Marta Kielczyk \u2013 dziennikarka radiowo-telewizyjna, od osiemnastu lat prowadz\u0105ca “Panoram\u0119” w TVP2, od niedawna “Magazyn Ekspresu Reporter\u00f3w”, tak\u017ce w Dw\u00f3jce. Laureatka konkursu “Mistrz Mowy Polskiej”. Cz\u0142onek Zespo\u0142u J\u0119zyka Medi\u00f3w w Radzie J\u0119zyka Polskiego przy Polskiej Akademii Nauk.<\/p>\n
Ridero:<\/b> Pope\u0142nianie b\u0142\u0119d\u00f3w w przestrzeni publicznej wywo\u0142uje wiele emocji. Dlaczego postanowi\u0142a\u015b napisa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 na ten temat?<\/p>\n
Marta Kielczyk:<\/b> Bo nic tak cz\u0142owieka nie bawi, jak wpadki innych. Te\u017c mam tak\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107. Ale i zdolno\u015b\u0107 do \u015bmiania si\u0119 z siebie, a zdarzy\u0142o mi si\u0119 powiedzie\u0107 kiedy\u015b przed mikrofonem radiowym: \u201ePolska, Litwa i Czecha\u201d. Do dzi\u015b wspominamy s\u0142ynne wpadki s\u0142ynnych radiowc\u00f3w jak \u201eOrganizacja Wyzwolenia Plasteliny\u201d. Wyros\u0142am w gronie radiowc\u00f3w, a ci nieustaj\u0105co rozmawiaj\u0105 o poprawno\u015bci. Porozumiewaj\u0105 si\u0119 bez s\u0142\u00f3w, gdy s\u0142ysz\u0105 jak siedz\u0105cy przed nimi go\u015b\u0107 w drogim garniturze i na wysokim stanowisku pogr\u0105\u017ca si\u0119 \u201eedycj\u0105 pielgrzymki\u201d czy te\u017c wymow\u0105: \u201eprytety\u201d zamiast \u201epriorytety\u201d . Nie ma finansisty, kt\u00f3ry nie \u201ewy\u0142o\u017cy si\u0119\u201d na procencie \u2013 chodzi o odmian\u0119 tego s\u0142owa. Chcia\u0142am zatrzyma\u0107 to, co zaraz mo\u017ce si\u0119 ulotni\u0107. Idzie tsunami j\u0119zyka bez zasad. Zanim zostan\u0105 ju\u017c tylko zgliszcza, chcia\u0142am ocali\u0107 to, co warto. Nawet je\u015bli j\u0119zyk potoczny dominuje w publicznym wypowiadaniu si\u0119 w internecie, mo\u017ce by\u0107 kompromituj\u0105cy w oficjalnych sytuacjach. Moc przyzwyczaje\u0144 mo\u017ce by\u0107 zgubna np. wtedy, gdy staramy si\u0119 o prac\u0119 albo praca wymaga wypowiedzi na spotkaniu lub na scenie. Wtedy orientujemy si\u0119, \u017ce brakuje s\u0142\u00f3w, bo te, kt\u00f3rych u\u017cywamy ka\u017cdego dnia, nadaj\u0105 si\u0119 zawsze i wsz\u0119dzie, tylko nie tu i teraz.<\/p>\n
Ridero:<\/b> W jaki spos\u00f3b zbiera\u0142a\u015b materia\u0142y do Twojej publikacji?<\/p>\n
Marta Kielczyk:<\/b> Przez lata opowiada\u0142am znajomym s\u0142ynne wpadki s\u0142ynnych, a\u017c w ko\u0144cu postanowi\u0142am zacz\u0105\u0107 je notowa\u0107. Co us\u0142ysza\u0142am kolejn\u0105 czyj\u0105\u015b wpadk\u0119, notowa\u0142am, a wystarczy\u0142o w\u0142\u0105czy\u0107 dowolny program \u2013 nie ma takiego bez b\u0142\u0119d\u00f3w. Zawsze mo\u017cna na kogo\u015b liczy\u0107. Drugi etap, to \u017cmudna praca podania dowod\u00f3w j\u0119zykowych, powo\u0142ywania si\u0119 na mistrz\u00f3w mowy i mistrzowskie publikacje.<\/p>\n
Ridero:<\/b> Jak na Twoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 reaguj\u0105 czytelnicy? Czy mo\u017cesz powiedzie\u0107, \u017ce niekt\u00f3re rozdzia\u0142y ciesz\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnym zainteresowaniem? Je\u015bli tak \u2013 kt\u00f3re?<\/p>\n
Marta Kielczyk:<\/b> Przyznaj\u0119, \u017ce ka\u017cdy ma swoje rejony, kt\u00f3re s\u0105 dla niego oczywiste, ka\u017cdy co\u015b odkrywa. Chyba najwi\u0119cej os\u00f3b jest zaskoczonych u\u015bwiadomieniem sobie, \u017ce cukier ma na opakowaniu napisane \u201ewanilinowy\u201d a nie \u201ewaniliowy\u201d jak wszyscy my\u015bl\u0105. Wi\u0119cej os\u00f3b po publikacji ksi\u0105\u017cki dzwoni teraz do mnie lub pisze, \u017ceby si\u0119 skonsultowa\u0107, \u201eczy tak si\u0119 m\u00f3wi, bo kole\u017canka aktorka upiera si\u0119 na planie serialu, \u017ce m\u00f3wi si\u0119 bibliOteka<\/i>, a u Ciebie by\u0142o napisane, \u017ce jednak wymawiamy bibliotEka<\/i>.\u201d W takiej sytuacji potwierdzam, \u017ce nic si\u0119 nie zmieni\u0142o. Podobnie jak m\u00f3wimy: Pa\u0142ac Kultury i NaUki<\/i>, a nie NAuki<\/i>. Za to: pisAli\u015bmy<\/i>, a nie pisalI\u015bmy<\/i>. Prawda, \u017ce od razu m\u0105drzej to brzmi? Ale nie wsz\u0119dzie trzeba tak \u201epodkr\u0119ca\u0107\u201d. Z \u201ebynajmniej\u201d rozprawi\u0142 si\u0119 dawno temu Wojciech M\u0142ynarski w s\u0142ynnej piosence, a i tak to s\u0142owo mylone jest z \u201eprzynajmniej\u201d. Ja tak mog\u0119 jeszcze d\u0142ugo. Dowody w ksi\u0105\u017cce.<\/p>\n
#WPADKI @grzechy j\u0119zykowe w mediach\u201d – ta ksi\u0105\u017cka przyda si\u0119 nie tylko dziennikarzom i osobom publicznym, ale ka\u017cdemu, komu zale\u017cy na poznaniu zasad poprawno\u015bci j\u0119zykowej. To zbi\u00f3r anegdot redakcyjnych o najcz\u0119\u015bciej pope\u0142nianych b\u0142\u0119dach w mowie, wpadek polityk\u00f3w i biznesmen\u00f3w.\u00a0Dlaczego\u00a0nie mamy problemu z\u00a0odmian\u0105 nazwiska Tadeusza Ko\u015bciuszki, a\u00a0z\u00a0nazwiskami: Ziobro lub Poroszenko ju\u017c tak? Dlaczego niekt\u00f3rzy uparcie wysy\u0142aj\u0105 \u201emaila\u201d i\u00a0\u201eSMS-a\u201d? Kiedy mundial to\u00a0mundial? Jak wymawiamy \u201eboeing\u201d, jak akcentujemy \u201emuzeum\u201d? I\u00a0dlaczego lepiej, \u017ceby wiatr by\u0142 tylko jeden. To\u00a0tak\u017ce ca\u0142a prawda o\u00a0s\u0142ynnym ju\u017c \u201ewzi\u0105\u0107\u201d i\u00a0os\u0142awionym \u201ewzi\u0105\u015b\u0107\u201d. Zasady j\u0119zykowe, \u017ceby\u00a0nie powiedzie\u0107 \u201emapa drogowa\u201d. Inaczej m\u00f3wi\u0105c: \u201emust have\u201d!<\/p>\n