1 List Klemensa do Koryntian
Wydawcy Alexander Roberts i James Donaldson
Tytuł — Ante-Nicene Fathers
Tom 1
Nowy Jork
Charles Scribner’s sons
1913 rok
Tłumaczenie z angielskiego Czesław Czyż
Tczew — Lipiec 2026
Autorstwo
Klemens Rzymski napisał list do Koryntian ok. 90 roku czyli jeszcze za czasów życia apostoła Jana. Klemens mieszka w Rzymie dlatego jego list i on sam został nazwany Klemensem Rzymskim. O Klemensie wspomniał również ap. Paweł w Liście do Filipian.4,3 „Proszę także i ciebie, wierny mój towarzyszu, zajmij się nimi, wszak one dla ewangelii razem ze mną walczyły wespół z Klemensem i z innymi współpracownikami moimi, których imiona są w księdze żywota” Natomiast nie ma o nim nic w Liście do Rzymian, w którym wymienia całą listę osób. Być może Klemens przybył do Rzymu po śmierci Nerona, jak wiemy w Rzymie zginęło wielu chrześcijan, w tym z pewnością przywódcy. List Klemensa oceniam jako wspaniałe dzieło literackie, któremu nie dorównuje żaden inny list. Pisany z miłością, bez narzucania swojej woli, ale i z mocną naganą. Mało kto potrafi napominać z miłością. W kościele w Koryncie nastąpił bunt, usunięto z urzędów starszych których wybrali apostołowie, a młodsi przejęli władzę. Klemens apeluje o przywrócenie porządku apostolskiego. Nie ma samozwańczego przywództwa w Kościele apostolskim, to Duch Boży udzielał darów czy to prorokowania czy nauczania i także pasterstwa, a apostołowie wyświęcali to co im Duch wskazywał, jak to mamy przykład w Antiochii w której po modlitwach i postach nałożono ręce na Pawła i Barnabę, bo Duch Święty ich wybrał do odpowiedniej służby. Więc samozwańczy przywódcy w Koryncie nie mieli ani wskazania Ducha, ani nałożenia rąk. List ten ukazuje nam że system demokratyczny nie jest biblijny. Wybór przywódcy poprzez głosowanie większości w danym kościele jest świeckim systemem.
Wspomnieć należy że jest tylko jeden list Klemensa a jego autorytet był tak poważany że w późniejszych okresach ok. 160 roku ktoś napisał fałszywkę, czyli drugi list Klemensa. Powstawało wiele fałszywych listów i ewangelii i nie były to tylko gnostyckie dzieła, ale np. Konstytucje Apostolskie pisane ok. 360 roku w który napisano, że pisali to apostołowie. 2 List Klemensa też jest dziełem chrześcijańskim, dopisano rozdziały Ignacemu Antiocheńskiemu tzw. Pseudo-Ignacy. Nawet samej Biblii nie oszczędzono, aby udowodnić Trójcę w 1 Liście Jana 5,7 dopisano tekst zwany jako Comma Jahanneum 1Jana 5,7 „Albowiem trzej są, którzy świadczą na niebie: Ojciec, Słowo i Duch święty, a ci trzej jedność są”. [Biblia Brzeska] Ciekawe jest to, że Klemens stawia osobno Ojca Syna i Ducha Świętego. „Czyż nie mamy wszyscy jednego Boga i jednego Chrystusa i jednego Ducha, który został na nas wylany?” roz.24 Jest to pierwszy tekst odróżniający ich. Co uderza w tych co nie uznają osobowości Ducha Świętego. O ile ktoś tego nie dopisał w późniejszym czasie.
Przesłanie listu
Treść listu ukazuje sposób myślenia z czasów apostolskich, Klemens ukazuje wartość uczynków w chrześcijańskim życiu, i kładzie na to silny nacisk. Klemens zna usprawiedliwianie z wiary, zbawienie w Chrystusie a jednocześnie pokazuję ukazuje naszą decyzję. Nie ma czegoś takiego, że kiedy uwierzysz to dobre uczynki będą wypływać z wiary. Wolna wola człowieka do popełniania zła nie zostaje usunięta poprzez samą wiarę. Klemens napisał: „Przymocujmy nasz wzrok na krwi Chrystusa i zrozummy jak cenna ona jest w Jego Ojcu, ponieważ będąc oddana dla naszego zbawienia” i dodaje „Zaprzestańcie waszej niegodziwości; nauczcie się robić dobrze; szukajcie sądu; brońcie tego który jest skrzywdzony; dajcie sąd dla sieroty, i wymierzcie sprawiedliwość dla wdowy” i taką argumentacją jest przesiąknięty cały list. Podstawą wiary było życie bez grzechu, obecnie dla większości kościołów podstawą jest nauczanie, która nauka, teoria biblijna jest prawdziwa a która nie. Kościoły oparte są na zasadach wiary, credo jest podstawą do usunięcia tego, kto wyraża inny pogląd. Dla czasów Starego Przymierza i czasów apostolskich podstawą było życie bez grzechu. Chrystus umarł za grzechy, a nie za to, czy uznaję że Bóg jest pojedynczy czy potrójny.
Podział listu
List nie miał podziału na rozdziały i wiersze. Nikt z nas pisząc list czy to do przyjaciela, czy urzędowy nie podaje rozdział 1 wiersz 1. chyba, że cytuje ustawę. Obecnie podaje się je w większości dzieł w celu szybszego znalezienia wybranego fragmentu. Tu stosuje własny podział na akapity i rozdziały, jedynie po to aby łatwiej było czytać. Tłumaczenie własne z języka angielskiego.
Rozdział 1
Kościół Boży, który przebywa w Rzymie, do Kościoła Bożego, który przebywa w Koryncie (1), do tych, którzy są powołani i uświęceni wolą Bożą przez Pana naszego Jezusa Chrystusa: Łaska wam i pokój od Boga Wszechmogącego przez Jezusa Chrystusa niech się pomnożą.
Z powodu, drodzy bracia, nagłych i następujących po sobie nieszczęść, które nas spotkały, czujemy, że nieco spóźniliśmy się ze zwróceniem uwagi na kwestie, w sprawie których nas konsultowaliście; 3 a zwłaszcza na ten haniebny i ohydny bunt, całkowicie odrażający dla wybranych Bożych, który kilka lekkomyślnych i pewnych siebie osób rozpaliło do takiego stopnia szaleństwa, że wasze czcigodne i znamienite imię, godne powszechnej miłości, doznało bolesnej krzywdy.4 Bo któż kiedy, mieszkając choć przez krótki czas wśród was, nie stwierdził, że wasza wiara jest tak owocna cnotą, jak mocno ugruntowana? (3)Któż nie podziwiał trzeźwości i umiarkowania waszej pobożności w Chrystusie? Któż nie głosił wspaniałości waszej zwyczajowej gościnności? I któż nie radował się z waszej doskonałej i gruntownej wiedzy? Wszystko bowiem czyniliście bez względu na osoby i postępowaliście według przykazań Bożych, będąc posłuszni przełożonym waszym i oddając wszelką należną cześć starszym wśród was. Nakazywaliście młodzieńcom, aby byli trzeźwi i poważni; nakazywaliście waszym żonom, aby wszystko czyniły z nienagannym, przyzwoitym i czystym sumieniem, kochając swoich mężów jak w powinności; i nauczaliście je, że żyjąc w posłuszeństwie, powinny godnie zarządzać sprawami domowymi i być pod każdym względem roztropne.
Przypisy
(1) Obecnie uznaje się, że w 90 roku Klemens był starym człowiekiem, i jak to podano w jednym z komentarzu zaraz po napisaniu listu umarł. Gratuluje fantazji. Klemens jest wspomniany w liście Pawła do Rzymian, i mógł mieć np. 20 lat więc w roku 90 mógł mieć 60 albo 70
(2) Klemens zaczyna list od pochwał, za wierność, by ich zganić za nieposłuszeństwo i stronniczość
Rozdział 2
Ponadto wszyscy odznaczaliście się pokorą i w niczym nie unosiliście się pychą, lecz raczej okazaliście posłuszeństwo, niż je wymuszaliście, 6 i byliście bardziej skłonni do dawania niż do brania. 7 Zadowoleni z tego, co Bóg wam zapewnił, i zwracając baczną uwagę na Jego słowa, byliście wewnętrznie wypełnieni Jego nauką, a Jego cierpienia były przed waszymi oczami. Tak więc głęboki i obfity pokój został wam wszystkim dany, a wy mieliście nienasycone pragnienie czynienia dobra, podczas gdy pełne wylanie Ducha Świętego spoczęło na was wszystkich. Pełni świętych zamiarów, z prawdziwą gorliwością umysłu i pobożną ufnością, wyciągaliście ręce do Boga Wszechmogącego, błagając Go, aby był dla was miłosierny, jeśli byliście winni jakiegoś mimowolnego wykroczenia. Dniem i nocą troszczyliście się o całą wspólnotę braterską, 9 aby liczba wybranych Bożych została zbawiona przez miłosierdzie i dobre sumienie. Byliście szczerzy i nieskalani, i zapominający o krzywdach między sobą. Wszelka frakcja i schizma były wstrętne w waszych oczach. Opłakiwaliście wykroczenia waszych bliźnich: ich niedostatki uważaliście za swoje. Nigdy nie żałowaliście żadnego aktu dobroci, będąc „gotowi do wszelkiego dobrego dzieła”. 11 Przyozdobieni życiem całkowicie cnotliwym i religijnym, czyniliście wszystko w bojaźni Bożej. Przykazania i nakazy Pana były wypisane na tablicach waszych serc. (12)
Przypisy
(6) Ef. 5. 21;1 Piotra 5. 5
(7) Dzieje Apostolskie 20, 35
(9) 1 Piotra 2. 17
(11)Tyt. 3.1
(12)Przyp. 7. 3
Rozdział 3
Wszelka cześć i szczęście zostały wam dane, a potem spełniło się to, co jest napisane: „Mój umiłowany jadł i pił, i urósł, i utył, i wierzgał”. 14 Stąd narodziła się zazdrość i zawiść, spory i bunty, prześladowania i niepokój, wojna i niewola. Tak więc nic niewarci powstali przeciwko czcigodnym, ci, którzy nie mieli reputacji.6przeciwko sławnym, głupi przeciwko mądrym, młodzi przeciwko starszym. Z tego powodu sprawiedliwość i pokój są teraz daleko od was, ponieważ każdy porzuca bojaźń Bożą i staje się ślepy w wierze swojej, ani nie postępuje według ustanowionych przez Niego nakazów, ani nie czyni tego, co przystoi chrześcijaninowi, lecz postępuje według własnych złych pożądliwości, oddając się niesprawiedliwej i bezbożnej zazdrości, przez którą śmierć weszła na świat.
Tak bowiem jest napisane: „I stało się po pewnym czasie, że Kain złożył Bogu ofiarę z owoców ziemi; Abel również złożył pierwociny swoich owiec i tłuszcz ich. A Bóg wejrzał na Abla i na jego ofiary, lecz na Kaina i jego ofiary nie zważał. I Kain zasmucił się bardzo, i twarz jego posmutniała. I rzekł Bóg do Kaina: Czemu jesteś zasmucony i czemu twarz twoja posępna? Jeśli ofiarujesz prawidłowo, ale nie rozdzielasz prawidłowo, czyż nie zgrzeszyłeś? Bądź spokojny; ofiara twoja wróci do ciebie i znów będziesz ją posiadał. I rzekł Kain do brata swego, Abla: Chodźmy na pole. I stało się, gdy byli na polu, że Kain rzucił się na brata swego, Abla, i zabił go”. Widzicie, bracia, jak zazdrość i zawiść doprowadziły do morderstwa brata. Również nasz ojciec Jakub, z powodu zazdrości, uciekł przed Ezawem, swoim bratem. Zazdrość sprawiła, że Józef został prześladowany aż do śmierci i popadł w niewolę. Zazdrość zmusiła Mojżesza do ucieczki przed obliczem faraona, króla Egiptu, gdy usłyszał te słowa od swego rodaka: „Któż cię ustanowił sędzią lub władcą nad nami? Czy zabijesz mnie, jak zabiłeś wczoraj Egipcjanina?” Z powodu zazdrości Aaron i Miriam musieli mieszkać poza obozem. Zazdrość sprowadziła Datana i Abirama żywych do Hadesu, poprzez bunt, który wzniecili przeciwko słudze Bożemu Mojżeszowi. Z powodu zazdrości Dawid doświadczył nienawiści nie tylko ze strony cudzoziemców, ale był również prześladowany przez Saula, króla Izraela.
Ale nie rozwodząc się nad starożytnymi przykładami, przejdźmy do najnowszych duchowych bohaterów. Weźmy szlachetne przykłady dane nam w naszym pokoleniu. Z powodu zazdrości i zawiści, najwięksi i najsprawiedliwsi filary [Kościoła] byli prześladowani i skazywani na śmierć. Spójrzmy na znakomitych apostołów. Piotr, z powodu niesprawiedliwej zazdrości, zniósł nie jeden czy dwa, ale liczne trudy i kiedy w końcu poniósł śmierć męczeńską, odszedł do miejsca należnej mu chwały. Z powodu zazdrości Paweł również otrzymał nagrodę za cierpliwą wytrwałość, po tym, jak siedem razy został wrzucony do niewoli, zmuszony do ucieczki i ukamienowany. (15) Po głoszeniu zarówno na wschodzie, jak i na zachodzie, zyskał znakomitą reputację dzięki swojej wierze, nauczając sprawiedliwości na całym świecie i dotarł do krańców zachodu, i poniósł śmierć męczeńską pod prefektami. Tak został usunięty ze świata i wszedł do miejsca świętego, okazawszy się niezwykłym przykładem cierpliwości.
Przypisy
(14) Powt.32,12
(15) Biblia nie mówi o siedmiu razach, ale Klemens używa tu liczby siedem jako pełni. Siódemka w Biblii oznacza pełnię.
Rozdział 4
Do tych ludzi, którzy poświęcili swe życie praktykowaniu świętości, należy dodać wielką rzeszę wybranych, którzy z powodu zazdrości znieśli wiele zniewag i tortur, dając nam najwspanialszy przykład. Z powodu zazdrości kobiety, Danaidy 16 i Dirce, prześladowane, po tym jak wycierpiały straszliwe i niewypowiedziane męki, dokończyły drogę wiary z niezłomną wiarą i choć słabe fizycznie, otrzymały szlachetną nagrodę. Zazdrość oddzieliła żony od mężów i zmieniła powiedzenie naszego ojca Adama: „To jest teraz kość z moich kości i ciało z mojego ciała”. Zazdrość i waśń zniszczyły wielkie miasta i wykorzeniły potężne narody.
Te słowa, umiłowani, piszemy do was nie tylko po to, by napomnieć was o waszych obowiązkach, ale także po to, by przypomnieć sobie samym. Walczymy bowiem na tej samej arenie, a ten sam konflikt jest nam obu wyznaczony. Dlatego porzućmy próżne i bezowocne troski i przystąpmy do chwalebnej i czcigodnej reguły naszego świętego powołania. Zwróćmy uwagę na to, co dobre, miłe i godne przyjęcia w oczach Tego, który nas ukształtował. Wpatrujmy się uważnie w krew Chrystusa i zobaczmy, jak cenna jest ta krew dla Boga, która, przelana dla naszego zbawienia, ustanowiła łaskę pokuty przed całym światem. Zwróćmy się ku każdej minionej epoce i dowiedzmy się, że z pokolenia na pokolenie Pan przyznał miejsce pokuty wszystkim, którzy chcieliby się do Niego nawrócić. Noe głosił pokutę i wszyscy, którzy go słuchali, zostali zbawieni. Jonasz zapowiedział Niniwczykom zagładę. Lecz oni, żałując swoich grzechów, przebłagali Boga modlitwą i dostąpili zbawienia, chociaż byli obcy [przymierzu] z Bogiem.
Słudzy łaski Bożej, mocą Ducha Świętego, mówili o pokucie; a Pan wszechrzeczy sam oświadczył z przysięgą w tej sprawie: „Jako żyję, mówi Pan, nie pragnę śmierci grzesznika, lecz jego pokuty”; dodając ponadto tę łaskawą deklarację: „Pokutujcie, domu Izraela, z waszej nieprawości. Powiedz synom ludu mojego: Choćby wasze grzechy sięgały z ziemi do nieba i choćby były czerwone jak szkarłat i czarne jak wór, to jednak jeśli nawrócicie się do Mnie całym sercem i powiecie: Ojcze, wysłucham was, jak ludu świętego”. A w innym miejscu mówi tak: „Obmyjcie się i bądźcie czyści; usuńcie niegodziwość dusz waszych sprzed moich oczu; zaprzestańcie złych dróg waszych i uczcie się dobrze czynić; szukajcie sądu, uwolnijcie uciśnionego, osądźcie sierotę i dopilnujcie, aby sprawiedliwość została wymierzona wdowie; i chodźcie, a będziemy się rozprawiać. On oświadcza: Choćby wasze grzechy były jak purpura, jak śnieg je wybielę; choćby były jak szkarłat, jak wełnę je wybielę. A jeśli zechcecie i będziecie Mi posłuszni, będziecie spożywać dobra ziemi; ale jeśli odmówicie i nie będziecie Mnie słuchać, miecz was pożre, bo usta Pana to powiedziały”. Pragnąc zatem, aby wszyscy Jego umiłowani byli uczestnikami pokuty, On, swoją wszechmocną wolą, ustanowił [te oświadczenia].
Przypisy
(16) Postacie nieznane. Prawdopodobnie członkinie kościoła, które oddały życie za wiarę
Rozdział 5
Dlatego bądźmy posłuszni Jego doskonałej i chwalebnej woli; i błagając o Jego miłosierdzie i łaskawość, porzucając wszelkie bezowocne trudy, spory i zazdrość, która prowadzi do śmierci, zwróćmy się ku Jego współczuciu. Usilnie kontemplujmy tych, którzy doskonale służyli Jego doskonałej chwale. Weźmy na przykład Henocha, który, gdy okazał się sprawiedliwy w posłuszeństwie, został przeniesiony i nigdy nie spotkała go śmierć. Noe, gdy okazał się wierny, głosił światu odrodzenie przez swoją posługę, a Pan uratował przez niego zwierzęta, które jednomyślnie weszły do arki.
Abraham, zwany „przyjacielem”, okazał się wierny, ponieważ okazał posłuszeństwo słowom Boga. On, okazując posłuszeństwo, wyszedł ze swojej ojczyzny, ze swojej rodziny i z domu swego ojca, aby porzucając niewielki obszar, słabą rodzinę i nic nieznaczący dom, mógł odziedziczyć obietnice Boże. Bóg bowiem rzekł do niego: „Wyjdź z twojej ziemi, z twojej rodziny i z domu twego ojca do kraju, który ci wskażę. Uczynię cię wielkim narodem, będę ci błogosławił i twoje imię rozsławię, i będziesz błogosławiony. Będę błogosławił tym, którzy ci błogosławią, a przeklinał tych, którzy ci przeklinają; i w tobie będą błogosławione wszystkie plemiona ziemi”. I znowu, odchodząc od Lota, Bóg rzekł do niego: „Podnieś oczy i spójrz z miejsca, gdzie teraz jesteś, na północ i na południe, na wschód i na zachód; bo całą ziemię, którą widzisz, dam tobie i twemu potomstwu na wieki. I uczynię potomstwo twoje tak licznym jak proch ziemi, [tak że] jeśli człowiek może zliczyć proch ziemi, wtedy i twoje potomstwo będzie policzone”. I znowu [Pismo] mówi: „Bóg wyprowadził Abrama i rzekł do niego: Spójrz w niebo i policz gwiazdy, jeśli potrafisz je policzyć; tak liczne będzie twoje potomstwo. I uwierzył Abram Bogu, i poczytano mu to za sprawiedliwość”. Z powodu jego wiary i gościnności, syn dany mu był w starości jego; i w dowód posłuszeństwa złożył je Bogu w ofierze na jednej z gór, które mu wskazał.
Dzięki swej gościnności i pobożności Lot został ocalony z Sodomy, gdy cała okolica została ukarana ogniem i siarką. Pan w ten sposób pokazał, że nie opuszcza tych, którzy w Nim pokładają nadzieję, lecz tych, którzy od Niego odchodzą, wydaje na karę i mękę. Żona Lota bowiem, która wyruszyła z nim, będąc innego zdania niż on i nie pozostając w zgodzie z nim [co do nakazu, który im dano], stała się przykładem, tak że jest słupem soli aż do dnia dzisiejszego. Stało się tak, aby wszyscy wiedzieli, że ci, którzy są chwiejnego umysłu i nie ufają mocy Bożej, ściągają na siebie sąd i staną się znakiem dla wszystkich przyszłych pokoleń.
Dzięki swej wierze i gościnności nierządnica Rachab została ocalona. Gdy bowiem Jozue, syn Nuna, wysłał szpiegów do Jerycha, król kraju dowiedział się, że przybyli, aby przeszpiegować ich kraj, i posłał ludzi, aby ich pojmali, a gdy zostaną schwytani, mogli zostać zabici. Gościnna Rachab, przyjmując ich, ukryła ich na dachu swego domu pod łodygami lnu. A gdy przybyli ludzie wysłani przez króla i powiedzieli: „Przyszli do ciebie ludzie, którzy mają przeszpiegować nasz kraj; wyprowadź ich, bo tak rozkazał król”, odpowiedziała im: „Dwaj mężczyźni, których szukacie, przyszli do mnie, lecz szybko odeszli i zniknęli”, nie ujawniając im w ten sposób szpiegów. Wtedy rzekła do mężów: „Wiem na pewno, że Pan, wasz Bóg, dał wam to miasto, gdyż strach i lęk przed wami padł na jego mieszkańców. Gdy więc je zdobędziecie, strzeżcie mnie i domu mojego ojca w bezpieczeństwie”. A oni rzekli do niej: „Stanie się tak, jak nam powiedziałaś. Gdy więc dowiesz się, że jesteśmy blisko, zbierzesz całą swoją rodzinę pod swój dach i będą zbawieni, ale wszyscy, którzy znajdą się poza twoim mieszkaniem, zginą”. Dali jej też znak, aby wywiesiła ze swego domu szkarłatną nić. I w ten sposób objawili, że odkupienie ma spłynąć przez krew Pana na wszystkich, którzy wierzą i pokładają nadzieję w Bogu. (17)Widzicie, umiłowani, że w tej kobiecie była nie tylko wiara, ale i proroctwo.
Przypisy
(17) Jest to interpretacja Klemensa, nikt poza Klemensem nie porównywał szkarłatnej nici do krwi Chrystusa.
Rozdział 6
Bądźmy więc, bracia, pokornego umysłu, odrzuciwszy wszelką wyniosłość, pychę, głupotę i gniewne uczucia, i postępujmy według tego, co jest napisane (gdyż Duch Święty mówi: „Niech się nie chlubi mędrzec swoją mądrością, ani mocarz niech się nie chlubi swoją mocą, ani bogaty niech się nie chlubi swoim bogactwem, lecz ten, kto się chlubi, niech się chlubi w Panu, szukając Go pilnie i czyniąc prawo i sprawiedliwość”), pamiętając szczególnie o słowach Pana Jezusa, które wypowiedział, ucząc nas łagodności i cierpliwości. Tak bowiem powiedział: „Bądźcie miłosierni, abyście dostąpili miłosierdzia; przebaczajcie, aby wam zostało przebaczone; jak czynicie, tak wam będzie uczynione; jak sądzicie, tak będziecie sądzeni; jak jesteście życzliwi, tak wam będzie okazane miłosierdzie; jaką miarą mierzycie, taką i wam będzie odmierzone”. Na podstawie tego przykazania i tych zasad utwierdzajmy się, abyśmy postępowali z całą pokorą w posłuszeństwie Jego świętym słowom. Święte bowiem słowo mówi: „Na kogo mam patrzeć, jeśli nie na tego, który jest cichy i pokojowo usposobiony i który drży na moje słowa?”
Słuszne więc i święte jest, bracia i siostry, by raczej słuchać Boga niż iść za tymi, którzy przez pychę i bunt stali się przywódcami odrażającej emulacji. Nie poniesiemy bowiem drobnej szkody, lecz raczej wielkie niebezpieczeństwo, jeśli lekkomyślnie ulegniemy skłonnościom ludzi, którzy dążą do wzniecania sporów i zamieszek, by odciągnąć nas od tego, co dobre. Bądźmy życzliwi sobie nawzajem, na wzór serdecznego miłosierdzia i dobroci naszego Stwórcy. Napisano bowiem: „Ludzie o dobrym sercu zamieszkają ziemię, a niewinni pozostaną na niej, a przestępcy zostaną z niej wytępieni”. I znowu [Pismo] mówi: „Widziałem bezbożnego wywyższonego i wyniosłego jak cedry Libanu; przeszedłem obok, a oto go nie było; i pilnie szukałem jego miejsca, lecz nie mogłem go znaleźć. Strzeż niewinności i dbaj o sprawiedliwość, bo ostatek pozostanie po człowieku pokojowo nastawionym”.
Trzymajmy się zatem tych, którzy pielęgnują pokój z pobożnością, a nie tych, którzy obłudnie deklarują, że go pragną. Mówi bowiem [Pismo] w pewnym miejscu: „Ten lud czci Mnie wargami, ale serce jego daleko jest ode Mnie”. (17)I znowu: „Ustami błogosławią, ale sercem przeklinają”. (18) I znowu mówi: „Ustami Go kochali, a językiem kłamali. Lecz serce ich nie było szczere wobec Niego i nie byli wierni Jego przymierzu”. (19)„Niech zamilkną wargi podstępne”, [i „niech Pan zniszczy wszystkie wargi kłamliwe,] i chełpliwy język tych, którzy mówią: „Wywyższajmy nasz język; nasze wargi należą do nas; kto jest panem nad nami? Z powodu ucisku ubogich i wzdychania ubogich teraz powstanę, mówi Pan: Uczynię go bezpiecznym, będę z nim postępował z ufnością”
Przypisy
(17) Izaj.29,13
(18) Ps.72,4
(19) Ps.73,36
Rozdział 7
Kup książkę, aby przeczytać do końca.