Bezpłatny fragment - Myśli Gryzące

Od autora

Myśli, które tak mnie gryzły, zacząłem zapisywać w czerwcu 2026. Zauważyłem wtedy, że rzeczywistość coraz częściej sama układa puenty, a człowiekowi pozostaje jedynie je zanotować.

Ten zbiór nie powstał po to, by kogokolwiek pouczać. Nie mam gotowej recepty na życie, świat ani człowieka. Zresztą recept wystawiono nam już wystarczająco dużo, a mimo to pacjent nadal skarży się na rzeczywistość.

Zebrane tutaj aforyzmy są przede wszystkim próbą spojrzenia na to, co nas otacza, z nieco innej perspektywy. Interesują mnie sprzeczności, paradoksy i słowa, których używamy tak często, że przestajemy zastanawiać się nad ich znaczeniem. Prawda, wolność, sprawiedliwość, władza, czas, życie, śmierć, wiara, sztuczna inteligencja, prawdziwa głupota czy mądrość brzmią bardzo poważnie. Wystarczy jednak lekko je obrócić, by zobaczyć ich drugą stronę.

Ważnym źródłem inspiracji była dla mnie polska tradycja aforystyki i satyry, a szczególnie twórczość Stanisława Jerzego Leca oraz Wiesława Brudzińskiego. Ich umiejętność zamykania obserwacji o człowieku i świecie w krótkiej, przewrotnej formie pokazała mi, jak niewiele słów potrzeba, by pozostawić czytelnika z długą myślą. Nie chodzi jednak o naśladowanie ich stylu, lecz o podążanie własną drogą w gatunku, w którym ironia, paradoks grają pierwsze skrzypce i pozwalają spojrzeć na rzeczywistość z innej strony.

Satyra daje taką możliwość. Pozwala powiedzieć coś poważnego bez zakładania poważnej miny. Czasem żart jest tylko żartem, ale czasem śmiech trwa krócej niż myśl, która po nim zostaje. I właśnie ten drugi przypadek interesuje mnie najbardziej.

W centrum tych rozważań najczęściej znajduje się człowiek. Istota rozsądna, która regularnie postępuje nierozsądnie. Pragnie wolności, ale chętnie buduje sobie nowe ograniczenia. Szuka prawdy, dopóki ta nie zaczyna mu przeszkadzać. Marzy o przyszłości, idealizuje przeszłość i narzeka na teraźniejszość. Potrafi śmiać się z całego świata, a jednocześnie bardzo nie lubi, gdy świat śmieje się z niego.

Jeżeli któraś z tych myśli wywoła śmiech — dobrze. Jeżeli wywoła sprzeciw — również dobrze. A jeśli najpierw rozśmieszy, a po chwili zmusi do zastanowienia, to znaczy, że zrobiła dokładnie to, czego od niej oczekiwałem.

Nie próbuję więc w tej książce naprawiać świata.

Przyglądam mu się tylko uważnie.

Bo czasem rzeczywistość jest najlepszym satyrykiem, a człowiek jedynie zapisuje jej żarty.

Grzegorz Zieliński

Prolog

Podobno na początku było Słowo. Nie wiadomo tylko, czy wypowiedziano je celowo, czy przypadkiem. Patrząc na świat, trudno rozstrzygnąć tę kwestię jednoznacznie.

Od tamtej pory słów przybyło. Jedne stały się prawdami, inne kłamstwami, przepisami, obietnicami, donosami, paktami czy instrukcjami obsługi.

Człowiek zaś dostał rozum, sumienie, dostęp do Internetu i sztucznej inteligencji (AI) — do dziś zastanawia się, które z nich jest mu najbardziej potrzebne.

Żyjemy coraz szybciej, rozumiejąc coraz wolniej. Budujemy przyszłość, burząc przeszłość. Los rozdaje karty, choć nie wiadomo, czy je potasował. Czas ucieka, ale nikt nie pyta, dokąd. Prawda podobno leży pośrodku — być może dlatego tak łatwo ją ominąć.

I właśnie gdzieś pomiędzy prawdą a absurdem pojawia się satyra.

Nie naprawia świata. Zagląda mu pod maskę i sprawdza, czy jest tam jeszcze twarz. Czasem śmieszy, czasem drażni, a czasem dopiero po chwili orientujemy się, że żart wcale nie był zabawny.

Aforyzmy zebrane na kolejnych stronach są próbą takiego właśnie spojrzenia. Krzywego, żeby czasem zobaczyć coś prosto. Poważnego tam, gdzie wszyscy się śmieją, i śmiesznego tam, gdzie wszyscy zachowują powagę.

Nie ma tu instrukcji, jak żyć. Rzeczywistość i tak rzadko czyta instrukcje.

Są tylko myśli, które gryzą jak wszy.

Myśli Gryzące

Wychodząc przed szereg, zawsze ryzykujesz nóż w plecy.

W samochodach każdy jest wyszczekanym chartem w swoim kojcu.

Czasem warto zejść z drogi i nikomu nie zawadzać, bo nie wiadomo, czy komuś nie zawadza życie na wolności.

Będąc Goliatem, nie przyjaźnij się z Dawidem.

Uważaj, o czym marzysz. Kiedyś chciałeś być dorosły i jak teraz się czujesz ze spełnionym marzeniem?

Jeśli milcząc, krzyczysz, to może jesteś mimem?

Myślę, więc jestem — lecz czy to nie złudzenie?

Każdy ma swój Everest — dla pchły będzie to żyrafa.

Wolny jest ten, kto panuje nad umysłem.

Czy w piekle w złą pogodę pada napalm?

Problemy pierwszego świata są żartami dla trzeciego.

Cały czas szukamy sensu w rzeczach bezsensownych.

Uczyło mnie wielu, ale nieliczni chcieli nauczyć.

Czy jest jeszcze życie poza Internetem?

Gdy dwóch się bije, tam trzeci nagrywa.

Przykazanie XI — nie znaj sąsiada swego!

Świat lubi hierarchię — nawet wśród grzybów są podgrzybki.

Hamlet współczesny: „Cóż czynisz, mości książę?”. Hamlet odtrąca znużony: „Skroluję”.

Tyle nieporozumień przez autokorektę.

Złote serca ciężko pompują krew.

Ruch to zdrowie, dlatego biegamy od lekarza do lekarza.

Wszystko robimy na oko, a potem źle widzimy.

Jestem masochistą — lubię, jak serce mocniej bije.

Pesymista to optymista z okularami korekcyjnymi.

Głęboko wierzę w reinkarnację, powtarzałem to już w wielu wcieleniach.

Dobrze, że Bóg jest dobry. Jakby świat wyglądał, gdyby był zły?

Czy upały nie są przedsmakiem piekła?

Do jakiej instancji należy się odwołać od wyroku Sądu Ostatecznego?

Najbardziej interesuje mnie, co jest źródłem światełka w tunelu.

Aureole w XXI wieku zostały wyparte przez lampy pierścieniowe.

Sztuczna inteligencja, ale prawdziwa głupota.

Wprost proporcjonalnie do wzrostu możliwości sztucznej inteligencji spada czysto ludzka.

Ja się boję, że AI już pomyślało, to co chce powiedzieć.

Roboty nigdy nie będą równe ludziom — żaden z nich nie weźmie kredytu. Test Turinga oblany.

Czy AI swoim młodszym wersjom czytało „Bajki robotów”?

Tyle wiem, że nic nie wiem — to był zły początek rozmowy rekrutacyjnej.

Myślę, bo jestem opłacony.

Uważaj, komu podajesz rękę! Bogactwo przechodzi z rąk do rąk!

Prościej jest zakopać wroga niż topór. Wróg się nie przyda, a topór i owszem.

Śpij, szkoda snów.

Wypłynąłem na głębię, horyzontu nie widzę — i co teraz?

Satyryk na koniec i w wieko trumny zapuka.

Szanuj papier — drzewa oddały za niego życie!

Co dwie głowy, to nie jedna — szczególnie u Cerbera.

Niedaleko pada jabłko od jabłoni — Newton potwierdza.

Dopóki walczysz — to znaczy, że nie wygrałeś.

Sięgnąłem dna i zacząłem się tam urządzać.

Niby tłoczno, a jednak spokojnie jest tylko na cmentarzu.

Spojrzałem w oczy psa i w oczy człowieka — różnic nie widziałem.

bunT — jedyny poprawny zapis.

Bądź człowiekiem — tyle albo aż tyle.

Sztuka odpuszczania to sztuka życia wolnym.

Kiedy szukasz szczęścia, sprawdź, czy nie stoi za tobą.

Przyzwyczajenia — próg w drzwiach głupoty.

Bagaż doświadczeń jest nieoclony.

Mamy tyle martwego prawa, że nie ma gdzie go już kłaść.

Jeśli jedno zero wejdzie na drugie, nadal nie będą ósemką.

Cuda — dowód boskiej opatrzności czy braków naukowych?

Kto umarł, ten nie żyje, a ten, co żyje — czy naprawdę żyje?

Zamiast ostrzyć zęby wolę ostrzyć pióro — jest mniejsza szansa, że dostanę w dziób.

Przeciwstawny kciuk i telefon — to odróżnia nas od małp.

Jeśli zamieciesz problem pod dywan, i tak będzie górka.

Siebie i państwa z jednej pensji nie utrzymasz.

A co, jeśli przepisy są po to, by zamaskować znajomości?

Tylko dobry Bóg może mnie sądzić. Jak będzie zły, to ja poczekam.

Straciłem głowę — to był udany dzień w pracy. Podpisano: Kat.

Nie opowiadaj snów — może to są wiadomości tylko dla ciebie.

Przy burzy mózgów też są wyładowania.

Samosąd: objaw braku wiary w działanie państwa.

Przywiąż się tylko do zmian, ale nie przywiązuj się do niczego innego.

Głupich nie sieją — swoją edukację zawdzięczają rodzicom.

Ślina mi wilgoć na język przyniosła.

System egocentryczny.

Liczby są bezwzględne dla ludzi starszych.

Ile razy się kłóciłem i przegrałem z autokorektą.

Mierz wysoko — tak mi mówili, więc zostałem taternikiem.

Boję się, że AI zabierze nam inteligencję.

Bycie wirtuozem może zakręcić w głowie.

Koniec świata, tak jak jego początek, będzie związany z wybuchem.

Zero jest pierwsze w szeregu, ale to inne liczby nadają mu wartość.

Duma wyższych psuje karierę niższym.

O twojej wolności decyduje twoja wyobraźnia!

Pokręcone są gałęzie w drzewie genealogicznym.

Opinie zaafaktowane.

Ten dreszczyk emocji — czy to, co robię, ma sens?

Naszą głupotę definiują nasze doświadczenia.

W góry czasem wychodziłem o 23 rano.

Diabli złego nie biorą, bo nie lubią konkurencji.

Prawdziwy optymista na szubienicy będzie się cieszył, że może się pohuśtać, a prawdziwy pesymista będzie się bał, że sznur się zerwie.

Może dobre myśli uciekają, bo trafiają do kogoś innego, jak się ich szybko nie zapisze.

W piekle im bardziej jesteś zły, tym jesteś lepszy.

Podobno jest przeludnienie, to niby dlaczego znalezienie bratniej duszy jest takie trudne?

Popgłuptura.

Anarchia — próba odtworzenia greckiej mitologii: z Chaosu narodził się świat.

Myślał, że jest alfą i omegą. Zapomniał tylko, że w polskim alfabecie nie ma takich liter.

Historię piszą ludzie ją tworzący, więc czy jest obiektywna?

Nie podpalaj piekła, zalej je. To będzie gorsze.

W przyrodzie giną ludzie niewygodni.