Ridero

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero
Utwórz swoją książkę bezpłatnie!

Przestępstwo zgwałcenia w polskim prawie karnym

Robert Sosik

Autor książki

O książce

Przedmiotem niniejszej pracy jest problematyka przestępstwa zgwałcenia w polskim prawie karnym. Praca została podzielona na sześć rozdziałów merytorycznych. Rozdział 1. przedstawia rys historyczny odpowiedzialności karnej za przestępstwo zgwałcenia w Polsce na przestrzeni lat — począwszy od XIV wieku, aż do pierwszych lat II Rzeczypospolitej. W tej części analizie poddano uregulowania zawarte w poprzednich kodyfikacjach karnych, także tych obowiązujących w okresie zaborów. W rozdziale 2. dokonano szerokiej analizy porównawczej odpowiedzialności za przestępstwo zgwałcenia w systemach karnych najbliższych państw europejskich, zarówno bloku zachodniego, tj. Anglii, Francji, Niemiec, Austrii, jak i bloku wschodniego — tj. Rosji, Ukrainy i Białorusi. Analizie poddano ustawowe znamiona przestępstwa zgwałcenia, strukturę przepisów penalizujących te czyny, szczegółowo opisano typy kwalifikowane, a także przedstawiono wymiar kary grożącej za dane przestępstwo i tryb ścigania. W dalszej części rozdziału przedstawiono zmiany w przepisach karnych co do odpowiedzialności za przestępstwo zgwałcenia w państwach wschodu, tj. Egipt, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Indie, na podstawie przytoczonych stanów faktycznych, będących główną przyczyną zmian w tamtejszych ustawodawstwach. W podsumowaniu tej części przedstawiono pogląd religii Islamu na czyny obejmujące zgwałcenie. Rozdział 3. przedstawia szczegółową analizę ustawowych znamion przestępstwa zgwałcenia. W pierwszej kolejności przedstawiono przedmiot ochrony przestępstwa zgwałcenia stypizowanego w art. 197 §1 k.k., którym jest prawo jednostki do swobodnego dysponowania swoim życiem seksualnym. W dalszej części rozdziału omówiono stronę przedmiotową polegającą na doprowadzeniu innej osoby do obcowania płciowego przy użyciu przemocy, groźby bezprawnej lub podstępu, omawiając w tym miejscu pracy kolejno znamiona obcowania płciowego, braku zgody pokrzywdzonego, przedmiotu czynności wykonawczej oraz sposoby doprowadzenia do czynności seksualnych, tj. przemoc, groźba bezprawna i podstęp. Następnie, przedstawiono kwestię podmiotu przestępstwa. Ostatnim poruszonym w tym rozdziale zagadnieniem jest strona podmiotowa, charakteryzująca zjawiska psychiczne, które muszą towarzyszyć stronie przedmiotowej, czyli zewnętrznemu zachowaniu się sprawcy i wyrażająca stosunek psychiczny sprawcy do czynu. W kolejnej części trzeciego rozdziału, dokonano analogicznej do poprzedniej części oceny ustawowych znamion drugiego typu podstawowego, tzn. art. 197 §2 k.k. polegającego na doprowadzeniu innej osoby do poddania się innej czynności seksualnej albo wykonania takiej czynności w sposób określony w §1. W ramach tego podrozdziału omówiono szczegółowo problematykę związaną z pojęciem innej czynności seksualnej. Kolejne podrozdziały 3. rozdziału dotyczą typów kwalifikowanych przestępstwa zgwałcenia uregulowanych w art. 197 §3 i §4 k.k. Pierwszym typem kwalifikowanym określonym w art. 197 §3 pkt 1 k.k. jest zgwałcenie wspólnie z inną osobą, tj. zgwałcenie zbiorowe. Zgwałcenie zbiorowe ma miejsce wtedy, gdy sprawców jest co najmniej dwóch. Kolejnym typem kwalifikowanym, stypizowanym w art. 197 §3 pkt 2 k.k. jest zgwałcenie małoletniego poniżej lat 15. Istotą okoliczności wpływającej na surowszą odpowiedzialności karną w tym przypadku jest skierowanie czynu wobec ściśle określonej osoby, tj. wobec małoletniego poniżej 15 roku życia. Następnym omówionym w tym rozdziale typem kwalifikowanym jest zgwałcenie wobec wstępnego, zstępnego, przysposobionego, przysposabiającego, brata lub siostry, tj. zgwałcenie kazirodcze (art. 197 §3 pkt 3 k.k.). Ostatnią okolicznością kwalifikującą jest szczególne okrucieństwo (art. 197 §4 k.k.). W rozdziale 4. została omówiona problematyka zbiegu przepisów ustawy, uwzględniając teoretyczne aspekty związane z pozornym zbiegiem przepisów, a także rzeczywistym właściwym oraz rzeczywistym niewłaściwym zbiegiem przepisów ustawy, przenosząc rozważania teoretyczne na grunt praktyki na przykładzie przestępstwa zgwałcenia. W ostatniej części tego rozdziału przedstawiono różne linie orzecznicze obejmujące zbiegi przepisów w przypadku zgwałceń na przełomie ostatnich lat. Rozdział 5. przedstawia zagadnienie związane z zagrożeniem karą i środkami karnymi za przestępstwo zgwałcenia. W pierwszym podrozdziale omówiono zagadnienia teoretyczne związane z ustawowym wymiarem kary, a w drugim podrozdziale zagadnienia związane z sędziowskim wymiarem kary. Przedstawiono tu główne zasady wymiaru kary, w tym zasadę swobodnego uznania, zasadę indywidualizacji kary oraz zasadę oznaczoności kary. W ramach powyższych zasad szczegółowo opisano także ogólne i szczególne dyrektywy wymiaru kary. W dalszej części wskazano na katalog kar i środków karnych stosowanych wobec sprawców przestępstwa zgwałcenia. W kolejnej części rozdziału dotyczącego sądowego wymiaru kary przedstawiono przykłady z orzecznictwa oraz kierunek zmian dotyczących wymiaru kary w przypadku przestępstwa zgwałcenia w polskim kodeksie karnym w ostatnich latach. W podsumowaniu dokonano szczegółowej analizy statystyk na podstawie najbardziej aktualnych danych Ministerstwa Sprawiedliwości, a więc za okres od 1999 r. do 2010 r. Przedstawiono tu statystykę prawomocnych skazań w poszczególnych typach zgwałcenia, a także przeanalizowano orzekane przez sądy w 2010 roku kary. W ostatnim rozdziale omówiono zagadnienia dotyczące trybu ścigania przestępstwa zgwałcenia. We wstępie rozdziału przedstawiono teoretyczne aspekty związane z różnymi rodzajami ścigania za czyny zabronione. Istotną zmianę odnośnie trybu ścigania przestępstwa zgwałcenia wprowadziła ustawa nowelizująca z dnia 13 czerwca 2013 r. uchylając art. 205 k.k. Przestępstwo zgwałcenia stypizowane w art. 197 k.k. do dnia 27 stycznia 2014 r. było bowiem ścigane na wniosek pokrzywdzonego, co wynikało z art. 205 k.k. Od dnia 27 stycznia 2014 r. przestępstwo zgwałcenia jest już natomiast przestępstwem ściganym z urzędu. Zmiana ta wraz z towarzyszącymi jej kontrowersjami stanowiły główny przedmiot rozważań przedstawionych w dalszej części tego rozdziału.

O autorze

Brak opinii o tej książce. Napisz pierwszą opinię.

Podziękowania

Przy tworzeniu niniejszej publikacji ogromny wkład miał prof. dr hab. Marek Mozgawa, kierownik Katedry Prawa Karnego i Kryminologii WPiA, UMCS. Serdeczne podziękowania.

Poleć znajomym

Twoi znajomi mogą rozpowszechnić informację o Twojej książce,
bo jest to łatwe a Tobie sprawi przyjemność