tylko zapewnienie skutecznej ochrony obywateli i ich majątku, ale również utrzymanie równowagi pomiędzy skutecznością działań ochroniarskich a przestrzeganiem praw jednostki. W dobie cyfryzacji i globalizacji szczególnego znaczenia nabierają przepisy międzynarodowe, które kształtują standardy działania sektora ochrony na poziomie ponadnarodowym. Regulacje dotyczące bezpieczeństwa nie są jednak jednolite różnią się w zależności od kraju, a ich zakres zależy od systemu prawnego, kultury bezpieczeństwa oraz uwarunkowań społeczno-politycznych. Podstawowe przepisy krajowe określają, kto może wykonywać zawód ochroniarza, jakie uprawnienia przysługują pracownikom ochrony oraz w jakich sytuacjach mogą oni stosować środki przymusu bezpośredniego. W Polsce działalność ochroniarską reguluje ustawa o ochronie osób i mienia z 1997 roku, która precyzyjnie określa warunki świadczenia usług ochrony, procedury licencjonowania oraz odpowiedzialność prawną firm ochroniarskich. Według tych przepisów ochrona osób i mienia może być prowadzona w dwóch formach jako ochrona fizyczna, która obejmuje bezpośrednie zabezpieczanie osób i obiektów przed zagrożeniami, oraz jako ochrona techniczna, polegająca na stosowaniu systemów alarmowych, monitoringu oraz innych zaawansowanych technologii bezpieczeństwa. Ochroniarze w Polsce posiadają określone uprawnienia, które umożliwiają im m.in. legitymowanie osób, stosowanie środków przymusu bezpośredniego czy w pewnych przypadkach zatrzymanie osoby do czasu przybycia organów ścigania. Jednak ich działania podlegają ścisłemu nadzorowi i muszą być zgodne z obowiązującym prawem. Ochrona osób i mienia to temat, który często pozostaje niedoceniany w codziennym życiu, choć jego znaczenie jest kluczowe dla funkcjonowania społeczeństwa. Wyobraźmy sobie na chwilę świat pozbawiony jakichkolwiek zabezpieczeń, w którym każdy człowiek musi polegać wyłącznie na swojej zdolności do samoobrony. Chaos, niepewność i strach zdominowałby naszą rzeczywistość. Dlatego właśnie ochrona osób i mienia jest nie tylko istotnym elementem porządku publicznego, ale również fundamentem, na którym budujemy poczucie bezpieczeństwa i stabilności. Na pierwszy rzut oka ochrona osób i mienia może wydawać się czymś oczywistym. W końcu wszyscy znamy strażników w centrach handlowych, monitoring wizyjny na ulicach czy systemy alarmowe w naszych domach. Jednak za tym i pozornie prostym i środkami kryje się złożony system, który wymaga planowania, zaawansowanej technologii i przede wszystkim ludzkiej wiedzy oraz zaangażowania. Ochrona ta dotyczy zarówno prewencji, czyli zapobiegania zagrożeniom, jak i reakcje na sytuacje kryzysowe, gdy zagrożenie już wystąpiło. W praktyce to oznacza to nieustaną gotowość do działania oraz zdolność do szybkiego i skutecznego reagowania obliczu niebezpieczeństwa. Zacznijmy od samej definicji. Ochrona osób i mienia obejmuje wszystkie działania podejmowane w celu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi oraz zabezpieczenia ich majątku przed różnymi zagrożeniami.. Może to być zarówno ochrona przed zagrożeniami naturalnymi, na np. pożarami, powodziami czy trzęsieniami ziemi. To szerokie podejście do ochrony sprawia, że jest ona nie tylko dziedziną praktyczną, ale także interdyscyplinarną, łączącą wiedzę z zakresu prawa, psychologii, technologii i zarządzania kryzysowego. Kiedy mówimy o ochronie osób, mamy na myśli działania mające na celu zapewnienie fizycznego bezpieczeństwa ludzi. Może to obejmować ochronę VIP-ów, takich jak politycy czy celebryci, ale również zwykłych obywateli w miejscach publicznych. Przykładem są patrole, które swoim widokiem odstraszają potencjalnych przestępców. Jednak ochrona osób to nie tylko działania prewencyjne.

W sytuacjach kryzysowych takich jak ataki terrorystyczne czy katastrofy naturalne, kluczowe znaczenie ma szybka ewakuacja i udzielenie pomocy poszkodowanym. W takich momentach rola ochrony osób staję się wręcz heroiczna. Z kolei ochrona mienia koncertuje się na zabezpieczeniu wartości materialnych przed uszkodzeniem, zniszczeniem lub kradzieżą.. Obejmuje to zarówno majątek prywatny, jak i publiczny. Można tu wymienić takie środki, jak systemy alarmowe, sejfy, monitoring wizyjny czy ochronę fizyczną w postaci strażników. Jednak współczesna ochrona mienia to znaczenie więcej niż tylko fizyczne zabezpieczenie, takie jak sztuczna inteligencja czy analiza danych, aby przewidywać potencjalne zagrożenia i skutecznie im zapobiegać. Przykładem może być system monitoringu wizyjnego, który dzięki analizie obrazu potrafi rozpoznać podejrzane zachowania i natychmiast zaalarmować odpowiednie służby. Warto również zwrócić uwagę na aspekt prawny ochrony osób i mienia. W Polsce ochrona ta jest regulowana przez szereg aktów prawnych, w tym ustawę o ochronie osób i mienia z dnia 22 sierpnia 1997 roku. Ustawa ta określa zasady i zakres działalności firm ochraniarskich, a także wymagania wobec osób pracujących w tej branży. Na przykład, aby zostać kwalifikowanym pracownikiem ochrony, wystarczy ukończyć kurs, który trwa 150 godzin, oraz spełnić określone warunki w ustawie z 22 sierpnia 1997. Kurs ten obejmuje różnorodne zagadnienia, w tym przepisy prawne dotyczące ochrony, podstawy samoobrony, obsługę urządzeń technicznych oraz pierwsza pomoc. Uczestnicy zdobywają wiedzę teoretyczną, ale także praktyczne umiejętności, które są niezbędne w pracy ochroniarza. Po ukończeniu kursu i spełnieniu wymagań, takich jak niekaralność i odpowiednia zdolność psychofizyczna, kandydaci mogą rozpocząć pracę w zawodzie. Nie można również pominąć roli technologii w ochronie osób i mienia. Współczesne rozwiązania technologiczne zrewolucjonizowały tę dziedzinę, czyniąc ją bardziej skuteczną i efektywną. Systemy monitoringu wizyjnego, czujniki ruchu, detektory dymu czy systemy kontroli dostępu to tylko niektóre z przykładów technologii wykorzystywanych w ochronie. W ostatnich latach coraz większą popularność zyskują również systemy na sztucznej inteligencji, które potrafią analizować ogromne ilości danych w czasie rzeczywistym i identyfikować potencjalne zagrożenia. Na przykład, inteligentne kamery mogą rozpoznać twarz osoby poszukiwanej przez policję i natychmiast przesłać taką informację do odpowiednich służb. Jednak ochrona osób i mienia to nie tylko technologia i prawo. To także ludzie, którzy codziennie ryzykują swoje życie, aby zapewnić nam bezpieczeństwo. Pracownicy ochrony, strażacy, policjanci czy ratownicy medyczni to bohaterowie naszego codziennego życia, często niedoceniani i niezauważeni. Ich praca wymaga nie tylko wiedzy i umiejętności, ale także odwagi, determinacji i empatii. Warto pamiętać, że za każdą kamerą monitoringu czy systemem alarmowym stoi człowiek, który czuwa nad naszym bezpieczeństwem. Ochrona osób i mienia to również odpowiedzialność nas wszystkich. Każdy z nas ma wpływ na swoje bezpieczeństwo i bezpieczeństwo innych. Proste działania, takie jak zamykanie drzwi na klucz, instalowanie systemów alarmowych czy zgłaszanie podejrzanych zachowań, mogą znacząco zwiększyć nasze bezpieczeństwo. Warto również edukować się w zakresie pierwszej pomocy czy zasad postępowania w sytuacjach kryzysowych. Dzięki temu możemy nie tylko chronić siebie, ale również pomagać innym w trudnych chwilach. Współczesne wyzwania związane z ochroną osób i mienia są bardziej złożone niż kiedykolwiek wcześniej.

Globalizacja, rozwój technologii i zmieniające się zagrożenia, takie jak cyberprzestępczość czy terroryzm, stawiają przed nami nowe wyzwania. Aby im sprostać, potrzebujemy nie tylko nowoczesnych technologii, ale także współpracy na wielu poziomach od lokalnych społeczności po międzynarodowe organizacje. Przykładem takiej współpracy może być wymiana informacji między służbami bezpieczeństwa różnych krajów, co pozwala na skuteczniejsze przeciwdziałanie zagrożeniom transgranicznym. Ochrona osób i mienia to nie tylko dziedzina nauki czy branża usługowa. To przede wszystkim misja, której celem jest zapewnienie nam bezpieczeństwa i spokoju. To dziedzina, która łączy ludzi, technologię i prawo w jednym wspólnym celu. Dlatego warto docenić jej znaczenie i pamiętać, że bezpieczeństwo to nasza wspólna odpowiedzialność.

Ochrona osób i mienia to niezwykle istotny element funkcjonowania każdego państwa i społeczeństwa. W największym skrócie można powiedzieć, że jego głównym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa fizycznego i psychicznego ludzi, a także zabezpieczenie ich własności i wszelkich dóbr materialnych oraz nie materialnych przed zagrożeniami takimi jak kradzieże, włamania, wandalizm, akty terrorystyczne czy inne formy naruszenia porządku publicznego. W Polsce działalność ochraniarska zarówno ta realizowana przez organy państwa, jak i świadczona przez prywatne agencje ochrony jest szczegółowo regulowana przez cały szereg przepisów prawnych. Niniejszy rozdział przybliża najważniejsze podstawy prawne w tym zakresie, wskazując zarówno akty nadrzędne Konstytucja RP, jak i szczegółowe ustawy oraz rozporządzenia, które mają wpływ na praktyczne wykonywanie czynności ochronnych. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej najważniejszym aktem prawnym w Polsce jest Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997. Chociaż nie zawiera ona bezpośrednich zapisów na temat działalności związanej z ochroną osób i mienia, to jednak stanowi fundament całego systemu prawnego.. Przy tworzeniu i stosowaniu ustaw oraz innych źródeł prawa. Art. 5 Konstytucji RP stanowi że Rzeczpospolita Polska „strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolność i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli”. Oznacza to że państwo ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewniać obywatelom ochronę życia, zdrowia oraz mienia. Art. 31 Konstytucji RP gwarantuje wolność człowieka i stanowi, że jej ograniczenie może nastąpić wyłącznie w ustawie i jedynie wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie. Ma to ogromne znaczenie w kontekście stosowania przez pracowników ochrony lub organy państwowe różnych środków przymusu bezpośredniego, kontroli osobistej czy przetwarzania danych osobowych. Wszystkie te działania muszą bowiem być proporcjonalne, uzasadnione, a przede wszystkim przewidziane w ustawie. Konstytucja nakłada też na organy państwowe obowiązek takiego konstruowania i egzekwowania prawa, by nie dochodziło do nieproporcjonalnego ingerowania w prawa i wolności człowieka. W przypadku ustaw oraz rozporządzeń dotyczących ochrony osób i mienia kluczowe jest więc wyważanie między potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa, a koniecznością poszanowania wolności jednostek. Kolejnym istotnym dokumentem w obszarze bezpieczeństwa jest kodeks karny określa, jakie czyny stanowią przestępstwo oraz przewiduje dla nich odpowiedne kary. Dla praktyki ochraniarskiej kluczowe znaczenie mają przepisy dotyczące przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, jak również regulacje odnośnie do obrony koniecznej i stanu wyższej konieczności. Obrona konieczna art. 25 kodeksu karnego zezwala na zastosowanie środków mających na celu odparcie bezpośredniego i bezprawnego ataku na dobro chronione prawem np. życie, zdrowie, czy mienie. Z punktu widzenia ochraniarza jest to niezwykle ważne, ponieważ w sytuacji bezpośredniego zagrożenia może on działać w sposób wykraczający poza typowe ramy grzeczności czy uprzejmości, o ile nie przekracza on granicy proporcjonalnej obrony. Stan wyższej konieczności art. 26 kodeksu karnego dopuszcza sytuację, w której dana osoba, chcąc ratować jakieś dobro np. ludzkie życie, może poświecić inne dobro o mniejszej wartości. W praktyce może to oznaczać np. naruszenie czyjeś własności, aby ratować zdrowie lub życie ludzi w sytuacjach wyjątkowych. Kodeks karny przewiduje też odpowiedzialność za niektóre specyficzne zachowania, które mogą mieć miejsce w branży ochraniarskiej np. przekroczenie uprawnień, nadużycie władzy czy nielegalne pozbawienie wolności. Dlatego pracownicy firm ochraniarskich powinni znać podstawy prawa karnego, aby nie narazić się na konsekwencje wynikające z nieuprawnionego działania.

Kodeks postepowania karnego 6 czerwca 1997 r. reguluje, w jaki sposób organy ścigania i sądy prowadzą postepowania w sprawach karnych. W kontekście ochrony osób i mienia ważną rolę odgrywa art. 243 kodeksu postepowania karnego, który ustanawia tzw. ujęcie obywatelskie. Pozwala on na to, aby każdy, a więc nie tylko Policja czy inne służby ujął osobę na gorącym uczynku przestępstwa i niezwłocznie przekazał ją właściwym organom. W praktyce oznacza, to że pracownik ochrony wcale nie ma szerszych uprawnień niż przeciętny obywatel, jeśli chodzi o zatrzymanie osoby podejrzanej o przestępstwo poza przypadkami wynikającymi z ustawy o ochronie osób i mienia, gdzie przyznano mu pewne dodatkowe uprawnienia. Najważniejsze jest jednak, aby natychmiast powiadomić Policję i przekazać ujętego we właściwe ręce. Kodeks postepowania karnego określa też, że tylko organy państwowe mogą przeprowadzać formalne czynności procesowe, takie jak przeszukanie czy przesłuchanie. Ochraniarze lub cywile nie mogą tych kompetencji rozszerzać na własną rękę, ponieważ groziłoby to naruszeniem praw i wolności innej osoby oraz narażaniem się na odpowiedzialność karną, Najważniejszym aktem prawnym regulującym działalność profesjonalnej ochrony w Polsce jest ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia. To z niej wynikają najistotniejsze obowiązki i uprawnienia firm ochraniarskich oraz osób, które tam pracują. Ustawa ta rozróżnia dwa podstawowe rodzaje działalności w sektorze ochraniarskim. Ochronę fizyczną polegającą na bezpośrednim zabezpieczaniu osób i mienie przez pracowników ochrony. Zabezpieczenie techniczne obejmujące projektowanie, instalowanie i konserwację urządzeń alarmowych, systemów kontroli dostępu, monitoringu wizyjnego i innych technologii ułatwiających zapewnienie bezpieczeństwa. Aby legalnie prowadzić działalność w obszarze ochrony, konieczne jest uzyskanie koncesji wydawanej przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych obecnie jest to Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. Uzyskanie koncesji wiąże się ze spełnieniem wielu wymogów między innymi niekaralność za umyślne przestępstwo, posiadania odpowiedniego zaplecza kadrowego finansowego czy zdolności organizacyjnych. Ustawa o ochronie osób i mienia szczegółowo określa uprawnienia pracownika ochrony. W pewnych okolicznościach ochroniarz może zażądać opuszczenia chronionego obiektu przez osobę nieuprawnioną, dokonać ujęcia w ramach tzw. ujęcia obywatelskiego, w razie konieczności użyć środków przymusu bezpośredniego. Wszystko to musi jednak odbywać się zgodnie z przepisami, a z zachowaniem zasady proporcjonalności i minimalnej niezbędnej interwencji. Prawo przedsiębiorców ustawa z dnia 6 marca 2018 r. reguluje ogólne kwestie podejmowania i prowadzenia działalności ochraniarskiej. Kodeks cywilny określa zasady odpowiedzialności cywilnej za wyrządzone szkody. Dla branży ochraniarskiej jest, to że jeśli pracownik ochrony niewłaściwie wykona swoje obowiązki, firma może stać pociągnięta do odpowiedzialności odszkodowawczej. Ustawa o zarządzaniu kryzysowym z dnia 26 kwietnia 2007 wskazuje zadania organów kryzysowych np. powódź, atak terrorystyczny, epidemia. Firmy ochraniarskie mogą być zaangażowane we współpracę z tymi organami. Ustawa o usługach detektywistycznych z dnia 6 lipca 2001 niektóre aspekty działalności detektywistycznej są zbliżone do czynności prewencyjnych wykonywanych przez firmy ochraniarskie. Ustawa ta ściśle reguluje, co może robić detektyw, a co wykracza poza jego kompetencje. Ustawa z dnia 10 Maja 2018 r. o ochronie danych osobowych RODO/GDPR doprecyzowuje i wdraża w Polsce założenia RODO, wprowadzając krajowe regulacje i sankcje. Wszystkie te akty prawne współtworzą spójny system regulacji mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa i porządku przy jednoczesnym poszanowaniu praw jednostki. Wraz z rozwojem gospodarczym oraz wzrostem zapotrzebowania na profesjonalne usługi bezpieczeństwa w Polsce, rozwinął się sektor prywatnych firm ochraniarskich. Wiele przedsiębiorstw i instytucji zleca im ochronę swoich obiektów, a klienci indywidualni np. właściciele domów jednorodzinnych czy mieszkań coraz częściej decyduj się na instalację systemów monitoringu alarmów podłączonych do centrów reagowania.

Państwo nie rezygnuje jednak z nadzoru nad firmami ochraniarskimi. Proces koncesjonowania stanowi pierwszy etap kontroli, agencja ochrony, chcąc rozpocząć działalność, musi wykazać się spełnieniem rygorystycznych wymogów w zakresie wiarygodności i kwalifikacji kadry. Kolejnym elementem nadzoru są okresowe kontrole i ewentualne sankcje administracyjne, takie jak upomnienia, grzywny czy nawet cofnięcie koncesji w przypadku rażących naruszeń. Jednym kluczowych aspektów jak również etyka zawodowa i kultura organizacyjna firm ochraniarskich. Nawet najlepsze prawo może okazać się nieskuteczne, jeśli osoby zatrudniane do ochrony nie będą posiadały odpowiednich kompetencji interpersonalnych i umiejętności technicznych. Dlatego profesjonalne firmy inwestują w szkolenia z zakresu komunikacji, asertywności, radzenia sobie w sytuacjach stresowych, jak również w obszarze znajomości przepisów prawa, by pracownicy mieli pewność, kiedy i w jaki sposób interweniować. W dobie wszechobecnej digitalizacji i rozwoju nowych technologii coraz ważniejszy staje się problem ochrony danych osobowych. Firmy ochraniarskie często korzystają z monitoringu wizyjnego, rejestrują wizerunki osób, prowadząc różnorodne listy wejść i wyjść, przechowują dokumenty pozwalające zidentyfikować konkretną osobę. Z perspektywy RODO oraz polskiej ustawy o ochronie danych osobowych, każdy rodzaj przetwarzania danych w tym nagrań z kamer musi mieć podstawę prawną, być proporcjonalny do celu, a dane nie mogą być przechowywane dłużej niż jest to niezbędne. Firmy mają więc obowiązek tworzyć wewnętrzne procedury, które określają, kto ma dostęp do zapisów monitoringu, jak długo przechowywane są nagrania, w jaki sposób chroni się te dane przed nieuprawnionym dostępem, jak postępować w przypadku żądania usunięcia danych czy wglądu do nich przez osobę, której one dotyczą. Naruszenie przepisów dotyczy ochrony danych osobowych może skutkować dotkliwymi karami finansowymi, a także zniszczeniem wizerunku firmy. W branży ochraniarskiej, gdzie zaufanie klientów jest szczególnie ważne, przestrzeganie tych standardów ma kluczowe znaczenie. Odrębnej uwagi wymaga kwestia użycia broni palnej przez pracowników ochrony. W Polsce przepisy w tym zakresie są dość rygorystyczne. Ustawa z dnia 21 Maja 1999 r. o broni i amunicji szczegółowo reguluje zasady uzyskiwania pozwoleń na broń i dopuszcza możliwość jej posiadania przez osoby, które spełnią określone wymagania zdrowotne, psychologiczne o zdadzą egzamin ze znajomości przepisów i praktycznego posługiwania się bronią. Z punktu widzenia ochrony osób i mienia bardzo istotne jest to, aby użycie broni zawsze stanowiło ostateczność, uzasadnioną realnym zagrożeniem dla życia czy zdrowia. Pracownik ochrony, który sięga po broń, musi nie tylko mieć odpowiednie kwalifikacje, ale także znać dokładnie przepisy o obronie koniecznej i granicach dopuszczalnej interwencji. Każde użycie broni jest później analizowane przez odpowiednie organy pod kątem tego, czy nie doszło do przekroczenia uprawnień. Pracownicy ochrony, podobnie jak wszyscy obywatele, podlegają nie tylko odpowiedzialności karnej, ale także odpowiedzialności cywilnej. W przypadku, gdy działanie lub zaniechanie ochraniarza wyrządza szkodę innej osobie czy mieniu, poszkodowany może żądać naprawienia szkody na drodze cywilnoprawnej. Bardzo często odpowiedzialność ponosi wtedy również firma ochraniarska jako pracodawca tzw. odpowiedzialność solidarna. Najczęściej spotykane sytuacje mogą dotyczyć np. nieuzasadnionego użycia siły, które skutkuje obrażeniami ciała u osoby ujętej, czy niedopatrzenie w obowiązkach co w efekcie prowadzi do kradzieży lub zniszczenia chronionego mienia. Dlatego tak ważne jest, aby agencje ochrony prowadziły rzetelne szkolenia, jasno określały procedury i kontrolowały, czy pracownicy stosują się do przepisów prawa i wewnętrznych regulaminów. Z perspektywy pracownika ochrony niewiedza czy niedbalstwo mogą prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i to zarówno karnych np. przekroczenie uprawnień, jak i cywilnych konieczność wypłaty odszkodowania. Stąd też branża ochraniarska wymaga od zatrudnionych osób wysokiego poziomu świadomości prawnej i etycznej. Branża ochrony osób i mienia w Polsce stale się rozwija, a nowe technologie monitoring wizyjny z funkcją analizy obrazu, drony, sztuczna inteligencja otwiera szerokie możliwości, ale też rodzą się kolejne pytania prawne i etyczne. Z jednej strony służą one na zwiększeniu skuteczności ochrony, z drugiej mogą wiązać się z zagrożeniem dla prywatności i wolności obywatelskich. Dlatego ustawodawca i organy nadzoru np. Urząd ochrony danych osobowych na bieżąco aktualizują przepisy i wydają wytyczne, aby branża była nie tylko efektywna, ale i przestrzegała praw człowieka. Podstawy prawne ochrony osób i mienia tworzy szeroki system aktów prawnych. Na samym szczycie stoi Konstytucja RP, gwarantując wolności i prawa obywatelskie, za nią kodeks karny, który definiuje przestępstwa i sposoby reagowania na nie, oraz kodeks postepowania karnego, wyjaśniający procedury i kompetencje organów ścigania. Kluczowe jest jednak jest przede wszystkim ustawa o ochronie osób i mienia, która szczegółowo reguluje działalność firm ochraniarskich i nakłada na nie obowiązek uzyskania koncesji. Obok niej funkcjonują też inne ustawy, takie jak prawo przedsiębiorców, kodeks cywilny, ustawa o zarządzaniu kryzysowym, ustawa o usługach detektywistycznych, ustawa o broni i amunicji, a także przepisy dotyczące ochrony danych osobowych.

Wszystkie te przepisy muszą być stosowane łącznie, by z jednej strony zapewnić skuteczną ochronę osób i mienia, a z drugiej chronić prawa i wolności obywateli. Właśnie dlatego firmy ochraniarskie są zobowiązane do systematycznego doskonalenia swojej działalności, zarówno pod kątem prawnym, jak etycznym czy technicznym. Zdolność do interpretacji i właściwego stosowania przepisów stanowi fundament profesjonalizmu w branży ochraniarskiej. W praktyce oznacza to, że pracownicy ochrony muszą znać kodeks karny i rozumieć, czym jest obrona konieczna i stan wyższej konieczności. Powinni rozumieć kodeks postepowania karnego w zakresie ujęcia obywatelskiego art. 243 kpk i wiedzieć, że nie mają uprawnień do prowadzenia czynności śledczych na własną rękę. Muszą działać w zgodzie z wymogami ustawy o ochronie osób i mienia, która wskazuje ich podstawowe zadania, uprawnienia i obowiązki, a także warunki uzyskania koncesji przez firmę. Powinni respektować przepisy ustawy o broni i amunicji, jeśli mają prawo posługiwać się bronią a to wymaga zdania egzaminu i przestrzegania zasad użycia broni tylko w wyjątkowych sytuacjach. Nie mogą ignorować zasada ochrony danych osobowych wynikających RODO, co w praktyce wiąże się z koniecznością starannego zabezpieczenia nagrań z monitoringu i innych wrażliwych informacji. Wszelkie decyzje i interwencje muszą być ponadto zgodne z Konstytucją RP, która wyznacza standard poszanowania godności, wolności i praw człowieka. Ta wielowarstwowe sieć przepisów sprawia, że ochrona osób i mienia jest jedną z najbardziej kompleksowych dziedzin, w której prawo, technologia i praktyka codziennych działań intensywnie się przenikają. Z jednej strony daje to pracownikom ochrony i firmom dość precyzyjne ramy, w jakich mogą się poruszać, z drugiej strony nakłada obowiązek ciągłego kształcenia i aktualizacji wiedzy. Współczesne wyzwania, takie jak cyberbezpieczeństwo, zagrożenia hybrydowe czy terroryzm, pokazują, że rola sektora ochrony zarówno publicznego i jak prywatnego będzie tylko rosła. Jednocześnie rosną oczekiwania obywateli co do poszanowania ich prywatności i wolności, co wymaga subtelnego wyważenia interesu publicznego i praw jednostki. Tym samym, odpowiedzialnie funkcjonujący rynek usług ochrony, przy efektywnej kontroli i nadzorze ze strony państwa, może znacząco podnosić poziom bezpieczeństwa w społeczeństwie zawsze jednak z zachowaniem standardów wynikających z Konstytucji i innych kluczowych aktów prawnych. To właśnie w tym delikatnym balansie między bezpieczeństwem a wolnością osób chronionych przejawia się istota i sens obowiązującego prawa w zakresie ochrony osób i mienia. Ochrona osób i mienia w praktyce kojarzy mi się przede wszystkim z wielowymiarowym zagadnieniem, który łączy w sobie przepisy prawne, zasady etyki oraz różnorodne procedury bezpieczeństwa nakierowane na zapobieganie zagrożeniom i reagowanie na nie w sytuacjach kryzysowych. Kiedy pierwszy raz zainteresowałem się tym tematem na poważnie, jeszcze jako student, nie do końca zdawałem sobie, jak szeroki i złożony jest to obszar. Wydawało mi się, że ochrona osób i mienia obejmuje głównie pracę ochraniarzy w sklepach czy na imprezach masowych, ewentualnie wynajmowane firmy ochraniarskie strzegące osiedli mieszkaniowych. Dopiero kiedy zacząłem zagłębiać temat w trakcie zajęć, przeczytałem odpowiednią literaturę i odbyłem praktyki, zrozumiałem, że na ochronę osób i mienia składa się wiele elementów od zwykłej kontroli dostępu, aż po procedury ewakuacyjne, rozbudowane systemy monitoringu i skomplikowane regulacje prawne.

W praktyce wszystkie te elementy muszą być bardzo dobrze zaplanowane oraz zintegrowane, by efektywnie przeciwdziałać zagrożeniom, a także działać zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami etycznymi. Myśląc o ochronie osób i mienia, warto uświadomić sobie, że jest to dziedzina niezwykle istotna dla funkcjonowania rozmaitych instytucji, przedsiębiorstw czy choćby kampusów akademickich. Wyobraźmy sobie duże przedsiębiorstwo o rozległej infrastrukturze, które ma ogromne magazyny i biura, a w tych magazynach przechowuje wartościowe towary. Menadżerowie i właściciele firmy chcą mieć pewność, że majątek, którym dysponują, jest bezpieczny, że nikt nieupoważniony nie dostanie się do stref zamkniętych, a w razie kradzieży czy wandalizmu w krótkim czasie będą w stanie zidentyfikować sprawcę. Podobnie na kampusie akademickim, gdzie każdego dnia pojawiają się tysiące studentów, pracowników naukowych, administracyjnych i gości, odpowiednia organizacja i nadzór pozwalają zadbać zarówno o porządek, jak i o poczucie bezpieczeństwa tych ludzi. Kluczowe jest przy tym, by nie naruszać przy tym wolności i prywatności, co może okazać się nie lada wyzwaniem, zwłaszcza w erze rozwiniętych technologii nadzoru i różnorodnych rozwiązań teleinformatycznych. Z perspektywy studenta, który bada teorię i porównuje ją z praktyką, zauważam, że duże znaczenie w ochronie osób i mienia odgrywają regulacje prawne, a także licencje i pozwolenia, jakie musi posiadać personel ochrony. W Polsce funkcjonuje ustawa o ochronie osób i mienia, która wskazuje m.in. warunki, jakie muszą spełniać agencje ochrony pracownicy ochrony fizycznej, a także określa ich uprawnienia i obowiązki. Przykładowo, pracownicy ochrony mogą legitymować osoby podejrzane o popełnienie przestępstwa czy wykroczenia, mogą także w uzasadnionych sytuacjach dokonywać ujęcia obywatelskiego, ale muszą przy tym ściśle przestrzegać przepisów i nie przekraczać swoich kompetencji. Jeśli obrona przekroczy swoje uprawnienia, naraża się na konsekwencje prawne, a dodatkowo może to rodzić pytania legalność działań, naruszenia godności czy nawet zastosowanie przemocy. W pewnym sensie, osoba zatrudniona w ochronie osób i mienia działa na granicy prawa, bo z jednej strony ma uprawnienia do reakcji, z drugiej zaś zawsze musi dbać o to, by nie naruszyć praw i wolności w sposób nieuzasadniony. Praktyczny wymiar ochrony osób i mienia wiąże się też ściśle z coraz powszechniejszym wykorzystaniem technologii. Coraz częściej możemy spotkać się z rozbudowanymi systemami monitoringu wizyjnego, które działają w podczerwieni są wspierane przez algorytmy obrazu. Wiele obiektów stawia na kompleksowe systemy kontroli dostępu, bazujące na kartach na kartach zbliżeniowych, takich jak rozpoznawanie linii papilarnych czy skan tęczówki oka. W dużych centrach logistycznych czy magazynach często montuje się systemy automatycznego rozpoznawania tablic rejestracyjnych i śledzenia pojazdów przemieszczających się po terenie obiektu. Dzięki temu łatwiej wychwycić sytuacje niepożądane np. nieuprawnioną prośbę wjazdu czy wyjazdu. Jednak samo posiadanie zaawansowanych technologii nie wystarczy, jeśli personel nie jest odpowiednio przeszkolony, a procedury nie są jasno opracowane i egzekwowane.

Technologia jest narzędziem, które ułatwia pracę, lecz nie zastąpi zdrowego rozsądku, umiejętności interpersonalnych i jasnego podziału kompetencji w zespole. Ciekawym aspektem jest również ochrona w sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak imprezy masowe czy wydarzenia o wysokim stopniu ryzyka. W organizacji koncertów na stadionie, wszelkich festiwali czy imprez sportowych uczestniczy mnóstwo ludzi, a jednocześnie liczba zagrożeń rośnie wprost proporcjonalne do skali przedsięwzięcia. Tutaj ochrona obejmuje nie tylko kontrolę biletów przy wejściu, ale też dbałość o to, by na teren imprezy nie wnoszono alkoholu, narkotyków, niebezpiecznych przedmiotów czy materiałów pirotechnicznych. Przeciwdziałanie ekscesom i agresji to jedno, ale ważne jest także planowanie ewakuacji na wypadek pożaru czy ataku terrorystycznego, zabezpieczenie przejść ewakuacyjnych i współpraca z policją, straż pożarną i zespołami ratownictwa medycznego. Dopiero dobrze koordynowane działania na wielu płaszczyznach gwarantują, że impreza przebiegnie bezpiecznie, a w razie nieprzewidywanego zdarzenia będziemy w stanie szybko i skutecznie zareagować. Z kolei w ochronie osób i mienia coraz ważniejszym staję się aspekt cyberbezpieczeństwo. Wiele ludzi kojarzy tradycyjną ochronę raczej z obecnością patrolu na terenie zakładu czy sprawną interwencją w razie włamania. Jednak rozwój cyfryzacji sprawia, że zagrożenia przenoszą się także do sieci, i to w sposób, który potrafi wyrządzić wielkie szkody. Przedsiębiorstwa gromadzą w bazach dane pracowników i klientów, informacje handlowe czy nawet tajemnice przedsiębiorstwa, a w kampusach uczelnianych przetwarzane są dane studentów oraz wyniki badań naukowych. Utrata lub wyciek tych informacji może być dotkliwy finansowo, a w skrajnych przypadkach paraliżuje działalność danej instytucji. Dlatego zaawansowane systemy ochrony mienia powinny łączyć w sobie tradycyjne procedury zabezpieczenie budynków, monitoring fizyczny, z polityką bezpieczeństwa informatycznego stosowanie zapór sieciowych, regularne zmiany haseł, szyfrowanie transmisji, edukacja pracowników i studentów w zakresie phisingu itd.. W praktyce oznacza to, że dział ochrony mienia może współpracować ściśle z działem IT i wdrażać procedury, które kiedyś były obce branży ochraniarskiej. A jako student przyglądający się temu procesowi widzę, że z roku na rok wzrasta świadomość na temat zagrożeń w cyberprzestrzeni, choć wciąż bywa tak, że firmy uczą się na błędach dopiero po ataku czy wycieku danych. Duże wrażenie zrobiło na mnie zawsze obserwowanie pracy ochraniarzy w instytucjach bankowych czy w galeriach handlowych, gdzie z jednej strony priorytetem jest zapewnienie bezpieczeństwa majątku, a z drugiej strony konieczne jest zachowanie przyjaznego wizerunku wobec klientów. Taki strażnik musi nierzadko łączyć wysoki poziom kultury osobistej z gotowością do interwencji w sytuacjach kryzysowych. W banku niezwykle ważne jest schronienie zarówno pieniędzy i wartości, jak i danych klientów. Zdarza się, że ochrona musi zwracać uwagę nie tylko na potencjalne próby napadu, ale i na nietypowe zachowania, na przykład na osoby podejrzanie się zachowujące, które mogą sondować reakcje obsługi czy ochrony. Poza tym wewnętrzne regulacje banków często wymagają stosowania procedur „cichego alarmu”, zamykania drzwi stref bezpieczeństwa w określonych okolicznościach czy kontaktowania się z policją w sytuacjach, w których jeszcze nie jest oczywiste, czy przestępstwo rzeczywiste ma miejsce. Jednocześnie wszelkie działania muszą być prowadzone z zachowaniem poufności, aby nie wprowadzać klientów w stan niepotrzebnej paniki. Nie mniej istotny jest aspekt socjotechniczny i świadomościowy, czyli uświadomienie ludziom, z którymi pracujemy czy studiujemy, jak zapobiegać zagrożeniom i dlaczego przestrzeganie pewnych zasad bezpieczeństwa leży w interesie wszystkich. Ludzie czasem bagatelizują konieczność zamykania drzwi na klucz, wylogowanie się z komputerów służbowych czy nieudostępniania identyfikatorów. Tymczasem wystarczy chwila nieuwagi, a ktoś może wejść do pomieszczeń zastrzeżonych, skopiować dane, dokonać kradzieży albo po postu narobić szkód. W trakcie zajęć akademickich pojawia się dyskusja, że człowiek najsłabszym ogniwem w systemie ochrony i że najlepsze nawet procedury i technologie nie pomogą, jeśli personel lub użytkownicy nie będą się do nich stosować. Warto więc stawiać na szkolenia, budowanie świadomości i poczucia współodpowiedzialności, aby wszyscy zrozumieli, czemu służą określone ograniczenia i zakazy. W praktyce ochrona osób i mienia to także umiejętności pracy zespołowej. Zawsze podobało mi się, gdy widać zgranie i współpracę między ochraniarzem pełniącymi dyżur, a obsługę administracyjną i pracownikami obiektu. Dzięki temu każdy wie, do kogo zgłosić się z wątpliwościami, jak szybko przekazać ważny komunikat albo jak udzielić sobie nawzajem wsparcia w trudnej sytuacji. Wyobraźmy sobie zagubionego studenta, który nie może znaleźć właściwej sali i kręci się po budynku, gdzie nie powinien przebywać. Gdyby ochrona nie miała dobrych relacji z administracją, to być może doszłoby do niepotrzebnego nieporozumienia i stresu dla tego studenta. A tak wystarczy jeden telefon czy radiowe zgłoszenie, by ustalić, że to tylko pomyłka i należy pomóc mu trafić w odpowiednie miejsce. Zaś w sytuacjach poważniejszych, jak wypadek czy nagłe zagrożenie, współpraca ta jest jeszcze bardziej kluczowa, bo każdy moment może decydować o powodzeniu akcji ratowniczej. Z perspektywy praktyk studenckich wiem, jak istotne są pewne rutynowe czynności zapisywanie w dzienniku ochrony wszelkich niepokojących incydentów, regularna komunikacja z innymi ochraniarzami w trakcie zmiany, sprawdzanie sprzętu przed rozpoczęciem służby. Wiele osób postrzega to jako nadmiar formalności, ale właśnie dzięki takim regułom łatwiej unikać przeoczenia drobnych sygnałów ostrzegawczych. Przykładowo, jeśli codziennie o tej porze do obiektu wchodzi podejrzanie zachowujący się człowiek i za każdym razem próbuje wejść tam, gdzie nie powinien, warto odnotować to w dzienniku. Po kilku dniach można zauważyć pewien schemat i zareagować zawczasu, a nie dopiero wtedy, kiedy dojdzie do poważniejszego incydentu. Zrozumiałem też, że ochrona to w dużej mierze zapobieganie, dbanie o drobne sprawy, które w dłużej perspektywie mogą przykładać się na większe bezpieczeństwo wszystkich użytkowników obiektu. Niewątpliwie ważna jest także etyka i zasad kultury osobistej. Wiele pracowników ochrony ma styczność z ludźmi w trudnych sytuacjach życiowych często są to osoby bezdomne szukające schronienia w budynkach użyteczności publicznej, ludzie pod wpływem alkoholu czy narkotyków, czasem pacjenci szpitali w kryzysie psychicznym.

Trzeba umieć reagować z empatią, a jednocześnie z zachowaniem bezpieczeństwa i przepisów. Praca w ochronie osób i mienia wymaga więc wszechstronnych kompetencji od znajomości przepisów i procedur, przez umiejętność korzystania z technologii, po zdolność do empatycznej i kulturalnej komunikacji z innymi ludźmi. Obserwowanie tego w praktyce pozwoliło mi zrozumieć, że stereotyp o „sztywnym ochraniarzu stojącym przy drzwiach” jest dalekie od prawdy. Współczesny pracownik ochrony musi być bardzo elastyczny, gotowy do ciągłego rozwoju i przystosowania się do nowych warunków. Zarówno zagrożenia, jak i narzędzia do ich zwalczania ewoluują, przez co także branża ochraniarska przechodzi nieustanną modernizację i profesjonalizację. Ważną rolę odgrywają też szkolenia z zakresu samoobrony, użycia środków przymusu bezpośredniego, pomocy przedmedycznej czy prowadzenia negocjacji w sytuacjach kryzysowych. Zupełnie innym, ale również ważnym wymiarem ochrony osób i mienia jest współpraca z organami ścigania, strażą miejską, strażą pożarną, czy służbami medycznymi. Zdarza się, że pracownik ochrony musi być pierwszą osobą na miejscu zdarzenia, np. pożaru, wypadku, czy wandalizmu. Jego zadaniem może być nie tylko wezwanie odpowiednich służb, ale też opanowanie sytuacji, zapobieganie panice wśród postronnych osób, a czasem nawet udzielenie pierwszej pomocy poszkodowanym. Dopiero po przyjeździe właściwych służb przekazuje się im dowodzenie, jednak kluczowe jest, by w tych pierwszych minutach działać sprawnie i zgodnie z procedurami. Nierzadko właśnie te kluczowe chwile decydują o skali strat i bezpieczeństwie ludzi, którzy mogą wpaść w panikę. Jako student obserwujący lub biorący udział w ćwiczeniach, zauważyłem, jak dynamicznie potrafi przebiegać taki proces i jak ważna jest chłodna głowa oraz jasne procedury zwłaszcza kiedy emocje i stres rosną. Kiedy myślę o przyszłości tej branży, spodziewam się dalszej integracji systemów i jeszcze większej roli sztucznej inteligencji w wykrywaniu zagrożeń. Możliwe, że za kilka lat standardem będzie rozpoznawanie twarzy czy zaawansowane algorytmy uczące się zachowania tłumu i wychwytujące anomalie. Może się też okazać, że pojawią się nowe zagrożenia w związku z rozwojem Internetu Rzeczy i sieci 5G, bo coraz więcej urządzeń będzie połączonych ze sobą w czasie rzeczywistym. Jedno jest pewne człowiek, który stoi za tymi systemami, pozostanie kluczowy. Bez wykwalifikowanego personelu, który będzie w stanie interpretować dane, reagować, i podejmować decyzje, nawet najbardziej zaawansowana technologia nie zagwarantowuje stuprocentowego bezpieczeństwa. To właśnie najbardziej ta równowaga między nowoczesnym sprzętem a człowiekiem, który potrafi z niego odpowiedzialnie skorzystać, stanowi najważniejszy fundament skutecznej ochrony osób i mienia. Patrząc na to wszystko z perspektywy studenta i jednocześnie kogoś, kto brał udział w praktykach w różnych miejscach, widzę jak wymagająca jest to dziedzina. Daje też jednak sporo satysfakcji, zwłaszcza gdyż można realnie przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa innych ludzi. Ważne, by kształcić się nie tylko w zakresie przepisów i technicznych aspektów, ale też rozwijać umiejętności miękkie, takie jak komunikacja interpersonalna, panowanie nad stresem czy empatia. Tego typu kompetencje są nieocenione przy pracy z ludźmi, a ochrona bezpośrednio dotyczy przecież ludzi, nie tylko urządzeń czy budynków. Każdy, kto decyduje się na taką ścieżkę kariery, powinien więc być gotowy na ciągłe doskonalenie się i uczenie na własnych doświadczeniach oraz cudzych błędach. Jednocześnie z punktu widzenia ogółu społeczeństwa pozytywnie jest to, że profesjonalizacja w tej branży postępuje, a poziom usług ochraniarskich rośnie. To ważne dla nas wszystkich zarówno tych, którzy odpowiadają za bezpieczeństwo, jak i tych, którzy z tego bezpieczeństwa korzystają w codziennym życiu.

Blok prawny w ochronie osób i mienia stanowi istotny element systemu bezpieczeństwa, zapewniając prawne podstawy dla działania pracowników kwalifikowanych ochrony. Na tle ogólnych założeń ochrony osób i mienia, prawo reguluje aspekty związane z zakresem uprawnień, obowiązków oraz odpowiedzialności pracowników ochrony, tworząc ramy dla ich prawidłowego i skutecznego funkcjonowania.

Podstawy prawne działania ochrony

Podstawą prawną dla działalności ochrony w Polsce jest ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 roku o ochronie osób i mienia, która określa zasady tworzenia i funkcjonowania przedsiębiorstw ochrony, a także warunki uzyskania licencji na wykonywanie działalności w tym zakresie. Ustawa ta wskazuje również na kategorie pracowników ochrony, w tym pracowników kwalifikowanych, definiując wymogi, jakie muszą spełniać, aby móc wykonywać swoje zadania. Do innych istotnych aktów prawnych należą odpowiednie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, jak również kodeksy, takie jak Kodeks Karny, Kodeks Postępowania Karnego, czy Kodeks Pracy, które regulują aspekty prawne związane z ochroną praw człowieka, procedurami postępowania w przypadku wykrycia przestępstwa, a także prawa i obowiązki pracodawcy i pracownika.

Zakres działania i uprawnienia

Pracownicy kwalifikowani ochrony, zgodnie z przepisami, mają za zadanie ochronę życia i zdrowia osób, jak również ochronę mienia przed kradzieżą, zniszczeniem, czy też innymi formami bezprawnego działania. W zakres ich uprawnień wchodzi między innymi: prawo do przeprowadzania kontroli osobistej (z pewnymi ograniczeniami), kontroli bagażu i pojazdów, a w określonych sytuacjach i pod określonymi warunkami — prawo do zatrzymania osoby naruszającej porządek. Ważne jest, aby działania te były zawsze prowadzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawnymi i z poszanowaniem praw człowieka.

Szkolenia i kwalifikacje

Aby zostać pracownikiem kwalifikowanym ochrony, kandydat musi przejść odpowiednie szkolenie, które kończy się egzaminem. Szkolenie to obejmuje zarówno wiedzę teoretyczną z zakresu prawa, taktyki ochrony, jak i praktyczne umiejętności, takie jak techniki samoobrony czy obsługi sprzętu ochronnego. Dodatkowo, pracownicy ochrony muszą regularnie uaktualniać swoje kwalifikacje, uczestnicząc w kursach doskonalących.

Etyka zawodowa

Pracownicy ochrony, oprócz przestrzegania przepisów prawnych, są również zobowiązani do przestrzegania zasad etyki zawodowej. Obejmuje to działanie zawsze w najlepszym interesie klienta, zachowanie poufności informacji, które zostają im powierzone, a także traktowanie wszystkich osób z należytym szacunkiem i bez uprzedzeń.

Wyzwania i odpowiedzialność

Praca w ochronie wiąże się z szeregiem wyzwań, w tym koniecznością szybkiego reagowania w sytuacjach kryzysowych, umiejętnością oceny zagrożeń i podejmowania decyzji pod presją czasu. Pracownicy kwalifikowani ochrony muszą być przygotowani do działania w różnych, często trudnych warunkach, zachowując jednocześnie spokój i profesjonalizm. Ponoszą oni dużą odpowiedzialność nie tylko za bezpieczeństwo powierzonych im osób i mienia, ale także za swoje decyzje i działania, które muszą być zawsze zgodne z literą i duchem prawa. Blok prawny w ochronie osób i mienia jest fundamentem, na którym opiera się cała działalność branży ochroniarskiej. Zapewnia on nie tylko ochronę praw klientów i pracowników, ale także stanowi ramy dla etycznego i skutecznego działania. Pracownicy kwalifikowani ochrony, dzięki swoim umiejętnościom, wiedzy i profesjonalizmowi, odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa, co czyni ich pracę niezwykle ważną w kontekście szeroko pojętej ochrony społecznej.

Ustawa o ochronie osób i mienia z dnia 22 sierpnia 1997

Art. 1. Ustawa określa:

obszary, obiekty i urządzenia podlegające obowiązkowej ochronie; zasady tworzenia i funkcjonowania wewnętrznych służb ochrony; zasady prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia; wymagane kwalifikacje i uprawnienia pracowników ochrony; nadzór nad funkcjonowaniem ochrony osób i mienia; zasady ochrony transportowanej broni, amunicji, materiałów wybuchowych, uzbrojenia, urządzeń i sprzętu wojskowego.

Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają:

kierownik jednostki — osobę lub organ przedsiębiorcy lub innej jednostki organizacyjnej, uprawnionych, zgodnie z przepisami prawa, statutem, umową, do zarządzania nią; za kierownika jednostki uważa się również likwidatora lub syndyka; obszar podlegający obowiązkowej ochronie obszar określony przez ministrów, kierowników urzędów centralnych i wojewodów, wydzielony i odpowiednio oznakowany;

ochrona osób działania mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa życia, zdrowia i nietykalności osobistej;

ochrona mienia działania zapobiegające przestępstwom i wykroczeniom przeciwko mieniu, a także przeciwdziałające powstawaniu szkody wynikającej z tych zdarzeń oraz niedopuszczające do wstępu osób nieuprawnionych na teren chroniony; pracownik ochrony osobę wpisaną na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego, i wykonującą zadania ochrony w ramach wewnętrznej służby ochrony albo na rzecz przedsiębiorcy, który uzyskał koncesję na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia, lub osobę wykonującą zadania ochrony, w zakresie niewymagającym wpisu na te listy, na rzecz przedsiębiorcy, który uzyskał koncesję na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia; specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne wewnętrzne służby ochrony oraz przedsiębiorców, którzy uzyskali koncesje na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia, posiadających broń na podstawie świadectwa broni, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy montażu elektronicznych urządzeń i systemów alarmowych, sygnalizujących zagrożenie chronionych osób i mienia, oraz eksploatacji, konserwacji i naprawach w miejscach ich zainstalowania, montażu urządzeń i środków mechanicznego zabezpieczenia oraz ich eksploatacji, konserwacji, naprawach i awaryjnym otwieraniu w miejscach zainstalowania.

Art. 4. 1. Ustawa nie narusza przepisów dotyczących ochrony obszarów, obiektów i urządzeń jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez: 1) Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości, ministra właściwego do spraw zagranicznych, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego a także przepisów dotyczących ochrony transportu broni, amunicji, materiałów wybuchowych, uzbrojenia, urządzeń i sprzętu wojskowego wykonywanego przez te jednostki. Ustawa nie narusza przepisów dotyczących organizacji i zasad funkcjonowania innych uzbrojonych służb i formacji ochronnych, tworzonych na podstawie odrębnych ustaw. Ustawy nie stosuje się do Straży Marszałkowskiej podległej Marszałkowi Sejmu. Obszary, obiekty, urządzenia i transporty podlegające obowiązkowej ochronie Art. 5. 1. Obszary, obiekty, urządzenia i transporty ważne dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i innych ważnych interesów państwa podlegają obowiązkowej ochronie przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne lub odpowiednie zabezpieczenie techniczne. Do obszarów, obiektów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, należą: w zakresie obronności państwa w szczególności: zakłady produkcji specjalnej oraz zakłady, w których prowadzone są prace naukowo-badawcze lub konstruktorskie w zakresie takiej produkcji, zakłady produkujące, remontujące i magazynujące uzbrojenie, urządzenia i sprzęt wojskowy, magazyny rezerw strategicznych, o których mowa w art. 15 ustawy z dnia 29 października 2010 r. o rezerwach strategicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1846); w zakresie ochrony interesu gospodarczego państwa w szczególności: zakłady mające bezpośredni związek z wydobyciem surowców mineralnych o strategicznym znaczeniu dla państwa, porty morskie i lotnicze, banki i przedsiębiorstwa wytwarzające, przechowujące bądź transportujące wartości pieniężne w znacznych ilościach; w zakresie bezpieczeństwa publicznego w szczególności: zakłady, obiekty i urządzenia mające istotne znaczenie dla funkcjonowania aglomeracji miejskich, których zniszczenie lub uszkodzenie może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności elektrownie i ciepłownie, ujęcia wody, wodociągi i oczyszczalnie ścieków, zakłady stosujące, produkujące lub magazynujące w znacznych ilościach materiały jądrowe, źródła i odpady promieniotwórcze, materiały toksyczne, odurzające, wybuchowe bądź chemiczne o dużej podatności pożarowej lub wybuchowej, rurociągi paliwowe, linie energetyczne i telekomunikacyjne, zapory wodne i śluzy oraz inne urządzenia znajdujące się w otwartym terenie, których zniszczenie lub uszkodzenie może stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, środowiska albo spowodować poważne straty materialne; w zakresie ochrony innych ważnych interesów państwa w szczególności: zakłady o unikalnej produkcji gospodarczej, obiekty i urządzenia telekomunikacyjne, pocztowe oraz telewizyjne i radiowe, muzea i inne obiekty, w których zgromadzone są dobra kultury narodowej, archiwa państwowe; obiekty, w tym obiekty budowlane, urządzenia, instalacje, usługi ujęte w jednolitym wykazie obiektów, instalacji, urządzeń i usług wchodzących w skład infrastruktury krytycznej. Szczegółowe wykazy obszarów, obiektów i urządzeń, o których mowa w ust. 2, sporządzają: Prezes Narodowego Banku Polskiego, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, ministrowie, kierownicy urzędów centralnych i wojewodowie w stosunku do podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych jednostek organizacyjnych. Umieszczenie w wykazie określonego obszaru, obiektu lub urządzenia następuje w drodze decyzji administracyjnej. Wykazy, o których mowa w ust. 3, Prezes Narodowego Banku Polskiego, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, ministrowie i kierownicy urzędów centralnych przesyłają do właściwych terytorialnie wojewodów oraz bieżąco aktualizują. Wojewodowie prowadzą ewidencję obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie, znajdujących się na terenie województwa. Ewidencja ma charakter poufny. Wojewoda, w drodze decyzji administracyjnej, może umieścić w ewidencji, o której mowa w ust. 5, znajdujące się na terenie województwa obszary, obiekty i urządzenia innych podmiotów niż określone w ust. 3. Art. 6. 1. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, na wniosek Prezesa Narodowego Banku Polskiego, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz zainteresowanych ministrów lub kierowników urzędów centralnych, może wprowadzić dla jednostek organizacyjnych podległych lub podporządkowanych wnioskującemu organowi albo przez niego nadzorowanych regulaminy ogólnych warunków i trybu wykonywania ochrony obszarów, obiektów i urządzeń, o których mowa w art. 5. 2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego Banku Polskiego, określi, w drodze rozporządzenia, wymagania, jakim powinna odpowiadać ochrona wartości pieniężnych przechowywanych i transportowanych przez przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne, uwzględniając konieczność zapewnienia należytego poziomu bezpieczeństwa chronionych wartości pieniężnych. Art. 7. 1. Kierownik jednostki, który bezpośrednio zarządza obszarami, obiektami i urządzeniami umieszczonymi w ewidencji, o której mowa w art. 5 ust. 5, albo upoważniona przez niego osoba są obowiązani uzgadniać plan ochrony tych obszarów, obiektów i urządzeń z właściwym terytorialnie komendantem wojewódzkim Policji, a w zakresie zagrożeń o charakterze terrorystycznym, z właściwym terytorialnie dyrektorem delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Kierownik jednostki, o którym mowa w ust. 1, w terminie najpóźniej 3 dni przed planowaną datą rozpoczęcia transportu podlegającego obowiązkowej ochronie, jest obowiązany uzgadniać z komendantem wojewódzkim Policji, właściwym terytorialnie ze względu na miejsce rozpoczęcia transportu, plan ochrony tego transportu. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio. Plan ochrony powinien: uwzględniać charakter produkcji lub rodzaj działalności jednostki; zawierać analizę stanu potencjalnych zagrożeń, w tym zagrożeń o charakterze terrorystycznym, i aktualnego stanu bezpieczeństwa jednostki podawać ocenę aktualnego stanu ochrony jednostki; zawierać dane dotyczące specjalistycznej uzbrojonej formacji ochronnej, a w tym: stan etatowy, rodzaj oraz ilość uzbrojenia i wyposażenia, sposób zabezpieczenia broni i amunicji; zawierać dane dotyczące rodzaju zabezpieczeń technicznych; zawierać zasady organizacji i wykonywania ochrony jednostki. Komendant wojewódzki Policji przy uzgadnianiu planu ochrony bierze pod uwagę potencjalny stan zagrożenia jednostki oraz wymagania określone w obowiązujących przepisach prawa. Odmowa uzgodnienia planu ochrony następuje w drodze decyzji administracyjnej. Wewnętrzne służby ochrony Art. 8. Wewnętrzne służby ochrony w szczególności: zapewniają ochronę mienia w granicach chronionych obszarów i obiektów; zapewniają ochronę ważnych urządzeń jednostki, znajdujących się poza granicami chronionych obszarów i obiektów; konwojują mienie jednostki; wykonują inne zadania wynikające z planu ochrony jednostki. Wewnętrzne służby ochrony, powołane przez przedsiębiorców, mogą wykonywać usługi w zakresie ochrony osób i mienia po uzyskaniu przez nich koncesji, o której mowa w art. 15. Art. 9. Wewnętrzne służby ochrony podlegają kierownikowi jednostki lub osobie pisemnie przez niego upoważnionej, bezpośrednio podporządkowanej temu kierownikowi. Art.9a.1. Kierownik jednostki wystawia legitymację kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej pracownikowi wpisanemu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub legitymację kwalifikowanego pracownika zabezpieczenia technicznego pracownikowi wpisanemu na listę kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego, którzy wchodzą w skład podległej mu wewnętrznej służby ochrony. Legitymacje, o których mowa w ust. 1, zawierają: indywidualny numer zgodny z ewidencją legitymacji, o której mowa w ust. 3; aktualne zdjęcie pracownika; imię i nazwisko pracownika; nazwę, adres i numer telefonu jednostki, w której wewnętrzna służba ochrony sprawuje ochronę; pouczenie o ustawowych uprawnieniach przysługujących jej posiadaczowi; datę i miejsce wydania oraz imię, nazwisko i podpis kierownika jednostki. Legitymacje, o których mowa w ust. 1, mogą zawierać pieczęć kierownika jednostki. Kierownik jednostki prowadzi ewidencję legitymacji, o których mowa w ust. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia: wzory legitymacji, o których mowa w ust. 1,tryb i warunki ich wydawania, wymiany lub zwrotu, sposób prowadzenia ewidencji legitymacji, o której mowa w ust. 3 mając na względzie jednolitość stosowanych legitymacji, dokumentacji oraz procedur związanych z ich wydawaniem, wymianą lub zwrotem, a także możliwość odczytania przez osobę zainteresowaną danych zawartych w tych legitymacjach. Art. 10.1. Właściwy terytorialnie komendant wojewódzki Policji może, w drodze decyzji administracyjnej, wydać zezwolenie na utworzenie wewnętrznej służby ochrony w jednostce, w skład której nie wchodzą obszary, obiekty i urządzenia umieszczone w ewidencji, o której mowa w art. 5 ust. 5, na wniosek kierowników tych jednostek, uzasadniony ważnym interesem gospodarczym lub publicznym. Wniosek powinien zawierać informacje, o których mowa w art. 7 ust. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do wewnętrznych służb ochrony, działających na terenach jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej. Art. 11. 1. Zezwolenie na utworzenie wewnętrznej służby ochrony, o którym mowa w art. 10 ust. 1, nie może być wydane, jeżeli: plan ochrony nie zawiera informacji, o których mowa w art. 7 ust. 2; jednostka wnioskująca nie zapewnia spełnienia warunków wynikających z przepisów wydanych na podstawie ustawy. Komendant wojewódzki Policji, w drodze decyzji administracyjnej, cofa zezwolenie na działalność wewnętrznej służby ochrony, jeżeli: kierownik jednostki złoży taki wniosek; nie utworzono wewnętrznej służby ochrony w okresie 3 miesięcy od dnia wydania zezwolenia; nie usunięto w wyznaczonym terminie stwierdzonych podczas kontroli rażących uchybień lub nieprawidłowości w organizacji wewnętrznej służby ochrony; działalność wewnętrznej służby ochrony prowadzona jest niezgodnie z planem ochrony; ustały okoliczności, dla których zezwolenie zostało wydane. Od decyzji, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługuje odwołanie do Komendanta Głównego Policji. Art. 12. Wewnętrzne służby ochrony w zakresie ochrony osób i mienia współpracują z Policją, jednostkami ochrony przeciwpożarowej, obrony cywilnej i strażami gminnymi (miejskimi).Art. 13. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, dla wewnętrznych służb ochrony: szczegółowe zasady oraz tryb ich tworzenia; strukturę organizacyjną, zakres działania i sposób prowadzenia dokumentacji ochronnej; uzbrojenie i wyposażenie; umundurowanie i odznaki służbowe oraz sposób tworzenia dla nich nazw. Art. 14. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, dla wewnętrznych służb ochrony działających na terenach podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych jednostek organizacyjnych: warunki i tryb ich tworzenia; strukturę organizacyjną i zakres działania; uzbrojenie i wyposażenie; warunki zatrudnienia pracowników; umundurowanie i odznaki służbowe. Zasady prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia oraz kontrola tej działalności Art. 15. Podjęcie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia wymaga uzyskania koncesji, określającej zakres i formy prowadzenia tych usług. Koncesji nie wymaga działalność gospodarcza w zakresie, o którym mowa w art. 3 pkt 2, jeżeli nie dotyczy obszarów, obiektów i urządzeń określonych w art. 5 ust. 5. Art. 16. 1. Organem koncesyjnym, właściwym do udzielenia, odmowy udzielenia, zmiany, ograniczenia zakresu działalności gospodarczej lub formy usług oraz cofania koncesji na działalność gospodarczą w zakresie usług ochrony osób i mienia jest minister właściwy do spraw wewnętrznych. Przed udzieleniem koncesji organ koncesyjny zasięga opinii komendanta wojewódzkiego Policji, właściwego ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania przedsiębiorcy, a przed wydaniem decyzji, o których mowa w ust. 1, innych niż udzielenie koncesji, organ koncesyjny może zasięgnąć opinii tego komendanta. Art. 17. 1. Koncesję wydaje się na wniosek: przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on wpisany na listę pracowników ochrony fizycznej lub kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego; przedsiębiorcy innego niż osoba fizyczna, jeżeli na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego jest wpisana co najmniej jedna osoba będąca wspólnikiem spółki jawnej lub komandytowej, członkiem organu zarządzającego, prokurentem lub pełnomocnikiem ustanowionym przez przedsiębiorcę do kierowania działalnością określoną w koncesji, a pozostałe osoby uprawnione do reprezentacji przedsiębiorcy nie były karane za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe. Do wniosku dołącza się dokumenty w formie oryginału, poświadczonej kopii lub poświadczonego tłumaczenia. Wniosek o udzielenie koncesji powinien zawierać: firmę przedsiębiorcy, oznaczenie jego siedziby i adresu lub adresu zamieszkania; numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo informację o wpisie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP); określenie zakresu i form wykonywanej działalności gospodarczej, na którą ma być udzielona koncesja; datę rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją adresy miejsc wykonywania działalności gospodarczej objętej wnioskiem, w tym przechowywania dokumentacji, o której mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2 i 3; dane przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną, osób uprawnionych lub wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania przedsiębiorcy, prokurentów oraz pełnomocnika ustanowionego w celu kierowania działalnością określoną w koncesji, zawierające: a) imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo, numer pesel, o ile został nadany, serię i numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość oraz adresy zamieszkania tych osób na pobyt stały i czasowy, f) informację o wpisie na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego; informacje o posiadanych koncesjach, zezwoleniach lub wpisach do rejestru działalności regulowanej. Do wniosku o udzielenie koncesji należy dołączyć następujące dokumenty: zaświadczenie o wpisie na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego; oświadczenie o niekaralności przedsiębiorcy oraz osób, o których mowa w art. 17 ust. 3 pkt 6, obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) — stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz obywateli państw niebędących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, które mogą korzystać ze swobody przedsiębiorczości na podstawie umów zawartych przez te państwa ze Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi; poświadczone tłumaczenie zaświadczenia o niekaralności przedsiębiorców oraz osób innych niż wymienione w pkt 2. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 5 pkt 2, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór wniosku składanego do organu koncesyjnego przez przedsiębiorcę ubiegającego się o udzielenie lub zmianę koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia z uwzględnieniem danych zawartych w ust. 3 oraz informacji o dokumentach wymaganych przy złożeniu wniosku o udzielenie koncesji, mając na względzie ułatwienie przedsiębiorcom czynności związanych ze złożeniem wniosku oraz zapewnienie sprawności postępowania. Art. 17a. Organ koncesyjny może odmówić udzielenia koncesji lub ograniczyć jej zakres w stosunku do wniosku o udzielenie koncesji albo odmówić zmiany koncesji: gdy przedsiębiorca nie spełnia określonych w ustawie warunków wykonywania działalności objętej koncesją; ze względu na zagrożenie obronności i bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa lub dóbr osobistych obywateli; przedsiębiorcy, któremu w ciągu ostatnich trzech lat cofnięto koncesję na działalność określoną ustawą z przyczyn wymienionych w art. 22 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3, lub przedsiębiorcę reprezentuje osoba, która była osobą uprawnioną do reprezentowania innego przedsiębiorcy lub była jej pełnomocnikiem ustanowionym do kierowania działalnością określoną w koncesji, a jej działalność spowodowała wydanie decyzji cofającej koncesję temu przedsiębiorcy; przedsiębiorcy, którego w ciągu ostatnich trzech lat wykreślono z rejestru działalności regulowanej z powodu złożenia oświadczenia niezgodnego ze stanem faktycznym; gdy w stosunku do przedsiębiorcy otwarto likwidację albo ogłoszono upadłość. Art. 17b.Przedsiębiorca przekazujący podczas postępowania o udzielenie koncesji informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji może zgłosić wniosek, aby informacjom tym była nadana klauzula poufności. Informacjom nadaje się klauzulę poufności, pod warunkiem że przedsiębiorca: przekazując informacje, uzasadni swoje żądanie; z przekazanych informacji sporządzi streszczenie, które może zostać udostępnione innym uczestnikom postępowania. Informacje, którym nadano klauzulę poufności, nie mogą być udostępniane innym uczestnikom postępowania bez zgody przedsiębiorcy przekazującego informacje. Art. 17c. 1. Przedsiębiorca, który zamierza podjąć działalność gospodarczą wymagającą uzyskania koncesji, może ubiegać się o przyrzeczenie udzielenia koncesji, zwane dalej „promesą”. W promesie uzależnia się udzielenie koncesji od spełnienia warunków wykonywania działalności gospodarczej wymagającej uzyskania koncesji. W postępowaniu o udzielenie promesy stosuje się przepisy dotyczące udzielenia koncesji. W promesie ustala się okres jej ważności, z tym że nie może on być krótszy niż 6 miesięcy. W okresie ważności promesy nie można odmówić udzielenia koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej określonej w promesie, chyba że: 1) uległy zmianie dane zawarte we wniosku o udzielenie promesy; wnioskodawca nie spełnił wszystkich warunków określonych w promesie; wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 17a pkt 1 i 2. W przypadku śmierci przedsiębiorcy, w okresie ważności promesy nie można odmówić udzielenia koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej określonej w promesie właścicielowi przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej (Dz. U. poz. 1629) albo, jeżeli przedsiębiorca był wspólnikiem spółki cywilnej, innemu wspólnikowi tej spółki, jeżeli osoba ta przedłoży pisemną zgodę właścicieli przedsiębiorstwa w spadku na udzielenie jej tej koncesji, chyba że: uległy zmianie dane zawarte we wniosku o udzielenie promesy inne niż dane osoby, która złożyła wniosek o udzielenie promesy; właściciel przedsiębiorstwa w spadku albo wspólnik spółki cywilnej, który złożył wniosek o udzielenie koncesji, nie spełnił warunków określonych w promesie; właściciel przedsiębiorstwa w spadku albo wspólnik spółki cywilnej, który złożył wniosek o udzielenie koncesji, nie spełnił warunków wykonywania działalności objętej koncesją; jest to uzasadnione zagrożeniem obronności i bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa lub dóbr osobistych obywateli. Art. 17d. Za udzielenie koncesji lub jej zmianę oraz za udzielenie promesy pobiera się opłatę skarbową. Art. 18. 1. Koncesja zawiera: firmę przedsiębiorcy, oznaczenie jego siedziby i adresu albo adresu zamieszkania; numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo informację o wpisie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP); imiona i nazwiska wspólników lub członków zarządu, prokurentów oraz pełnomocników w razie ich ustanowienia, ze wskazaniem osób wpisanych na listę pracowników ochrony fizycznej lub kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego; określenie zakresu działalności gospodarczej i formy usług; wskazanie miejsca wykonywania działalności gospodarczej; określenie czasu jej ważności; określenie obszaru wykonywania działalności gospodarczej w zakresie ochrony osób i mienia oraz datę jej rozpoczęcia. Koncesja może zawierać szczególne warunki wykonywania działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia, określone przez organ, o którym mowa w art. 16. Przedsiębiorca jest obowiązany zgłaszać organowi koncesyjnemu zmiany danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 1a, 2 i 4, w terminie 14 dni od dnia ich powstania. Art. 19. 1. Przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie ochrony osób i mienia jest obowiązany: powiadomić organ koncesyjny o podjęciu, zawieszeniu i trwałym zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej; 2) prowadzić i przechowywać dokumentację dotyczącą: pracowników ochrony, w tym umowy o pracę i umowy cywilnoprawne, organizacji i wykonywania ochrony przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne, w zakresie dobowego wykorzystania stanu osobowego pracowników ochrony, ich wyposażenia i uzbrojenia oraz użytych środków transportu wraz ze szczegółowym opisem wykonywanej ochrony; zachowywać formę pisemną umów w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej oraz przechowywać zawarte umowy i dotyczącą ich dokumentację; przedstawić dokumentację, o której mowa w pkt 2 i 3, na żądanie organu uprawnionego do kontroli; spełniać w sposób nieprzerwany warunki, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2, jeżeli koncesję uzyskał przedsiębiorca inny niż osoba fizyczna; sprawować nadzór nad wykonywaniem zadań ochrony przez pracowników ochrony; weryfikować karalność pracowników ochrony, a w przypadku przedsiębiorcy innego niż osoba fizyczna, dodatkowo osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2. W ramach dokumentacji, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, przedsiębiorca prowadzi wykaz pracowników ochrony, który zawiera: imię i nazwisko pracownika ochrony; datę i miejsce urodzenia; adres zamieszkania lub pobytu czasowego; numer PESEL, a w przypadku jego nienadania osobie posiadającej obywatelstwo innego państwa, serię i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość; datę wpisu na listy, o których mowa w art. 28 ust. 1, oraz określenie organu, który dokonał wpisu; numer legitymacji osoby dopuszczonej do posiadania broni; datę zawarcia z pracownikiem ochrony umowy oraz datę jej rozwiązania; daty szkoleń i kursów, o których mowa w art. 26 ust. 7 pkt 3–7 i art. 38b ust. 1; daty weryfikacji karalności pracowników ochrony. Dokumentację, o której mowa w ust. 1 pkt 2 i przechowuje się przez okres 5 lat od dnia zakończenia działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia, a w przypadku dokumentacji dotyczącej realizacji umowy od dnia wygaśnięcia umowy. Dane, o których mowa w ust. 2 pkt 5, 6 i 8, zamieszcza się w wykazie pracowników ochrony, w odniesieniu do pracowników ochrony, których one dotyczą. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, formę i sposób prowadzenia dokumentacji, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 3, oraz wykazu, o którym mowa w ust. 2, sposób dokonywania poprawek i zakres danych, jakie powinna zawierać dokumentacja, mając na uwadze konieczność zapewnienia właściwej rejestracji zawieranych umów, oraz właściwego zabezpieczenia danych zawartych w rejestrze przed ich utratą, nieuprawnioną zmianą, nieuprawnionym dostępem lub usunięciem. Art. 20. 1. Przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie ochrony osób i mienia: oznacza pracowników ochrony w sposób jednolity, umożliwiający ich identyfikację oraz identyfikację podmiotu zatrudniającego; zapewnia noszenie ubioru przez pracowników ochrony, umożliwiającego ich identyfikację oraz identyfikację podmiotu zatrudniającego w przypadku, o którym mowa w art. 40 ust. 1; wystawia pracownikowi ochrony legitymację pracownika ochrony fizycznej, legitymację kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej lub legitymację kwalifikowanego pracownika zabezpieczenia technicznego przed dopuszczeniem go do wykonywania zadań związanych z ochroną osób i mienia. Legitymację kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej oraz kwalifikowanego pracownika zabezpieczenia technicznego wystawia się wyłącznie pracownikowi ochrony, który jest wpisany na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego. Legitymacje, o których mowa w ust. 1 pkt 3, zawierają: indywidualny numer, zgodny z prowadzoną przez przedsiębiorcę ewidencją legitymacji, o której mowa w ust. 4; aktualne zdjęcie pracownika ochrony; imię i nazwisko pracownika ochrony; oznaczenie przedsiębiorcy wydającego dokument, firmę przedsiębiorcy, siedzibę i adres, numer telefonu oraz numer koncesji; pouczenie o ustawowych uprawnieniach przysługujących jej posiadaczowi; datę oraz miejsce wydania, imię i nazwisko oraz podpis wystawiającego legitymację. Legitymacje, o których mowa w ust. 1 pkt 3, mogą zawierać pieczęć podmiotu wystawiającego. Przedsiębiorca prowadzi ewidencję legitymacji, o których mowa w ust. 1 pkt 3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia: wzory legitymacji, o których mowa w ust. 1 pkt 3, tryb i warunki ich wydawania, wymiany lub zwrotu, sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 4 mając na względzie jednolitość stosowanych legitymacji, dokumentacji oraz procedur związanych z ich wydawaniem, wymianą lub zwrotem, a także możliwość odczytania przez osobę zainteresowaną danych zawartych w tych legitymacjach. Art. 21. 1. Ubiory pracowników ochrony zatrudnianych przez przedsiębiorcę powinny posiadać oznaczenia różniące je w sposób widoczny od mundurów pozostających pod szczególną ochroną lub których wzory zostały wprowadzone na podstawie odrębnych przepisów. Identyfikatory i odznaki pracowników ochrony zatrudnianych przez przedsiębiorcę powinny w sposób widoczny różnić się od identyfikatorów i odznak funkcjonariuszy i pracowników służb publicznych. Pracownik ochrony nie może zakrywać twarzy w celu uniemożliwienia lub istotnego utrudnienia jego identyfikacji. Art. 21a.1. Przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie usług ochrony osób i mienia jest obowiązany do spełnienia obowiązku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z ochroną osób i mienia. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w ust. 1, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc w szczególności pod uwagę specyfikę wykonywanej działalności oraz zakres realizowanych zadań. Art.22.1. Organ koncesyjny cofa, w drodze decyzji administracyjnej, koncesję na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia, jeżeli: wydano prawomocne orzeczenie zakazujące przedsiębiorcy wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją; przedsiębiorca nie podjął w wyznaczonym terminie działalności objętej koncesją mimo wezwania organu koncesyjnego lub trwale zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją. Organ koncesyjny cofa koncesję albo zmienia jej zakres, w przypadku gdy przedsiębiorca: w wyznaczonym terminie nie usunął stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z warunkami określonymi w koncesji lub z przepisami regulującymi działalność gospodarczą objętą koncesją; rażąco narusza warunki określone w koncesji lub inne warunki wykonywania koncesjonowanej działalności gospodarczej, określone przepisami prawa; nie zawarł umowy ubezpieczenia, o której mowa w art. 21a ust. 1. Organ koncesyjny może cofnąć koncesję albo zmienić jej zakres ze względu na: zagrożenie obronności i bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa obywateli albo zagrożenie bezpieczeństwa porządku publicznego; niepoinformowanie przez przedsiębiorcę organu koncesyjnego o zmianie danych określonych w koncesji, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1, 1a, 2 i 4, w terminie wyznaczonym w art. 18 ust. 3; ogłoszenie upadłości lub likwidacji przedsiębiorcy; dopuszczenie do wykonywania zadań kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej lub kwalifikowanego pracownika zabezpieczenia technicznego osoby niewpisanej na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego; wydanie decyzji o stwierdzeniu niedopuszczalności wykonywania praw z udziałów albo akcji przedsiębiorcy, na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o kontroli niektórych inwestycji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1857).Art. 22a.1.Przedsiębiorca ubiegający się o zawarcie umowy na prowadzenie działalności w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego w portach lotniczych jest obowiązany: przedstawić informację o dotychczasowej działalności, w tym dokumenty finansowe za ostatnie 3 lata oraz za rok, w którym ubiega się on o wykonywanie działalności w zakresie kontroli bezpieczeństwa; prowadzić działalność gospodarczą w zakresie usług ochrony osób i mienia co najmniej przez okres 5 lat; przedstawić informację o liczbie zatrudnionych kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub pracowników zabezpieczenia technicznego; przedstawić informację o liczbie zatrudnionych pracowników spełniających wymagania określone w przepisach z zakresu ochrony lotnictwa cywilnego dla osób wykonujących zadania w zakresie kontroli bezpieczeństwa w ruchu lotniczym; przedstawić informację o planowanych szkoleniach osób, które będą wykonywać zadania w zakresie kontroli bezpieczeństwa w ruchu lotniczym, oraz przewidywanym terminie ich zakończenia; przedstawić dokumenty potwierdzające posiadanie uprawnień do prowadzenia kontroli bezpieczeństwa w ruchu lotniczym co najmniej przez 10% liczby pracowników niezbędnych dla prawidłowego wykonywania tej kontroli; wskazać deklarowany termin, w którym zostaną zatrudnieni pracownicy spełniający wymagania dotyczące osób dokonujących kontroli bezpieczeństwa w ruchu lotniczym w liczbie niezbędnej do wykonywania zadań przedstawić zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz urzędu skarbowego o niezaleganiu z należnościami z tytułu zobowiązań publicznoprawnych; przedstawić oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o posiadaniu środków finansowych albo zdolności kredytowej w wysokości niezbędnej do realizacji zadań w zakresie kosztów przygotowania pracowników do realizacji zadań; przedstawić oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, że nie toczy się postępowanie w sprawie o cofnięcie koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia; udokumentować możliwość spełnienia warunków organizacyjnych niezbędnych dla zapewnienia prawidłowego, niezakłóconego wykonywania kontroli bezpieczeństwa w ruchu lotniczym w zakresie liczby pracowników ochrony posiadających odpowiednie poświadczenia bezpieczeństwa oraz kwalifikacje, którzy mają wykonywać te zadania; przedstawić oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o zdolności do samodzielnego wykonywania kontroli bezpieczeństwa w ruchu lotniczym; zawrzeć umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego w portach lotniczych. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w ust. 1 pkt 13, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, z uwzględnieniem specyfiki prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego w portach lotniczych. Art.22b. Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego w portach lotniczych jest obowiązany wykonywać tę działalność samodzielnie, bez możliwości powierzania wykonywania czynności z zakresu ochrony lotnictwa cywilnego w portach lotniczych innym podmiotom. Art. 23.1.Minister właściwy do spraw wewnętrznych może upoważnić Komendanta Głównego Policji do kontroli działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia wymagającej koncesji. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, Komendant Główny Policji może powierzać przeprowadzenie kontroli komendantom wojewódzkim Policji. Art.23a.1.Minister właściwy do spraw wewnętrznych może upoważnić Komendanta Głównego Straży Granicznej do kontroli działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia dotyczących prawidłowości dokonywania kontroli bezpieczeństwa przeprowadzanej w portach lotniczych. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, Komendant Główny Straży Granicznej może powierzyć przeprowadzenie kontroli komendantom oddziałów Straży Granicznej. Art.23b.1. Organ koncesyjny do przeprowadzenia kontroli działalności gospodarczej wykonywanej przez przedsiębiorcę w zakresie usług ochrony osób i mienia może powołać na czas trwania kontroli zespół kontrolny, w skład którego mogą wejść przedstawiciele ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Obrony Narodowej, Komendanta Głównego Policji, Komendanta Głównego Straży Granicznej lub Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Na wniosek organu koncesyjnego Minister Obrony Narodowej, Komendant Główny Policji, Komendant Główny Straży Granicznej lub Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego delegują do prac w zespole kontrolnym funkcjonariuszy, żołnierzy lub pracowników podległych lub nadzorowanych jednostek organizacyjnych. Organ koncesyjny, powołując zespół kontrolny, wyznacza jego kierownika, który kieruje przebiegiem czynności kontrolnych oraz sporządza protokół pokontrolny. Czynności kontrolne są wykonywane na podstawie upoważnienia wydanego przez organ koncesyjny i legitymacji służbowej. Art. 23c. 1. Przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie, o którym mowa w art. 3, podlega kontroli organu koncesyjnego w zakresie: zgodności wykonywanej działalności z udzieloną koncesją; przestrzegania warunków wykonywania działalności gospodarczej; stwarzania zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego; ochrony bezpieczeństwa lub dóbr osobistych innych osób. Osoby upoważnione przez organ koncesyjny do dokonywania kontroli działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia są uprawnione do: wstępu na teren nieruchomości, obiektu, lokalu lub ich części, gdzie jest wykonywana działalność gospodarcza objęta koncesją, w dniach i w godzinach, w których ta działalność jest wykonywana lub powinna być wykonywana, w tym swobodnego wstępu na teren chronionych obszarów i obiektów, a także innych miejsc, w których jest prowadzona ochrona w ramach wykonywanej działalności gospodarczej; żądania ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazania dokumentów lub innych nośników informacji oraz udostępnienia danych i przedmiotów mających związek z przedmiotem kontroli; legitymowania pracowników ochrony w celu ustalenia lub potwierdzenia ich tożsamości. Protokół kontroli zawiera w szczególności: oznaczenie przedsiębiorcy i jego adres; imię i nazwisko kontrolującego lub kontrolujących; datę rozpoczęcia i zakończenia czynności kontrolnych; określenie zakresu kontroli; opis stwierdzonego w wyniku kontroli stanu faktycznego, w tym stwierdzonych nieprawidłowości. Art.23d. Organ koncesyjny, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wykonywanej działalności gospodarczej objętej koncesją, może wezwać przedsiębiorcę do ich usunięcia, w wyznaczonym terminie. Art. 24. W sprawach udzielenia koncesji, odmowy udzielenia koncesji, zmiany koncesji, cofania koncesji, ograniczenia zakresu koncesji oraz kontroli działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia nie stosuje się przepisu art. 32 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646, 1479, 1629 i 1633). Art. 24a. Organ koncesyjny może zwracać się do sądów, prokuratury, Policji, Straży Granicznej oraz organów administracji publicznej o przekazanie informacji, materiałów i danych będących w ich posiadaniu, istotnych dla prowadzonego postępowania administracyjnego lub postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy działalność gospodarcza wykonywana w zakresie usług ochrony osób i mienia przez przedsiębiorcę, w sprawie którego prowadzone jest postępowanie, rażąco narusza warunki określone w koncesji lub inne warunki wykonywania koncesjonowanej działalności gospodarczej, określone przepisami prawa albo czy działalność tego przedsiębiorcy nie stanowi zagrożenia obronności i bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa obywateli. Art. 24b. Organ koncesyjny, w przypadku posiadania informacji o możliwych nieprawidłowościach w wykonywanej działalności gospodarczej objętej koncesją, może wezwać przedsiębiorcę do złożenia pisemnych wyjaśnień oraz przekazania dokumentów celem zweryfikowania posiadanych informacji oraz ustalenia, czy przedsiębiorca spełnia warunki wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją. Wymagania kwalifikacyjne pracowników ochrony Art. 25. Zadania ochrony osób i mienia realizowane przez wewnętrzne służby ochrony oraz przedsiębiorców, którzy uzyskali koncesję w zakresie usług ochrony osób i mienia, wykonują pracownicy ochrony. Art. 26. 1. Wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej uprawnia do wykonywania czynności, o których mowa w art. 3 pkt 1, przez: pracowników ochrony wykonujących czynności w ramach specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych; pracowników ochrony wchodzących w skład zespołów konwojujących wartości pieniężne oraz inne przedmioty wartościowe lub niebezpieczne; pracowników ochrony wykonujących bezpośrednio czynności związane z ochroną osób; osoby nadzorujące i kontrolujące pracę pracowników ochrony fizycznej nieposiadających wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej; pracowników ochrony mających prawo do czynności określonych: w art. 36 ust. 1 pkt 4, w art. 36 ust. 1 pkt 5 po dopuszczeniu do posiadania broni w trybie przepisów ustawy o broni i amunicji; pracowników ochrony wykonujących zadania na obszarach, w obiektach i urządzeniach podlegających obowiązkowej ochronie. Osoba wpisana na listę pracowników ochrony fizycznej jest uprawniona do: opracowywania planu ochrony w zakresie określonym w art. 3 pkt 1; organizowania i kierowania zespołami pracowników ochrony fizycznej. Na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wpisuje się osobę, która: posiada obywatelstwo polskie lub obywatelstwo innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym; ukończyła 21 lat; ukończyła co najmniej gimnazjum lub ośmioletnią szkołę podstawową; ma pełną zdolność do czynności prawnych; nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne i nie toczy się przeciwko niej postępowanie karne o takie przestępstwo; posiada nienaganną opinię wydaną przez właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania komendanta powiatowego (rejonowego, miejskiego) Policji, sporządzoną na podstawie aktualnie posiadanych przez Policję informacji albo w przypadku obywatela innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz obywatela polskiego zamieszkałego na terenie tych państw przez organ odpowiedniego szczebla i kompetencji tych państw, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby; posiada zdolność fizyczną i psychiczną do wykonywania zadań, stwierdzoną orzeczeniami lekarskim i psychologicznym, których ważność nie upłynęła; posiada przygotowanie teoretyczne i praktyczne w zakresie wyszkolenia strzeleckiego, samoobrony, technik interwencyjnych oraz znajomość przepisów prawa związanych z wykonywaniem ochrony osób i mienia. Na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wpisuje się również osobę, której uznano kwalifikacje do wykonywania zawodu pracownika ochrony fizycznej na podstawie ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 65 oraz z 2018 r. poz. 650 i 1669). Opinię, o której mowa w ust. 3 pkt 6, wydaje się nie rzadziej niż co 3 lata, w formie postanowienia, na które służy zażalenie, a w przypadku opinii dotyczącej obywatela innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) — strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz obywatela polskiego zamieszkałego na terenie tych państw, w formie przyjętej w tym państwie. Spełnienie wymogów określonych w ust. 3 pkt 4 i 5 pracownik ochrony potwierdza własnym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Spełnienie wymogu określonego w ust. 3 pkt 8 potwierdzają: dyplomy potwierdzające kwalifikacje zawodowe w zawodzie technika ochrony fizycznej osób i mienia lub świadectwa potwierdzające kwalifikacje w zawodzie technika ochrony fizycznej osób i mienia;] dyplom zawodowy albo dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe, w zawodzie technik ochrony fizycznej osób i mienia, albo świadectwo potwierdzające kwalifikację w zawodzie albo certyfikat kwalifikacji zawodowej, w zawodzie technik ochrony fizycznej osób i mienia; dyplomy lub świadectwa uczelni, szkół oficerskich lub podoficerskich Policji lub Straży Granicznej; świadectwo szkolenia zawodowego zakończonego złożeniem egzaminu na pierwszy stopień podoficerski, chorążego lub oficerski Służby Więziennej wraz ze świadectwem szkolenia specjalistycznego w zakresie specjalizacji ochronnej w Służbie Więziennej; technik interwencyjnych oraz znajomości przepisów prawa związanych z wykonywaniem ochrony osób i mienia, prowadzonych przez publiczne i niepubliczne placówki i ośrodki zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 117 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe; świadectwa ukończenia szkoleń lub kursów potwierdzających przygotowanie teoretyczne i praktyczne w zakresie wyszkolenia strzeleckiego, samoobrony, technik interwencyjnych oraz znajomości przepisów prawa związanych z wykonywaniem ochrony osób i mienia prowadzonych przez uczelnie. Dyplomy uczelni kształcących w zakresie prawa, administracji publicznej, bezpieczeństwa narodowego lub bezpieczeństwa wewnętrznego potwierdzają specjalistyczne przygotowanie teoretyczne w zakresie znajomości przepisów prawa związanych z wykonywaniem ochrony osób i mienia. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania oraz ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, wymagania w zakresie kursów i szkoleń, o których mowa w ust. 7 pkt 6 i 7, w tym szczegółową tematykę i formę przeprowadzonych Na listę kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego wpisuje się również osobę, której uznano kwalifikacje do wykonywania zawodu pracownika zabezpieczenia technicznego na podstawie ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Osoba wpisana na listę kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego jest uprawniona do: opracowywania planu ochrony w zakresie określonym w art. 3 pkt 2; organizowania i kierowania zespołami pracowników zabezpieczenia technicznego. Art. 28. 1. Listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej i kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego prowadzi Komendant Główny Policji w systemie teleinformatycznym. Wprowadzania danych podlegających wpisowi dokonują komendanci wojewódzcy Policji właściwi ze względu na miejsce zamieszkania osoby, której wpisywane dane dotyczą. Listy, o których mowa w ust. 1, zawierają następujące dane: numer porządkowy wpisu; imię (imiona) i nazwisko, imię ojca i matki, datę i miejsce urodzenia, adres zamieszkania oraz numer PESEL, jeżeli osoba której wpis dotyczy go posiada; informację o pełnieniu funkcji członka organu zarządzającego, prokurenta lub pełnomocnika ustanowionego do kierowania działalnością koncesjonowaną, lub prowadzeniu koncesjonowanej działalności gospodarczej jako przedsiębiorca indywidualny lub wspólnik osobowej spółki handlowej, ze wskazaniem pełnionej funkcji oraz numeru koncesji przedsiębiorcy jeżeli taki posiada. Art. 29. 1. Właściwy komendant wojewódzki Policji dokonuje wpisu na listy, o których mowa w art. 28 ust. 1, lub dokonuje zmiany danych objętych wpisem na pisemny wniosek osoby, której wpisywane dane dotyczą. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się: dokument potwierdzający posiadane wykształcenie; oświadczenie wnioskodawcy: o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych, o niekaralności za przestępstwa umyślne oraz nietoczeniu się przeciwko wnioskodawcy postępowania karnego o takie przestępstwa; zaświadczenie lub świadectwo potwierdzające przygotowanie teoretyczne i praktyczne w zakresie wyszkolenia strzeleckiego, samoobrony, technik interwencyjnych oraz znajomość przepisów prawa związanych z wykonywaniem ochrony osób i mienia w przypadku osób ubiegających się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej; zaświadczenie potwierdzające odbycie kursu pracownika zabezpieczenia technicznego lub zaświadczenie o przyuczeniu do zawodu w przypadku osób ubiegających się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego; orzeczenia, o których mowa w art. 26 ust. 3 pkt 7 albo art. 27 ust. 2 pkt 3; decyzję pozytywną o uznaniu kwalifikacji w zawodzie pracownika ochrony fizycznej albo w zawodzie pracownika zabezpieczenia technicznego jeżeli taka decyzja była wydana. Właściwy komendant wojewódzki Policji wydaje osobie, której wpisywane dane dotyczą, zaświadczenie o dokonaniu wpisu na listę. Opłatę za wydanie zaświadczenia ponosi wnioskodawca według stawek określonych w ustawie z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1044, 1293, 1592, 1669 i 1716). Odmowa wpisu na listę następuje w formie decyzji administracyjnej właściwego komendanta wojewódzkiego Policji, w przypadku gdy: pracownik ochrony fizycznej nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 26ust.3; pracownik zabezpieczenia technicznego nie spełnia wymogów określonych w art.27ust.2. Pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w przypadku gdy: pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo; nie spełnia warunków określonych w art. 26 ust. 3 pkt 1 i 4–8, w art. 30 albo w art. 38b; wykonując zadania pracownika ochrony fizycznej dopuścił się czynu zabronionego określonego w art. 70 §2 lub art. 87 §1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2018 r. poz. 618 i 911). Pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego, w przypadku gdy: pracownik zabezpieczenia technicznego został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo; nie spełnia wymogów określonych w art. 26 ust. 3 pkt 1 i 4–6, art. 27 ust. 2 pkt 3 lub w art. 30; wykonując zadania pracownika zabezpieczenia technicznego dopuścił się czynu zabronionego określonego w art. 70 §2 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Skreślenie z listy następuje w formie decyzji administracyjnej właściwego komendanta wojewódzkiego Policji. Decyzja administracyjna, o której mowa w ust. 8, podlega natychmiastowemu wykonaniu. O skreśleniu z listy osób pełniących funkcje określone w art. 28 ust. 2 pkt 3 właściwy komendant wojewódzki Policji zawiadamia niezwłocznie organ koncesyjny. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór wniosku o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, wzór wniosku o wpis na listę kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego oraz wzór zaświadczenia o wpisie na te listy, z uwzględnieniem danych, o których mowa w art. 28 ust. 2.Art. 30. Kwalifikowany pracownik ochrony fizycznej oraz kwalifikowany pracownik zabezpieczenia technicznego jest obowiązany do zawiadamiania właściwego komendanta wojewódzkiego Policji o zmianie danych objętych wpisem w terminie 14 dni od dnia jej powstania. Art. 31. Pracownikiem ochrony, co do którego nie jest wymagany wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego, może być osoba pełnoletnia, nieskazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne. Art. 32. Badania lekarskie i psychologiczne osób wpisanych na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej przeprowadza się co 3 lata lub w okresach krótszych niż 3 lata: jeżeli w orzeczeniu lekarskim lub psychologicznym wskazano krótszy termin następnego badania niż 3 lata; po okresie niezdolności do pracy spowodowanej chorobą trwającą dłużej niż 6 miesięcy; na wniosek pracodawcy lub właściwego komendanta wojewódzkiego Policji — w razie uzasadnionego podejrzenia utraty zdolności fizycznej lub psychicznej do wykonywania zadań. Art.33.1. Badania lekarskie i psychologiczne osoby ubiegającej się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub posiadającej taki wpis przeprowadza się na wniosek tej osoby, z zastrzeżeniem przypadków, o których mowa w art. 32 pkt 3 i art. 33a ust. 3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, osoba ubiegająca się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub posiadająca taki wpis jest obowiązana dołączyć oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, że nie jest osobą niepełnosprawną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511, 1000, 1076 i 1925) lub nie posiada orzeczenia o inwalidztwie lub niezdolności do pracy wydanego przez właściwy organ rentowy albo dokumenty potwierdzające orzeczony stopień niepełnosprawności, inwalidztwa lub niezdolności do pracy. W przypadkach, o których mowa w art. 32 pkt 3 i art. 33a ust. 3, osoba poddająca się badaniu jest obowiązana złożyć lekarzowi i psychologowi przeprowadzającemu badanie oświadczenie albo dokumenty, o których mowa w ust. 2. Do przeprowadzania badań lekarskich osób ubiegających się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub posiadających taki wpis oraz wydawania orzeczeń lekarskich, o których mowa w art. 26 ust. 3 pkt 7, uprawniony jest lekarz upoważniony, o którym mowa w art. 15b ust. 1 ustawy o broni i amunicji, który posiada uprawnienie do wykonywania badań, o których mowa w art. 229 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy. Do kontroli wykonywania i dokumentowania badań lekarskich oraz wydawanych orzeczeń lekarskich stosuje się przepisy art. 15i oraz art. 15j ustawy o broni i amunicji. Art. 33a. 1. Do przeprowadzania badań psychologicznych osób ubiegających się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub posiadających taki wpis oraz wydawania orzeczeń psychologicznych, o których mowa w art. 26 ust. 3 pkt 7, jest uprawniony psycholog upoważniony, o którym mowa w art. 15c ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Do kontroli wykonywania i dokumentowania badań psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń psychologicznych stosuje się przepisy art. 15i oraz art. 15j ustawy o broni i amunicji. Opłaty za badania lekarskie i psychologiczne, którym jest obowiązana poddać się osoba ubiegająca się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, oraz za badania lekarskie i psychologiczne, którym jest obowiązana poddać się osoba posiadająca taki wpis, a także wydane na ich podstawie orzeczenia, ponosi osoba poddana badaniu, a w odniesieniu do pracowników, pracodawca zatrudniający tę osobę. Badania lekarskie i psychologiczne, którym jest obowiązana poddać się osoba, ubiegająca się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, oraz badania lekarskie i psychologiczne, którym jest obowiązana poddać się osoba posiadająca taki wpis, w stosunku do pracowników przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę, a orzeczenie lekarskie wydane na podstawie badań lekarskich, w obu przypadkach, traktuje się jako orzeczenie, o którym mowa w art. 229 §4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia: szczegółowy zakres oraz tryb przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych, którym jest obowiązana poddać się osoba ubiegająca się o wpis lub posiadająca wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, jednostki o wyższym poziomie referencyjnym, o których mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, maksymalne stawki opłat za badania lekarskie i psychologiczne, wzór oświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 2, oraz druków orzeczeń uwzględniając potrzebę zapewnienia, aby wyniki badań odzwierciedlały stan zdrowia osób poddających się badaniu, potencjał wykonawczy jednostki referencyjnej, w szczególności liczbę i kwalifikacje personelu medycznego, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną oraz możliwości diagnostyczno-terapeutyczne w określonej dziedzinie medycyny, oraz aby stawki opłat, o których mowa w pkt 2, odpowiadały kosztom przeprowadzonych badań. Art. 34. 1. Od orzeczenia lekarskiego i psychologicznego przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie. Odwołanie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje osobie ubiegającej się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub posiadającej taki wpis, pracodawcy oraz komendantowi wojewódzkiemu Policji, o którym mowa w art. 29 ust. 1. Odwołanie wraz z jego uzasadnieniem wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem lekarza lub psychologa, który wydał orzeczenie, do jednego z podmiotów odwoławczych, którymi są: wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, a w przypadku gdy odwołanie dotyczy orzeczenia lekarskiego wydanego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy jednostka o wyższym poziomie referencyjnym; jednostki służby medycyny pracy podmiotów leczniczych utworzonych i wyznaczonych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych; podmioty lecznicze utworzone i wyznaczone przez Ministra Obrony Narodowej. Lekarz lub psycholog, za którego pośrednictwem jest wnoszone odwołanie przekazuje je wraz z dokumentacją badań oraz oświadczeniem lub dokumentacją, o których mowa w art. 33 ust. 2, do podmiotu odwoławczego w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania. Badanie w trybie odwołania przeprowadza się w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania. Orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. Środki ochrony fizycznej osób i mienia oraz prawa i obowiązki pracownika ochrony Art. 36. 1. Pracownik ochrony przy wykonywaniu zadań ochrony osób i mienia ma prawo do: ustalania uprawnień do przebywania na obszarach lub w obiektach chronionych oraz legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości; wezwania osób do opuszczenia obszaru lub obiektu w przypadku stwierdzenia braku uprawnień do przebywania na terenie chronionego obszaru lub obiektu albo stwierdzenia zakłócania porządku; ujęcia w granicach obszarów lub obiektów chronionych lub poza ich granicami osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego, a także chronionego mienia, w celu niezwłocznego oddania tych osób Policji; użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. a, b i d, pkt 2 lit. a, pkt 7, 9, pkt 12 lit. a i pkt 13 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1834): w granicach chronionych obiektów i obszarów w przypadkach, o których mowa w art. 11 pkt 2, 5, 8, 10 i 13 tej ustawy, poza granicami obiektów i obszarów chronionych w przypadku, o którym mowa w art. 11 pkt 9 tej ustawy; użycia lub wykorzystania broni palnej: w granicach chronionych obiektów i obszarów w przypadkach, o których mowa w art. 45 pkt 1 lit. a–c i pkt 2 oraz art. 47 pkt 3, 6 i 7 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, z wyłączeniem przypadków przeciwdziałania czynnościom zmierzającym bezpośrednio do zamachów, o których mowa w art. 45 pkt 1 lit. a–c tej ustawy, poza granicami obiektów i obszarów chronionych w przypadkach, o których mowa w art. 45 pkt 1 lit. e oraz art. 47 pkt 3 i 6 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej. Wewnętrzna służba ochrony lub przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie usług ochrony osób i mienia prowadzą ewidencję notatek użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej przez pracowników ochrony. Użycie i wykorzystanie środków przymusu bezpośredniego i broni palnej oraz dokumentowanie tego użycia i wykorzystania odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb działań, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3. Art. 38a. 1. Pracownik ochrony podczas wykonywania zadań ochrony osób i mienia jest obowiązany: posiadać przy sobie legitymację, o której mowa w art. 9a ust. 1 lub art. 20 ust. 1 pkt 3, oraz okazywać ją na żądanie osoby, której czynności dotyczą w taki sposób aby zainteresowany miał możliwość odczytać i zanotować imię i nazwisko pracownika ochrony, numer legitymacji, dane podmiotu wystawiającego oraz zapoznać się z treścią pouczenia, o którym mowa w art. 9a ust. 2 pkt 5 lub art. 20 ust. 3 pkt 5; wykonywać polecenia osób działających w imieniu instytucji państwowych lub samorządowych wydane na podstawie przepisów prawa. Pracownik ochrony jest zwolniony z obowiązku okazywania legitymacji, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, w przypadku gdy osoba, wobec której wykonuje czynności, swoim zachowaniem w sposób oczywisty zagraża życiu lub zdrowiu pracownika ochrony lub innych osób albo dobrom powierzonym ochronie. Art. 38b. 1. Kwalifikowany pracownik ochrony fizycznej ma obowiązek co 5 lat przejść kurs doskonalący umiejętności, o których mowa w art. 26 ust. 3 pkt 8, oraz przedstawić właściwemu komendantowi wojewódzkiemu Policji, zaświadczenie o odbyciu tego kursu. Z obowiązku, o którym mowa w ust. 1, jest zwolniona osoba pełniąca funkcję członka organu zarządzającego, prokurenta lub pełnomocnika ustanowionego do kierowania działalnością określoną w koncesji lub prowadząca koncesjonowaną działalność gospodarczą jako przedsiębiorca indywidualny lub wspólnik osobowej spółki handlowej, jeżeli osobiście nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 3 pkt 1. Kurs doskonalący, o którym mowa w ust. 1, prowadzą podmioty wskazane w art. 26 ust. 7 pkt 4, 6 i 7. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania oraz ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, szczegółową tematykę, formę oraz czas trwania kursu, o którym mowa w ust. 1, w wymiarze nieprzekraczającym 50 godzin, mając na względzie zapewnienie właściwego poziomu wyszkolenia pracowników ochrony fizycznej. Art. 38c. Osoba, która jest wpisana na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego i pełni funkcję członka organu zarządzającego, prokurenta lub pełnomocnika ustanowionego do kierowania działalnością określoną w koncesji lub prowadzi koncesjonowaną działalność gospodarczą jako przedsiębiorca indywidualny lub wspólnik osobowej spółki handlowej, jeżeli osobiście nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 3 pkt 1 lub 2, jest zwolniona z obowiązku określonego w art. 26 ust. 3 pkt 7 lub art. 27 ust. 2 pkt 3, jeżeli dysponuje orzeczeniem lekarskim uzyskanym w trybie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 556 oraz z 2018 r. poz. 138, 398, 650 i 1629). Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, zasady uzbrojenia specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych i warunki przechowywania oraz ewidencjonowania broni i amunicji. Art. 40. 1. Pracownik ochrony nosi, z zastrzeżeniem art. 41, przydzieloną broń palną tylko wtedy, gdy występuje w umundurowaniu lub ubiorze używanym przez specjalistyczną uzbrojoną formację ochronną. Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku, gdy pracownik ochrony wykonuje zadanie ochrony osób w miejscu publicznym. Art. 41. Pracownik ochrony nie może nosić przy sobie broni palnej, jeżeli wykonuje bezpośrednio zadania w zakresie utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego podczas trwania masowych imprez publicznych. Art. 42. Pracownik ochrony podczas wykonywania zadań ochrony obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie korzysta z ochrony prawnej przewidzianej w Kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych. Nadzór nad specjalistycznymi uzbrojonymi formacjami ochronnymi oraz kontrola stanu ochrony obszarów, obiektów i urządzeń przez nie chronionych Art.43.1. Komendant Główny Policji sprawuje nadzór nad działalnością specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych, z zastrzeżeniem art. 44 i 44a, w zakresie: zasad i sposobów realizacji zadań ochrony osób i mienia; sposobów użycia przez pracowników tych formacji środków przymusu bezpośredniego lub broni palnej; posiadania przez pracowników ochrony niezbędnych kwalifikacji. Nadzór, o którym mowa w ust. 1, polega na: kontroli organizacji i zasad działania, uzbrojenia, wyposażenia oraz współpracy z innymi formacjami i służbami; kontroli zgodności aktualnego stanu ochrony jednostki z planem ochrony; wstępie na teren obszarów i obiektów, a także innych miejsc, w których jest prowadzona ochrona, oraz żądaniu wyjaśnień i udostępniania bądź wglądu w dokumentację ochronną; wstępie na teren siedziby przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie ochrony osób i mienia, w takich dniach i godzinach, w jakich jest prowadzona lub powinna być prowadzona działalność; wydawaniu pisemnych zaleceń mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i dostosowanie działalności specjalistycznej uzbrojonej formacji ochronnej do przepisów prawa. Naruszenia przepisów prawa i nieprawidłowości stwierdzone w ramach sprawowanego nadzoru, o którym mowa w ust. 1, w terminie określonym w zaleceniu, usuwa: kierownik jednostki, w skład której wchodzą obszary, obiekty i urządzenia podlegające obowiązkowej ochronie; osoba działająca w imieniu lub interesie przedsiębiorcy, który uzyskał koncesję na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie ochrony osób i mienia, posiadającego świadectwo broni; kierownik jednostki, w której utworzono wewnętrzną służbę ochrony. Art. 44. 1. Minister Obrony Narodowej, w zakresie określonym w art. 43, sprawuje nadzór nad specjalistycznymi uzbrojonymi formacjami ochronnymi działającymi na terenach, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1. Kontrolę ochrony terenów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne może przeprowadzać Żandarmeria Wojskowa. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady ochrony terenów podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych jednostek organizacyjnych, chronionych przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne. Art. 44a. 1. Komendant Główny Straży Granicznej, na zasadach określonych w art. 43 oraz w przepisach dotyczących ochrony lotnictwa cywilnego, sprawuje nadzór nad specjalistycznymi uzbrojonymi formacjami ochronnymi w zakresie wykonywania zadań związanych z kontrolą bezpieczeństwa przeprowadzaną w portach lotniczych. Przepis art. 46 stosuje się odpowiednio. W zakresie, o którym mowa w ust. 1, Komendant Główny Straży Granicznej może powierzyć przeprowadzenie kontroli komendantom oddziałów Straży Granicznej. Przepisy art. 43, 44 i 44a nie naruszają uprawnień właściwych ministrów, kierowników urzędów centralnych w zakresie sprawowania przez nich nadzoru nad działalnością wewnętrznych służb ochrony oraz pracowników przedsiębiorców świadczących usługi ochrony osób i mienia w podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych jednostkach organizacyjnych. Art. 46. 1. Funkcjonariuszowi Policji przysługuje prawo do wykonywania czynności, o których mowa w art. 43 ust. 2, po okazaniu legitymacji służbowej i pisemnego upoważnienia. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady wydawania upoważnień do kontroli oraz tryb wykonywania czynności, o których mowa w art. 43 ust. 2. Art. 47. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady współpracy specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych z Policją, jednostkami ochrony przeciwpożarowej, obrony cywilnej i strażami gminnymi (miejskimi). Art. 48. Kto wbrew obowiązkowi nie zapewnia fizycznej lub technicznej ochrony obszaru, obiektu, urządzeń lub transportu, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Art. 49. Kto prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług ochrony osób i mienia bez wymaganej koncesji, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Art. 50. Pracownik ochrony, który przy wykonywaniu zadań przekroczył upoważnienia lub nie dopełnił obowiązku, naruszając w ten sposób dobro osobiste człowieka, podlega karze pozbawienia wolności do lat 5. Art. 50a. Kto, wbrew obowiązkowi określonemu w art. 43 ust. 3, nie usuwa, w terminie określonym w zaleceniu, stwierdzonych w ramach sprawowanego nadzoru Komendanta Głównego Policji naruszeń przepisów prawa lub nieprawidłowości, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Art. 50b. Kto osobie upoważnionej do przeprowadzania kontroli działalności gospodarczej wykonywanej w zakresie usług ochrony osób i mienia udaremnia lub utrudnia wykonanie czynności służbowej, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności do lat 2. Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe Art. 55. 1. Zgody na powołanie Straży Przemysłowych (Portowych, Bankowych) oraz Straży Pocztowych tracą moc z dniem 31 grudnia 2000 r. Koncesje na działalność gospodarczą w zakresie usług ochrony osób i mienia, po spełnieniu przez przedsiębiorcę warunków określonych w ustawie, podlegają wymianie w terminie do dnia 31 grudnia 2000 r.; w pozostałych przypadkach tracą moc. Przedsiębiorcy ubiegający się o wymianę koncesji, o których mowa w ust. 2, obowiązani są złożyć organowi właściwemu do udzielenia koncesji wniosek o wymianę koncesji w terminie do dnia 30 września 2000 r. Art. 56. Wnioski o wydanie zgody na powołanie albo rozwiązanie Straży Przemysłowych (Portowych, Bankowych) oraz Straży Pocztowych lub o wydanie koncesji na świadczenie usług ochrony osób i mienia, złożone, lecz nierozpatrzone do dnia wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu w trybie i na zasadach określonych w niniejszej ustawie. Ustawa z dnia 20 marca 2009 o bezpieczeństwie imprez masowych z dnia 9 czerwca 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2171), z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. poz. 2490) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 8 czerwca 2022 r. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje art. 57 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. poz. 2490), który stanowi: „Art. 57. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem art. 44, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2022 r.”.

Ustawa o imprezach masowych 20 marca 2009